Sự thực vử Cao Cầu trong Thủy Hử­

Trong tiểu thuyết Thủy Hử­ của tác giả Thi Nại Am, Cao Cầu là  một nhân vật phản diện, kẻ đại gian, đại ác không thể tha thứ mà  ai ai cũng biết. Xuất thân là  kẻ lưu manh nơi chợ búa, nhử tà i đá cầu mà  được Аoan Vương rất yêu thích. Khi Аoan Vương lên ngôi trở thà nh Hoà ng đế, Cao Cầu cũng bắt đầu thênh thang hoạn lộ và  nhanh chóng trở thà nh Thái úy, chức quan võ to nhất triửu đình thời bấy giử. Dựa và o quyửn lực có trong tay, Cao Cầu chẳng những không giúp ích gì cho nhân dân đất nước, ngược lại hãm hại không ít người vô tội. Y hãm hại Lâm Xung bằng thủ đoạn rất tà n độc khiến ngay từ những hồi đầu, độc giả không ít người đã phải nghiến răng mà  chử­i. Cho tới khi tác phẩm kết thúc thì 108 vị anh hùng Lương Sơn Bạc gần như đã bị Cao Cầu hại chết gần hết. Tuy nhiên, những gì sử­ liệu còn ghi chép lại chứng minh rằng, hà ng trăm năm nay, người ta đã nghi oan cho Cao Cầu...

1. Theo những ghi chép của chính sử­ thì Cao Cầu là  nhân vật có thực trong lịch sử­. Tuy nhiên, Cao Cầu trong lịch sử­ không hoà n toà n giống như Cao Cầu đại gian đại ác như trong miêu tả của Thủy Hử­. Theo ghi chép của Huy chủ hậu lục của tác giả Vương Minh Thanh thời Nam Tống thì Cao Cầu vốn là  tiểu đồng của Tô Thức, một nhà  thơ rất nổi tiếng vử tà i thơ lẫn nhân cách thời Tống. Cao Cầu là  người thông minh lanh lợi, giửi việc viết chữ và  cũng có chút thiên phú văn chương.

Ngoà i ra, Cao Cầu cũng biết cả võ nghệ, công phu cũng không phải loại tầm thường. Khả năng đá cầu cao siêu của Cao Cầu thực chất chỉ là  một trong số rất nhiửu món tạp kử¹ mà  Cao Cầu thà nh thạo.

Năm 1093, Tô Thức tiến cử­ Cao Cầu với người bạn mình là  Vương Tấn Khanh, dượng của Аoan Vương Triệt Cát (tức Tống Huy Tông sau nà y), cũng là  cao thủ vử thư họa (vẽ tranh và  viết thư pháp) và  rất thân với Аoan Vương Triệu Cát, vốn cũng là  tay thư pháp có hạng. Một ngà y, khi cùng đợi để lên triửu thì Triệu Cát quên mang lược mới hửi mượn lược của Vương Tuấn Khanh để sử­a tóc mai của mình. Lược của Vương Tuấn Khanh rất đẹp, Triệu Cát rất thích. Vừa may, Vương Tuấn Khanh lại có 2 chiếc giống nhau, vì thế, ngà y hôm sau, Vương Tuấn Khanh sai Cao Cầu mang tới phủ của Аoan Vương một chiếc lược để là m quà .

Cao Cầu trên phim.

Khi Cao Cầu tới, Аoan Vương đang đá cầu. Аoan Vương tuy thích đá cầu tuy nhiên trình độ lại ở hạng nghiệp dư còn Cao Cầu thì là  một cao thủ nên trong mắt lộ ra vẻ coi thường. Аoan Vương nhận thấy thái độ đó của Cao Cầu, bèn mời Cao Cầu cùng đá. Mà n biểu diễn của một cao thủ như Cao Cầu đương nhiên khiến Аoan Vương thích mê. Vì thế, bèn giữ Cao Cầu ở lại rồi sai người tới nhà  Vương Tuấn Khanh nói: Cảm ơn người đã tặng lược còn sai cả người tới. Cả hai ta đửu nhận! Nhử vậy, từ sau đó, Cao Cầu trở thà nh kẻ thân tín của Аoan Vương.

Không lâu sau đó, Аoan Vương trở thà nh hoà ng đế nhà  Tống, hiệu là  Tống Huy Tông. Tống Huy Tông vốn là  người bị cả triửu đình ghẻ lạnh và  coi thường, nay thượng triửu gặp toà n những người lạ hoắc nên sau khi bãi triửu trở vử nhìn thấy Cao Cầu thì cảm thấy vô cùng thân thiết. Vì thế, Huy Tông nảy ra ý định đử bạt Cao Cầu là m quan. Tuy nhiên, việc đử bạt trong triửu đình nhà  Tống phải thông qua rất nhiửu thủ tục và  chế độ và  cũng không thể hoà n toà n do hoà ng đế quyết định. Từ quan huyện thất phẩm đã phải xuất thân là  tiến sĩ, trong khi đó Cao Cầu lại chưa có công danh gì. Vì thế, việc là m quan văn chắc chắn là  không được.

Không là m được quan văn thì là m quan võ. Bởi lẽ, võ quan thì yêu cầu không cao, chỉ cần có công trạng đửu có thể phong quan, mà  công trạng thì lại là  một khái niệm rất nhập nhòe. Vì thế, Huy Tông cho Cao Cầu tới là m thuộc tướng của Lưu Trọng Vũ nhằm giúp Cao Cầu có cơ hội lập công trạng để tạo cớ đử bạt sau nà y. Lưu Trọng Vũ biết rằng Cao Cầu là  người hoà ng đế sai xuống để mạ và ng trước khi cất nhắc. Chính vì thế, để lấy lòng hoà ng đế, Lưu Trọng Vũ hết sức cất nhắc Cao Cầu. May mắn, trong thời gian Cao Cầu ở vùng biên cương nà y, nước Tống già nh được những trận thắng rất hiếm hoi trong lịch sử­ tồn tại của mình.

Cao Cầu bắt đầu dà nh được vốn liếng và  nhử sự cất nhắc của Huy Tông, cuối cùng đã là m tới chức Аiện soái, thống lĩnh cấm quân hơn 20 năm. Khi Cao Cầm cầm nắm giữ quyửn quản lý quân đội của nhà  Tống thì quân Tống đã chẳng còn bao nhiêu sức chiến đấu nữa. Cao Cầu lại không phải là  1 nhà  quân sự, đương nhiên không thể giúp gì cho quân đội nhà  Tống có thể khôi phục lại.  Tuy nhiên, Cao Cầu cũng chẳng phải chỉ nhử và o tà i đá cầu vặt vãnh mà  có thể nắm giữ quân đội nhà  Tống hơn 20 năm không hử thay đổi. Cao Cầu không phải là  một người tầm thường mà  ngược lại rất biết cách là m quan. Аầu tiên là  rất giửi cư xử­. Аối với cấp trên của mình, đặc biệt là  đối với Huy Tông, Cao Cầu tìm mọi cách để lấy lòng ông vua ham chơi nà y. Thứ hai, Cao Cầu có một điểm rất tốt là  không bao giử quên báo đáp những người có ơn với mình. Chẳng hạn đối với Lưu Trọng Vũ, người đã giúp đỡ Cao Cầu rất nhiửu khi còn ở nơi biên viễn, Cao Cầu luôn giữ mối quan hệ mật thiết. Năm 115, Lưu Trọng Vũ bị bại trận, tuy nhiên, hoạn lộ của Lưu dường như không bị ảnh hưởng gì hoà n toà n là  nhử có Cao Cầu nói hộ trong triửu đình. Với chủ cũ là  Tô Thức, Cao Cầu cũng hết lòng giúp đỡ. Ngoà i ra, Cao Cầu với những gian thần khuynh đảo triửu chính khi đó như Аồng Quán, Thái Kinh hoà n toà n không phải là  một phe. Năm Tĩnh Khang thứ nhất, tức năm 1126, khi Huy Tông biết tin quân Kim vượt sông Hoà ng Hà  tấn công đã trốn vử hướng Аông Nam tránh nạn. Sử­ chép rằng, khi Huy Tông chạy tới Tứ Châu thì Аồng Quán và  Cao Cầu đuổi theo kịp và  hợp thà nh nhóm thân tín của Huy Tông. Không lâu sau đó, Аồng Quán và  Cao Cầu xảy ra xung đột, Аồng Quán tiếp tục bảo vử Huy Tông đi tiếp vử phía Nam, bử lại Cao Cầu ở Tứ Châu. Sau đó, Cao Cầu lấy cớ là  bị bệnh, bử vử Khai Phong.

Sử­ sách chép rằng, những người hộ tống Huy Tông lần đó, sau nà y đửu bị Tống Khâm Tông giết chết. Cao Cầu vì đã tách ra trước đó nên không tham gia và o cuộc tranh đấu giữa tập đoà n Huy Tông và  Khâm Tông. Kết cục của Cao Cầu như vậy, may mắn hơn rất nhiửu so với Аồng Quán và  Thái Kinh.

Trong Thủy Hử­, Lâm Xung là  nhân vật chính diện, được tác giả ca ngợi, do vậy mới có chuyện Cao Cầu hãm hại Lâm Xung. Tuy nhiên, điửu nà y hoà n toà n là  do hư cấu của nhà  văn chứ không phải sự thực. Từ sử­ sách cũng như ghi chép của các văn nhân có thể khẳng định rằng, trong lịch sử­ xác thực có cuộc khởi nghĩa của Tống Giang, tuy nhiên hoà n toà n không có 108 vị anh hùng như trong Thủy Hử­ miêu tả cũng không có những câu chuyện đầy kịch tính và  sinh động như những gì cuốn tiểu thuyết nà y đã viết.

Cuộc khởi nghĩa của Tống Gian diễn ra và o năm Tuyên Hòa thứ nhất (tức năm 1119) tới năm Tuyên Hòa thứ ba. Người trấn áp cuộc khởi nghĩa của Tống Giang cũng không phải là  Cao Cầu mà  là  Trương Thúc Dạ, một danh tướng thời Bắc Tống.

So với Аồng Quán và  Thái Kinh, Cao Cầu cũng không tham gia việc thảo phạt các nghĩa quân khởi nghĩa, đồng thời cũng không tham gia kế sách sai lầm liên kết nhà  Kim, tiêu diệt nhà  Liêu đã dẫn đến sự sụp đổ của triửu Tống.

Việc người đời sau coi Cao Cầu như gian thần đầu sử, đại gian đại ác có lẽ vì nhiửu nguyên nhân. Một là  vì Cao Cầu nhử và o tà i đá cầu mà  là m tới chức thống lĩnh cấm vệ quân một cách dễ dà ng. Hai là  vì việc tham ô của Cao Cầu từng bị các đại thần cáo giác và o những năm Tĩnh Khang.

Cao Cầu đứng đầu cấm quân hơn 20 năm, không chỉ lấy đất của doanh trại là m nhà  riêng mà  còn dùng cấm quân là m phu dịch cho mình. Vì thế, kỷ luật quân đội lửng lẻo, quân đội chính quy mà  gần như không thể dùng và o việc gì. Trong khi đó, quân Kim đang lăm le đem quân trà n sang. Trong tình cảnh đó, Cao Cầu bị người ta tố cáo chỉ trích cũng chẳng có gì sai.   Cao Cầu chết năm 1126 ở Khai Phong. Sau khi đóng nắp quan tà i, người đương thời vẫn coi Cao Cầu là  một người tốt, ít ra là  so với bọn Аồng Quán, Thái Kinh.

Kim Thánh Thán khi bình Thủy Hử­ đã viết rằng: Nếu không viết vử Cao Cầu mà  viết 108 người thì đó là  loạn từ dưới loạn lên. Không viết vử 108 người mà  viết vử Cao Cầu trước thì đó chính là  loạn từ trên loạn xuống. Vì thế, thực tế, Cao Cầu chỉ là  vật thế thân được các văn nhân mang ra chỉ trích trách nhiệm là m mất nước của triửu Tống mà  thôi.