Hoạt động hội

Đoàn văn nghệ sĩ Thủ đô đi thực tế tại Bắc Kạn: Khơi nguồn sáng tạo từ chất liệu dân gian

PV • 14:08 23/12/2024

Thực hiện kế hoạch công tác năm 2024, trong hai ngày (21 và 22/12/2024), Đoàn Công tác Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật thành phố Hà Nội đã có chuyến thực tế tại Ba Bể (Bắc Kạn). Đoàn công tác do NSND Trần Quốc Chiêm - Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội làm trưởng đoàn.

Hoang sơ và kỳ bí

Ba Bể là địa phương có bề dày lịch sử và truyền thống, nơi lưu giữ những di sản văn hóa vật thể, phi vật thể mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc với 4 di sản văn hóa phi vật thể được công nhận. Quần thể rừng quốc gia Ba Bể luôn ẩn chứa những điều kỳ bí hoang sơ qua những câu chuyện kể mang mầu sắc huyền thoại. Đây cũng là nơi nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật tìm đến sinh sống với người bản địa để tìm hiểu, nghiên cứu và sáng tác.

dsc09621.jpg
dsc09677.jpg
dsc09686.jpg
Đoàn văn nghệ sĩ di chuyển bằng thuyền trên sông Năng để đến hang Puông

Trong ngày đầu tiên, đoàn ngồi thuyền trên sông Năng, tham quan động Puông, thuộc quần thể dãy đá vôi Lũng Nham là một thắng cảnh được tôn tạo tự nhiên, các thành viên trong đoàn được chiêm ngưỡng những cảnh quan vô cùng kỳ thú, sinh động được kiến tạo từ hàng triệu năm trước. Đoàn cũng tham quan động Hua Mạ nằm ở phía Nam hồ Ba Bể, bên dòng sông Lèng tĩnh mịch nằm trên lưng chừng ngọn núi Cô Đơn thuộc khu Lèo Pèn (Rừng ma) cây cối xanh rì, rậm rạp. Khi tiếp cận với người dân địa phương, đoàn còn được nghe về câu chuyện đầy kỳ bí gắn liền với đời sống tâm linh của vùng đất này.

Cũng trong hành trình, đoàn đến thăm Ao Tiên, một hồ nước nhỏ nằm ở phía Đông Nam của Hồ Ba Bể. Đến đây, các thành viên trong đoàn đều bị thu hút bởi khung cảnh nên thơ, không khí trong lành và thưởng thức đặc sản được người dân bày bán hai bên đường. Người dân địa phương cho rằng đây là nơi trú ngụ của các vị tiên theo truyền thuyết.

dsc09743.jpg
dsc09630.jpg
Đoàn tham quan đền An Mạ

Kết thúc hành trình khám phá hồ Ba Bể, đoàn đến dâng hương tại Đền An Mạ nằm trong Vườn Quốc gia Ba Bể, đắm chìm trong khung cảnh lãng mạn mà vẫn cảm nhận được không khí linh thiêng. Đền thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần.... Tương truyền, đền còn là nơi thờ các vị trung thần nhà Mạc trong cuộc chiến tranh phong kiến thời Lê- Mạc, sau khi bị thua trận đã chạy đến động Puông rồi tuẫn tiết tại đó. Để tưởng nhớ các vị trung thần, người dân nơi đây đã dựng đền thờ họ Mạc, song sợ bị quan quân nhà Lê trả thù nên đã đổi tên thành đền thờ họ Ma. An Mạ theo tiếng dân tộc Tày có nghĩa là "mồ yên mả đẹp" nơi yên nghỉ của các trung thần họ Mạc…

Bảo tồn, phát huy văn hoá dân gian vùng hồ Ba Bể

Nói đến Bắc Kạn, không thể không nhắc đến những địa điểm đã từng đi vào ca dao, tục ngữ, lịch sử như Phủ Thông, Đèo Giàng, Động Nàng Tiên... Trong đó, Ba Bể là nơi có nhiều dân tộc sinh sống lâu đời như Tày, Dao, Nùng, Kinh, Hoa, Sán Dìu, Mường... nên trong cộng đồng đang lưu giữ những giá trị di sản rất riêng, độc đáo tạo nên sự đa dạng về văn hóa vùng hồ Ba Bể.

Ngày thứ hai, một số thành viên trong đoàn đã đi thực tế các xã Nam Mẫu, Khang Ninh, Thượng Giáo, thị trấn Chợ Rã… để hiểu nhiều hơn về các loại hình nghệ thuật diễn xướng tiêu biểu như: Hát then, đàn tính, hát Páo dung, hát Lượn, hát thơ lẩu, Hát Sli,… Trong đó, hát then, đàn tính được nhiều người biết đến, là loại dân ca mang nặng màu sắc tín ngưỡng của dân tộc Tày, Nùng với hình thức diễn xướng tổng hợp, sử dụng kết hợp cả hát, múa, diễn trò.

dsc09767.jpg
NSND Trần Quốc Chiêm- Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội chụp ảnh lưu niệm cùng văn nghệ sĩ và các thành viên trong đoàn tại cổng chào lối vào khu tham quan hồ Ba Bể

Then - tiếng Tày có nghĩa là trời được coi là điệu hát của thần tiên truyền lại. Chính vì thế, trong đời sống của dân tộc Tày cổ, hát then, đàn tính được dùng trong những sự kiện trọng đại hay lễ cầu an, cầu mùa, gọi hồn, chữa bệnh. Dân tộc Tày quan niệm những điệu then, giúp cầu khấn đến nhà trời. Ngoài hình thức tâm linh, tín ngưỡng, các bài then đều mang trong mình giá trị nghệ thuật, ở đó có thể tìm thấy nội dung nhiều câu chuyện kể dân gian có tính giáo dục cao, đậm sắc văn hóa của người Tày Bắc Kạn. Nhằm phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hoá dân gian, huyện đã mở lớp truyền dạy dân ca, dân vũ cho các đội văn nghệ tại một số điểm du lịch trên địa bàn và các câu lạc bộ văn nghệ hội người cao tuổi tại một số khu dân cư…

Bên cạnh đó còn có một số loại hình diễn xướng dân gian độc đáo như Hát Páo dung của cộng đồng người Dao có sức truyền cảm lớn, mang màu sắc trữ tình nhẹ nhàng, duyên dáng, lôi cuốn mãnh liệt, gây xúc động lòng người. Hát Lượn Tày – Nùng là di sản trong kho tàng văn học dân gian. Lượn có ba thể loại khác nhau, như: Lượn cọi, lượn Slương, lượn Nàng ới. Hát thơ lẩu là tục hát đối đáp giữa đại diện nhà trai và đại diện nhà gái trong lễ cưới của dân tộc Tày - Nùng, giống như các cuộc hát sli, hát lượn của trai gái Tày - Nùng hoặc các cuộc hát trống quân dưới xuôi chỉ khác là nội dung của các bài thơ lẩu không phải hát giao duyên, hát về tình yêu mà là diễn tả các phong tục, lễ nghi, tục lệ của một đám cưới,…

Qua chuyến điền dã, các thành viên trong đoàn cũng hiểu rõ hơn về những thành tựu và hạn chế, khó khăn trong công tác quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di sản nói chung, văn hóa các dân tộc thiểu số nói riêng ở Ba Bể và câu chuyện vận dụng nguồn lực tiềm năng vốn có phát triển du lịch.

Chị Triệu Thị Sính (xã Nam Mẫu) tâm sự: Mỗi dịp có lễ hội, tôi cùng chị em trong xã lại hồ hởi tham gia biểu diễn các tiết mục văn nghệ hát then, đàn tính hoặc làm một số món ăn đặc trưng của đồng bào Tày, Nùng… Tôi thấy khách du lịch lên Ba Bể rất thích thú với những món ăn cổ truyền của bà con. Khách còn thích cả vẻ đẹp các bộ trang phục mà chị em chúng tôi mặc biểu diễn. Tôi thấy sự độc đáo trong văn hóa của quê hương đang dần tạo nên nét chấm phá cho du lịch Ba Bể, điều này vừa mang lại thu nhập cho gia đình và cũng bảo tồn được các giá trị văn hóa vốn có của các cụ ngàn đời để lại. Tôi mong các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa nghệ thuật thường xuyên có những chuyến đi “tận mục sở thị” đến những nơi vùng sâu, vùng xa để đồng cảm hiểu tâm tư nguyện vọng cũng như nỗi trăn trở của người dân trong việc gìn giữ nét văn hóa cha ông và đặc biệt sử dụng nguồn lực văn hoá vào phát triển kinh tế.

dsc09644.jpg
Đoàn công tác chụp ảnh trong hang Puông

Trải qua hành trình di chuyển với hàng trăm cây số nhưng văn nghệ sỹ Thủ đô tràn đầy năng lượng. Chuyến thực tế góp phần tích luỹ vốn sống và khơi nguồn cảm hứng cho các thành viên trong đoàn. Đồng thời, chuyến đi này cũng cung cấp nhiều chất liệu thú vị về danh lam thắng cảnh, di tích văn hoá, lịch sử và những mô hình gìn giữ một số loại hình nghệ thuật truyền thống. Qua đây góp phần nâng cao thực tiễn cho đội ngũ văn nghệ sĩ Thủ đô; giúp các nghệ sĩ hiểu hơn con người và mảnh đất vùng hồ Ba Bể đang chứa đựng những giá trị cốt lõi, thể hiện tâm hồn, cốt cách, tình cảm, sức mạnh đời sống tinh thần của các dân tộc; góp phần làm phong phú, đa dạng bản sắc văn hóa Việt Nam. Ngoài ra, chuyến đi thêm thắt chặt tình đoàn kết, giao lưu, học hỏi chia sẻ kinh nghiệm sáng tác giữa các văn nghệ sĩ trong những hội chuyên ngành./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ là Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam
    PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ đã được Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam bầu tham gia Ban Chấp hành Hội, Ban Thường vụ Hội và đảm nhiệm chức danh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ 2021- 2026.
  • Tọa đàm Nghệ thuật liên ngành: Kết nối thực hành sáng tạo với chiến lược đào tạo đương đại
    Chiều 16/11, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hà Nội, số 19 phố Hàng Buồm (Hà Nội), diễn ra Tọa đàm “Nghệ thuật liên ngành: Kết nối thực hành sáng tạo với chiến lược đào tạo đương đại”.
  • Khởi động Giải thưởng văn học nghệ thuật Thủ đô 2026
    Giải thưởng nhằm tôn vinh, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật, thiết thực hướng tới kỷ niệm 1020 năm Thăng Long - Hà Nội. Các tác phẩm được xét giải thuộc mọi thể loại của 9 hội chuyên ngành, tập trung phản ánh truyền thống văn hiến và khát vọng cống hiến của con người Thủ đô. Điểm nhấn của sự kiện là liên hoan biểu diễn, trưng bày tác phẩm đạt giải dự kiến diễn ra vào cuối tháng 12/2026 tại Trung tâm nghệ thuật Âu Cơ.
  • Lan tỏa giá trị múa cổ truyền Hà Nội
    Tối 31/10, tại Không gian Biểu diễn Nghệ thuật, Ẩm thực đường phố phường Tây Hồ (thuộc Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ - phố đi bộ Trịnh Công Sơn, Hà Nội), Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội tổ chức chương trình biểu diễn “Bảo tồn và phát huy nghệ thuật múa cổ truyền Thăng Long - Hà Nội năm 2026”. Đây là năm thứ 3 Hội triển khai Đề án “Sưu tầm, bảo tồn và phát huy nghệ thuật múa cổ truyền Thăng Long - Hà Nội” do UBND thành phố Hà Nội phê duyệt năm 2024.
  • Tiếp tục đổi mới, khơi dậy tinh thần sáng tạo của văn nghệ sĩ Thủ đô
    Sáu mươi năm xây dựng và phát triển, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội đã trở thành mái nhà chung của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa Thủ đô và nền văn học, nghệ thuật nước nhà. Tại tọa đàm “Văn học, nghệ thuật Thủ đô - 60 năm xây dựng và phát triển” do Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội tổ chức tại Hà Nội sáng 29/10, các ý kiến, tham luận đã làm rõ những dấu ấn sáng tạo, hành trình phát triển cùng những yêu cầu đặt ra trong thời gian tới của văn học nghệ thuật Thủ đô.
  • 60 năm Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội: Dấu ấn sau một chặng đường
    Cách đây 60 năm, Chi hội Văn nghệ Hà Nội - tiền thân của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội được thành lập với khoảng 200 hội viên. Từ một tổ chức Chi hội hoạt động trong những lĩnh vực văn học nghệ thuật, Hội đã phát triển thành tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp quy tụ hơn 4.500 văn nghệ sĩ, thuộc 9 hội chuyên ngành. Chặng đường ấy cũng phản ánh quá trình hình thành, trưởng thành của đội ngũ sáng tạo và đời sống văn học nghệ thuật Thủ đô.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đoàn văn nghệ sĩ Thủ đô đi thực tế tại Bắc Kạn: Khơi nguồn sáng tạo từ chất liệu dân gian
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO