Phố Lương Văn Can, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

26/09/2017 08:09

Từ phố Hàng Bồ đến phố Lê Thái Tổ, cắt ngang qua phố Hàng Gai. Đây nguyên là địa phận thôn Tố Tịch và thôn Yên Hoa, tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương cũ.


Phố Lương Văn Can dài 300m, rộng 7m.

Phố Lương Văn Can, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Thời Pháp thuộc là đường số 19 (voie N0 19) vốn là phố Hàng Cân kéo dài (rue des Balances Prolongée), năm 1949 đổi tên thành phố Lê Lợi, năm 1931 đổi thành phố Lê Quý Đôn. Năm 1949 đổi thành tên phố Lương Văn Can. Những lần đổi tên sau vẫn giữa nguyên tên này.

Nay thuộc phường Hàng Đào, quận Hoàn Kiếm.

Tới giữa thế kỷ XIX, thôn Yên Hoa hợp với thôn Xuân Hoa thành thôn Xuân Yên, và tổng Tiền Túc cũng đã đổi là tổng Thuận Mỹ.

Hiện nay còn đền Xuân Yên ở số nhà 6A phố này (đền thôn Yên Hoa cũ) thờ Nguyên quận phu nhân (có thể là vợ Phạm Ngũ Lão). Trên hai cột trụ ở cổng đền có đôi câu đối nhắc tới tên làng cũ:

 Xuân sắc mãn hoàng đô, vạn cổ sơn hà vĩnh diện

Yên hương đằng thắng tích, ức niên từ vũ trường tồn

Dịch:

Xuân sắc đầy Kinh đô, sông núi muôn đời bền vững mãi

Khói hương lừng tích thánh, miếu đền vạn thuở vẫn dài lâu.

Lương Văn Can (1854-1927) hiệu là Ông Như, nguyên quán làng Nhị Khê (quê của Nguyễn Trãi) huyện Thường Tín, Hà Nội. Đỗ cử nhân năm 1879 song là một nhà nho yêu nước, gặp lúc thực dân Pháp xâm lược, ông không ra làm quan. Ông cùng một số bạn đồng chí chủ trương làm cách mạng dân tộc bằng con đường phát triển văn hóa, giáo dục, xây dựng cho nhân dân những vốn liếng về khoa học, kỹ thuật, làm cơ sở để tiến tới tự giải phóng về chính trị. Với chủ trương ấy, Lương Văn Can đã cùng Nguyễn Quyền, Lê Đại, Nguyễn Hữu Cầu... Tổ chức ra Đông Kinh nghĩa thục, một trường học kiểu mới. Trường này hoạt động được gần 9 tháng thì bị Pháp đóng cửa.

Năm 1913, thực dân Pháp kiếm với kết tội Lương Văn Can 10 năm tù biệt xứ, đưa đi an trí ở Nam Vang (Nông Pênh). Nhưng tới năm 1921 do nhân dân đấu tranh, Pháp phải tha ông trước kỳ hạn. Ông về Hà Nội, vẫn ở tại nhà số 4 phố Hàng Đào cho tới ngày mất, ngày 12/6/1927.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Chiêm ngưỡng vẻ đẹp trầm mặc của “Vương giả chi hoa” tại Huế
    Hàng năm, vào dịp tháng 4 ở TP Huế hoa cây ngô đồng hay còn gọi “Vương giả chi hoa” bung nở khoe sắc hồng tím tươi thắm. “Vương giả chi hoa” không sắc màu rực rỡ như phượng đỏ và nồng nàn hương thơm như bằng lăng tím mà mang một vẻ đẹp trầm mặc, thanh cao, sang trọng và quý phái khiến ai một lần được chiêm ngưỡng cũng phải lặng đi trong cảm xúc.
  • Hoa tuyết giữa trời cao nguyên
    Mùa xuân, cao nguyên ngập chìm trong nắng. Nắng vàng ươm như mật. Nắng óng ả như tơ. Nắng nồng nàn cháy bỏng. Những giọt nắng ấm áp đánh thức vạn vật sau giấc ngủ dài qua những ngày đông. Cây lá đâm chồi, hoa cỏ rộn ràng khoe sắc. Những bông cà phê cũng cựa mình thức giấc, thắp lên triệu triệu đóa hoa tuyết sáng lấp lóa giữa đất trời cao nguyên.
  • Hội thảo Khoa học Quốc gia “Phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Lý luận và thực tiễn tiếp cận từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị”
    Vào ngày 15 tháng 4 năm 2026, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội sẽ tổ chức một hội thảo khoa học quốc gia tập trung vào việc phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, dựa trên Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Mục đích chính là đưa nghị quyết vào thực tiễn, tạo ra một diễn đàn để chia sẻ kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm phát triển văn hóa.
  • Festival Võ thuật quốc tế 2026 diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long
    Thông tin từ UBND thành phố Hà Nội cho biết, Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ 7 đến 9/8/2026, tại Hoàng thành Thăng Long, phố đi bộ Trần Nhân Tông và một số địa điểm khác. Sự kiện do UBND Thành phố tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao là đơn vị chủ trì thực hiện.
  • Đào tạo năng lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, chuyển đổi xanh
    Chuỗi đào tạo do Bộ Tài chính phối hợp ILO triển khai nhằm nâng cao năng lực cho các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh gắn với cải thiện năng suất và việc làm thỏa đáng.
Đừng bỏ lỡ
Phố Lương Văn Can, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO