Tản văn

Nơi gió được sinh ra

Tản văn của Dương Thắng • 06:36 18/07/2023

Gió không về với nhân gian mà dạo chơi nữa. Trưa, nắng gắt gao nở một nụ cười bí hiểm. Yên gió, hàng cây đứng lặng ngả bóng vào nhau. Lá rơm rớm giọt sầu gục xuống. Phố thấp thoáng những bóng người chạy trốn, bịt kín khuôn mặt. Từng luồng bụi vẫn bay lơ lửng trên không trung, biến hình mờ ảo bám vào nóc nhà, khe cửa, vấn vít hàng quán, vỉa hè, lối người qua lại. Tôi chạy vội về với cánh đồng trong cơn mơ, gió yên lặng ngả xuống vai mình.

gio-650.jpg

Gió kể với tôi, rằng gió sinh ra từ cánh đồng, lúc chưa mùa gặt đã thoang thoảng hương lúa non, từ vạt cỏ dầm sương mà man mác mùi bùn, mùi đất. Gió sà mặt nước, nơi những con kênh dẫn lối chảy từ làng ra cánh đồng. Gió nằm trên mặt sông nghe rì rào sóng vỗ. Gió hít hà bao la hương đồng nội. Nụ cười của gió khi mới bắt đầu như thế. Chỉ là là mặt đất, quyện lấy sương sa, quyện lấy cỏ hoa. Rồi cứ thế, dần trưởng thành, gió dạo chơi trong những khu vườn êm ái. Nơi những con ong đi lấy mật, chỉ cần chạm nhẹ cánh hoa, là gió sà xuống kéo bông hoa rung rinh, lay lay theo cánh ong bay. Gió gom từng vốc nắng mật đậu đầy quả ngọt. Mùa quả chín vàng ươm, mùa nắng đã dậy hương. Gió nắm lấy tay người, chi chút gọi mời. Tuổi thơ tôi thấy gió khi ấy vì cũng ngang tầm với. Chỉ cần nghe thấy tán cây xào xạc trong bản tình ca của chim chóc, bướm ong là khi đó gió rạng rỡ, vui vầy. Vườn càng nhiều cây, càng đầy tiếng gió. Gió hát lên bài hát về màu xanh hi vọng, màu xanh bất tận. Trong vai trò của khách mời và cũng có khi làm chủ sân khấu, gió tự tin mà nói rằng: cả khu vườn sinh ra gió. Tôi chạm được gió trong đôi mắt trẻ thơ màu xanh mà mẹ tôi vẫn bảo chính màu xanh làm cho đôi mắt sáng. Khi ấy, gió toát lên nét trong trẻo, hồn nhiên, vô tư mặc sức cười đùa.

Rồi theo năm tháng, gió cao lớn hơn, mang trong mình sức vóc rộng dài, gió bắt đầu bằng những sải rộng, luồng gió chạy xô mãi tới chân trời. Gió thở động tàu dừa, buồng cau. Gió nắm lấy thân cau đu bám, chơi trò rây rắc hương tỏa đầy vơi. Hoa cau rụng xuống, chiếc mo kéo rụp. Gió làm những chiếc cây thấp, nhỏ phía dưới cũng phải giật mình co cụm trong sự ngơ ngác của trò chơi ú tim. Mỗi tối, cả nhà quây quần bên mâm cơm trước hiên, nghe rõ gió, cảm nhận sâu về gió bằng hương cau thoang thoảng, hương cơm ấm nồng. Bát canh cua đồng khi ấy ngọt vị gió, đậm đà vị gió. Tôi nhớ, những hôm đi làm đồng về, gió mời mọc ngồi bệt xuống dưới bụi tre già nghỉ ngơi. Chao ôi, gió cũng không cần phải tung những vạt lá tre bay lả tả mà lướt nhẹ dưới đường làng như vậy đâu. Bỏ chiếc nón mê xuống, các bà, các mẹ thi nhau đón gió. Cốc nước vối chẳng cần có đá, cứ mát âm ỉ đến tận ruột gan. Khi ấy, luồng gió hân hoan với từng lam lũ. Mẹ tôi ngồi đó, cũng nhẹ lòng với gió. Bao nhiều mồ hôi dần tan biến, đôi mắt nhìn trìu mến. Thực là gió đồng gió biển, xuất hiện, đến thật kịp thời. Con trâu cột dưới bóng tre cứ thiêm thiếp lắng nghe, không muốn đứng dậy đi cày. Người làng vui vầy, trong lời gió hát mê say.

Gió mang trong mình sứ mệnh cao cả là thế. Vậy mà, tôi cũng như những đứa trẻ mãi không chịu lớn đã bao lần cứ vô tư hỏi gió đến từ đâu. Mẹ tôi bảo gió đến từ màu xanh, đến từ bóng cây. Cây cao bóng cả thì gió càng đầy. Tôi vẫn không tin cho đến một hôm cả khu phố mất điện. Gió im phăng phắc, người người thầm nhắc. Nơi những con phố càng thiếu vắng bóng cây tôi càng không tìm thấy. Lại nhớ, có lần cả con phố chẳng phải trước bão hay sau bão gì, chỉ sau một đêm, cây đổ rạp hết, lá chất chồng lên nhau tả tơi dọc mép đường, tôi đã thấy bóng gió quay lưng, lặng lẽ rời đi. Chao ôi, lúc ấy thật muốn biết cảm xúc của cây, của gió. Nhưng muộn quá rồi, cây gục mình bên những chơi vơi. Chẳng kịp hấp hối, chẳng kịp nói một lời. Tim tôi đau, xa xót những mầm côi.

Cuối cùng, gió quyết định không về nhân gian nữa, gió ở lại với mây trời. Chọn lúc đỉnh điểm nắng nóng như thiêu như đốt, gió kéo mây đi đâu, để lại khoảng trời xanh đến thăm thẳm vô tận. Tưởng như những tia nắng có thể xuyên thủng tất cả mọi thứ. Nhân gian nằm im lìm, cắc cớ trong tiếng ve râm ran đến thấu ruột gan. Từng ngôi nhà nép vào nhau, nứt những khe bê tông không thể liên kết, hàn gắn lại. Đúng giữa trưa, trong giờ cao điểm, bỗng đâu cả thành phố bị cúp điện. Người người nhốn nháo, tỏa ra mọi cung đường tìm gió. Người ra bờ hồ, người tới bờ sông gọi gió. Cái nắng khiến mặt hồ, mặt sông cũng tưởng như vỡ ra như chiếc gương không thể lành lại được nữa. Dòng sông ngầm chảy một điều gì đó trong nỗi nhớ chực trào, trong khôn xiết gửi trao.

Thế rồi, cho đến cuối buổi hoàng hôn, lúc mặt trời còn kiêu hãnh vẽ từng vệt đỏ ửng miên man trước khi lặn mất, có tiếng điều hòa chạy êm đang tạo ra tiếng gió, nhỏ giọt từng thanh âm mơ màng. Hình như gió tới nhưng không còn ý niệm thời gian. Người cũng lại mau quên sự tồn tại của gió. Nằm trong phòng lạnh, chẳng ai còn thức tỉnh sự ngọt ngào của gió, chẳng ai tìm kiếm và quan tâm gió đến từ đâu nữa. Trong muôn vàn tiếng kêu than, hẳn không ai nghe thấy tiếng than về thân phận của gió. Như một bổn phận đã làm tròn sau cuối, gió hòa mình chới với khúc ru mưa. Đêm, cơn giông thịnh nộ, giận giữ như muốn gạt phăng mọi thứ hỗn độn mà nó đi qua. Cả thành phố ngủ say. Say hơn cả bầu trời làm da diết bóng cây. Tiếng gió thức đầy trong niềm vỡ òa tưởng như hạnh phúc nào còn chưa trọn vẹn. Nhưng không, đó chỉ là lời nhắc. Rằng mai này, nếu ai còn khao khát, trong lời ươm mầm của đất, hãy tự hỏi lòng mình nơi gió được sinh ra./.

Bài liên quan
  • Hương sen đầu hạ
    Làng tôi có một đầm sen, cứ tới đầu mùa hạ hoa lại bung nở hồng. Trời miền Trung buổi ấy cũng bắt đầu chói chang oi ả, nhưng màu hồng của sen, lạ thay, lại có thể làm dịu đi cái khắc nghiệt bao đời của xứ sở.
(0) Bình luận
  • Mẹ tôi
    Năm ấy, anh trai tôi vừa tròn mười tám tuổi thì lên đường nhập ngũ. Anh mặc quân phục khoác ba lô lên đường vào Nam với nụ cười hồn nhiên của tuổi trẻ và lời hẹn sẽ trở về trong ngày chiến thắng. Không ai ngờ buổi tiễn đưa hôm ấy lại là lần cuối cùng mẹ tôi được nhìn thấy anh. Chỉ một năm sau, anh hy sinh tại Quảng Trị. Từ đó, trong lòng mẹ có một khoảng trống không gì khỏa lấp nổi.
  • Một làn hương khẽ chạm miền thương nhớ…
    Có những mùa chẳng cần lời hẹn ước vẫn khiến lòng người mong ngóng, có những mùa đi qua bằng lăng kính màu sắc, có những mùa ở lại bằng tiếng gió và cũng có những mùa chỉ cần một làn hương khẽ chạm đã đủ đánh thức cả miền thương nhớ. Với Hà Nội, mùa thu là một mùa như thế. Thu không gõ cửa bằng những thanh âm rộn rã, cũng chẳng đến bằng bước chân vội vã, mà lặng lẽ len vào phố phường trong làn gió heo may, trong sắc nắng vàng dịu nhẹ và trong hương hoa sữa nồng nàn, da diết.
  • Hương ổi mùa thu
    Tháng Tám, khi sương mỏng còn giăng giăng như một dải lụa mềm, xô lệch qua vòm cây trước hiên, ngoài vườn chợt bâng khuâng một thứ mùi hương rất đỗi dịu dàng. Tôi thả bước tìm quanh, chợt nhận ra hương ổi chín mọng nương theo làn gió heo may tìm về chái bếp. Và trong khoảnh khắc cánh mũi khẽ phập phồng đón lấy thứ hương vị mộc mạc ấy, lòng tôi bỗng chao nghiêng, nhói lên một niềm nhớ quay quắt về những ngày xa xưa.
  • Khát vọng mùa hè
    Mùa hè, cũng đến từ một nơi xa, nhưng chẳng bao giờ chung đường với mùa xuân, mùa thu hay đông giá rét. Mùa hè đến từ những k ức thanh xuân nồng nàn, hồ hởi của mỗi con người chúng ta. Lạ thế chứ, sao ta đón bao mùa hè mà dường như vẫn chưa hề quen…
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tiếp tục đổi mới, khơi dậy tinh thần sáng tạo của văn nghệ sĩ Thủ đô
    Sáu mươi năm xây dựng và phát triển, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội đã trở thành mái nhà chung của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa Thủ đô và nền văn học, nghệ thuật nước nhà. Tại tọa đàm “Văn học, nghệ thuật Thủ đô - 60 năm xây dựng và phát triển” do Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội tổ chức tại Hà Nội sáng 29/10, các ý kiến, tham luận đã làm rõ những dấu ấn sáng tạo, hành trình phát triển cùng những yêu cầu đặt ra trong thời gian tới của văn học nghệ thuật Thủ đô.
  • Một Hà Nội hoài niệm với phở gánh
    Tôi sinh ra ở một làng quê nghèo miền Trung, nơi có cát trắng, gió Lào. Trong những năm tháng tuổi thơ, tôi chưa một lần rời khỏi lũy tre làng. Đến tuổi trưởng thành, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, tôi làm việc ở chiến khu Việt Bắc. Rồi một ngày tháng Mười năm 1954, tôi được về công tác tại Hà Nội. Đêm trước ngày vào nội đô, lòng tôi xốn xang, không sao chợp mắt.
  • RE 13 - Tái ngộ, kết nối và sáng tạo
    Sau 13 năm kể từ ngày tốt nghiệp, 31 học viên lớp Cao học Mỹ thuật K13 sẽ tái ngộ trong triển lãm “RE 13 - Tái ngộ - Kết nối - Sáng tạo” tại ART SPACE (số 42 phố Yết Kiêu, phường Cửa Nam, Hà Nội) từ ngày 1 đến 6/11/2026. Với 71 tác phẩm thuộc nhiều chất liệu, triển lãm đánh dấu cuộc hội ngộ của những người bạn cũ, đồng thời là cơ hội để các nghệ sĩ kết nối chia sẻ những thành quả trong hành trình sáng tạo nghệ thuật của mình.
  • Dấu ấn 25 năm phụng sự sức khỏe cộng đồng gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn
    Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) phối hợp với Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), Công ty Cổ phần Tetra Pak Việt Nam và Công ty Cổ phần Tập đoàn TH tổ chức Hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn” nhân dịp Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập VINAFOSA.
  • [Podcast] Đắm say nét đẹp đặc trưng của mùa thu Hà Nội
    Bốn mùa trong năm của Hà Nội, có lẽ mùa thu gợi lên nhiều nỗi nhớ nhất trong mọi người. Bởi mùa thu Hà Nội với gió heo may khẽ chạm vào từng góc phố, những chiếc lá vàng trên vỉa hè và hương hoa sữa lan theo từng bước chân người. Thu Hà Nội thật dịu dàng, để rồi khi đã đi qua, lại khiến lòng người lưu luyến.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội sẵn sàng cho Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026
    Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 24/11/2026 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình với quy mô khoảng 50.000 người. Sự kiện nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, kết hợp di sản với sáng tạo đương đại và khẳng định văn hóa là nguồn lực phát triển đất nước...
  • Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Trung: Người sáng tạo giá trị mới từ chất liệu truyền thống
    Từ những sợi mây, nan tre vốn gắn với nghề đan lát truyền thống làng nghề Phú Vinh (TP Hà Nội), Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Trung đã tìm ra một hướng sáng tạo riêng cho nghề: đan tranh chân dung. Bắt đầu từ bức chân dung Bác Hồ vào năm 1976, ông từng bước đưa kỹ thuật đan thủ công vượt ra ngoài những sản phẩm quen thuộc, tái hiện hình ảnh các nhân vật lịch sử bằng ngôn ngữ tạo hình độc đáo. Hành trình ấy không chỉ cho thấy sức sáng tạo của người nghệ nhân mà còn mở ra những hướng đi mới cho chất liệu truyền thống.
  • [Podcast] Tản văn: Suối cạn
    Chẳng nhớ tôi đã đi dọc con suối cạn sau nhà bao nhiêu lần. Mỗi lần đi, lại một lần suy tư về con suối mà mình chưa biết tuổi. Có lẽ ngày xửa, ngày xưa khi rừng đầu nguồn chưa bị tàn phá, nó là con suối xinh đẹp, tràn đầy sức sống từ dòng nước trong vắt đầu nguồn.
  • Giải mã sức hấp dẫn của sơn mài qua triển lãm “Nguyên – Lãng du cùng Sơn”
    Từ ngày 30-10 đến 4-11-2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, phường Ba Đình, Hà Nội, triển lãm “Nguyên – Lãng du cùng Sơn” mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận sơn mài từ cả hai phương diện: thưởng thức tác phẩm hoàn chỉnh và tìm hiểu quá trình tạo nên tác phẩm.
  • Hà Nội tập huấn Luật Thủ đô 2026 cùng các văn bản triển khai thi hành về lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch
    Sáng 28/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn Luật Thủ đô, các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026 và đối thoại, giải đáp thắc mắc liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành. Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Hội trường Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (số 47 Hàng Dầu, phường Hoàn Kiếm) và kết nối trực tuyến tới điểm cầu 126 xã/phường; các Nhà hát thuộc Sở và Trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật (VHNT) Hà Nội.
  • Đình Tường Phiêu- từ di sản độc đáo đến câu chuyện phát huy giá trị
    Tại Di tích quốc gia đặc biệt đình Tường Phiêu (xã Phúc Thọ, TP Hà Nội), bài toán phát triển kinh tế di sản gắn với bảo tồn, lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử đang có những chuyển biến tích cực. Chính quyền địa phương đang gắn kết các giá trị độc nhất vô nhị tại đình Tường Phiêu với làng nghề hoa cây cảnh truyền thống, giáo dục di sản ở địa phương để chung sức phát triển du lịch văn hóa Hà Nội.
  • [Podcast] Chè đỗ xanh - Ngọt thanh hương vị Hà Nội xưa
    Nhắc đến chè truyền thống Hà Nội, người ta thường nhớ đến hương vị phong của chè sen thơm dịu, chè cốm mang hương lúa non, chè bà cốt ấm nồng mùi gừng, chè đỗ đen ngọt mát trong những ngày hè. Trong bức tranh ẩm thực đa dạng đó, chè đỗ xanh với nguyên liệu chính đỗ xanh là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, được dùng để nấu xôi, làm bánh, nấu cháo hay chế biến thành nhiều món chè.
  • Tạo xung lực mới để Hà Nội và Phú Thọ cùng phát triển trong kỷ nguyên mới
    Thành phố Hà Nội đã thực hiện lấy ý kiến Nhân dân về việc “Điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ tại khu vực Vườn quốc gia Ba Vì và vùng đệm”. Việc điều chỉnh địa giới hành chính này rất cần thiết, đáp ứng các yêu cầu thực tiễn của hai địa phương cũng như mục tiêu quản lý thống nhất, phát triển bền vững, tăng cường liên kết Vùng Thủ đô và bảo đảm hài hòa lợi ích của Hà Nội và tỉnh Phú Thọ
  • Hà Nội lan tỏa văn hóa số, khuyến khích người dân trở thành công dân số tích cực
    UBND thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 5352/UBND-NC ngày 22/10/2026 về việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ cập kỹ năng số, khuyến khích người dân tham gia và thụ hưởng các chính sách, dịch vụ số. Đây là hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng số trong cộng đồng, tạo điều kiện để người dân chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả các tiện ích số trong đời sống.
  • Lễ hội văn hóa Hàn Quốc 2026 tại Hà Nội: Điểm hẹn của âm nhạc và giao lưu Việt – Hàn
    Diễn ra trong hai ngày 24 và 25/10 tại Hà Nội, Lễ hội Con đường Văn hóa Hàn Quốc 2026 mang đến không gian trải nghiệm đa dạng với âm nhạc, ẩm thực, trò chơi dân gian và các hoạt động tìm hiểu văn hóa xứ kim chi. Sự kiện góp phần thúc đẩy giao lưu Nhân dân, đồng thời tạo cơ hội để công chúng Việt Nam tiếp cận văn hóa Hàn Quốc theo cách gần gũi, sinh động.
Nơi gió được sinh ra
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO