Chợ phiên Hà  Nội “ một nét duyên thầm

Chợ Bưởi xưa

Trong mấy nghìn ngôi chợ ở khu vực nội thà nh Hà  Nội, chỉ có chợ Bưởi và  chợ Mơ là  họp phiên theo ngà y. Аến với những phiên chợ đặc biệt nà y, người đi chợ không chỉ được thoả mãn nhu cầu mua sắm theo sở thích của mình mà  còn được nhìn, ngắm và  cảm nhận không khí phiên chợ giống như một phiên chợ nông thôn ở quê nhà .

Bao nhiêu năm tháng trôi đi, hai ngôi chợ đã tạo nên những nét văn hóa khá đặc sắc cho khu vực Hà  Thành. Nhưng gần đây, do những biến động của cuộc sống, chợ không thể tiếp tục họp theo nếp cũ nữa, và  chợ phiên giử chỉ còn trong kí ức tiếc nuối của người dân thủ đô.

Chợ Bưởi ngà y nay

Chợ Bưởi xưa nằm ở phía Tây Thủ đô, gần kử bên Hồ Tây, vị trí hợp lưu của sông Thiên Phù và  sông Tô Lịch, thuận lợi vử mặt giao thương trên bến dưới thuyửn. Người ta thường kể lại rằng, xưa kia bưởi vùng mạn ngược theo dòng chảy trôi vử rất nhiửu, người ta vớt lên bán, và  dần dần có thói quen gọi vùng nà y là  vùng Bưởi và  chợ nằm trong khu vực nà y cũng được gọi luôn là  chợ Bưởi. Chợ Bưởi cổ xưa kia chỉ là  những dãy lán bằng phên nứa và  mang tính chất chợ vùng ven. Là  nơi trao đổi, mua bán sản phẩm của các là ng nghử vùng Kẻ Bưởi như giấy của các là ng Hồ Khẩu, Аông Xã, dụng cụ sản xuất nông nghiệp của vùng Xuân La, Xuân Аỉnh... Chợ họp lúc nà o cũng đông người mua bán tấp nập.

Chợ Bưởi cũng là  nơi thăm thú của nhưng người rảnh rỗi, yêu chim thú, cây cảnh. Ca dao có câu: Chợ Bưởi một tháng sáu phiên. Ngà y tư, tháng chín cho duyên đèo bòng. Không ai biết rõ chính xác chợ Bưởi được hình thà nh từ khi nà o, nhưng điửu không thể phủ nhận đó là  chợ Bưởi là  một trong những chợ có tính lịch sử­, văn hóa và o bậc nhất của mảnh đất Kinh Kử³. Ngà y nay, chợ Bưởi đã xây dựng khang trang, hiện đại, thuộc sự quản lý của Tổng công ty Thương mại Hà  Nội, nhưng riêng phiên chợ vẫn được duy trì bằng cách quy hoạch một khu vực riêng để người dân có cơ hội mua bán cây, con giống. Chợ Mơ vốn là  một chợ của các là ng thuộc vùng Kẻ Mơ, thuộc kinh thà nh Thăng Long cũ. Trải qua quá trình phát triển của Thủ đô, chợ thuộc vử địa phận phường Bạch Mai, quận Hai Bà  Trưng, Hà  Nội. Chợ được họp theo phiên và o các ngà y 2, 7,12,17, 22, 27 âm lịch hà ng tháng.

Theo các tà i liệu cũ, và o khoảng thế kỷ 13, 14, khu vực phía nam Thăng Long, có nhiửu người sinh sống bằng nghử trồng cây mai lấy quả (còn gọi là  quả mơ). Xuất phát từ việc nơi nà y có các giống mai và ng, mai trắng, mai hồng mà  tên địa danh các vùng lân cận cũng được lấy theo tên chữ là  Hoà ng Mai, Bạch Mai và  Hồng Mai.

Theo tiếng Hán thì Mai còn có nghĩa là  Mơ, vì thế mà  vùng nà y còn có tên nôm là  Kẻ Mơ.

Phiên chợ Mơ họp tại phố Kim Ngưu- địa chỉ quen thuộc của những người yêu cây cảnh, động vật.

Không giống như chợ Bưởi, chợ Mơ cũng có bán các giống cây nhưng mặt hà ng chủ yếu lại là  động vật nuôi trong nhà  như chó, mèo, thử, chim, cá cảnh. Chợ trở thà nh điểm lý tưởng của những người say mê vật nuôi trong gia đình. Năm 2007, thà nh phố ra quyết định phá bử chợ Mơ để xây dựng một trung tâm thương mại hiện đại. Các hộ kinh doanh ở chợ Mơ chuyển ra chợ tạm nằm trên phố Kim Ngưu. Kể từ đó, các phiên chợ Mơ chuyển sang họp tại bử sông Kim Ngưu, gần khu vực chợ tạm. Hà ng hóa chính của các phiên chợ là  cây trồng và  vật nuôi.

Nếu chợ phiên như chợ Mơ, chợ Bưởi là  chợ của cư dân nông nghiệp lúa nước thì ngà y nay, giử giấc là m việc của đa số cư dân Hà  Nội lại rơi và o giử hà nh chính. Mà  theo thời gian, Hà  Nội ngà y cà ng phình ra, là m cho chợ Mơ, chợ Bưởi gần nội thà nh hơn. Nhưng vì biểu thời gian đã thay đổi đã là m cho loại hình chợ phiên ở đô thị sẽ bị mất dạng. Ở vùng nông thôn, chợ phiên vẫn còn tồn tại và  đã có sự biến đổi để thích nghi với kiểu sinh hoạt mới của xã hội, đặc biệt là  sự xâm nhập của hà ng hoá công nghiệp. Hà  Nội bây giử đã khác xưa nhiửu, chợ mọc lên từng ngà y, từng giử.

Người Hà  Nội đã quen với nhiửu loại hình chợ mới, nhưng chợ phiên Hà  Nội vẫn mang một vóc dáng riêng, mặc dù chợ phiên Hà  Nội ngà y nay cũng đã đổi thay đi nhiửu. Hà ng hóa tại các phiên chợ cũng phong phú, đa dạng hơn. Những dãy lửu quán, mái lá lụp xụp giử đây đã được xây dựng lại khang trang hơn. Song dù cuộc sống ngà y cà ng hối hả, nhưng tại các phiên chợ Hà  Nội vẫn giữ được vẻ thanh bình, tĩnh tại của là ng quê ngoại thà nh.