Hà Nội dẫn đầu cả nước trong sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Trong suốt giai đoạn 2021–2025, Hà Nội đã đạt tổng mức tiết kiệm năng lượng 705,7 kTOE, tương đương 8,26% tổng nhu cầu năng lượng toàn thành phố, vượt 1,26% so với kế hoạch đề ra. Đây là con số ấn tượng nếu nhìn vào quy mô tiêu thụ điện năng của Thủ đô – nơi chiếm tới hơn 10% tổng lượng điện năng tiêu thụ toàn quốc.

Quan trọng hơn, kết quả này cho thấy sự chuyển dịch nhận thức sâu sắc: từ tiết kiệm năng lượng mang tính phong trào, trở thành hành động thiết thực gắn với đời sống, sản xuất, kinh doanh và văn hóa ứng xử đô thị.

Thành công lớn nhất của Hà Nội chính là tạo được nền tảng quản lý và vận hành chương trình đồng bộ, thống nhất. Các kế hoạch, văn bản hướng dẫn, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, hộ dân được ban hành đầy đủ, rõ ràng. Những chính sách đó không chỉ giúp các đơn vị hiểu rõ trách nhiệm của mình, mà còn khuyến khích họ chủ động tìm kiếm và ứng dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng.

Từ các khu công nghiệp, nhà máy đến cơ quan, trường học, hộ gia đình, phong trào sử dụng năng lượng tiết kiệm đã lan tỏa thành thói quen. Trong khối công sở, 100% trụ sở hành chính trên địa bàn đã triển khai mô hình “Văn phòng xanh – tiết kiệm điện”; trong lĩnh vực giáo dục, hàng trăm nghìn học sinh được học về tiết kiệm năng lượng ngay trong chương trình giảng dạy.

Cùng với đó, Hà Nội triển khai kiểm toán năng lượng tại gần 200 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, giúp doanh nghiệp phát hiện hàng nghìn điểm tiêu hao năng lượng không cần thiết, từ đó đề xuất giải pháp cải tiến kỹ thuật, thay thế thiết bị, nâng cấp dây chuyền. Theo kết quả kiểm toán, mỗi doanh nghiệp có thể giảm từ 5–20% chi phí điện năng mà vẫn đảm bảo năng suất.

Điều này vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa góp phần bảo vệ môi trường. Một doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Minh cho biết, nhờ thay hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED và lắp đặt biến tần cho động cơ, họ tiết kiệm hơn 1 tỷ đồng mỗi năm tiền điện, đồng thời giảm đáng kể lượng phát thải CO₂ ra môi trường.

Không chỉ dừng lại ở việc giảm tiêu thụ, Hà Nội còn chú trọng phát triển các nguồn năng lượng tái tạo. Điện mặt trời mái nhà, điện gió và công nghệ năng lượng sinh khối được khuyến khích phát triển. Đến cuối năm 2024, công suất điện mặt trời mái nhà đạt hơn 102 MWp; hàng chục doanh nghiệp và hộ dân tại các quận, huyện như Thường Tín, Đông Anh, Sóc Sơn đã đầu tư lắp đặt hệ thống này, vừa tự chủ nguồn điện, vừa bán lại cho lưới quốc gia. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Hiệu quả chương trình còn thể hiện rõ ở lĩnh vực chiếu sáng công cộng. Hàng trăm nghìn bóng đèn sodium cũ được thay bằng đèn LED tiết kiệm điện, thời gian bật tắt được điều chỉnh tự động theo điều kiện ánh sáng, giúp tiết kiệm hàng chục triệu kWh mỗi năm. Những con phố rực rỡ ánh sáng nhưng vẫn thân thiện với môi trường đã trở thành hình ảnh quen thuộc của Hà Nội hiện đại và văn minh.

Song hành cùng các giải pháp kỹ thuật là chiến lược truyền thông sâu rộng. Hàng năm, hàng loạt chiến dịch tuyên truyền như Giờ Trái đất, Cuộc thi “Tiết kiệm năng lượng cho tương lai xanh”, phong trào “Hộ gia đình tiết kiệm điện” được triển khai trên toàn thành phố. Theo thống kê, chỉ riêng chiến dịch Giờ Trái đất năm 2025, Hà Nội tiết kiệm hơn 204.000 kWh điện trong một giờ tương đương lượng điện tiêu thụ của hơn 5.000 hộ gia đình trong một ngày. Điều quan trọng hơn là thông điệp về bảo vệ môi trường đã được truyền tải mạnh mẽ, chạm tới trái tim của người dân.

Ông Lê Văn Hòa cư dân phường Tràng Tiền chia sẻ: “Từ khi tham gia chương trình, gia đình tôi luôn tắt hết thiết bị khi ra khỏi phòng, dùng bóng đèn LED và máy lạnh inverter. Nghe nhỏ thôi, nhưng hóa đơn điện giảm gần 15%. Tôi nghĩ tiết kiệm điện cũng là cách yêu Hà Nội.” Những hành động giản dị như vậy, khi được nhân rộng, đã góp phần tạo nên sức mạnh tập thể cho toàn thành phố.

Giới chuyên gia đánh giá, thành công của Hà Nội không chỉ nằm ở các con số mà còn ở sự thay đổi tư duy. Tiết kiệm năng lượng đã trở thành tiêu chí đánh giá trong đầu tư xây dựng, sản xuất, thậm chí là tiêu chuẩn văn hóa của người Hà Nội. Đó chính là nền tảng để Thủ đô tiếp tục đi đầu trong giai đoạn tiếp theo khi mục tiêu đặt ra là tiết kiệm 8–10% tổng tiêu thụ năng lượng và giảm 15% phát thải khí nhà kính đến năm 2030.

Hà Nội đang cho thấy một tầm nhìn dài hạn và bền vững: phát triển kinh tế không đánh đổi môi trường, mà gắn tăng trưởng với tiết kiệm và hiệu quả. Trong hành trình ấy, năng lượng không chỉ là nguồn lực, mà còn là biểu tượng của văn minh, của tinh thần trách nhiệm với thế hệ mai sau. Thành công giai đoạn 2021–2025 chính là bước đệm quan trọng để Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong chuyển dịch năng lượng và xây dựng đô thị xanh – thông minh – đáng sống./.