Phường Hoàn Kiếm: Làm chủ trí tuệ nhân tạo để nâng tầm chất lượng phục vụ nhân dân

Chuyển dịch từ “biết công cụ” sang “giải quyết bài toán thực tiễn”

Thời gian qua, phường Hoàn Kiếm đã triển khai nhiều lớp tập huấn về trí tuệ nhân tạo (AI) cho đội ngũ cán bộ, viên chức. Tuy nhiên, phát biểu khai mạc tọa đàm, đồng chí Nguyễn Hồng Trang - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Hoàn Kiếm, chủ trì hội nghị đã đặt ra một câu hỏi thẳng thắn: Sau các buổi tập huấn, cách làm việc hằng ngày đã thực sự thay đổi như thế nào, công việc có nhanh hơn và chất lượng hơn hay không?

Từ trăn trở đó, buổi tọa đàm được tổ chức nhằm khơi thông dòng chảy kinh nghiệm ngay trong nội bộ các phòng ban, đơn vị và trường học trên địa bàn phường. Theo lãnh đạo UBND phường Hoàn Kiếm, mỗi vị trí công tác có đặc thù riêng, vì vậy kinh nghiệm quý giá nhất chính là những cách làm hay được đúc kết từ việc giải quyết các khó khăn cụ thể hằng ngày, kể cả những bài học từ các lần thử nghiệm chưa thành công.

Những mô hình ứng dụng linh hoạt từ công sở đến lớp học

Tại tọa đàm, bức tranh ứng dụng công nghệ số tại phường Hoàn Kiếm hiện lên sinh động qua các tham luận giàu tính thực tiễn.

Ở khối quản lý hành chính, đại diện Phòng Nội vụ - Tư pháp, đồng chí Nguyễn Huy Khôi chia sẻ cách khai thác AI như một “trợ lý tra cứu” trong lĩnh vực vốn đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối. Trước khối lượng văn bản quy phạm pháp luật lớn và thường xuyên cập nhật, cán bộ tư pháp sử dụng AI để hỗ trợ rà soát, đối chiếu điểm mới - cũ giữa các Nghị định, Thông tư; gợi ý hướng xử lý tình huống trong nghiệp vụ hộ tịch, chứng thực, hòa giải cơ sở và theo dõi thi hành pháp luật. Đặc biệt, công tác phổ biến giáo dục pháp luật thông qua việc dùng AI thiết kế infographic hướng dẫn thủ tục hành chính và sản xuất các video ngắn đăng tải trên cổng thông tin, mạng xã hội của phường đã giúp người dân dễ tiếp cận và dễ thực hiện.

Trong lĩnh vực giáo dục, các nhà trường trên địa bàn lại cho thấy sự sáng tạo trong việc cá nhân hóa học liệu. Cô giáo Đặng Thanh Huế (Trường Mầm non Hoàn Kiếm) giới thiệu quy trình 5 bước ứng dụng AI bài bản: từ xác định mục tiêu, chuẩn bị dữ liệu đầu vào, tạo bản nháp bằng ChatGPT và Gemini, đến khâu kiểm duyệt và hoàn thiện sản phẩm bằng Canva, CapCut, Google AI Studio hay các nền tảng trò chơi tương tác như Wordwall, sách lật điện tử Heyzine. Nhờ đó, những câu chuyện cổ tích, bài học về lễ hội truyền thống hay danh lam thắng cảnh Hoàn Kiếm trở nên trực quan, cuốn hút trẻ nhỏ.

Tiếp nối mạch chia sẻ, cô giáo Nguyễn Bích Ngân (Trường Tiểu học Thăng Long) mang đến kinh nghiệm kết hợp chuỗi công cụ số khép kín để hệ thống hóa tài liệu chuyên môn, dùng ChatGPT soạn phiếu bài tập phân hóa theo năng lực học sinh, và ứng dụng công cụ tạo video Veo 3 để xây dựng các đoạn phim hoạt hình lồng ghép dạy học song ngữ Việt - Anh.

Trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, các cán bộ chuyên trách đã chia sẻ các ứng dụng AI và nền tảng số để làm mới hoạt động tuyên truyền cổ động trực quan và tổ chức sự kiện cộng đồng. Thay vì mất nhiều ngày lên ý tưởng và thiết kế thủ công, AI được dùng để phác thảo kịch bản chương trình nghệ thuật quần chúng, thiết kế bộ nhận diện ấn phẩm truyền thông cho các ngày lễ lớn, đồng thời xây dựng các minigame, cuộc thi tìm hiểu lịch sử - văn hóa địa phương trên nền tảng số, thu hút đông đảo người dân và thanh thiếu niên tham gia tương tác.

Đặc biệt, với đặc thù là địa bàn lõi di sản của Thủ đô, đại diện Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội đã mang đến góc nhìn sinh động về việc kết hợp công nghệ số và AI trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Bên cạnh việc số hóa dữ liệu các điểm di tích, ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR360) và bản đồ số để du khách tham quan từ xa, đơn vị còn khai thác AI để biên dịch, tạo giọng đọc thuyết minh tự động đa ngôn ngữ tại các điểm di sản và tuyến phố đi bộ. Công nghệ cũng hỗ trợ đắc lực trong việc tổng hợp phản ánh của du khách, giám sát không gian kiến trúc, trật tự văn minh đô thị khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm và phố cổ, góp phần xây dựng điểm đến vừa giàu bản sắc truyền thống vừa hiện đại, thông minh.

Con người là trung tâm, pháp luật và đạo đức là nền tảng

Bên cạnh những lợi ích rõ rệt trong việc tiết kiệm thời gian và giảm thao tác thủ công, điểm thống nhất cao của toàn thể đại biểu tại tọa đàm là nhận thức về giới hạn của công nghệ.

Các ý kiến đều nhấn mạnh rằng AI có thể tạo ra văn bản rất nhanh, hình ảnh rất bắt mắt nhưng hoàn toàn có nguy cơ sai lệch thông tin hoặc thiếu chuẩn xác về căn cứ pháp lý. Do đó, trong hoạt động công vụ, công chức phải kiểm chứng mọi dữ liệu với văn bản gốc và chịu trách nhiệm cuối cùng về sản phẩm tham mưu. Trong môi trường sư phạm, công nghệ chỉ đóng vai trò làm phong phú trải nghiệm, tuyệt đối không thể thay thế sự tương tác trực tiếp, ánh mắt quan sát và tình yêu thương của người thầy. Vấn đề bảo mật thông tin nội bộ, bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dân và học sinh cũng được đặt lên hàng đầu như một nguyên tắc bất di bất dịch.

Kết nối các đề xuất từ cơ sở, lãnh đạo UBND phường Hoàn Kiếm định hướng sẽ giao bộ phận chuyên môn xây dựng một "thư viện số" dùng chung để lưu trữ các bộ câu lệnh mẫu, quy trình chuẩn và sản phẩm truyền thông, học liệu tiêu biểu nhằm lan tỏa giữa các đơn vị. Đồng thời, phường sẽ nghiên cứu cơ chế dùng chung tài khoản bản quyền đối với các công cụ thiết kế phục vụ tập thể, tránh lãng phí nguồn lực.

Khép lại buổi tọa đàm, thông điệp "AI là công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng con người mới là trung tâm" đã trở thành kim chỉ nam hành động cho đội ngũ cán bộ, viên chức phường Hoàn Kiếm. Từ những thay đổi nhỏ trong từng trang giáo án, từng văn bản tham mưu hôm nay, chính quyền cơ sở đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số thực chất, chuyên nghiệp và tận tụy phục vụ nhân dân./.