Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Khánh Thư| 21/12/2020 15:46

Sau hơn 2 năm chuẩn bị, cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” của tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa vừa chính thức ra mắt bạn đọc. Sách do NXB Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội liên kết xuất bản là một tư liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu dòng tranh dân gian độc đáo nhất của Hà Nội.

Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Tranh dân gian Hàng Trống từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa của người Kinh kỳ - Kẻ Chợ. Đây là một trong những dòng tranh dân gian độc đáo, phổ biến nhất ở Việt Nam. Đề tài của tranh dân gian Hàng Trống khá đa dạng: tranh lịch sử, tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh trang trí, tranh sinh hoạt xã hội… bởi thế tranh đã đi được vào đời sống của nhiều tầng lớp trong xã hội, được treo ở nhiều không gian khác nhau.

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa chia sẻ: Ngày trước, tranh Hàng Trống phát triển ở các phố Hàng Trống, Hàng Nón và từng được bày bán tại nhiều nơi ở Hà Nội cũng như một số tỉnh, thành ở Bắc Bộ. Khi đất nước còn khó khăn, cách nghệ nhân làm tranh dân gian Hàng Trống thường in trên giấy dó bồi dày hay giấy báo khổ rộng. Không giống như một số dòng tranh dân gian khác dùng lối in sấp và trực tiếp in là có thể hoàn thành ngay một bức tranh, tranh dân gian Hàng Trống có lối làm tỉ mỉ và cầu kỳ hơn. Ván khắc tranh Hàng Trống chỉ có bản nét, còn màu thì phải vẽ tay toàn bộ. 

Tranh Hàng Trống có những bức nổi tiếng như: Lý ngư vọng nguyệt, Thất đồng, Ngũ hổ, Tố nữ; bộ tranh truyện: Hoa Tiêu, Kiều…; bộ tranh về cảnh dạy học, cảnh nhà nông hay các kiểu khác: canh, tiều, ngư, mục (nhà nông, tiều phu, đánh cá, chăn trâu); các tranh thờ: Tam tòa Thánh Mẫu, Phật, Tứ phủ, Ngọc hoàng… 
Trải qua thời gian, dòng tranh dân gian Hàng Trống cũng mai một dần và giờ chỉ còn duy nhất gia đình nghệ nhân Lê Đình Nghiên giữ nghề. Đây cũng là tín hiệu cảnh báo trước câu chuyện “thất truyền” như đã từng xảy ra ở nhiều dòng tranh dân gian khác, hoặc các nghề truyền thống khác. Đó cũng là lý do thôi thúc tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa dồn nhiều tâm sức để ra mắt cuốn sách về dòng tranh này. Để viết cuốn sách này, tác giả đã trực tiếp đến gặp nghệ nhân Lê Đình Nghiên và con trai ông là anh Lê Hòa, để ghi chép lại nhiều câu chuyện. Những chia sẻ thẳng thắn, chân tình của ông và con trai cũng như các thành viên trong gia đình giúp cho cuốn sách có nhiều tư liệu bổ ích. 

Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” dày 340 trang, khổ 21x29cm, được in bốn màu trên giấy couche matt. Ngoài những bản phổ thông bìa mềm còn 100 bản giới hạn, bìa carton cứng dành cho người sưu tầm và chơi sách. Đặc biệt, có 5 bản bìa da, khâu tay, do nghệ nhân Nguyễn Đức Khuynh thực hiện, có chữ ký, triện son của tác giả và nghệ nhân đóng sách. Bản bìa da được đặt trong hộp sơn mài, tặng kèm bức tranh “Độc hổ” có chữ ký và triện của nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên.

Ngoài lời nói đầu, nội dung cuốn sách được chia thành 5 chương: Lịch sử tranh dân gian Hàng Trống, Nghệ thuật tranh dân gian Hàng Trống, Kĩ thuật vẽ tranh dân gian Hàng Trống, Phân loại tranh dân gian Hàng Trống, Tranh dân gian Hàng Trống trong đời sống đương đại.

Một trong những điểm nhấn của cuốn sách là gần 400 bức tranh, ảnh, trong đó có nhiều tranh, ảnh tư liệu quý được sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau. Số tranh, ảnh khác được trực tiếp chụp từ các bộ sưu tập tranh dân gian Hàng Trống của chính tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa và của các nhà sưu tập khác. Đặc biệt, sách có hàng trăm bức ảnh chụp nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên cùng con trai là Lê Hoàn để mô tả, minh họa các công đoạn làm tranh. Một số ảnh, tranh có giá trị tư liệu cao được chính gia đình nghệ nhân tranh Hàng Trống Lê Đình Nghiên cung cấp.

“Bằng việc xuất bản cuốn sách này, chúng tôi mong muốn bắc thêm một một cây cầu để nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại. Qua cuốn sách, bên cạnh cung cấp những tư liệu cần thiết để tìm hiểu về một dòng tranh dân gian nổi tiếng, chúng tôi cũng hi vọng có thể lan tỏa hoặc đánh thức tình yêu văn hóa truyền thống đang tiềm ẩn hoặc khuất lấp đâu đó trong tâm hồn của thế hệ trẻ. Và hơn thế, mong có sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ những cơ quan văn hóa của Thủ đô, để một ngày không xa, người dân và du khách gần xa có thể gặp những quầy tranh, hiệu tranh dân gian Hàng Trống trên chính con phố Hàng Trống thân yêu, như đã từng…” - tác giả Thu Hòa chia sẻ. 
(0) Bình luận
  • Những món quà của tạo hóa
    Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
  • Lời hẹn mùa xuân
    Mùa đông năm nay đến sớm. Bầy chim én sửa soạn bay về phương Nam tránh rét khi hơi sương giá bắt đầu vương trên từng nhành lá. Én Nhỏ quàng lên cổ chiếc khăn cỏ mềm ấm áp, bịn rịn chia tay một mầm xanh bé xíu đang nép mình trên cành khẳng khiu. "Hẹn gặp lại cậu khi mùa xuân đến", Én Nhỏ vẫy vẫy đôi cánh.
  • Lời thì thầm mùa xuân
    Chiều muộn, Vân bước ra cầu thang dẫn xuống tầng một, thấy căn phòng nhỏ của nhà thơ Phan Đạt nằm phía cuối hàng lang vẫn còn sáng đèn. Trong phòng ông đang có khách, Vân chỉ định ghé vào chào ông trước khi về nhưng ông đã nhanh nhẹn lấy thêm một chiếc chén, rót nước mời: “Chị vào uống trà đã”.
  • Chuyện lạ đêm giao thừa
    Bố của Duy là một nhà sáng chế. Ông rất tài giỏi và thông minh. Duy cũng thông minh nhưng lại rất ham chơi.
  • Nhà phố
    Mắt nhắm mắt mở, Thao còn nằm trên giường đã nghe tiếng cãi vã nhau oang oang. Rõ ràng Thao đóng cửa kính mà âm thanh chát chúa từ dãy nhà phía sau vẫn giội vào rát cả tai. Cái xóm phố toàn nhà bốn tầng, ô tô hạng sang vây kín khoảng đất trống, ấy thế lời tuôn ra chả kém cạnh mấy kẻ côn đồ khi xô xát. Tiếng đồ đạc vung ra sân loảng xoảng.
  • Tiếng hát trong vỏ ốc
    Đêm. Run rủi thế nào hai người phụ nữ ấy lại gặp nhau ngay trên bãi cát. Biển về khuya vắng lặng. Những cặp tình nhân thậm chí cũng đã rời đi vì gió trời bắt đầu trở lạnh. Cô đang giẫm lên dấu chân xiêu vẹo của người phụ nữ đi trước mình. Người đàn bà ấy chậm rãi từng bước, dáng đi có phần nghiêng ngả như một kẻ say.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Triển lãm “Ký ức nằm dưới lớp màu” mang đậm bản sắc Việt Nam
    Triển lãm cá nhân đầu tiên của họa sĩ Bích Thảo - nghệ danh Tuyết Sơn Tùng, mang tên “Ký ức nằm dưới lớp màu” đưa công chúng bước vào một thế giới hội họa giàu cảm xúc với những hình ảnh đậm bản sắc Việt Nam.
  • Quảng bá di sản văn hóa Thủ đô Hà Nội tới Lãnh đạo các Thành phố ASEAN
    Sáng 9/6, đoàn lãnh đạo, đại biểu các Thành phố ASEAN đã tham quan, tìm hiểu tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN năm 2026 do UBND Thành phố Hà Nội đăng cai tổ chức.
  • Phát động Cuộc thi sáng tác kịch bản phim truyện, phim hoạt hình năm 2026
    Cục Điện ảnh vừa phát động Cuộc thi “Sáng tác kịch bản phim truyện, phim hoạt hình năm 2026” nhằm tìm kiếm, tuyển chọn các kịch bản có giá trị tư tưởng, nội dung và nghệ thuật, phục vụ sự phát triển của điện ảnh Việt Nam trong giai đoạn mới.
  • Nâng cao hiệu quả đối ngoại, phát huy nguồn lực kiều bào để xây dựng Thủ đô
    Ngày 10/6, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hà Nội chủ trì tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến đóng góp hoàn thiện dự thảo Đề án “Tăng cường đối ngoại nhân dân Thủ đô, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội trong vận động, kết nối người Việt Nam ở nước ngoài, trí thức, chuyên gia, doanh nhân, kiều bào tham gia xây dựng và phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới”.
  • Dấu ấn Hà Nội trong tổ chức bộ máy các cấp theo 4 trục của hệ thống chính trị
    Thành phố Hà Nội đã hoàn thành sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (vận hành từ ngày 1/7/2025), bảo đảm bám sát chủ trương của Trung ương và phù hợp với yêu cầu quản trị Thủ đô. Tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội từ Thành phố đến xã, phường được kiện toàn, vận hành ổn định, thông suốt.
Đừng bỏ lỡ
  • Ra mắt bộ sách kỹ năng giúp cha mẹ thấu hiểu và đồng hành cùng con
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc ba bộ sách: “Kỹ năng sinh tồn thông minh của trẻ”, “Tâm lý thiếu niên” và “Kỹ năng làm cha mẹ”. Mỗi bộ sách mang đến những kiến thức thiết thực, góp phần bồi đắp nhân cách, kỹ năng sống và xây dựng môi trường gia đình hạnh phúc.
  • Trao 3 giải Nhất tại Liên hoan phim ngắn TP Hồ Chí Minh
    Tối 8/6, lễ bế mạc và trao giải Liên hoan phim ngắn TP Hồ Chí Minh lần thứ 2 đã khép lại chuỗi hoạt động sôi nổi với sự tham gia của đông đảo nhà làm phim trẻ.
  • Xây dựng Hà Nội xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn
    Chiều 8/6 tại Hà Nội, UBND Thành phố Hà Nội đã long trọng tổ chức Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN năm 2026. Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 do Việt Nam chủ trì tổ chức.
  • Những thanh âm làm giàu bản sắc Hà Nội
    Trong hơn một giờ đồng hồ, những giai điệu jazz quốc tế hòa quyện cùng các ca khúc Việt Nam quen thuộc đã tạo nên một không gian nghệ thuật mở đầy cảm xúc giữa trung tâm Thủ đô.
  • Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO vinh danh là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới
    Trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 38 của Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển thuộc UNESCO diễn ra tại thành phố Hernandarias, Cộng hòa Paraguay, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã chính thức được UNESCO vinh danh là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
  • Khai mạc Liên hoan phim ngắn TP Hồ Chí Minh lần thứ 2 năm 2026
    Liên hoan phim ngắn Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Vươn mình tỏa sáng" không chỉ là sân chơi dành cho các nhà làm phim trẻ mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp điện ảnh, hiện thực hóa các cam kết của Thành phố sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực điện ảnh.
  • Có một Hà Nội đầy thi vị trong những ngày đầu tháng 6
    Chiều 7/6, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” do NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club thực hiện sẽ mang đến một cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc giữa Jazz và những ca khúc về Hà Nội. Điều đặc biệt là chương trình lần này gợi mở hình ảnh Thủ đô qua những dấu ấn của các mùa trong năm, từ “Có phải em mùa thu Hà Nội”, “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa” đến “Hà Nội 12 mùa hoa”.
  • Công bố xếp hạng đình Liễu Cốc Thượng là Di tích cấp TP Huế
    Bảo tồn nhiều tư liệu, sắc phong cùng các giá trị văn hóa gắn với đời sống tâm linh, phong tục tập quán của người dân đã trải qua hơn 500 năm nên đình Liễu Cốc Thượng được xếp hạng Di tích cấp TP Huế.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 17 cá nhân
    Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Quyết định số 2822/QĐ-UBND ngày 5/6/2026 về việc tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt”.
  • Ra mắt tủ sách Hồ Chí Minh và không gian văn hóa số về Bác
    Nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911-05/6/2026), NXB Tổng hợp TP.HCM giới thiệu tới độc giả tủ sách “Vinh quang Hồ Chí Minh”, nhằm tiếp tục phát huy vai trò của công tác xuất bản trong việc bảo tồn và lan tỏa di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO