Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Khánh Thư| 21/12/2020 15:46

Sau hơn 2 năm chuẩn bị, cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” của tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa vừa chính thức ra mắt bạn đọc. Sách do NXB Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội liên kết xuất bản là một tư liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu dòng tranh dân gian độc đáo nhất của Hà Nội.

Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Tranh dân gian Hàng Trống từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa của người Kinh kỳ - Kẻ Chợ. Đây là một trong những dòng tranh dân gian độc đáo, phổ biến nhất ở Việt Nam. Đề tài của tranh dân gian Hàng Trống khá đa dạng: tranh lịch sử, tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh trang trí, tranh sinh hoạt xã hội… bởi thế tranh đã đi được vào đời sống của nhiều tầng lớp trong xã hội, được treo ở nhiều không gian khác nhau.

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa chia sẻ: Ngày trước, tranh Hàng Trống phát triển ở các phố Hàng Trống, Hàng Nón và từng được bày bán tại nhiều nơi ở Hà Nội cũng như một số tỉnh, thành ở Bắc Bộ. Khi đất nước còn khó khăn, cách nghệ nhân làm tranh dân gian Hàng Trống thường in trên giấy dó bồi dày hay giấy báo khổ rộng. Không giống như một số dòng tranh dân gian khác dùng lối in sấp và trực tiếp in là có thể hoàn thành ngay một bức tranh, tranh dân gian Hàng Trống có lối làm tỉ mỉ và cầu kỳ hơn. Ván khắc tranh Hàng Trống chỉ có bản nét, còn màu thì phải vẽ tay toàn bộ. 

Tranh Hàng Trống có những bức nổi tiếng như: Lý ngư vọng nguyệt, Thất đồng, Ngũ hổ, Tố nữ; bộ tranh truyện: Hoa Tiêu, Kiều…; bộ tranh về cảnh dạy học, cảnh nhà nông hay các kiểu khác: canh, tiều, ngư, mục (nhà nông, tiều phu, đánh cá, chăn trâu); các tranh thờ: Tam tòa Thánh Mẫu, Phật, Tứ phủ, Ngọc hoàng… 
Trải qua thời gian, dòng tranh dân gian Hàng Trống cũng mai một dần và giờ chỉ còn duy nhất gia đình nghệ nhân Lê Đình Nghiên giữ nghề. Đây cũng là tín hiệu cảnh báo trước câu chuyện “thất truyền” như đã từng xảy ra ở nhiều dòng tranh dân gian khác, hoặc các nghề truyền thống khác. Đó cũng là lý do thôi thúc tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa dồn nhiều tâm sức để ra mắt cuốn sách về dòng tranh này. Để viết cuốn sách này, tác giả đã trực tiếp đến gặp nghệ nhân Lê Đình Nghiên và con trai ông là anh Lê Hòa, để ghi chép lại nhiều câu chuyện. Những chia sẻ thẳng thắn, chân tình của ông và con trai cũng như các thành viên trong gia đình giúp cho cuốn sách có nhiều tư liệu bổ ích. 

Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” dày 340 trang, khổ 21x29cm, được in bốn màu trên giấy couche matt. Ngoài những bản phổ thông bìa mềm còn 100 bản giới hạn, bìa carton cứng dành cho người sưu tầm và chơi sách. Đặc biệt, có 5 bản bìa da, khâu tay, do nghệ nhân Nguyễn Đức Khuynh thực hiện, có chữ ký, triện son của tác giả và nghệ nhân đóng sách. Bản bìa da được đặt trong hộp sơn mài, tặng kèm bức tranh “Độc hổ” có chữ ký và triện của nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên.

Ngoài lời nói đầu, nội dung cuốn sách được chia thành 5 chương: Lịch sử tranh dân gian Hàng Trống, Nghệ thuật tranh dân gian Hàng Trống, Kĩ thuật vẽ tranh dân gian Hàng Trống, Phân loại tranh dân gian Hàng Trống, Tranh dân gian Hàng Trống trong đời sống đương đại.

Một trong những điểm nhấn của cuốn sách là gần 400 bức tranh, ảnh, trong đó có nhiều tranh, ảnh tư liệu quý được sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau. Số tranh, ảnh khác được trực tiếp chụp từ các bộ sưu tập tranh dân gian Hàng Trống của chính tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa và của các nhà sưu tập khác. Đặc biệt, sách có hàng trăm bức ảnh chụp nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên cùng con trai là Lê Hoàn để mô tả, minh họa các công đoạn làm tranh. Một số ảnh, tranh có giá trị tư liệu cao được chính gia đình nghệ nhân tranh Hàng Trống Lê Đình Nghiên cung cấp.

“Bằng việc xuất bản cuốn sách này, chúng tôi mong muốn bắc thêm một một cây cầu để nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại. Qua cuốn sách, bên cạnh cung cấp những tư liệu cần thiết để tìm hiểu về một dòng tranh dân gian nổi tiếng, chúng tôi cũng hi vọng có thể lan tỏa hoặc đánh thức tình yêu văn hóa truyền thống đang tiềm ẩn hoặc khuất lấp đâu đó trong tâm hồn của thế hệ trẻ. Và hơn thế, mong có sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ những cơ quan văn hóa của Thủ đô, để một ngày không xa, người dân và du khách gần xa có thể gặp những quầy tranh, hiệu tranh dân gian Hàng Trống trên chính con phố Hàng Trống thân yêu, như đã từng…” - tác giả Thu Hòa chia sẻ. 
(0) Bình luận
  • Nắng mơ trong biệt thự hoang
    Tôi bị nàng hút đi từ lần thấy hình đại diện Facebook trôi đến. Khoảnh khắc lúc nắng rây xuống những ngón tay thon cầm lọn tóc che nửa phần môi đỏ khiến cho bức selfie ấy đẹp huyền hoặc.
  • Nửa chân trời trong sương
    Làng tôi ven sông Yên, một nhánh sông quanh năm lững lờ chảy qua những bãi bồi ngập cỏ. Con đường đất dẫn vào làng uốn cong cong, bốn mùa nồng nàn hương hoa cỏ. Những buổi hoàng hôn, khi nắng đã dịu xuống phía cuối sông, đám hoa tím lại thẫm màu như có ai vừa rắc lên một lớp khói.
  • Bà phù thủy có cây vú sữa
    Chẳng hiểu vì sao tôi rất sợ khi thấy bà phù thủy nhà bên. Nhưng càng sợ lại càng tò mò, cứ muốn lén nhìn qua lỗ gạch để xem từng hành động của bà. Bà đang quét lá vú sữa, biết có ánh mắt đang theo dõi, liền ghé lại, làm tôi một pheng điếng hồn.
  • Những món quà của tạo hóa
    Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
  • Lời hẹn mùa xuân
    Mùa đông năm nay đến sớm. Bầy chim én sửa soạn bay về phương Nam tránh rét khi hơi sương giá bắt đầu vương trên từng nhành lá. Én Nhỏ quàng lên cổ chiếc khăn cỏ mềm ấm áp, bịn rịn chia tay một mầm xanh bé xíu đang nép mình trên cành khẳng khiu. "Hẹn gặp lại cậu khi mùa xuân đến", Én Nhỏ vẫy vẫy đôi cánh.
  • Lời thì thầm mùa xuân
    Chiều muộn, Vân bước ra cầu thang dẫn xuống tầng một, thấy căn phòng nhỏ của nhà thơ Phan Đạt nằm phía cuối hàng lang vẫn còn sáng đèn. Trong phòng ông đang có khách, Vân chỉ định ghé vào chào ông trước khi về nhưng ông đã nhanh nhẹn lấy thêm một chiếc chén, rót nước mời: “Chị vào uống trà đã”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Những cánh cửa mở ra từ trang sách Kim Đồng
    Một cuốn sách có thể đưa người đọc trở về một Hà Nội hơn trăm năm trước, theo bước chân một vị vua, bước vào khu rừng của những loài vật biết nói hay đơn giản là ngồi lại với những câu chuyện rất gần gũi của tuổi thơ. Tại Hội sách Hà Nội lần thứ XI, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu nhiều ấn phẩm mới, trải rộng từ sách về Hà Nội, văn học thiếu nhi, truyện tranh, truyện kể lịch sử đến sách kỹ năng và văn học dành cho bạn đọc trẻ. Sự đa dạng ấy không chỉ nằm ở thể loại hay độ tuổi độc giả, mà còn ở cách mỗi cuốn sách mở ra một thế giới riêng để người đọc khám phá.
  • Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội: Điểm hẹn thường niên của giao lưu, sẻ chia và sáng tạo
    Đó là phát biểu của Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà trong chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai – năm 2026, diễn ra tối 1/10 tại Hoàng thành Thăng Long, Thủ đô Hà Nội.
  • Lắng nghe tiếng nói từ những cây bút trẻ
    Người trẻ đang quan tâm đến những đề tài nào? Liệu có thể sống được bằng nghề viết văn? Làm thế nào để một tác giả trẻ vừa xây dựng được cái tôi sáng tạo, vừa chạm tới độc giả?... Đó là những nội dung được đặt ra trong chương trình “Gặp gỡ tác giả văn học trẻ đương đại và giới thiệu Giải thưởng Văn học Kim Đồng” do Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức chiều 30/9/2026.
  • Đánh giá iPhone Duo cho công việc
    Mỗi chuyến công tác thường kéo theo không ít thiết bị, từ laptop, sạc cho đến iPad để xem tài liệu và xử lý công việc. iPhone Duo mang đến một cách tiếp cận khác khi kết hợp sự gọn gàng của smartphone với không gian hiển thị rộng hơn khi cần. Vậy thiết bị này có đủ sức thay thế iPad trong những chuyến đi cần làm việc liên tục?
  • Hà Nội và Viêng Chăn tăng cường hợp tác đào tạo cán bộ
    Chiều 1/10, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Hà Nội, đoàn đại biểu Thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã đến thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm với Đảng bộ phường Tây Hồ (Hà Nội).
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bạn tôi (Kỳ 2)
    Gần trưa, vừa mở trang Facebook, tôi chợt giật mình khi thấy dòng chữ in đậm: “Chiến sỹ trẻ băng mình qua biển lửa cứu sống bé trai bảy tuổi”. Bài viết mới được đăng tải đã làm rung động hàng triệu con tim...
  • Lan tỏa nghệ thuật sân khấu, văn hóa Việt Nam tới công chúng Pháp và bạn bè thế giới
    Sáng 2/10 tại Thủ đô Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao tổ chức họp báo thông tin về “Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp” năm 2026. Đồng chí Tạ Quang Đông – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ngô Lê Văn - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao dự và chủ trì buổi họp báo.
  • VACC 2026 trở lại với Dàn nhạc Giao hưởng London và những nghệ sĩ hàng đầu thế giới
    Mùa thu này, công chúng yêu nhạc cổ điển tại Hà Nội tiếp tục có cơ hội thưởng thức thanh âm giao hưởng đến từ một trong những dàn nhạc danh tiếng thế giới tại Vietnam Airlines Classic - Hanoi Concert 2026 (VACC 2026).
  • Báo chí cần tuyên truyền làm rõ những định hướng, cơ chế, chính sách mới tạo động lực phát triển Thủ đô
    Sáng 2/10, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 10/2026. Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Đào Xuân Dũng chủ trì hội nghị.
  • [Video] Trailer Hội Sách Hà Nội lần thứ XI - năm 2026
    Hội Sách Hà Nội lần thứ XI - năm 2026 là hoạt động văn hóa đọc thường niên, thiết thực chào mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), 74 năm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10/10/1952 - 10/10/2026), góp phần tuyên truyền về truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng của Thủ đô và đất nước; khơi dậy niềm tự hào về Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến, anh hùng.
  • Hà Nội tổ chức lại không gian phát triển, khơi dậy nguồn lực văn hóa cho chặng đường mới
    Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, ngày 23/9/2026, đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng ký ban hành Chương trình số 17-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy. Chương trình đặt Hà Nội trong tổng thể phát triển của quốc gia và vùng đồng bằng sông Hồng, đồng thời xác định văn hóa, con người, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là những nguồn lực quan trọng để mở rộng không gian và tạo động lực phát triển Thủ đô.
  • Hà Nội khởi động chuỗi hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026
    Thực hiện Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” tại Hà Nội năm 2026 vào sáng 3/10, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP Hà Nội).
  • Huế khảo sát, định hướng phát huy giá trị các di sản và không gian văn hóa
    TP Huế khảo sát, định hướng kết nối giữa các điểm di tích, không gian văn hóa và cảnh quan sông nước để hình thành những sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng và nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.
  • Hà Nội: Từ dấu ấn đổi mới sáng tạo đến lộ trình số hóa các di tích lịch sử - văn hóa
    UBND xã Hưng Đạo (TP Hà Nội) cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 21/NQ-HĐND của HĐND xã, chính quyền địa phương dự kiến triển khai số hóa đình So – Di tích Quốc gia đặc biệt, vào Quý IV năm 2026.
  • Vinh danh Danh nhân Tô Hiến Thành góp phần bồi đắp nét đẹp thanh lịch, văn minh người Hà Nội
    Nhằm khẳng định công lao và lan tỏa giá trị tư tưởng, đạo đức liêm chính của Danh nhân Tô Hiến Thành, thành phố Hà Nội đang gấp rút hoàn thiện Hồ sơ khoa học trình UNESCO vinh danh và cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất của ông (1179 – 2029). Sự kiện không chỉ góp phần bảo tồn di sản triều Lý mà còn lan tỏa tinh thần phụng sự và quảng bá hình ảnh Thủ đô ngàn năm văn hiến ra thế giới.
Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO