Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Khánh Thư| 21/12/2020 15:46

Sau hơn 2 năm chuẩn bị, cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” của tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa vừa chính thức ra mắt bạn đọc. Sách do NXB Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội liên kết xuất bản là một tư liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu dòng tranh dân gian độc đáo nhất của Hà Nội.

Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Tranh dân gian Hàng Trống từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa của người Kinh kỳ - Kẻ Chợ. Đây là một trong những dòng tranh dân gian độc đáo, phổ biến nhất ở Việt Nam. Đề tài của tranh dân gian Hàng Trống khá đa dạng: tranh lịch sử, tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh trang trí, tranh sinh hoạt xã hội… bởi thế tranh đã đi được vào đời sống của nhiều tầng lớp trong xã hội, được treo ở nhiều không gian khác nhau.

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa chia sẻ: Ngày trước, tranh Hàng Trống phát triển ở các phố Hàng Trống, Hàng Nón và từng được bày bán tại nhiều nơi ở Hà Nội cũng như một số tỉnh, thành ở Bắc Bộ. Khi đất nước còn khó khăn, cách nghệ nhân làm tranh dân gian Hàng Trống thường in trên giấy dó bồi dày hay giấy báo khổ rộng. Không giống như một số dòng tranh dân gian khác dùng lối in sấp và trực tiếp in là có thể hoàn thành ngay một bức tranh, tranh dân gian Hàng Trống có lối làm tỉ mỉ và cầu kỳ hơn. Ván khắc tranh Hàng Trống chỉ có bản nét, còn màu thì phải vẽ tay toàn bộ. 

Tranh Hàng Trống có những bức nổi tiếng như: Lý ngư vọng nguyệt, Thất đồng, Ngũ hổ, Tố nữ; bộ tranh truyện: Hoa Tiêu, Kiều…; bộ tranh về cảnh dạy học, cảnh nhà nông hay các kiểu khác: canh, tiều, ngư, mục (nhà nông, tiều phu, đánh cá, chăn trâu); các tranh thờ: Tam tòa Thánh Mẫu, Phật, Tứ phủ, Ngọc hoàng… 
Trải qua thời gian, dòng tranh dân gian Hàng Trống cũng mai một dần và giờ chỉ còn duy nhất gia đình nghệ nhân Lê Đình Nghiên giữ nghề. Đây cũng là tín hiệu cảnh báo trước câu chuyện “thất truyền” như đã từng xảy ra ở nhiều dòng tranh dân gian khác, hoặc các nghề truyền thống khác. Đó cũng là lý do thôi thúc tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa dồn nhiều tâm sức để ra mắt cuốn sách về dòng tranh này. Để viết cuốn sách này, tác giả đã trực tiếp đến gặp nghệ nhân Lê Đình Nghiên và con trai ông là anh Lê Hòa, để ghi chép lại nhiều câu chuyện. Những chia sẻ thẳng thắn, chân tình của ông và con trai cũng như các thành viên trong gia đình giúp cho cuốn sách có nhiều tư liệu bổ ích. 

Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” dày 340 trang, khổ 21x29cm, được in bốn màu trên giấy couche matt. Ngoài những bản phổ thông bìa mềm còn 100 bản giới hạn, bìa carton cứng dành cho người sưu tầm và chơi sách. Đặc biệt, có 5 bản bìa da, khâu tay, do nghệ nhân Nguyễn Đức Khuynh thực hiện, có chữ ký, triện son của tác giả và nghệ nhân đóng sách. Bản bìa da được đặt trong hộp sơn mài, tặng kèm bức tranh “Độc hổ” có chữ ký và triện của nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên.

Ngoài lời nói đầu, nội dung cuốn sách được chia thành 5 chương: Lịch sử tranh dân gian Hàng Trống, Nghệ thuật tranh dân gian Hàng Trống, Kĩ thuật vẽ tranh dân gian Hàng Trống, Phân loại tranh dân gian Hàng Trống, Tranh dân gian Hàng Trống trong đời sống đương đại.

Một trong những điểm nhấn của cuốn sách là gần 400 bức tranh, ảnh, trong đó có nhiều tranh, ảnh tư liệu quý được sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau. Số tranh, ảnh khác được trực tiếp chụp từ các bộ sưu tập tranh dân gian Hàng Trống của chính tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa và của các nhà sưu tập khác. Đặc biệt, sách có hàng trăm bức ảnh chụp nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên cùng con trai là Lê Hoàn để mô tả, minh họa các công đoạn làm tranh. Một số ảnh, tranh có giá trị tư liệu cao được chính gia đình nghệ nhân tranh Hàng Trống Lê Đình Nghiên cung cấp.

“Bằng việc xuất bản cuốn sách này, chúng tôi mong muốn bắc thêm một một cây cầu để nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại. Qua cuốn sách, bên cạnh cung cấp những tư liệu cần thiết để tìm hiểu về một dòng tranh dân gian nổi tiếng, chúng tôi cũng hi vọng có thể lan tỏa hoặc đánh thức tình yêu văn hóa truyền thống đang tiềm ẩn hoặc khuất lấp đâu đó trong tâm hồn của thế hệ trẻ. Và hơn thế, mong có sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ những cơ quan văn hóa của Thủ đô, để một ngày không xa, người dân và du khách gần xa có thể gặp những quầy tranh, hiệu tranh dân gian Hàng Trống trên chính con phố Hàng Trống thân yêu, như đã từng…” - tác giả Thu Hòa chia sẻ. 
(0) Bình luận
  • Nhà phố
    Mắt nhắm mắt mở, Thao còn nằm trên giường đã nghe tiếng cãi vã nhau oang oang. Rõ ràng Thao đóng cửa kính mà âm thanh chát chúa từ dãy nhà phía sau vẫn giội vào rát cả tai. Cái xóm phố toàn nhà bốn tầng, ô tô hạng sang vây kín khoảng đất trống, ấy thế lời tuôn ra chả kém cạnh mấy kẻ côn đồ khi xô xát. Tiếng đồ đạc vung ra sân loảng xoảng.
  • Tiếng hát trong vỏ ốc
    Đêm. Run rủi thế nào hai người phụ nữ ấy lại gặp nhau ngay trên bãi cát. Biển về khuya vắng lặng. Những cặp tình nhân thậm chí cũng đã rời đi vì gió trời bắt đầu trở lạnh. Cô đang giẫm lên dấu chân xiêu vẹo của người phụ nữ đi trước mình. Người đàn bà ấy chậm rãi từng bước, dáng đi có phần nghiêng ngả như một kẻ say.
  • Quà trung thu của ba
    Khoa đang rất vui vì lần đầu tiên được cùng ba tự tay làm đồ chơi Trung thu. Những năm trước, cậu cũng có đèn lồng, đầu lân nhưng đều là quà mẹ mua sẵn vì ba phải đi công tác. Năm nay, ba được nghỉ phép, liền rủ Khoa cùng làm đầu lân bằng tre và giấy báo cũ.
  • Đôi mắt xuyên bão
    Buổi sáng đầu thu, gió vương chút lạnh và lá trên hàng sấu trước cửa văn phòng Hương bắt đầu úa vàng. Hương pha một ấm trà sen. Thói quen ấy cô đã giữ suốt bao năm cho dù cô chẳng nghiện.
  • Chuyện người đàn bà
    Chín năm về trước, vào khoảng chiều tối, anh phó công tố viên Py-ốt-tơ-rơ Xia-rơ-dếch và tôi ngồi xe ngựa băng qua đồng cỏ đang mùa phơi để đưa mấy lá thư từ trạm về.
  • Sau bão
    Tiếng ấm đun sôi ùng ục. Chị toan mở nắp, chợt nghe có tiếng bước chân. Lại thế. Bà Thịnh giật lấy quả trứng khỏi tay chị. Bà miết ngón trỏ lên vỏ trứng nhẵn bóng như muốn truyền vào đó một thứ nôn nóng khó tả, rồi đập vỡ bằng cái bực dọc đang hừng hực dâng lên. Chẳng ai được ăn quá hai quả trong tuần. “Mì còn dư, lại muốn trương ra rồi húp?” - bà liếc sắc lẹm, ánh nhìn như lưỡi móc câu thọc thẳng vào miệng cá.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thủ đô Hà Nội với sứ mệnh tiên phong, sẵn sàng hiện thực hóa tầm nhìn Đại hội XIV của Đảng
    Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khai mạc tại Thủ đô Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã trả lời phỏng vấn Báo Hànộimới về những thành tựu nổi bật của Hà Nội trong nhiệm kỳ qua, đồng thời khẳng định trách nhiệm chính trị tiên phong của Thủ đô trong việc quán triệt và cụ thể hóa tầm nhìn, định hướng chiến lược của Trung ương. Với phương châm “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”, Hà Nội xác định quyết tâm hành động mạnh
  • Trung tâm Hội nghị Quốc gia sẵn sàng cho Đại hội XIV của Đảng
    Hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhiều tuyến phố và không gian công cộng tại Hà Nội được trang hoàng rực rỡ cờ hoa, pano, áp phích, thể hiện niềm tin, kỳ vọng và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
  • Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới
    Với cách tiếp cận toàn diện và hệ thống, cuốn sách “Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới” (NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2026) đã khắc họa rõ nét bức tranh toàn cảnh về 50 di sản tiêu biểu của Việt Nam, phản ánh sinh động sự phong phú, đa dạng và chiều sâu giá trị của kho tàng di sản quốc gia.
  • Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng: Quyết tâm xây dựng Cao Bằng trở thành tỉnh năng động, phát triển nhanh và bền vững
    Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị quan trọng, là dấu mốc quan trọng mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước. Trước thềm Đại hội, đồng chí Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu tỉnh Cao Bằng tham dự đại hội đã chia sẻ về những định hướng, mục tiêu quyết tâm xây dựng Cao Bằng trở thành tỉnh năng động, phát triển nhanh và bền vững”.
  • Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng biểu tượng mới của Thủ đô
    Trong định hướng quy hoạch Thủ đô, sông Hồng được xác định là trục không gian chiến lược, giữ vai trò tái cấu trúc đô thị, tổ chức lại hạ tầng và mở rộng dư địa phát triển. Việc triển khai Đề án Đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ mang ý nghĩa đầu tư hạ tầng, mà còn là biểu tượng mới của Thủ đô - kiến tạo không gian xanh, văn hóa, sinh thái ven sông, mở ra diện mạo đô thị bền vững, văn minh và sáng tạo.
Đừng bỏ lỡ
  • Thông cáo báo chí phiên trù bị Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng
    Sáng 19/1/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam họp phiên trù bị tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
  • Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII hiệu quả, tạo đà phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới
    Đánh giá thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, dự thảo Báo cáo Chính trị tại Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh, trong bối cảnh rất nhiều khó khăn, thách thức, với ý chí, khát vọng phát triển, kiến tạo tương lai, tư duy đổi mới, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII. Đảng ta vững vàng lãnh đạo đất nước tiếp tục đạt được những kết quả rất quan trọng, toàn diện, đột phá, nhiều điểm sáng nổi bật.
  • Hà Nội trang hoàng rực rỡ chào mừng Đại hội XIV của Đảng
    Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến 25/1, không khí chào mừng thể hiện rõ qua hệ thống cờ, băng rôn, panô, áp phích... được bố trí đồng bộ trên các tuyến phố và khu dân cư.
  • Khai mạc chương trình "Tết Việt - Tết Phố" 2026
    Sáng 17/1, tại Trung tâm Văn hóa nghệ thuật (số 22 Hàng Buồm, Hà Nội), hoạt động văn hóa mừng Đảng, mừng xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Tết Việt - Tết Phố” đã chính thức khai mạc, đưa công chúng và du khách trở lại không gian Tết truyền thống trong lòng khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm.
  • Đưa các loại hình nghệ thuật chất lượng, giàu giá trị thẩm mỹ đến gần hơn với đông đảo công chúng
    Tiếp nối thành công và sức lan tỏa tích cực từ chương trình "Âm nhạc cuối tuần", Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tiếp tục giới thiệu tới công chúng Thủ đô chương trình "Tạp kỹ cuối tuần", diễn ra vào lúc 19h30 ngày 18/1, hứa hẹn mang đến một không gian nghệ thuật đa sắc, gần gũi và giàu tính trải nghiệm.
  • Điểm đến tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài giữa lòng Hà Nội
    Với hàng trăm hiện vật, tư liệu, hình ảnh và tác phẩm gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp cầm bút của nhà văn Tô Hoài (1920 – 2014), Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài (số 21B ngõ Đoàn Nhữ Hài, phường Cửa Nam, TP. Hà Nội) hứa hẹn là điểm đến văn hóa dành cho công chúng tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài.
  • Hòa nhịp với "Ngẫu hứng Tây nguyên" cùng "Âm nhạc cuối tuần" chiều ngày 18/1
    Chiều Chủ nhật ngày 18/1, "Âm nhạc cuối tuần" tiếp tục mở ra một cuộc hẹn âm nhạc mới, nơi jazz trở thành ngôn ngữ chung kết nối con người với không gian đô thị. Bên cạnh các tác phẩm quốc tế, điểm nhấn của buổi biểu diễn là những sáng tác và ca khúc gắn với Việt Nam như "Hà Nội mùa vắng những cơn mưa" với phần solo saxophone và "Ngẫu hứng Tây Nguyên", cho thấy khả năng kết hợp giữa jazz với âm hưởng truyền thống.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Tiếng “tút tút” cuối cùng (Kỳ 2)
    Xóm Tìm nằm nép mình bên dòng sông Trà Lý, nơi bầu trời dường như sà xuống thấp hơn, và mùi bùn non cứ thế quyện vào hơi thở, vào máu thịt của những người dân lam lũ. Ở cái xóm nhỏ ven đê này, mỗi buổi sáng, vào lúc sáu giờ, một chuỗi âm thanh quen thuộc “tút tút…” lại vang lên từ chiếc loa truyền thanh của xã đặt trên đỉnh cột làm từ một cây xoan già.
  • Ra mắt Không gian văn hóa Trấn Vũ quán
    Phường Ba Đình đã ra mắt Không gian văn hóa - Trấn Vũ quán tại di tích đền Quán Thánh, sự kiện càng có ý nghĩa hơn khi Thủ đô đang tràn ngập không khí vui tươi của những ngày đầu năm mới, chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và chuẩn bị đón Tết cổ truyền của dân tộc
  • Độc đáo Lễ hội A Riêu Ngọi Đung của người Pa Cô
    Người dân Pa Cô vùng cao A Lưới phụng dựng và tái hiện lại Lễ hội A Riêu Ngọi Đung - Lễ mừng nhà mới tại Làng Văn hóa các dân tộc xã A Lưới 3 (TP Huế).
Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO