Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Khánh Thư| 21/12/2020 15:46

Sau hơn 2 năm chuẩn bị, cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” của tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa vừa chính thức ra mắt bạn đọc. Sách do NXB Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội liên kết xuất bản là một tư liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu dòng tranh dân gian độc đáo nhất của Hà Nội.

Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại

Tranh dân gian Hàng Trống từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa của người Kinh kỳ - Kẻ Chợ. Đây là một trong những dòng tranh dân gian độc đáo, phổ biến nhất ở Việt Nam. Đề tài của tranh dân gian Hàng Trống khá đa dạng: tranh lịch sử, tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh trang trí, tranh sinh hoạt xã hội… bởi thế tranh đã đi được vào đời sống của nhiều tầng lớp trong xã hội, được treo ở nhiều không gian khác nhau.

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa chia sẻ: Ngày trước, tranh Hàng Trống phát triển ở các phố Hàng Trống, Hàng Nón và từng được bày bán tại nhiều nơi ở Hà Nội cũng như một số tỉnh, thành ở Bắc Bộ. Khi đất nước còn khó khăn, cách nghệ nhân làm tranh dân gian Hàng Trống thường in trên giấy dó bồi dày hay giấy báo khổ rộng. Không giống như một số dòng tranh dân gian khác dùng lối in sấp và trực tiếp in là có thể hoàn thành ngay một bức tranh, tranh dân gian Hàng Trống có lối làm tỉ mỉ và cầu kỳ hơn. Ván khắc tranh Hàng Trống chỉ có bản nét, còn màu thì phải vẽ tay toàn bộ. 

Tranh Hàng Trống có những bức nổi tiếng như: Lý ngư vọng nguyệt, Thất đồng, Ngũ hổ, Tố nữ; bộ tranh truyện: Hoa Tiêu, Kiều…; bộ tranh về cảnh dạy học, cảnh nhà nông hay các kiểu khác: canh, tiều, ngư, mục (nhà nông, tiều phu, đánh cá, chăn trâu); các tranh thờ: Tam tòa Thánh Mẫu, Phật, Tứ phủ, Ngọc hoàng… 
Trải qua thời gian, dòng tranh dân gian Hàng Trống cũng mai một dần và giờ chỉ còn duy nhất gia đình nghệ nhân Lê Đình Nghiên giữ nghề. Đây cũng là tín hiệu cảnh báo trước câu chuyện “thất truyền” như đã từng xảy ra ở nhiều dòng tranh dân gian khác, hoặc các nghề truyền thống khác. Đó cũng là lý do thôi thúc tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa dồn nhiều tâm sức để ra mắt cuốn sách về dòng tranh này. Để viết cuốn sách này, tác giả đã trực tiếp đến gặp nghệ nhân Lê Đình Nghiên và con trai ông là anh Lê Hòa, để ghi chép lại nhiều câu chuyện. Những chia sẻ thẳng thắn, chân tình của ông và con trai cũng như các thành viên trong gia đình giúp cho cuốn sách có nhiều tư liệu bổ ích. 

Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” dày 340 trang, khổ 21x29cm, được in bốn màu trên giấy couche matt. Ngoài những bản phổ thông bìa mềm còn 100 bản giới hạn, bìa carton cứng dành cho người sưu tầm và chơi sách. Đặc biệt, có 5 bản bìa da, khâu tay, do nghệ nhân Nguyễn Đức Khuynh thực hiện, có chữ ký, triện son của tác giả và nghệ nhân đóng sách. Bản bìa da được đặt trong hộp sơn mài, tặng kèm bức tranh “Độc hổ” có chữ ký và triện của nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên.

Ngoài lời nói đầu, nội dung cuốn sách được chia thành 5 chương: Lịch sử tranh dân gian Hàng Trống, Nghệ thuật tranh dân gian Hàng Trống, Kĩ thuật vẽ tranh dân gian Hàng Trống, Phân loại tranh dân gian Hàng Trống, Tranh dân gian Hàng Trống trong đời sống đương đại.

Một trong những điểm nhấn của cuốn sách là gần 400 bức tranh, ảnh, trong đó có nhiều tranh, ảnh tư liệu quý được sưu tập từ nhiều nguồn khác nhau. Số tranh, ảnh khác được trực tiếp chụp từ các bộ sưu tập tranh dân gian Hàng Trống của chính tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa và của các nhà sưu tập khác. Đặc biệt, sách có hàng trăm bức ảnh chụp nghệ nhân ưu tú Lê Đình Nghiên cùng con trai là Lê Hoàn để mô tả, minh họa các công đoạn làm tranh. Một số ảnh, tranh có giá trị tư liệu cao được chính gia đình nghệ nhân tranh Hàng Trống Lê Đình Nghiên cung cấp.

“Bằng việc xuất bản cuốn sách này, chúng tôi mong muốn bắc thêm một một cây cầu để nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại. Qua cuốn sách, bên cạnh cung cấp những tư liệu cần thiết để tìm hiểu về một dòng tranh dân gian nổi tiếng, chúng tôi cũng hi vọng có thể lan tỏa hoặc đánh thức tình yêu văn hóa truyền thống đang tiềm ẩn hoặc khuất lấp đâu đó trong tâm hồn của thế hệ trẻ. Và hơn thế, mong có sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ những cơ quan văn hóa của Thủ đô, để một ngày không xa, người dân và du khách gần xa có thể gặp những quầy tranh, hiệu tranh dân gian Hàng Trống trên chính con phố Hàng Trống thân yêu, như đã từng…” - tác giả Thu Hòa chia sẻ. 
(0) Bình luận
  • Lời hẹn mùa xuân
    Mùa đông năm nay đến sớm. Bầy chim én sửa soạn bay về phương Nam tránh rét khi hơi sương giá bắt đầu vương trên từng nhành lá. Én Nhỏ quàng lên cổ chiếc khăn cỏ mềm ấm áp, bịn rịn chia tay một mầm xanh bé xíu đang nép mình trên cành khẳng khiu. "Hẹn gặp lại cậu khi mùa xuân đến", Én Nhỏ vẫy vẫy đôi cánh.
  • Lời thì thầm mùa xuân
    Chiều muộn, Vân bước ra cầu thang dẫn xuống tầng một, thấy căn phòng nhỏ của nhà thơ Phan Đạt nằm phía cuối hàng lang vẫn còn sáng đèn. Trong phòng ông đang có khách, Vân chỉ định ghé vào chào ông trước khi về nhưng ông đã nhanh nhẹn lấy thêm một chiếc chén, rót nước mời: “Chị vào uống trà đã”.
  • Chuyện lạ đêm giao thừa
    Bố của Duy là một nhà sáng chế. Ông rất tài giỏi và thông minh. Duy cũng thông minh nhưng lại rất ham chơi.
  • Nhà phố
    Mắt nhắm mắt mở, Thao còn nằm trên giường đã nghe tiếng cãi vã nhau oang oang. Rõ ràng Thao đóng cửa kính mà âm thanh chát chúa từ dãy nhà phía sau vẫn giội vào rát cả tai. Cái xóm phố toàn nhà bốn tầng, ô tô hạng sang vây kín khoảng đất trống, ấy thế lời tuôn ra chả kém cạnh mấy kẻ côn đồ khi xô xát. Tiếng đồ đạc vung ra sân loảng xoảng.
  • Tiếng hát trong vỏ ốc
    Đêm. Run rủi thế nào hai người phụ nữ ấy lại gặp nhau ngay trên bãi cát. Biển về khuya vắng lặng. Những cặp tình nhân thậm chí cũng đã rời đi vì gió trời bắt đầu trở lạnh. Cô đang giẫm lên dấu chân xiêu vẹo của người phụ nữ đi trước mình. Người đàn bà ấy chậm rãi từng bước, dáng đi có phần nghiêng ngả như một kẻ say.
  • Quà trung thu của ba
    Khoa đang rất vui vì lần đầu tiên được cùng ba tự tay làm đồ chơi Trung thu. Những năm trước, cậu cũng có đèn lồng, đầu lân nhưng đều là quà mẹ mua sẵn vì ba phải đi công tác. Năm nay, ba được nghỉ phép, liền rủ Khoa cùng làm đầu lân bằng tre và giấy báo cũ.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Các ứng cử viên đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 6
    Các ứng cử viên đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, Đơn vị bầu cử số 6 đã tiếp xúc cử tri, báo cáo chương trình hành động và vận động bầu cử tại phường Tây Hồ diễn ra chiều 9/3.
  • Giải thưởng Văn học 2025 vinh danh tác giả, dịch giả xuất sắc
    Sáng 10/3, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng văn học năm 2025 nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị nghệ thuật và tư tưởng, đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các tác giả, dịch giả đối với nền văn học nước nhà.
  • Xã Đại Thanh sẵn sàng cho ngày hội bầu cử
    Những ngày này, không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại xã Đại Thanh đang diễn ra khẩn trương, nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền.
  • [Infographic] Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026
    Lễ hội Du lịch Hà Nội năm 2026 với chủ đề "Hà Nội – Du lịch xanh, trải nghiệm số" là hoạt động xúc tiến du lịch thường niên, quan trọng trên địa bàn thành phố; tôn vinh giá trị di sản văn hóa, lịch sử, quảng bá điểm đến, sản phẩm, dịch vụ du lịch đặc sắc của Thủ đô; lan tỏa thông điệp điểm đến "Đến để yêu" với du khách trong nước và quốc tế.
  • Nhà hát Cải lương Hà Nội sắp công diễn vở “Vua hóa hổ”
    Ngày 21/3 tới, tại Rạp Chuông Vàng, Nhà hát Cải lương Hà Nội sẽ công diễn vở cải lương “Vua hóa hổ” – tác phẩm của cố tác giả Lưu Quang Vũ, được dàn dựng bởi NSND Kiên Triệu.
  • Bốn ấn phẩm của Nhã Nam được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII
    Tối 8/3, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII diễn ra tại Đài Truyền hình Việt Nam với sự tham dự của đông đảo đơn vị xuất bản, tác giả, dịch giả và các nhà nghiên cứu trên cả nước. Trong tổng số 50 cuốn sách, bộ sách được trao giải năm nay, 4 ấn phẩm do Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam xuất bản đã được vinh danh ở nhiều hạng mục khác nhau, trải rộng trên các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, lịch sử và khoa học công nghệ.
  • Phường Giảng Võ ra mắt bản đồ số hóa thông tin bầu cử, sẵn sàng cho “Ngày hội toàn dân”
    Hướng tới cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 trên địa bàn, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Giảng Võ, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Giảng Võ (TP. Hà Nội) cho biết, đã cùng các ban, ngành phường phối hợp xây dựng và vừa ra mắt “Bản đồ số hóa thông tin bầu cử phường Giảng Võ”.
  • Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng "Ngày hội non sông"
    Những ngày này, từ trung tâm thành phố đến các xã, phường, thôn, tổ dân phố, không khí hướng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 lan tỏa sâu rộng. Cờ Tổ quốc, băng rôn, pano, khẩu hiệu được trang trí trang trọng tại khắp các phố phường Thủ đô.
  • Những giai điệu ngọt ngào lan tỏa trong không gian “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 8/3, không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ đã mang đến cho công chúng một chương trình giàu cảm xúc, với những ca khúc ngợi ca người phụ nữ, tình yêu và gia đình – những giá trị đẹp đẽ luôn hiện diện trong đời sống.
  • Tìm kiếm kịch bản điện ảnh phục vụ nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2027-2028
    Cục Điện ảnh vừa có thông báo mời các đơn vị, cơ sở điện ảnh có chức năng sản xuất phim trên cả nước gửi kịch bản tham dự tuyển chọn để sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước phục vụ nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2027-2028.
Bắc cây cầu nối tranh dân gian Hàng Trống với hiện đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO