Văn học - Nghệ thuật

Văn chương từ góc nhìn của những nhà văn là người khuyết tật

Linh Nguyễn • 19/12/2024 13:53

Hội thảo “Viết từ và vượt “giới hạn” cơ thể” diễn ra tại Viện Goethe Hà Nội tối ngày 18/12 đã mở ra một cuộc trò chuyện sôi nổi về văn chương từ góc nhìn của những nhà văn là người khuyết tật.

Trong trường hợp tác giả văn chương là người khuyết tật, họ thường được tiếp cận theo một khuôn mẫu câu chuyện điển hình như hành trình vượt qua nghịch cảnh, vai trò của văn chương như “liều thuốc chữa lành”,… Những khuôn mẫu này có thể trói buộc các nhà văn, và một mặt khác, giới hạn cách hiểu khi tiếp nhận một tác phẩm văn chương viết bởi một nhà văn là người khuyết tật. Từ vấn đề này, Viện Goethe Hà Nội đã chủ trì sự kiện trò chuyện thú vị: “Viết từ và vượt những “giới hạn” của cơ thể”.

dien-gia-eva-eikhout-va-nguyen-thi-kim-hoa-cung-tro-chuyen-voi-su-dieu-phoi-cua-quyen-nguyen-2(1).jpg
Từ trái sang phải: nhà văn Eva Eikhout (đến từ Hà Lan) và Nguyễn Thị Kim Hòa (đến từ Việt Nam) - dưới sự điều phối của tiến sĩ văn học Anh Quyên Nguyễn cùng chia sẻ về góc nhìn, quan điểm văn chương. Ảnh: Goethe-Institut Hà Nội

Trong khuôn khổ của sự kiện, hai nhà văn Eva Eikhout (đến từ Hà Lan) và Nguyễn Thị Kim Hòa (đến từ Việt Nam) - dưới sự điều phối của tiến sĩ văn học Anh Quyên Nguyễn đã cùng nhìn lại hành trình văn học, những điều truyền cảm hứng để họ xây dựng ý tưởng và bắt đầu cầm bút, quan niệm văn chương, những ảnh hưởng của trải nghiệm thân thể và văn hóa đến góc nhìn văn chương của mỗi người.

Có thể thấy, một trong những cách tiếp cận với các tác phẩm văn chương phổ biến là thông qua việc đi tìm hiểu tiểu sử của tác giả. Nhưng cả Eva Eikhout dù bị cụt cả 2 tay, 2 chân và Nguyễn Thị Kim Hòa dù bị liệt tay phải vẫn đều là những tác giả đã lựa chọn hành trình viết vượt khỏi giới hạn cơ thể. Nếu Eva viết câu chuyện về bản thân mình nhưng luôn xây dựng một thế giới đời thường với đầy đủ những vui vẻ, hóm hỉnh thì Kim Hòa lại lựa chọn một thế giới để gửi gắm ước mơ, hy vọng trong những số phận nhân vật trong những tác phẩm của mình…

khan-gia-tham-gia-dat-cau-hoi(1).jpg
khong-khi-tai-su-kien2(1).jpg
Sự kiện thu hút đông đảo các độc giả, những người quan tâm đến thế giới văn chương dành cho người khuyết tật tham gia. Ảnh: Goethe-Institut Hà Nội

Phần chia sẻ của các diễn giả tại sự kiện đã tái khẳng định lại thông điệp: Trải nghiệm của việc là người khuyết tật có thể không phải là một chướng ngại cần phải vượt qua trên hành trình văn chương. Đó có thể là một nguồn cảm hứng, đưa đến cho mỗi người một góc nhìn khác biệt về thế giới.­­­­

Phần hỏi đáp của sự kiện cũng mở ra thêm nhiều góc nhìn thú vị, sâu rộng về chủ đề “Viết từ và vượt “giới hạn” cơ thể” khi có nhiều độc giả là những người khuyết tật đang quan tâm hoặc có nhu cầu được kể câu chuyện của họ với thế giới. Những rào cản được nhắc đến là họ không biết bắt đầu từ đâu, khác biệt và hạn chế về ngôn ngữ viết, khó khăn khi tiếp cận văn bản đọc cho đến câu hỏi lớn cuộc sống như thế nào là cuộc sống có hy vọng… Câu trả lời của những diễn giả đã tháo gỡ phần nào vướng mắc, tiếp thêm động lực để mỗi người đi tiếp trên hành trình của mình.

Hội thảo kết lại với sự mong đợi trong tương lai sẽ có thêm nhiều những những tác phẩm văn chương dành cho cộng đồng người khuyết tật truyền tải được đúng góc nhìn họ chờ đợi: Thay vì tập trung vào những khiếm khuyết, thần thánh hóa những số phận thì hãy truyền tải những cuộc sống với đầy đủ cung bậc cảm xúc như một người bình thường. Từ đó, văn chương có thể tạo nên một xã hội mà mỗi người đều có không gian để kể câu chuyện của mình, ai cũng được bao hàm, là một phần tạo nên sự đa dạng trong thế giới này.

Eva Eikhout là nhà sản xuất chương trình và người dẫn chương trình người Hà Lan của tổ chức truyền thông BNNVARA, và cũng là người điều phối sự kiện và diễn giả truyền cảm hứng.
Vào mùa xuân năm 2024, tác phẩm đầu tay của cô, “This Is Not a Book by a Girl Without Arms & Legs” (Đây không phải là cuốn sách của một cô gái không có tay và không có chân) đã được xuất bản. Eva đảm đương các cột báo (chuyên mục) hằng tuần cho nhiều tạp chí/ ứng dụng/ mạng xã hội ở Hà Lan, và đã từng làm biên tập viên khách mời.

Nguyễn Thị Kim Hòa là nhà văn đến từ vùng đất “tiểu sa mạc” Ninh Thuận. Chị bắt đầu tham gia sáng tác năm 25 tuổi, viết nhiều về phụ nữ và trẻ em. Cho tới nay Nguyễn Thị Kim Hòa đã in 15 quyển sách (trong đó có 8 quyển cho thiếu nhi) và có một số giải thưởng văn chương. Một số sáng tác của chị đã được đưa vào giảng dạy ở nhà trường. Nguyễn Thị Kim Hòa chia sẻ bản thân chị vẫn đang dùng văn chương để được sống nhiều cuộc đời trong một kiếp người./.

Bài liên quan
  • Nỗ lực cho những bước tiến của văn học nghệ thuật
    Năm 2024, Hà Nội đang vững bước tiến tới mốc son 70 năm giải phóng Thủ đô, đưa Thủ đô ta bước lên tầm cao mới trên mọi lĩnh vực. Tăng trưởng kinh tế, thu nhập và mức sống từng người dân đủ chứa đựng những cứ liệu hùng hồn nhất về sự phát triển ngoạn mục vượt bậc này.
(0) Bình luận
  • Thơ ca Nga ở Việt Nam: Nhìn từ dịch thuật đến tiếp nhận
    Ngày 6/11/2026, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Hành trình tiếp nhận thơ ca Nga ở Việt Nam”. Không chỉ nhìn lại chặng đường tiếp nhận thơ ca Nga tại Việt Nam, hội thảo còn đặt ra những vấn đề về hoạt động dịch thuật, nghiên cứu và giảng dạy văn học Nga trong bối cảnh hiện nay.
  • Phát động Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về thương binh, liệt sĩ và người có công
    Sáng ngày 15/10/2026, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Đây là sự kiện có ý nghĩa thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), đồng thời góp phần triển khai Kết luận số 57-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng và đồng hành cùng chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên cả nước.
  • Trao giải Cuộc thi “Đến với Con đường tương lai”
    Chiều 19/8, tại Hà Nội, Thời báo Văn học nghệ thuật phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục và Môi trường, tổ chức Lễ trao thưởng Cuộc thi “Đến với Con đường tương lai” nhằm ghi nhận, biểu dương tâm huyết và trí tuệ của bạn đọc dự thi, truyền cảm hứng tiếp tục lan tỏa giá trị phát triển văn hoá đọc trong xã hội; đồng thời phát động Cuộc thi “Lan tỏa tri thức Con đường tương lai”.
  • Phát động cuộc thi sáng tác thơ, âm nhạc, nhiếp ảnh hướng tới Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
    Cuộc thi là cơ hội khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ và các tầng lớp Nhân dân phát huy sáng tạo, tìm kiếm những nhân tố mới nhằm bổ sung nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao phục vụ đời sống văn hóa tinh thần của tỉnh.
  • Giữ gìn tính trung thực trong nghệ thuật biểu diễn trước thách thức của kỷ nguyên số
    Sáng 29/5, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức tọa đàm “Giữ gìn tính trung thực trong biểu diễn nghệ thuật; ý thức trách nhiệm của người sáng tác trong kỷ nguyên số”. Tọa đàm thu hút sự tham gia của nhiều nhà quản lý văn hóa, văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và chuyên gia trong lĩnh vực âm nhạc, sân khấu.
  • Nhìn lại diện mạo văn học thiếu nhi hôm nay
    Sáng 7/5/2026, Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm “Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ”. Tọa đàm là cơ hội để nhìn lại đời sống văn học thiếu nhi hiện nay; vị trí, vai trò của văn học thiếu nhi trong đời sống đương đại và cách người viết trẻ hiện nay tiếp cận thế giới tâm hồn trẻ thơ.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Tây Hồ lan tỏa giá trị di sản đến gần hơn với bạn bè quốc tế
    Với chủ đề “Tây Hồ – Di sản kết nối năm châu”, chiều 20/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình giao lưu văn hóa, hữu nghị quốc tế và quảng bá điểm đến, ra mắt Trung tâm Thông tin du lịch Tây Hồ, giới thiệu sản phẩm du lịch và đưa vào vận hành mô hình Tuyến phố bảo đảm ATTP Nguyễn Đình Thi.
  • Lễ hội Oóc Om Bóc - nhịp cầu kết nối và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt
    Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, trao truyền và lan tỏa trong đời sống cộng đồng. Qua các hoạt động lễ hội, nghệ thuật, ẩm thực và đặc biệt là hội đua ghe Ngo, nét đẹp văn hóa vùng sông nước Tây Nam Bộ tiếp tục được giới thiệu rộng rãi, góp phần làm phong phú bức tranh văn hóa Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Văn chương từ góc nhìn của những nhà văn là người khuyết tật
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO