Tác giả - tác phẩm

Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc

Yến Ly 15/02/2024 12:07

Chiến tranh biên giới phía Bắc cách đây 45 năm đã trở thành đề tài được nhiều cây bút khai thác, trong đó có những tác giả đã từng trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc. Xin điểm lại một vài cuốn sách tiêu biểu viết về cuộc chiến này của tác giả là quân nhân.

Tiểu thuyết “Mình và Họ” của Nguyễn Bình Phương

Cuốn tiểu thuyết là câu chuyện kể về quá trình đi lên đi xuống của Hiếu, người em của một tù binh trong chiến tranh biên giới phía Bắc đi tìm lại quãng đường chiến trận mà anh trai mình đã trải qua năm 1979 thông qua những ghi chép rời rạc trong nhật ký để lại. Lồng trong câu chuyện và chuyện kể về biên giới hôm nay trong chuyến đi lên với những đổi thay nhưng vẫn đượm đầy không khí của quá khứ oanh liệt tháng 2/1979 và sự kiện năm 1984. Nổi bật và ám ảnh hơn cả là câu chuyện chiến đấu ngoan cường của quân và dân vùng biên Tuyên Quang trong sự kiện 1979-1989.

minh-va-ho-870x550.jpg
Tiểu thuyết "Mình và Họ" của Nguyễn Bình Phương.

“Mình và Họ” gây ám ảnh bởi những số phận không thể thoát ra khỏi cuộc chiến, không gì cứu rỗi được họ khỏi sự khốc liệt mà họ đã trải qua. Cuốn tiểu thuyết không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là câu chuyện của hôm nay với bao trăn trở, với điểm xuyết là cảnh quan núi rừng biên giới với bao vẻ hoang sơ và trầm mặc.

Cuốn sách được xuất bản lần đầu với tên gọi “Xe lên xe xuống” do Diễn đàn Thế kỷ xuất bản năm 2011 tại California, Mỹ. Năm 2014, tác phẩm được đổi tên thành “Mình và Họ” và do Nxb Trẻ ấn hành. Năm 2015, cuốn sách được trao giải thưởng hằng năm của Hội Nhà văn Hà Nội ở hạng mục Tiểu thuyết.

Tiểu thuyết “Xác phàm” của Nguyễn Đình Tú

“Xác phàm” là câu chuyện chuyển giới của hai người bạn trai thân thiết là con của các liệt sĩ hi sinh trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979. Người em tên là Nam, có bố là lính thuộc quyền chỉ huy của bố Việt. Vì một cơ duyên nào đó, khi vợ Việt qua đời, Nam đã quyết định giải phẫu chuyển giới để trở thành mẹ của con Việt. Trên bàn giải phẫu, những hồi ức lần lượt được tái hiện. Cuộc chiến tranh biên giới được kể bởi những linh hồn đã trú ngụ trong xác phàm của Nam. Đan xen trong câu chuyện chiến tranh là chuyện kể về thời kỳ xây dựng sau đổi mới với muôn mặt thị trường từ trong hồi ức của Việt và Nam.

ff2fabd50dd6c569f35268fbc7b0e65f.jpg
Tiểu thuyết "Xác phàm" của Nguyễn Đình Tú

Bằng cách sử dụng các yếu tố tâm linh, huyền ảo, nhà văn Nguyễn Đình Tú đã dẫn người đọc đi dọc vùng biên bía Bắc và quay về lịch sử, nhắc nhở hậu sinh về một cuộc chiến mà dân tộc đã phải trải qua.

Hồi ký “Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” của Nguyễn Đức Huy

“Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” là cuốn sách gồm có 2 chương và phụ lục. Chương 1 với nội dung “Trung Quốc đem hơn 60 vạn quân xâm lược Việt Nam tháng 2/1979”. Chương 2 là “Trung Quốc mở cuộc tấn công xâm lược Việt Nam lần thứ hai”. Phần phụ lục là những bài viết, trả lời phỏng vấn của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy về chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên.

Là người đã trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở nhiều mặt trận và đặc biệt là cuộc chiến tại mặt trận Vị Xuyên, tác giả Nguyễn Đức Huy đã mang đến cho bạn đọc một góc nhìn chân thực, cụ thể cũng như là tư liệu quý giá về những khó khăn, khốc liệt của lịch sử trong giai đoạn chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân ta.

z4113153927759_e722acb353c3cbfce314332fd8cc6e2d.jpg
Hai cuốn hồi ký "Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên" và "Tiếng vọng đèo Khau Chỉa".

Hồi ký “Tiếng vọng đèo Khau Chỉa” của Nguyễn Thái Long

Với dung lượng hơn 300 trang và được chia làm 5 phần, cuốn sách là hồi ký của tác giả Nguyễn Thái Long viết về những người lính Trung đoàn 567 từ ngày đầu lên biên giới, những ngày tháng chiến đấu anh dũng, trong đó có cuộc chiến 12 ngày đêm cầm chân quân địch và khi họ trở về cuộc sống thời bình. Ngoài những nhân vật được nhắc tên, được kể đến trong từng câu chuyện và ngoài những trận đánh khốc liệt, cuốn sách còn thấp thoáng một mảng màu hoa dã quỳ nở rộ, những kỷ niệm mùa xuân, những đồi cỏ tranh, bếp lửa nhà sàn và một dải biên cương xinh đẹp luôn luôn cần được bảo vệ.

Những trang viết, sự kiện được ghi rõ ngày tháng trong cuốn hồi ký dù không dựa trên nhật ký nhưng theo chia sẻ của tác giả thì đối với ông, tất cả đã là nhật ký trong đầu. Bởi đó là những sự kiện không thể nào quên được. Đó không phải là câu chuyện trong nhật ký mà là câu chuyện trong hồi ức, trong trí nhớ và trong trái tim ông.

Đã hơn bốn thập kỷ trôi qua, cuộc chiến vẫn còn để lại những ký ức không thể quên, những dư chấn lớn trong lòng người. Đọc để hiểu thêm một giai đoạn lịch sử của dân tộc cũng là một cách tưởng niệm và tri ân thế hệ trước đã ngã mình vì hòa bình cho hôm nay. Có thể kể thêm một số tác phẩm khác cùng chủ đề như tiểu thuyết “Nậm Ngặt mây trắng” của Nguyễn Hùng Sơn; “Những người đi giữ biên cương” tuyển tập văn thơ, kịch, tư liệu về cuộc chiến do Đại tá, nhà báo Ngô Văn Học chủ biên…

Nhà văn quân đội Nguyễn Bình Phương sinh năm 1965 tại Thái Nguyên, hiện là Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Ông đã xuất bản nhiều tác phẩm đạt nhiều giải thưởng lớn và có nhiều thành tựu lớn đóng góp vào văn học nghệ thuật đương đại.

Nhà văn quân đội Nguyễn Đình Tú sinh năm 1974 tại Hải Phòng, hiện công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Anh đã xuất bản gần 30 đầu sách và giành được nhiều giải thưởng từ Trung ương đến địa phương.

Tác giả Nguyễn Đức Huy sinh năm 1931 tại Hưng Yên. Là người đã trực tiếp trải qua các cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và phía Bắc của Tổ quốc. Ông là Thiếu tướng, nguyên Quyền Tư lệnh Quân khu 2, Trưởng ban Liên lạc toàn quốc CCB Mặt trận Vị Xuyên.

Tác giả Nguyễn Thái Long sinh năm 1955 tại Bắc Giang, học y sĩ trong quân đội và từng tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Trước khi về hưu ông đảm trách vai trò Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh Bắc Giang.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Nhạc sĩ Tuấn Phương: Lưu luyến những mảnh hồn quê
    Trong suốt cuộc đời sáng tác của mình, nhạc sĩ Tuấn Phương có khoảng 400 tác phẩm. Dù sáng tác ở đa dạng thể loại, nhưng khi nhắc đến ông, người yêu nhạc thường nhớ đến những ca khúc trữ tình như “Tình đất”, “Biển chiều”, “Bến sông xưa”, “Người ơi hãy về”… Có lẽ, điều gần gũi với người nghe hơn cả chính là những lời ca thủ thỉ về quê hương xứ sở, về nỗi nhọc nhằn của con người, về tình yêu đôi lứa. Tình đất và cũng là tình người, tình quê luôn thường trực trong các sáng tác của nhạc sĩ Tuấn Phương.
  • Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát: Quen mà lạ trong tự truyện cuộc đời “Đi theo một quầng sáng”
    Khi biết nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát đang lao tâm khổ tứ với những đêm thức giấc, những ngày miệt mài viết tự truyện cuộc đời mình, tôi thầm nghĩ trong thời kỳ công nghệ số lên ngôi, còn mấy ai muốn đọc một cuốn tự truyện dày gần 500 trang nữa dù tôi biết cuộc sống của chị cũng có nhiều khúc quanh, khúc rẽ mà không ít người tò mò muốn biết... Thế mà trái với ý nghĩ ban đầu, khi cầm trên tay cuốn tự truyện “Đi theo một quầng sáng” (NXB Văn hóa Dân tộc, 2026) của chị, tôi đã đọc say sưa, hào hứng, thậm chí đọc miệt mài quên cả thời gian. Chỉ hai ngày, tôi đã “ngốn” xong cả dòng chảy ký ức cuộc đời tác giả.
  • Ra mắt bộ sách "Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz" bằng tiếng Tây Ban Nha
    Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026) - nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Cuba, người bạn lớn, người đồng chí thủy chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, chiều 5/8, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu bộ sách “Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz” gồm 24 tập bằng tiếng Tây Ban Nha.
  • Ra mắt sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”
    Chiều 4/7, tại VNU Bookstore (Đại học Quốc gia Hà Nội), Công ty Cổ phần Xuất bản và Giáo dục Quảng Văn tổ chức ra mắt cuốn sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”. Thông qua hành trình của một chú voi nhỏ, cuốn sách gửi gắm những thông điệp ý nghĩa về tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm với thế giới xung quanh.
  • Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết “Thép dưới cỏ”
    Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên "Thép dưới cỏ". Đây là cuốn sách viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng thiết giáp. Cuốn tiểu thuyết ra mắt đầu tháng 7, như món quà tri ân không chỉ độc giả, mà còn dành tặng cho những người lính đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ, cùng những cựu chiến binh, những thương bệnh binh đã có một thời thanh xuân “hoa lửa” đáng tự hào của mình.
  • Truyện tranh “Thần Giấy Hlabar”: Đưa lịch sử chữ viết Bahnar đến với thiếu nhi
    Hơn ba năm sau “Hành trình sáng tạo chữ Quốc ngữ”, bộ đôi tác giả Phạm Thị Kiều Ly - Tạ Huy Long tiếp tục giới thiệu truyện tranh “Thần Giấy Hlabar - Sử thi nhỏ về chữ viết Bahnar”. Tác phẩm được chuyển thể từ một công trình nghiên cứu về lịch sử chữ viết Bahnar, qua đó góp phần đưa đề tài ngôn ngữ học đến gần độc giả nhỏ tuổi.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Nhạc sĩ Tuấn Phương: Lưu luyến những mảnh hồn quê
    Trong suốt cuộc đời sáng tác của mình, nhạc sĩ Tuấn Phương có khoảng 400 tác phẩm. Dù sáng tác ở đa dạng thể loại, nhưng khi nhắc đến ông, người yêu nhạc thường nhớ đến những ca khúc trữ tình như “Tình đất”, “Biển chiều”, “Bến sông xưa”, “Người ơi hãy về”… Có lẽ, điều gần gũi với người nghe hơn cả chính là những lời ca thủ thỉ về quê hương xứ sở, về nỗi nhọc nhằn của con người, về tình yêu đôi lứa. Tình đất và cũng là tình người, tình quê luôn thường trực trong các sáng tác của nhạc sĩ Tuấn Phương.
  • "Ký ức những năm tháng không quên" được tái hiện qua các tác phẩm mỹ thuật tiêu biểu
    Nhân dịp Quốc khánh 2/9, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (số 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội) đã chính thức khai mạc triển lãm chuyên đề "Ký ức những năm tháng không quên". Triển lãm kéo dài từ nay đến ngày 08/9/2026, mở ra một hành trình trở về quá khứ qua góc nhìn mỹ thuật hiện đại.
  • Nhiều hoạt động “Vui Tết Độc lập” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Từ ngày 29/8 đến 30/9/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động với chủ đề “Vui Tết Độc lập”, chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026).
  • Để những giá trị di tích được gìn giữ và lan tỏa
    Di tích là những dấu tích vật chất và tinh thần gắn với lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng. Trên cơ sở đó, Hà Nội vừa ban hành quy định mới về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích, trong đó nhấn mạnh yêu cầu quản lý thống nhất, phân cấp rõ trách nhiệm, phát huy vai trò của cộng đồng và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác quản lý di tích.
  • Nâng cao kỹ năng làm du lịch cộng đồng tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Ngày 24/8, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai về ứng xử văn minh du lịch và du lịch cộng đồng năm 2026.
  • Ra mắt phim điện ảnh “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh”
    "Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh" lần đầu ra mắt khán giả tại Ninh Bình, vùng đất gắn với câu chuyện và quá trình thực hiện bộ phim.
  • Đưa nghệ thuật cải lương đến gần công chúng Thủ đô
    Tối 23/8, tại sân khấu Nhà Bát Giác, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Biểu diễn nghệ thuật cộng đồng” của Nhà hát Cải lương Hà Nội đã mang đến cho người dân và du khách một đêm diễn đậm đà bản sắc văn hóa.
  • Những tác phẩm âm nhạc góp phần lan toả văn hóa Hà Nội
    Từ các ca khúc “Hà Nội mùa thu”, “Hoa sữa” đến những giai điệu của Charlie Parker, Miles Davis, Duke Ellington, Antonio Carlos Jobim... chương trình “Âm nhạc cuối tuần” chiều 23/8 tại Nhà Bát Giác đã đưa những thanh âm quen thuộc của Hà Nội bước vào không gian âm nhạc cộng đồng đầy tinh thần phóng khoáng và ngẫu hứng của jazz. Qua tiếng kèn của các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club và giọng hát của hai ca sĩ Thuỷ Bùi, Minh Thu, hình ảnh Thủ đô hiện lên vừa lãng mạn, vừa trẻ trung, cởi mở trong nhịp sống văn hóa đương đại.
  • Hà Nội chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật chào mừng những ngày lễ lớn
    Thường trực Thành ủy Hà Nội thống nhất chủ trương tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tuyên truyền, chăm lo các đối tượng chính sách nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đồng thời tổ chức 02 chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, hướng tới tạo không khí phấn khởi, vui tươi và khơi dậy niềm tự hào, khát vọng phát triển Thủ đô.
  • [Infographic] Chuỗi hoạt động đặc sắc tại Hanoi Jazztival
    Với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới”, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội 2026 được kỳ vọng trở thành lễ hội nhạc Jazz thường niên của Thủ đô, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, quảng bá hình ảnh Hà Nội sáng tạo, hội nhập và giàu bản sắc.
Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO