Tác giả - tác phẩm

Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc

Yến Ly • 15/02/2024 12:07

Chiến tranh biên giới phía Bắc cách đây 45 năm đã trở thành đề tài được nhiều cây bút khai thác, trong đó có những tác giả đã từng trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc. Xin điểm lại một vài cuốn sách tiêu biểu viết về cuộc chiến này của tác giả là quân nhân.

Tiểu thuyết “Mình và Họ” của Nguyễn Bình Phương

Cuốn tiểu thuyết là câu chuyện kể về quá trình đi lên đi xuống của Hiếu, người em của một tù binh trong chiến tranh biên giới phía Bắc đi tìm lại quãng đường chiến trận mà anh trai mình đã trải qua năm 1979 thông qua những ghi chép rời rạc trong nhật ký để lại. Lồng trong câu chuyện và chuyện kể về biên giới hôm nay trong chuyến đi lên với những đổi thay nhưng vẫn đượm đầy không khí của quá khứ oanh liệt tháng 2/1979 và sự kiện năm 1984. Nổi bật và ám ảnh hơn cả là câu chuyện chiến đấu ngoan cường của quân và dân vùng biên Tuyên Quang trong sự kiện 1979-1989.

minh-va-ho-870x550.jpg
Tiểu thuyết "Mình và Họ" của Nguyễn Bình Phương.

“Mình và Họ” gây ám ảnh bởi những số phận không thể thoát ra khỏi cuộc chiến, không gì cứu rỗi được họ khỏi sự khốc liệt mà họ đã trải qua. Cuốn tiểu thuyết không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là câu chuyện của hôm nay với bao trăn trở, với điểm xuyết là cảnh quan núi rừng biên giới với bao vẻ hoang sơ và trầm mặc.

Cuốn sách được xuất bản lần đầu với tên gọi “Xe lên xe xuống” do Diễn đàn Thế kỷ xuất bản năm 2011 tại California, Mỹ. Năm 2014, tác phẩm được đổi tên thành “Mình và Họ” và do Nxb Trẻ ấn hành. Năm 2015, cuốn sách được trao giải thưởng hằng năm của Hội Nhà văn Hà Nội ở hạng mục Tiểu thuyết.

Tiểu thuyết “Xác phàm” của Nguyễn Đình Tú

“Xác phàm” là câu chuyện chuyển giới của hai người bạn trai thân thiết là con của các liệt sĩ hi sinh trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979. Người em tên là Nam, có bố là lính thuộc quyền chỉ huy của bố Việt. Vì một cơ duyên nào đó, khi vợ Việt qua đời, Nam đã quyết định giải phẫu chuyển giới để trở thành mẹ của con Việt. Trên bàn giải phẫu, những hồi ức lần lượt được tái hiện. Cuộc chiến tranh biên giới được kể bởi những linh hồn đã trú ngụ trong xác phàm của Nam. Đan xen trong câu chuyện chiến tranh là chuyện kể về thời kỳ xây dựng sau đổi mới với muôn mặt thị trường từ trong hồi ức của Việt và Nam.

ff2fabd50dd6c569f35268fbc7b0e65f.jpg
Tiểu thuyết "Xác phàm" của Nguyễn Đình Tú

Bằng cách sử dụng các yếu tố tâm linh, huyền ảo, nhà văn Nguyễn Đình Tú đã dẫn người đọc đi dọc vùng biên bía Bắc và quay về lịch sử, nhắc nhở hậu sinh về một cuộc chiến mà dân tộc đã phải trải qua.

Hồi ký “Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” của Nguyễn Đức Huy

“Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” là cuốn sách gồm có 2 chương và phụ lục. Chương 1 với nội dung “Trung Quốc đem hơn 60 vạn quân xâm lược Việt Nam tháng 2/1979”. Chương 2 là “Trung Quốc mở cuộc tấn công xâm lược Việt Nam lần thứ hai”. Phần phụ lục là những bài viết, trả lời phỏng vấn của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy về chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên.

Là người đã trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở nhiều mặt trận và đặc biệt là cuộc chiến tại mặt trận Vị Xuyên, tác giả Nguyễn Đức Huy đã mang đến cho bạn đọc một góc nhìn chân thực, cụ thể cũng như là tư liệu quý giá về những khó khăn, khốc liệt của lịch sử trong giai đoạn chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân ta.

z4113153927759_e722acb353c3cbfce314332fd8cc6e2d.jpg
Hai cuốn hồi ký "Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên" và "Tiếng vọng đèo Khau Chỉa".

Hồi ký “Tiếng vọng đèo Khau Chỉa” của Nguyễn Thái Long

Với dung lượng hơn 300 trang và được chia làm 5 phần, cuốn sách là hồi ký của tác giả Nguyễn Thái Long viết về những người lính Trung đoàn 567 từ ngày đầu lên biên giới, những ngày tháng chiến đấu anh dũng, trong đó có cuộc chiến 12 ngày đêm cầm chân quân địch và khi họ trở về cuộc sống thời bình. Ngoài những nhân vật được nhắc tên, được kể đến trong từng câu chuyện và ngoài những trận đánh khốc liệt, cuốn sách còn thấp thoáng một mảng màu hoa dã quỳ nở rộ, những kỷ niệm mùa xuân, những đồi cỏ tranh, bếp lửa nhà sàn và một dải biên cương xinh đẹp luôn luôn cần được bảo vệ.

Những trang viết, sự kiện được ghi rõ ngày tháng trong cuốn hồi ký dù không dựa trên nhật ký nhưng theo chia sẻ của tác giả thì đối với ông, tất cả đã là nhật ký trong đầu. Bởi đó là những sự kiện không thể nào quên được. Đó không phải là câu chuyện trong nhật ký mà là câu chuyện trong hồi ức, trong trí nhớ và trong trái tim ông.

Đã hơn bốn thập kỷ trôi qua, cuộc chiến vẫn còn để lại những ký ức không thể quên, những dư chấn lớn trong lòng người. Đọc để hiểu thêm một giai đoạn lịch sử của dân tộc cũng là một cách tưởng niệm và tri ân thế hệ trước đã ngã mình vì hòa bình cho hôm nay. Có thể kể thêm một số tác phẩm khác cùng chủ đề như tiểu thuyết “Nậm Ngặt mây trắng” của Nguyễn Hùng Sơn; “Những người đi giữ biên cương” tuyển tập văn thơ, kịch, tư liệu về cuộc chiến do Đại tá, nhà báo Ngô Văn Học chủ biên…

“

Nhà văn quân đội Nguyễn Bình Phương sinh năm 1965 tại Thái Nguyên, hiện là Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Ông đã xuất bản nhiều tác phẩm đạt nhiều giải thưởng lớn và có nhiều thành tựu lớn đóng góp vào văn học nghệ thuật đương đại.

Nhà văn quân đội Nguyễn Đình Tú sinh năm 1974 tại Hải Phòng, hiện công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Anh đã xuất bản gần 30 đầu sách và giành được nhiều giải thưởng từ Trung ương đến địa phương.

Tác giả Nguyễn Đức Huy sinh năm 1931 tại Hưng Yên. Là người đã trực tiếp trải qua các cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và phía Bắc của Tổ quốc. Ông là Thiếu tướng, nguyên Quyền Tư lệnh Quân khu 2, Trưởng ban Liên lạc toàn quốc CCB Mặt trận Vị Xuyên.

Tác giả Nguyễn Thái Long sinh năm 1955 tại Bắc Giang, học y sĩ trong quân đội và từng tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Trước khi về hưu ông đảm trách vai trò Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh Bắc Giang.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
  • Nhà thơ Bằng Việt nhận Giải thưởng Lớn tại lễ trao giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026
    Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), chiều 2/10, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 đã diễn ra, tôn vinh những cá nhân, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị, thể hiện tình yêu sâu sắc với Thủ đô.
  • Những cánh cửa mở ra từ trang sách Kim Đồng
    Một cuốn sách có thể đưa người đọc trở về một Hà Nội hơn trăm năm trước, theo bước chân một vị vua, bước vào khu rừng của những loài vật biết nói hay đơn giản là ngồi lại với những câu chuyện rất gần gũi của tuổi thơ. Tại Hội sách Hà Nội lần thứ XI, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu nhiều ấn phẩm mới, trải rộng từ sách về Hà Nội, văn học thiếu nhi, truyện tranh, truyện kể lịch sử đến sách kỹ năng và văn học dành cho bạn đọc trẻ. Sự đa dạng ấy không chỉ nằm ở thể loại hay độ tuổi độc giả, mà còn ở cách mỗi cuốn sách mở ra một thế giới riêng để người đọc khám phá.
  • Nhà thơ Cao Ngọc Thắng: Cần mẫn cày ải trên cánh đồng chữ…
    Tôi biết Cao Ngọc Thắng khá sớm, quãng những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ XX. Lần đầu tôi gặp ông tại 58 Quán Sứ, Hà Nội, trụ sở của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Khi ấy, ông mới vào cuộc đời làm báo, còn tôi cũng vậy. Cao Ngọc Thắng nguyên là giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, đóng chân ở Xuân Hòa (Vĩnh Phú cũ), còn tôi thì nguyên là kỹ sư canh nông ở mãi vùng biên giới Tây Nam, Bảy Núi, An Giang. Vì những duyên do khác nhau, cả hai đều bỏ nghề chuyên môn, chọn Thủ đô để theo nghề báo chuyên nghiệp.
  • Ra mắt tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển “Khu vườn bí mật”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt ấn bản “Khu vườn bí mật” của nhà văn người Anh - Frances Hodgson Burnett, với phần minh họa của họa sĩ Inga Moore và bản dịch của Ngô Hà Thu.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Triển lãm 90 bức tranh sơn mài được vẽ bằng góc nhìn đương đại
    Ngày 30.10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, triển lãm "Nguyên - Lãng du cùng Sơn" khai mạc, giới thiệu 90 tác phẩm sơn mài của 8 họa sĩ gồm: Nguyễn Văn Bảng, Nguyễn Thị Tiến, Nguyễn Đình Văn, Lily Lai, Bùi Thị Mừng, Hoàng Ngọc Nhung, Nguyễn Thùy Dương và Cao Phương Thảo.
  • Tiếp tục đổi mới, khơi dậy tinh thần sáng tạo của văn nghệ sĩ Thủ đô
    Sáu mươi năm xây dựng và phát triển, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội đã trở thành mái nhà chung của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa Thủ đô và nền văn học, nghệ thuật nước nhà. Tại tọa đàm “Văn học, nghệ thuật Thủ đô - 60 năm xây dựng và phát triển” do Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội tổ chức tại Hà Nội sáng 29/10, các ý kiến, tham luận đã làm rõ những dấu ấn sáng tạo, hành trình phát triển cùng những yêu cầu đặt ra trong thời gian tới của văn học nghệ thuật Thủ đô.
  • Một Hà Nội hoài niệm với phở gánh
    Tôi sinh ra ở một làng quê nghèo miền Trung, nơi có cát trắng, gió Lào. Trong những năm tháng tuổi thơ, tôi chưa một lần rời khỏi lũy tre làng. Đến tuổi trưởng thành, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, tôi làm việc ở chiến khu Việt Bắc. Rồi một ngày tháng Mười năm 1954, tôi được về công tác tại Hà Nội. Đêm trước ngày vào nội đô, lòng tôi xốn xang, không sao chợp mắt.
  • Phường Tây Hồ trao Huy hiệu Đảng cho 113 đảng viên
    Sáng 30/10, Đảng ủy phường Tây Hồ (TP. Hà Nội) đã tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu Đảng đợt 07/11/2026 cho 113 đồng chí đảng viên từ 30 đến 70 năm tuổi Đảng. Đây là dịp ghi nhận quá trình rèn luyện, cống hiến của các đảng viên, đồng thời tiếp tục phát huy kinh nghiệm, uy tín của các thế hệ đi trước trong xây dựng Đảng, chính quyền và địa phương.
  • Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ khai giảng khóa đào tạo cho nhóm đối tượng đặc thù
    Ngày 30/10, Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ tổ chức lễ khai giảng khóa I đào tạo nghề cho nhóm đối tượng đặc thù, gồm công dân hoàn thành nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân và người tái hòa nhập cộng đồng.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Tự khúc
    Rèm cửa, hạ xuống. Trước mỗi bàn trang điểm, chiếc đèn nhỏ phía trên lại được bật sáng; trong tấm gương, phản chiếu hình ảnh một cô gái đang kẻ lông mày, sửa lại tóc.
  • Mỹ thuật ứng dụng và di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại
    Gần 300 nhà quản lý, chuyên gia và nhà thiết kế trao đổi, chia sẻ tại Hội thảo quốc tế “Mỹ thuật ứng dụng và di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại” tại Trường Đại học Nghệ thuật - Đại học Huế.
  • Phát triển không gian đô thị Hà Nội theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm
    Vừa qua, tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề), HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết phê duyệt Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 3.5 (đoạn từ Quốc lộ 2 đến đầu cầu Thượng Cát). Qua đó góp phần phát triển không gian đô thị đa trung tâm, hiện đại, bền vững theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
  • Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (1947-1950) được xếp hạng Di tích quốc gia
    Ngày 29/10/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành Quyết định số 2913/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng Di tích quốc gia đối với Di tích lịch sử Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (nay là Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật), tại xóm Cây Hồng (1947-1950), xã Bình Thành, tỉnh Thái Nguyên.
  • Hà Nội sẵn sàng cho Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026
    Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 24/11/2026 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình với quy mô khoảng 50.000 người. Sự kiện nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, kết hợp di sản với sáng tạo đương đại và khẳng định văn hóa là nguồn lực phát triển đất nước...
  • Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Trung: Người sáng tạo giá trị mới từ chất liệu truyền thống
    Từ những sợi mây, nan tre vốn gắn với nghề đan lát truyền thống làng nghề Phú Vinh (TP Hà Nội), Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Trung đã tìm ra một hướng sáng tạo riêng cho nghề: đan tranh chân dung. Bắt đầu từ bức chân dung Bác Hồ vào năm 1976, ông từng bước đưa kỹ thuật đan thủ công vượt ra ngoài những sản phẩm quen thuộc, tái hiện hình ảnh các nhân vật lịch sử bằng ngôn ngữ tạo hình độc đáo. Hành trình ấy không chỉ cho thấy sức sáng tạo của người nghệ nhân mà còn mở ra những hướng đi mới cho chất liệu truyền thống.
  • [Podcast] Tản văn: Suối cạn
    Chẳng nhớ tôi đã đi dọc con suối cạn sau nhà bao nhiêu lần. Mỗi lần đi, lại một lần suy tư về con suối mà mình chưa biết tuổi. Có lẽ ngày xửa, ngày xưa khi rừng đầu nguồn chưa bị tàn phá, nó là con suối xinh đẹp, tràn đầy sức sống từ dòng nước trong vắt đầu nguồn.
  • Giải mã sức hấp dẫn của sơn mài qua triển lãm “Nguyên – Lãng du cùng Sơn”
    Từ ngày 30-10 đến 4-11-2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, phường Ba Đình, Hà Nội, triển lãm “Nguyên – Lãng du cùng Sơn” mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận sơn mài từ cả hai phương diện: thưởng thức tác phẩm hoàn chỉnh và tìm hiểu quá trình tạo nên tác phẩm.
  • Hà Nội tập huấn Luật Thủ đô 2026 cùng các văn bản triển khai thi hành về lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch
    Sáng 28/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn Luật Thủ đô, các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026 và đối thoại, giải đáp thắc mắc liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành. Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Hội trường Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (số 47 Hàng Dầu, phường Hoàn Kiếm) và kết nối trực tuyến tới điểm cầu 126 xã/phường; các Nhà hát thuộc Sở và Trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật (VHNT) Hà Nội.
  • Đình Tường Phiêu- từ di sản độc đáo đến câu chuyện phát huy giá trị
    Tại Di tích quốc gia đặc biệt đình Tường Phiêu (xã Phúc Thọ, TP Hà Nội), bài toán phát triển kinh tế di sản gắn với bảo tồn, lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử đang có những chuyển biến tích cực. Chính quyền địa phương đang gắn kết các giá trị độc nhất vô nhị tại đình Tường Phiêu với làng nghề hoa cây cảnh truyền thống, giáo dục di sản ở địa phương để chung sức phát triển du lịch văn hóa Hà Nội.
Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO