Tác giả - tác phẩm

Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc

Yến Ly • 15/02/2024 12:07

Chiến tranh biên giới phía Bắc cách đây 45 năm đã trở thành đề tài được nhiều cây bút khai thác, trong đó có những tác giả đã từng trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc. Xin điểm lại một vài cuốn sách tiêu biểu viết về cuộc chiến này của tác giả là quân nhân.

Tiểu thuyết “Mình và Họ” của Nguyễn Bình Phương

Cuốn tiểu thuyết là câu chuyện kể về quá trình đi lên đi xuống của Hiếu, người em của một tù binh trong chiến tranh biên giới phía Bắc đi tìm lại quãng đường chiến trận mà anh trai mình đã trải qua năm 1979 thông qua những ghi chép rời rạc trong nhật ký để lại. Lồng trong câu chuyện và chuyện kể về biên giới hôm nay trong chuyến đi lên với những đổi thay nhưng vẫn đượm đầy không khí của quá khứ oanh liệt tháng 2/1979 và sự kiện năm 1984. Nổi bật và ám ảnh hơn cả là câu chuyện chiến đấu ngoan cường của quân và dân vùng biên Tuyên Quang trong sự kiện 1979-1989.

minh-va-ho-870x550.jpg
Tiểu thuyết "Mình và Họ" của Nguyễn Bình Phương.

“Mình và Họ” gây ám ảnh bởi những số phận không thể thoát ra khỏi cuộc chiến, không gì cứu rỗi được họ khỏi sự khốc liệt mà họ đã trải qua. Cuốn tiểu thuyết không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là câu chuyện của hôm nay với bao trăn trở, với điểm xuyết là cảnh quan núi rừng biên giới với bao vẻ hoang sơ và trầm mặc.

Cuốn sách được xuất bản lần đầu với tên gọi “Xe lên xe xuống” do Diễn đàn Thế kỷ xuất bản năm 2011 tại California, Mỹ. Năm 2014, tác phẩm được đổi tên thành “Mình và Họ” và do Nxb Trẻ ấn hành. Năm 2015, cuốn sách được trao giải thưởng hằng năm của Hội Nhà văn Hà Nội ở hạng mục Tiểu thuyết.

Tiểu thuyết “Xác phàm” của Nguyễn Đình Tú

“Xác phàm” là câu chuyện chuyển giới của hai người bạn trai thân thiết là con của các liệt sĩ hi sinh trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979. Người em tên là Nam, có bố là lính thuộc quyền chỉ huy của bố Việt. Vì một cơ duyên nào đó, khi vợ Việt qua đời, Nam đã quyết định giải phẫu chuyển giới để trở thành mẹ của con Việt. Trên bàn giải phẫu, những hồi ức lần lượt được tái hiện. Cuộc chiến tranh biên giới được kể bởi những linh hồn đã trú ngụ trong xác phàm của Nam. Đan xen trong câu chuyện chiến tranh là chuyện kể về thời kỳ xây dựng sau đổi mới với muôn mặt thị trường từ trong hồi ức của Việt và Nam.

ff2fabd50dd6c569f35268fbc7b0e65f.jpg
Tiểu thuyết "Xác phàm" của Nguyễn Đình Tú

Bằng cách sử dụng các yếu tố tâm linh, huyền ảo, nhà văn Nguyễn Đình Tú đã dẫn người đọc đi dọc vùng biên bía Bắc và quay về lịch sử, nhắc nhở hậu sinh về một cuộc chiến mà dân tộc đã phải trải qua.

Hồi ký “Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” của Nguyễn Đức Huy

“Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” là cuốn sách gồm có 2 chương và phụ lục. Chương 1 với nội dung “Trung Quốc đem hơn 60 vạn quân xâm lược Việt Nam tháng 2/1979”. Chương 2 là “Trung Quốc mở cuộc tấn công xâm lược Việt Nam lần thứ hai”. Phần phụ lục là những bài viết, trả lời phỏng vấn của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy về chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên.

Là người đã trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở nhiều mặt trận và đặc biệt là cuộc chiến tại mặt trận Vị Xuyên, tác giả Nguyễn Đức Huy đã mang đến cho bạn đọc một góc nhìn chân thực, cụ thể cũng như là tư liệu quý giá về những khó khăn, khốc liệt của lịch sử trong giai đoạn chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân ta.

z4113153927759_e722acb353c3cbfce314332fd8cc6e2d.jpg
Hai cuốn hồi ký "Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên" và "Tiếng vọng đèo Khau Chỉa".

Hồi ký “Tiếng vọng đèo Khau Chỉa” của Nguyễn Thái Long

Với dung lượng hơn 300 trang và được chia làm 5 phần, cuốn sách là hồi ký của tác giả Nguyễn Thái Long viết về những người lính Trung đoàn 567 từ ngày đầu lên biên giới, những ngày tháng chiến đấu anh dũng, trong đó có cuộc chiến 12 ngày đêm cầm chân quân địch và khi họ trở về cuộc sống thời bình. Ngoài những nhân vật được nhắc tên, được kể đến trong từng câu chuyện và ngoài những trận đánh khốc liệt, cuốn sách còn thấp thoáng một mảng màu hoa dã quỳ nở rộ, những kỷ niệm mùa xuân, những đồi cỏ tranh, bếp lửa nhà sàn và một dải biên cương xinh đẹp luôn luôn cần được bảo vệ.

Những trang viết, sự kiện được ghi rõ ngày tháng trong cuốn hồi ký dù không dựa trên nhật ký nhưng theo chia sẻ của tác giả thì đối với ông, tất cả đã là nhật ký trong đầu. Bởi đó là những sự kiện không thể nào quên được. Đó không phải là câu chuyện trong nhật ký mà là câu chuyện trong hồi ức, trong trí nhớ và trong trái tim ông.

Đã hơn bốn thập kỷ trôi qua, cuộc chiến vẫn còn để lại những ký ức không thể quên, những dư chấn lớn trong lòng người. Đọc để hiểu thêm một giai đoạn lịch sử của dân tộc cũng là một cách tưởng niệm và tri ân thế hệ trước đã ngã mình vì hòa bình cho hôm nay. Có thể kể thêm một số tác phẩm khác cùng chủ đề như tiểu thuyết “Nậm Ngặt mây trắng” của Nguyễn Hùng Sơn; “Những người đi giữ biên cương” tuyển tập văn thơ, kịch, tư liệu về cuộc chiến do Đại tá, nhà báo Ngô Văn Học chủ biên…

“

Nhà văn quân đội Nguyễn Bình Phương sinh năm 1965 tại Thái Nguyên, hiện là Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Ông đã xuất bản nhiều tác phẩm đạt nhiều giải thưởng lớn và có nhiều thành tựu lớn đóng góp vào văn học nghệ thuật đương đại.

Nhà văn quân đội Nguyễn Đình Tú sinh năm 1974 tại Hải Phòng, hiện công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Anh đã xuất bản gần 30 đầu sách và giành được nhiều giải thưởng từ Trung ương đến địa phương.

Tác giả Nguyễn Đức Huy sinh năm 1931 tại Hưng Yên. Là người đã trực tiếp trải qua các cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và phía Bắc của Tổ quốc. Ông là Thiếu tướng, nguyên Quyền Tư lệnh Quân khu 2, Trưởng ban Liên lạc toàn quốc CCB Mặt trận Vị Xuyên.

Tác giả Nguyễn Thái Long sinh năm 1955 tại Bắc Giang, học y sĩ trong quân đội và từng tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Trước khi về hưu ông đảm trách vai trò Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh Bắc Giang.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Nhà thơ Cao Ngọc Thắng: Cần mẫn cày ải trên cánh đồng chữ…
    Tôi biết Cao Ngọc Thắng khá sớm, quãng những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ XX. Lần đầu tôi gặp ông tại 58 Quán Sứ, Hà Nội, trụ sở của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Khi ấy, ông mới vào cuộc đời làm báo, còn tôi cũng vậy. Cao Ngọc Thắng nguyên là giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, đóng chân ở Xuân Hòa (Vĩnh Phú cũ), còn tôi thì nguyên là kỹ sư canh nông ở mãi vùng biên giới Tây Nam, Bảy Núi, An Giang. Vì những duyên do khác nhau, cả hai đều bỏ nghề chuyên môn, chọn Thủ đô để theo nghề báo chuyên nghiệp.
  • Ra mắt tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển “Khu vườn bí mật”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt ấn bản “Khu vườn bí mật” của nhà văn người Anh - Frances Hodgson Burnett, với phần minh họa của họa sĩ Inga Moore và bản dịch của Ngô Hà Thu.
  • Hồi ức “Những ô cửa gió lộng” - Khi tình yêu ở lại
    Tưởng niệm 38 năm ngày mất của gia đình nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, nhà thơ Xuân Quỳnh và con trai Lưu Quỳnh Thơ (29/8/1988 - 29/8/2026), sáng 29/8/2026, tại Hà Nội, NXB Kim Đồng tổ chức chương trình “Giới thiệu sách Những ô cửa gió lộng và giao lưu Xuân Quỳnh cùng tình yêu ở lại”. Chương trình có sự tham dự của tác giả Lưu Tuấn Anh, nhà báo Lưu Minh Vũ cùng các văn nghệ sĩ, độc giả yêu mến nhà thơ Xuân Quỳnh.
  • Nhạc sĩ Tuấn Phương: Lưu luyến những mảnh hồn quê
    Trong suốt cuộc đời sáng tác của mình, nhạc sĩ Tuấn Phương có khoảng 400 tác phẩm. Dù sáng tác ở đa dạng thể loại, nhưng khi nhắc đến ông, người yêu nhạc thường nhớ đến những ca khúc trữ tình như “Tình đất”, “Biển chiều”, “Bến sông xưa”, “Người ơi hãy về”… Có lẽ, điều gần gũi với người nghe hơn cả chính là những lời ca thủ thỉ về quê hương xứ sở, về nỗi nhọc nhằn của con người, về tình yêu đôi lứa. Tình đất và cũng là tình người, tình quê luôn thường trực trong các sáng tác của nhạc sĩ Tuấn Phương.
  • Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát: Quen mà lạ trong tự truyện cuộc đời “Đi theo một quầng sáng”
    Khi biết nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát đang lao tâm khổ tứ với những đêm thức giấc, những ngày miệt mài viết tự truyện cuộc đời mình, tôi thầm nghĩ trong thời kỳ công nghệ số lên ngôi, còn mấy ai muốn đọc một cuốn tự truyện dày gần 500 trang nữa dù tôi biết cuộc sống của chị cũng có nhiều khúc quanh, khúc rẽ mà không ít người tò mò muốn biết... Thế mà trái với ý nghĩ ban đầu, khi cầm trên tay cuốn tự truyện “Đi theo một quầng sáng” (NXB Văn hóa Dân tộc, 2026) của chị, tôi đã đọc say sưa, hào hứng, thậm chí đọc miệt mài quên cả thời gian. Chỉ hai ngày, tôi đã “ngốn” xong cả dòng chảy ký ức cuộc đời tác giả.
  • Ra mắt bộ sách "Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz" bằng tiếng Tây Ban Nha
    Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026) - nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Cuba, người bạn lớn, người đồng chí thủy chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, chiều 5/8, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu bộ sách “Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz” gồm 24 tập bằng tiếng Tây Ban Nha.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và hào khí Thăng Long”
    Tối 23/9, tại Hà Nội, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc tuần phim “Hiền tài và hào khí Thăng Long”.
  • [Podcast] Tản văn: Thông reo bóng nắng
    Dù là thời gian nào trong ngày đi chăng nữa, khi bước chân ra khỏi rặng tre vùng nương mạ là tôi lại hướng mắt nhìn về phía Đông. Nơi ấy là ngọn núi Quỳ Sơn sừng sững, uy nghiêm và bạt ngàn thông, xanh ngát một màu. Thông reo trong nắng. Thông vui trong mưa. Thông kiên cường trong bão. Rừng thông quê gắn với tôi suốt dọc đường đời...
  • NSNA Nguyễn Văn Toản: “Mỗi bức ảnh là một câu chuyện được kể bằng ánh sáng và sự thấu cảm”
    Đến với nhiếp ảnh một cách tình cờ, rồi dần trở thành duyên nợ, NSNA Nguyễn Văn Toản - Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Hà Nội đã có gần 40 năm gắn bó với máy ảnh. Từ hàng nghìn khuôn hình, 101 tác phẩm đã được ông lựa chọn và giới thiệu trong cuốn sách ảnh “Những nẻo đường tôi qua” (NXB Thông tấn, 2026) là những lát cắt sinh động về thiên nhiên, đất nước, con người qua góc nhìn của người nghệ sĩ. Mỗi bức ảnh lưu giữ một khoảnh khắc, một cuộc gặp và những rung động riêng trên hành trình sáng tác của nghệ sĩ. Nhân dịp ra mắt cuốn sách, NSNA Nguyễn Văn Toản đã có những chia sẻ về những “đứa con tinh thần” và cả chặng đường gắn bó với nhiếp ảnh mà ông đã đi qua.
  • Chương trình nghệ thuật “Xứ sở Ánh Trăng” hành trình tìm lại giá trị Trung thu
    Dịp Tết Trung thu năm nay, VTV giới thiệu chương trình nghệ thuật “Xứ sở Ánh trăng” kể hành trình tìm lại vầng trăng và những ký ức tuổi thơ qua âm nhạc, nhạc kịch, trình diễn và trải nghiệm thực tế.
  • Phường Sơn Tây long trọng tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm vua Ngô Quyền
    Ngày 24/9 ( tức ngày 14 tháng 8 năm Bính Ngọ), tại Khu di tích đền và lăng Ngô Quyền (Tổ dân phố Cam Lâm, phường Sơn Tây, TP Hà Nội), Đảng ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Sơn Tây long trọng tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm 1082 năm ngày mất Tiền Ngô Vương Ngô Quyền – vị Anh hùng dân tộc, người có công lớn trong sự nghiệp giành và giữ nền độc lập, tự chủ của dân tộc.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhiều hoạt động đặc sắc trong Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV
    Chiều 24/9, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên và các địa phương có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống tổ chức họp báo thông tin về Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV.
  • Điều chỉnh thời gian tổ chức Festival Thu Hà Nội 2026 vào tháng 10/2026
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội - Hành trình cảm xúc” sẽ diễn ra từ ngày 16 đến 18/10, thay cho thời gian dự kiến trước đó từ ngày 25 đến 27/9. Qua 9 không gian trải nghiệm về di sản, du lịch, làng nghề, văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật và giao lưu quốc tế, chương trình mở ra một hành trình khám phá Hà Nội từ những giá trị truyền thống đến những cách tiếp cận mới, qua đó góp phần làm giàu thêm sức hấp dẫn của mùa thu Thủ đô.
  • Đêm hội Trăng Rằm 2026: Rộn ràng sắc Trung thu bên hồ Hoàn Kiếm
    Tối 25/9, tại không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm, Lễ rước đèn “Đêm hội trăng rằm” 2026 sẽ diễn ra với nhiều mô hình đèn Trung thu truyền thống, đồ chơi dân gian và các hoạt động trình diễn nghệ thuật. Đây là một trong những hoạt động điểm nhấn thuộc chuỗi chương trình văn hóa “Lưu trăng phố cổ 2026”, đưa không khí Trung thu truyền thống đến gần hơn với người dân, thiếu nhi và du khách tại trung tâm Thủ đô.
  • Diễn đàn Thành phố thông minh Việt Nam: Thúc đẩy Thủ đô tăng trưởng hai con số
    Diễn đàn Thành phố thông minh Việt Nam - ASOCIO 2026 với chủ đề “Đô thị thông minh - Nền tảng thúc đẩy tăng trưởng hai con số” dự kiến diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12/2026 tại Hà Nội, thu hút khoảng 2.000 lượt đại biểu trong và ngoài nước. Sự kiện gồm 1 phiên toàn thể, 4 phiên chuyên đề, triển lãm TechX Make in Viet Nam, các hoạt động kết nối giao thương và lễ trao giải thưởng uy tín...
  • Sáng rõ giải pháp, lộ trình thực hiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026-2030
    Nhằm đưa “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành hoạt động chính trị - văn hóa thường niên có dấu ấn của địa phương, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; Ban Thường vụ Đảng ủy phường Khương Đình (TP Hà Nội) vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền, triển khai thực hiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” trên địa bàn, giai đoạn 2026-2030 với 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
  • Từ cơ sở lan tỏa những hình ảnh đẹp của người Bí thư cấp ủy
    Từ những công việc gần dân, sát dân đến những nhiệm vụ khó, phức tạp ở cơ sở, vai trò của người Bí thư cấp ủy được thể hiện bằng trách nhiệm, sự nêu gương và hiệu quả trong hành động. Kế hoạch số 106-KH/TU, ngày 21/9/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về rà soát, lựa chọn và tổ chức tuyên dương Bí thư cấp ủy xuất sắc ở cơ sở trong Đảng bộ Thành phố năm 2027 không chỉ hướng tới ghi nhận những cá nhân tiêu biểu, mà còn tạo cơ hội lan tỏa những cách làm hay, kinh nghiệm quý từ cơ sở, góp phần bồi đắp hình ảnh người cán bộ gần dân, trọng dân, vì dân.
  • [Podcast] Cốm xào - thức quà thanh nhã vào thu của người Hà Nội
    Hà Nội có những món ăn chỉ cần nghe tên đã gợi nhớ cả một mùa, hoặc gắn với một nếp sống và cách thưởng thức riêng. Bởi vậy, nhắc đến thức quà ngon của Thủ đô, và được làm từ cốm thì cốm xào là một biến tấu đầy tinh tế và quyến rũ.
  • Chùm thơ của tác giả Xuân Lợi
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Xuân Lợi.
  • Quy định về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới và lễ hội
    Việc thực hiện nếp sống văn minh trong sinh hoạt văn hóa, đặc biệt là đối với các sự kiện lớn của đời người như việc cưới và việc tang, luôn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn thuần phong mỹ tục, củng cố trật tự xã hội và xây dựng văn hóa cộng đồng. Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã ban hành các quy định pháp luật điều chỉnh chi tiết các hoạt động liên quan đến việc cưới và việc tang...
  • Đề xuất Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 được nghỉ 1 ngày, không hoán đổi làm bù
    Nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tôn vinh, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc với yêu cầu duy trì sự phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn then chốt cuối năm, Bộ Nội vụ đã trình Thủ tướng Chính phủ Tờ trình số 10137/TTr-BNV để bổ sung và điều chỉnh phương án nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Điểm thay đổi so với Tờ trình số 10033/TTr-BNV ban hành ngày 11/9/2026 trước đó là việc không áp dụng phương án hoán đổi ngày làm việc để tạo thành kỳ nghỉ kéo dài.
Tiểu thuyết và hồi ký về chiến tranh biên giới phía Bắc
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO