Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của người làm công tác di sản văn hóa

Quy tắc gồm 3 chương với 10 điều, quy định rõ những nguyên tắc, hành vi chuẩn mực nhằm bảo vệ giá trị gốc và ngăn chặn nguy cơ trục lợi trong quá trình quản lý, bảo tồn, phát huy di sản.

Mục tiêu của quy tắc nhằm xác định các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, nhằm thống nhất nhận thức, hành động của người làm công tác di sản văn hóa, ngăn ngừa hiệu quả các hành vi tiêu cực, làm biến dạng, sai lệch và có nguy cơ mai một, hủy hoại di sản trong hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Đồng thời, góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm của người làm công tác di sản văn hóa, xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Theo đó, bộ quy tắc gồm các quy tắc ứng xử chung và 5 quy tắc cụ thể: Quy tắc ứng xử trong hoạt động nghề nghiệp (trên các lĩnh vực bảo tàng, di tích, di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và thông tin); Quy tắc ứng xử đối với đồng nghiệp; Quy tắc ứng xử đối với tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu, tham quan di sản văn hóa; Quy tắc ứng xử trên báo chí, truyền thông, không gian mạng; Quy tắc ứng xử khi tham gia các hoạt động xã hội khác.

Quy tắc ứng xử chung bao gồm 9 nội dung, trong đó, người làm công tác di sản văn hóa phải đặt lợi ích của Đảng, của quốc gia, dân tộc và của nhân dân lên trên hết, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, uy tín và danh dự người làm công tác di sản văn hóa phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa Việt Nam.

Quy tắc ứng xử trong hoạt động nghề nghiệp bao gồm bốn nội dung: Đối với lĩnh vực bảo tàng; Đối với lĩnh vực di tích; Đối với lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể; Đối với lĩnh vực di sản tư liệu và thông tin.

Quy tắc ứng xử đối với đồng nghiệp nhấn mạnh trách nhiệm, chuẩn mực, nghiêm túc, thẳng thắn, mang tính chất xây dựng trong phát ngôn, bày tỏ, góp ý, chia sẻ quan điểm với đồng nghiệp; tôn trọng, bảo vệ danh dự, cầu thị, lắng nghe ý kiến góp ý của đồng nghiệp. Chia sẻ kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế với đồng nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và sinh viên thuộc các lĩnh vực liên quan về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; xây dựng các mối quan hệ công việc tốt đẹp với đồng nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực di sản văn hóa...

Về quy tắc ứng xử đối với tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu, tham quan di sản văn hóa nêu rõ, cần phải có thái độ lịch sự, văn minh, chuyên nghiệp, thân thiện, chân thành, tôn trọng khi giao tiếp trực tiếp hoặc gián tiếp với các cá nhân, đơn vị, tổ chức tham gia nghiên cứu, tham quan di sản văn hóa; chấp hành nghiêm các quy định, quy chế hướng dẫn tham quan tại bảo tàng, di tích; có trách nhiệm giữ gìn an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan, thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh...

Về quy tắc ứng xử trên báo chí, truyền thông, không gian mạng, Bộ VHTTDL yêu cầu chấp hành nghiêm quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan, đơn vị; không tiết lộ, đăng tải, cung cấp thông tin, tài liệu của cơ quan, đơn vị chứa bí mật nhà nước hoặc theo quy định phải có sự đồng ý của người có thẩm quyền; Cá nhân khi sử dụng tài khoản mạng xã hội để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin cần chính xác, tin cậy, không làm tổn hại đến các di sản văn hóa, cơ quan chủ quản, bộ ngành, địa phương, của xã hội và đất nước; bình luận, nhận xét đúng mực, có văn hóa, có trách nhiệm về những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm; trung thực trong phát ngôn, bày tỏ và chia sẻ quan điểm đúng đắn, khách quan...

Quy tắc ứng xử khi tham gia các hoạt động xã hội khác nhấn mạnh việc phát huy tinh thần tự nguyện, tự giác tham gia các hoạt động xã hội. Thực hiện, phối hợp thực hiện hiệu quả các phong trào, hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo người nghèo, người dễ bị tổn thương trong xã hội theo quy định pháp luật; Dùng uy tín cá nhân để lan tỏa các giá trị nhân văn, những việc làm tốt, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa trong xã hội đến cộng đồng, chú trọng các hoạt động liên quan đến bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; Không tổ chức, tham gia các hoạt động trái quy định của pháp luật, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; không thực hành, ủng hộ các hoạt động mê tín dị đoan, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc...

Xem Quyết định số 1000/QĐ-BVHTTDL về Ban hành Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của người làm công tác di sản văn hóa tại đây./.