Nhớ chợ trên đất Thăng Long xưa

Chỉ tính riêng nội thà nh từ thế kỷ 17-18 đã có và i chục chợ, trong đó có nhiửu chợ nổi tiếng, từng đi và o văn học dân gian như: Bán mít chợ Аông, bán hồng chợ Tây/ Bán mây chợ Huyện/ Bán quyến chợ Аà o....

Chợ Аồng Xuân

Chợ Аông (tức chợ Cầu Аông, khu vực giáp Ngõ Gạch, Hà ng Аường), chợ Tây (khu vực bến xe Kim Mã), chợ Huyện (khu vực Nhà  Thử Lớn), chợ Аà o (chính là  phố Hà ng Аà o). Rồi đến các chợ Cử­a Nam (ngã tư Cử­a Nam), chợ Аình Ngang, chợ à”ng Nước (à” Đống Mác), chợ Mới (Hà ng Chiếu), chợ Аông Thà nh (Hà ng Vải “ Hà ng Gà ), chợ Yên Thọ (à” Cầu Dửn), chợ Yên Thái (Bưởi)... Аứng đầu các chợ nà y cả vử địa thế lẫn tiếng tăm là  chợ Аồng Xuân. Có câu: Vui nhất là  chợ Аồng Xuân/ Kẻ buôn, người bán xa, gần thảnh thơi....

Ngoà i chợ, Hà  Nội còn có 36 phố phường tập trung sản xuất và  bán một mặt hà ng

Ngoà i các chợ trên, đô thà nh Hà  Nội còn có ba mươi sáu phố phường tập trung sản xuất và  bán một mặt hà ng. Chẳng hạn: Hà ng Thùng, Hà ng Bút, Hà ng Tre/ Hà ng Vôi, Hà ng Giấy, Hà ng The, Hà ng Gà ....

Ngoà i chợ, phố nghử còn có khá đông chợ lưu động, không tên (chợ cóc ngà y nay), đó là  những người buôn bán rong, vặt vãnh... Họ tụ họp bán hà ng ở tất cả mọi nơi có người qua lại. Người bán hà ng không cần lửu che, ghế ngồi. Hà ng hóa để trong một vuông vải hay cái thúng, cái rổ, cái mẹt... thậm chí bà y ngay trên mặt đất, nửn gạch...

Chợ thường được lập lên ở những nơi giao thông thuận tiện và  họp luân phiên định kử³

Chợ thường được lập nên ở những nơi công cộng, ở các cử­a ô, cử­a thà nh, bến sông, bử kênh... nơi thuận tiện giao thông đi lại, để trao đổi mua bán. Thời gian họp chợ, văn bản chính thức đầu tiên của Nhà  nước phong kiến ghi trong sách Hồng Аức thiên chính thư đã nêu ra nguyên tắc: chợ họp xen kẽ và  luân phiên định kử³, tránh trùng nhau, nhưng không ghi rõ thời gian cách nhau giữa hai phiên chợ bao nhiêu ngà y. Cuối thế kỷ XIX, mới có ý kiến cho rằng, chợ trên đất Thăng Long “ Hà  Nội cứ 5 hoặc 6 ngà y họp một phiên (trừ ngà y Hội hoặc Tết có thể mở thêm phiên). Chợ họp từ 7 giử sáng đến 2 hoặc 5 giử chiửu. Các mặt hà ng buôn bán ở chợ rất phong phú, hấp dẫn, giá rẻ như: gạo, cá (cá tươi. cá mắm, cá khô), thịt lợn, thịt trâu, thịt bò (có cả thịt chó, thịt mèo...), rau tươi, quả chín, tơ lụa, đồ trang sức, kim hồn, đồ đòng, đồ sứ, già y dép, quần áo, cà y cuốc, các loại vải vóc thông dụng mà  người dân quen gọi là  hà ng tấm, các loại thuốc chữa bệnh thông thường (thuốc men, thuốc bắc), giấy viết các loại... Những mặt hà ng nà y đửu do là ng, xã quanh kinh thà nh trồng cấy, sản xuất đem và o thà nh đổi chác, bán mua. Trong số nà y có gạo tẻ nhiửu nhất, không những đủ cung cấp cho Thăng Long mà  còn có khả năng bán cho nhiửu nơi trong vùng...

Chợ ở nông thôn đặt dưới quyửn kiểm soát của địa phương nơi đặt chợ. Ở nội thà nh thuộc quyửn quản lý của Nhà  nước...

Nhằm bảo đảm an ninh “ trật tự cho chợ búa, luật pháp Nhà  nước ngăn cấm việc người trông coi cho dân buôn bán là m sai quy định như buôn gian, bán dối, nhũng nhiễu, đầu cơ tích trữ. Người là m sai (kể cả viên chức Nhà  nước) đửu bị trừng trị nghiêm khắc từ đánh trượng, bêu danh ở chợ, phạt tiửn, nghiêm trọng có thể bị xử­ tội theo Luật Hình sự...