Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ

kinhtedothi| 17/05/2022 13:56

Nằm trong khu phố cổ Hà Nội, đền Bạch Mã là một ngôi đền linh thiêng, mang vẻ đẹp hoài cổ, độc đáo, riêng biệt...

Đền Bạch Mã là một trong “Tứ trấn" của kinh thành Thăng Long xưa. Đền được xây dựng ở huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức, nay là số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đền thờ thần Long Đỗ - vị thần bảo hộ kinh thành Thăng Long, trấn giữ phía Đông (thành hoàng Hà Nội).
Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 1
Đền Bạch Mã tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Đền Bạch Mã tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

Theo Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tất Kim Hùng - thủ nhang đền Nguyên Khiết Linh Từ (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), đền Bạch Mã được xem là một trong những chốn linh thiêng bậc nhất Hà thành.

Tương truyền, khi Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long, vua cho xây thành nhưng nhiều lần đắp lên lại bị sụp đổ. Vua liền sai người tới đền cầu đảo, liền thấy một con ngựa trắng từ trong đền đi ra, đi đến đâu để vết chân đến đấy, xong xuôi ngựa quay về đền rồi… biến mất. Thấy vậy, vua liền cho xây thành đắp đê theo đúng dấu chân ấy và thành công, do đó đền mới lấy tên là Đền Bạch Mã (đền ngựa trắng) và tôn thờ thần Long Đỗ làm Thành Hoàg của kinh thành Thăng Long.

Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 2
Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 3
Điểm nổi bật của nét kiến trúc bên trong ngôi đền là toàn bộ khung nhà gỗ với hệ thống cột gỗ lim lớn, bộ đỡ mái đều được làm theo đúng kiểu “giá chiêng chồng rường con nhị”, nét chạm khắc tỉ mỉ, chắc, khỏe
Điểm nổi bật của nét kiến trúc bên trong ngôi đền là toàn bộ khung nhà gỗ với hệ thống cột gỗ lim lớn, bộ đỡ mái đều được làm theo đúng kiểu “giá chiêng chồng rường con nhị”, nét chạm khắc tỉ mỉ, chắc, khỏe

Đền Bạch Mã được xây dựng từ thế kỉ thứ 9, mang vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm với nền tường vàng, cánh cửa làm bằng gỗ đỏ được chạm khắc rồng vàng.

Điểm nổi bật của nét kiến trúc bên trong ngôi đền là toàn bộ khung nhà gỗ với hệ thống cột gỗ lim lớn, bộ đỡ mái đều được làm theo đúng kiểu “giá chiêng chồng rường con nhị”, nét chạm khắc tỉ mỉ, chắc, khỏe...

Nhà đại bái đền Bạch Mã đặt áng thờ chế tác tinh xảo và được chạm khắc chi tiết rồng phượng sơn son thếp vàng. Đặc biệt các chi tiết đầu rồng, hoành phi, câu đối không chỉ thếp vàng rực rỡ mà còn vô cùng tinh xảo, sống động.

Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 4
Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 5
Ngựa trắng được thờ bên trong đền Bạch Mã
Ngựa trắng được thờ bên trong đền Bạch Mã

Nơi đây còn lưu giữ nhiều hiện vật quý có giá trị lịch sử to lớn như: 15 tấm bia văn ghi lại những điển tích, thần thoại xây dựng đền và nghi lễ cúng thần, các lần tôn tạo trong hơn 1000 năm qua. Ngoài ra còn có: Sắc phong, hương án., độc bình, đôi phổng, chuông đồng hay kiệu rước,…

Trong không gian linh thiêng ấy của đền Bạch Mã, giữa những nhộn nhịp của đất Hà Thành, dường như đền Bạch Mã đã trở thành vẻ đẹp độc đáo, riêng biệt vốn có của phố cổ, trở thành điểm đặc sắc chỉ riêng ở phố cổ Hoàn Kiếm, Hà Nội mới có.

Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 6
Nước giếng đền Bạch Mã đã trong mát quanh năm và thường được lấy làm lễ mỗi khi có lễ hội. Ảnh: Đoàn kiểm tra của Ban Tuyên giáo Trung ương khảo sát tại đền Bạch Mã 21/4/2022
Nước giếng đền Bạch Mã đã trong mát quanh năm và thường được lấy làm lễ mỗi khi có lễ hội. Ảnh:  Đoàn kiểm tra của Ban Tuyên giáo Trung ương khảo sát tại đền Bạch Mã 21/4/2022

Với hơn 1.000 năm lịch sử, đền Bạch Mã là một trong những di sản tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội. Lễ hội của đền được tổ chức vào ngày 12 và 13 tháng Hai âm lịch hằng năm, là sự dung hòa giữa văn hóa tín ngưỡng dân gian và nghi thức cúng cung đình, tạo nên nét đặc sắc riêng biệt.

Trải qua hơn một nghìn năm, ngôi đền đã được trùng tu nhiều lần nhưng vẫn giữ được cảnh quan uy nghiêm và những dấu tích cổ hiếm thấy, mang những giá trị văn hóa lịch sử đặc biệt. 

Thời gian qua, UBND TP Hà Nội, quận Hoàn Kiếm quan tâm bảo tồn, phát huy các giá trị di tích để phục vụ cho công tác nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và trở thành điểm đến du lịch đặc thù đối với du khách trong và ngoài nước. 

Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ - Ảnh 7
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tất Kim Hùng dâng hương tại đền Bạch Mã
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tất Kim Hùng dâng hương tại đền Bạch Mã

Ngày 18/1/2022, Thăng Long tứ trấn gồm bốn di tích tiêu biểu, trấn giữ bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc của kinh thành Thăng Long xưa, trong đó có đền Bạch Mã được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Dự kiến, Lễ đón bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Thăng Long tứ trấn-đền Bạch Mã sẽ được UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức ngày 21/5/2022 - đúng vào thời điểm đang diễn ra Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31, sự kiện thể thao lớn nhất Đông Nam Á đang diễn ra tại Hà Nội và các tỉnh thành lân cận.

Thăng Long tứ trấn-đền Bạch Mã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt
Thăng Long tứ trấn-đền Bạch Mã  được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt
Người dân chuẩn bị cho Lễ đón bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Thăng Long tứ trấn-đền Bạch Mã đúng vào thời điểm SEA games 31 đang diễn ra tại Hà Nội và các tỉnh thành lân cận
Người dân chuẩn bị cho Lễ đón bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Thăng Long tứ trấn-đền Bạch Mã đúng vào thời điểm SEA games 31 đang diễn ra tại Hà Nội và các tỉnh thành lân cận

Đây cũng là dịp để quận Hoàn Kiếm quảng bá tới du khách, các đoàn Vận động viên, Ban huấn luyện, Cổ động viên và phóng viên báo chí quốc tế các nét đẹp về văn hóa, về truyền thống ngàn năm văn hiến của Hà Nội. 

(0) Bình luận
  • Tìm về nét thanh tao trong văn hóa thưởng trà của người Hà Nội xưa
    Hai hoạt động giao lưu, trải nghiệm văn hóa trà Việt sẽ diễn ra ngày 14/11/2026 tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, Hà Nội đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội xưa, từ cách chọn trà, sao chè đến sử dụng trà cụ và thực hành pha trà.
  • Trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị”: Cơ hội khám phá thú chơi tao nhã đất Kinh kỳ
    Từ ngày 10 đến ngày 30/11/2026, tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, quận Hoàn Kiếm, không gian trưng bày chuyên đề “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” sẽ chính thức mở cửa đón công chúng và du khách thập phương. Sự kiện hứa hẹn mang đến một điểm hẹn văn hóa độc đáo, giúp những người yêu Hà Nội tìm lại khoảng lặng yên bình và cảm nhận trọn vẹn chiều sâu nghệ thuật sống của đất Kinh kỳ xưa.
  • Lớp học thời chiến và ký ức từ những vùng sơ tán
    Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), sáng 8/10, Bảo tàng Hà Nội tổ chức tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức từ những vùng sơ tán”. Những ký ức của những giáo viên, học sinh từng học tập, giảng dạy tại các vùng sơ tán trong những năm chiến tranh được chia sẻ trong tọa đàm đã tái hiện một giai đoạn đặc biệt của giáo dục Thủ đô.
  • Thể lệ cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng"
    Tiếp nối thành công của cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" lần thứ I và II, Tạp chí Người Hà Nội phát động cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng".
  • Nhớ đình xưa nơi phố cũ
    Một buổi chiều cuối năm 2025, tôi trở về bên Hồ Gươm, nơi lưu giữ miền cổ tích của tuổi thơ mình. Rảo bước trên vỉa hè phố Cầu Gỗ để vào chợ Hàng Bè, nơi tôi đã đi qua không biết bao lần trong suốt 25 năm đầu đời của mình (1954-1979), tôi bỗng ngỡ ngàng như lạc vào một miền xa lạ.
  • Bến xe Hà Nội: Nơi những hành trình bắt đầu từ ký ức
    Trong nhịp sống hối hả của Thủ đô, bến xe không chỉ là nơi đi và đến. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức của biết bao thế hệ — nơi những người con xa quê lần đầu đặt chân tới Hà Nội, nơi những chuyến xe chở theo ước mơ, hy vọng và cả những nỗi niềm rất đời thường.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu ấn thương hiệu của Thủ đô
    Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ tổ chức thường niên chuỗi sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào dịp 24/11 gắn liền với các ngày lễ lớn tháng 11 nhằm xây dựng dấu ấn thương hiệu đặc trưng cho Thủ đô. Mở đầu bằng tuần lễ sôi động tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm cùng 126 xã, phường vào năm 2026, chương trình huy động sự phối hợp đồng bộ từ giáo dục, bảo tàng đến ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm thủ công sáng tạo...
  • Trường THPT Tây Hồ đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba
    Ngày 18/11, trường THPT Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ kỷ niệm 44 năm ngày Nhà giáo Việt Nam và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền tham dự buổi lễ.
  • Phường Hồng Hà gặp mặt, biểu dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
    Chiều 17/11, tại Hội trường UBND phường Hồng Hà, Hội nghị gặp mặt, biểu dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu ngành Giáo dục đã diễn ra trong không khí trang trọng, ấm áp. Đây là hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), nhằm tri ân các thế hệ nhà giáo, tôn vinh những đóng góp xuất sắc và khơi dậy khát vọng đổi mới, sáng tạo trong sự nghiệp trồng người.
Đừng bỏ lỡ
Ngôi đền linh thiêng, cổ kính, mang vẻ đẹp vượt thời gian giữa lòng phố cổ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO