“Giải cứu” di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia tháp Chăm bị ngâm nước

Những ngày qua, TP Huế liên tục mưa lớn kéo dài khiến nhiều nơi bị ngập lụt và trong đó có di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia tháp Chăm Phú Diên (xã Phú Vinh) ngâm trong nước do có vị trí nằm âm sâu dưới bãi cát và thấp hơn mực nước biển. Đến sáng ngày 9/11 khu vực nền móng của Tháp Chăm Phú Diên vẫn còn ngập trong nước khoảng 0,1 - 0,2 m quanh khu vực nền móng bên ngoài đền thờ.

Đến kiểm tra và chứng kiến di tích tháp Chăm Phú Diên bị ngâm sâu trong nước vào ngày 7/11, ông Hoàng Hải Minh - Phó Chủ tịch UBND TP Huế đã phê bình đơn vị quản lý và chính quyền địa phương trong việc chậm báo cáo, chậm triển khai phương án xử lý, để di tích bị ngập nước kéo dài nhiều ngày. Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo huy động máy bơm để hút nước.

Tại đây, Phó Chủ tịch UBND TP Huế Hoàng Hải Minh đề nghị đơn vị quản lý cần có nghiên cứu, đề xuất phương án bảo vệ di tích hiệu quả hơn, nhất là giải pháp thoát và chống ngập nước nhằm bảo đảm an toàn cho di tích và khu vực xung quanh.

Tháp Mỹ Khánh hay còn gọi là tháp Phú Diên (xã Phú Vinh, TP Huế) được một nhóm công nhân khai thác khoáng sản titan tình cờ phát hiện vào ngày 18/4/2001 nằm sâu trong lòng đất khoảng chừng 5 - 7m, thấp hơn mực nước biển hiện tại 3 - 4m và chỉ cách mép biển khoảng 120m. Trong quá trình khai quật năm 2001 đã phát hiện một số hiện vật như Yoni bằng đá, bình gốm, chân đèn… là những hiện vật được sử dụng trong tín ngưỡng thờ cúng của Người Chăm.

Tháp Mỹ Khánh có hình chữ nhật, hai mặt chính theo hướng Đông – Tây, mặt bằng lớp dưới cùng của tháp dài 8,22m, rộng 7,12m và càng lên cao càng giật cấp thu nhỏ dần như những tháp Chăm cùng thời kì. Các nhà chuyên môn cho rằng, tháp Mỹ Khánh được xây dựng từ thế kỷ VIII có niên đại sớm nhất trong những tháp Chăm còn sót lại ở khu vực Bắc Trung Bộ và thuộc dạng tháp Lùn trong nghệ thuật xây dựng kiến trúc tháp của người Chăm.

Ngày 28/12/2011, Bộ Văn hóa, Thông tin (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng tháp Mỹ Khánh là di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia. Năm 2022, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) và Liên minh Kỷ lục Thế giới (WorldKings) lần lượt xác lập kỷ lục cho Tháp Phú Diên là “tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên tại Việt Nam và thế giới”.