Văn hóa – Di sản

Khám phá trải nghiệm đầy cảm xúc tại di tích Nhà tù Hoả Lò

Ngân Hà - Kim Ngân 21/05/2023 11:45

Nhà tù Hỏa Lò không chỉ là chứng tích về một thời kỳ lịch sử gian lao của dân tộc mà còn là nét chấm phá đầy thăng trầm, hoài niệm giữa lòng Thủ đô hoa lệ, náo nhiệt ngày nay. Nhà tù Hỏa Lò sẽ đem đến cho bạn rất nhiều trải nghiệm chân thực, cảm xúc khi du lịch tại Hà Nội. Hãy cùng theo chân Người Hà Nội khám phá di tích đặc biệt này.

dsc02355-lon.jpeg
Nhà tù Hỏa Lò mang tên tiếng Pháp là Maison Centrale, có ý nghĩa là đề lao trung ương và dịch sang tiếng Việt là Ngục thất Hà Nội. Hiện nay, nhà tù đang tọa lạc ở số 1, đường Hỏa Lò, quận Hoàn Kiếm và được giới hạn bởi 4 con phố là Hỏa Lò, Quán Sứ, Thợ Nhuộm cùng Hai Bà Trưng.
dsc02123-lon.jpeg
Theo thông tin từ Ban Quản lý di tích Nhà tù Hoả Lò, nhà tù được người Pháp xây dựng vào năm 1896 trên đất của làng Phụ Khánh, trước kia thuộc tổng Vĩnh Xương, huyện Thọ Xương, Hà Nội. Đây là một trong số những nhà tù lớn nhất của người Pháp ở Đông Dương.
dsc02144-lon.jpeg
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Người Hà Nội, chị Lã Bích Thủy - thuyết minh viên tại khu Di tích Lịch sử Nhà tù Hỏa Lò cho biết: Trước kia, nhà tù có tổng diện tích lên đến hơn 12.000m2. Các phòng giam tại Nhà tù Hỏa Lò được thiết kế cùng một kiểu: mái lợp ngói, tường gạch kiên cố, quét vôi xám và hắc ín; các xà lim chỉ có một vài ô cửa nhỏ được mở sát mái, làm cho các phòng giam trở nên càng tối tăm và ngột ngạt.
dsc02139-lon.jpeg
Đường tuần tra dọc hành lang rộng hơn 2m ngăn cách giữa bức tường bảo vệ nhà tù.
dsc02130-lon.jpeg
Bốn góc nhà tù là bốn chòi canh gác để lính gác có thể quan sát toàn bộ hoạt động cả phía trong và ngoài nhà tù.
dsc02359-lon.jpeg
Bao quanh nhà tù là một bức tường đá hộc cao từ 4-5m được xây kiên cố, phía trên có rất nhiều mảnh chai thủy tinh và lưới điện trần nhằm ngăn tù nhân vượt ngục.
dsc02361-lon.jpeg
Nhà tù Hỏa Lò từng được mệnh danh là một trong 10 nhà tù khét tiếng nhất thế giới nằm ở ngoại ô thành phố thời bấy giờ. Qua thời gian và những biến cố thăng trầm của lịch sử, hiện nhà tù giữ lại và bảo tồn khoảng 2.434m2 để xây dựng trở thành di tích lịch sử.
dsc02345-lon.jpeg
Ngày nay, di tích Nhà tù Hỏa Lò là một trong những điểm đến thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước bởi những giá trị lịch sử hào hùng mà nơi này mang lại.
img_8913-lon.jpeg
Với sức chứa lên đến khoảng 500 tù nhân, Ngục thất Hỏa Lò thời Pháp thuộc được mệnh danh là một “địa ngục trần gian”.
dsc02154-lon.jpeg
Nếu như trước đó, chúng ta chỉ hình dung về nhà tù trong tưởng tượng, hay qua truyện, qua phim thì việc đi trực tiếp vào bên trong nhà tù Hoả Lò với thứ ánh sáng yếu ớt, vô cùng chân thực mới thật sự là trải nghiệm ấn tượng nhất.
dsc02141-lon.jpeg
Gian phòng đầu tiên trong hành trình khám phá Nhà tù Hoả Lò là phòng trưng bày các hiện vật còn sót lại của làng Phụ Khánh xưa kia. Với đường nét tinh xảo, đẹp mắt cùng với giá trị văn hóa to lớn mà các hiện vật đem lại, các hiện vật đã nhận về “mưa lời khen” từ du khách tham quan.
dsc02161-lon.jpeg
Tại khu trưng bày hiện vật của các tù nhân cách mạng sẽ cung cấp thêm thông tin liên quan đến cuộc sống sinh hoạt của các tù nhân chính trị như: Chế độ ăn của tù nhân ở Nhà tù Hỏa Lò; chế độ giam cầm hà khắc, lao dịch nặng nề; môi trường sống thiếu vệ sinh, chế độ ăn uống kham khổ;...
dsc02160-lon.jpeg
Bộ bát, đĩa, thìa của tù nhân chính trị, được sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.
dsc02158-lon.jpeg
Bộ quần áo của các tù nhân chính trị được may bằng vải thô, màu trắng đục. Trên thân áo có in 2 chữ M.C (Maison Centrale: Nhà tù Trung ương), áo không có khuy, thay vào đó là những nút thắt; quần được may theo kiểu quần ta, ống rộng, cạp quần có luồn dây rút, trên ống quần cũng in 2 chữ M.C.
dsc02175-lon.jpeg
Tại trại giam E, những năm 1930 - 1931, Giám ngục Nhà tù Hỏa Lò thi hành quy chế nghiêm ngặt để ngăn chặn các chiến sĩ cộng sản tuyên truyền, tổ chức đấu tranh, tiêu diệt sự hình thành các tổ chức của tù nhân trong nhà tù.
dsc02186-lon.jpeg
Nơi đây, Pháp đã giam giữ tù chính trị với chế độ vô cùng hà khắc, tra khảo hay ép cung vô cùng man rợ, tàn bạo nhằm giết dần, giết mòn những người con ưu tú của cách mạng Việt Nam.
dsc02189-lon.jpeg
Tại các phòng giam của khu xà lim tử hình, nhưng người lính Cách mạng Việt Nam bị giam giữ, cùm chân 24/24 bằng loại cùm có cấu tạo gồm 2 phần: Phần trên bằng sắt, phần dưới bằng gỗ.
dsc02195-lon.jpeg
Bệ xí được đặt ngay trong trại giam E, gây ra không khí hôi thối khó thở cho tù nhân.
dsc02177-lon.jpeg
Tuy nhiên, những chiến sĩ cộng sản vẫn tìm mọi cách tiếp tục hoạt động và đoàn kết đấu tranh, yêu cầu Giám ngục phải thực hiện đúng chế độ đối với tù chính trị. Ngay trong nhà tù Hỏa Lò, Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập do đồng chí Hạ Bá Cang (Hoàng Quốc Việt) làm Bí thư. Các đồng chí đã biến nhà tù thành trường học cách mạng, nơi rèn luyện tư tưởng, ý chí đấu tranh của các đồng chí khác.
dsc02227-lon.jpeg
Khu biệt giam (Cachot), là những ngục tối có diện tích 4m2, tường quét hắc ín, không có ánh sáng, thiếu không khí gây cảm giác như trong nấm mồ, chỗ nằm của tù nhân xây đặc biệt bằng xi măng, khi nằm thì đầu dốc xuống thấp, máu dồn lên não, để trừng phạt những người tổ chức đấu tranh, vượt ngục, tuyên truyền cách mạng.
dsc02219-lon(1).jpeg
Cachot ở Hỏa Lò là “Địa ngục của địa ngục”. Tại đây, người tù bị nhốt biệt lập, bị cùm trong đêm, phải ăn, ngủ, vệ sinh tại chỗ. Người tù bị giam ở Cachot chỉ sau một thời gian ngắn là bị phù nề, mắt mờ, ghẻ lở đầy người do thiếu vệ sinh, ánh sáng và cả dưỡng khí. Năm 1932, đồng chí Trường Chinh bị chúng bắt giam ở đây, khi tổ chức mít tinh tuyên truyền cách mạng và kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1-5.
dsc02310-lon.jpeg
Không gian ngột ngạt của khu giam giữ tù nhân đặc biệt.
dsc02340-lon.jpeg
Ở đây còn giữ được cái máy chém từng được thực dân Pháp xử tử những người yêu nước Việt Nam như 7 chiến sĩ trong Việt Nam Quang phục Hội năm 1913, đồng chí Nguyễn Hoàng Tôn năm 1931... Đây là 1 trong 2 chiếc máy chém  Pháp đưa sang Hà Nội từ những năm cuối của Thế kỷ XIX.
dsc02339-lon.jpeg
Tận mắt chứng kiến cỗ máy chém khổng lồ, nhiều du khách cảm thấy không khỏi “rùng mình”. Bạn Nguyễn Văn Tiến, sinh viên Trường Đại học FPT chia sẻ: "Cỗ máy chém là hiện vật trưng bày mà em ấn tượng nhất. Không chỉ vì độ “khủng” về ngoại hình mà cả những câu chuyện đẫm máu đằng sau nó."
dsc02290-lon.jpeg
Chiếc cửa sổ nhỏ được thiết kế áp sát trần nhà ở khu vực phòng giam tù nhân nữ. Tại đây, khu giam trại nữ với diện tích 270 m2 bao gồm: 4 phòng giam nhỏ, phòng giam phụ nữ có con nhỏ, phòng giam tập thể, khu nhà tắm và sân trại, có thời kỳ thực dân Pháp đã giam tới 300 tù nhân nữ.
dsc02305-lon.jpeg
Phòng giam chật hẹp, nước dùng trong sinh hoạt rất thiếu thốn, điều kiện vệ sinh không được đảm bảo cộng thêm khẩu phần ăn hằng ngày thường xuyên bị cắt xén khiến cuộc sống của nữ tù chính trị vô cùng cực khổ. Chế độ lao tù hà khắc đã cướp đi sinh mạng của nhiều chiến sỹ cộng sản kiên trung như đồng chí: Nguyễn Thị Quang Thái, Tạ Thị Câu, Đàm Thị Sen ...
dsc02302-lon.jpeg
Phía bên ngoài là không khí nghiêm trang tại Đài Tưởng niệm các chiến sỹ yêu nước, cách mạng hy sinh tại Nhà tù Hỏa Lò.
dsc02235-lon.jpeg
Cây bàng “tình nghĩa” tại nhà tù Hỏa Lò là minh chứng sức sống mãnh liệt, ý chí bất diệt của những chiến sĩ yêu nước, cách mạng trong Nhà tù Hỏa Lò năm xưa.
dsc02236-lon.jpeg
Cán bộ nhân viên quản lý đã sáng tạo ra các món ăn nhẹ từ thức quả bàng vừa là để kể câu chuyện từ quá khứ, vừa là gửi gắm món quà mà cha ông đã để lại cho thế hệ bây giờ. Du khách trải nghiệm cũng phản hồi, thức quả bàng rất ngon, đặc biệt chỉ riêng có tại khu di tích lịch sử Hỏa Lò.
dsc02261-lon.jpeg
Cửa cống ngầm - nơi các chiến sĩ cách mạng xưa kia đã từng tận dụng làm đường vượt ngục.
dsc02301-lon.jpeg
Cùng với đó là hệ thống trưng bày chuyên đề về sự kiện lịch sử, các ngày lễ lớn trong năm của Thủ đô và đất nước.
dsc02304-lon.jpeg
Chia sẻ với phóng viên Người Hà Nội, ông Alex bày tỏ: “Visiting Hoa Lo Prison, I really admire the Vietnamese people, the history of Vietnam. You show us that you are not small, but very brave and strong” (Đến thăm nhà tù Hỏa Lò, tôi thực sự ngưỡng mộ người Việt Nam, lịch sử Việt Nam. Các bạn cho chúng tôi thấy các bạn không hề nhỏ bé mà rất anh dũng, mạnh mẽ).
dsc02253-lon.jpeg
Mỗi không gian, chủ đề trưng bày cùng nhiều hiện vật, tài liệu minh chứng tại Nhà tù Hoả Lò đã thực sự cuốn hút các du khách, giúp du khách trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về lòng yêu nước, sự dũng cảm, ý chí kiên cường của những chiến sĩ cách mạng Việt Nam trong lao tù thực dân, đế quốc.
dsc02336-lon.jpeg
Cô Nguyễn Thị Hồng, ở ấp Rạch 7, xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Long An, bày tỏ về khu di tích lịch sử Hỏa Lò: “Tôi thấy rất xúc động. Khu di tích giúp tôi cảm nhận được thế hệ cha ông đã hy sinh quá nhiều. Vì vậy, bản thân luôn phải cố gắng. Thứ nhất, bản thân không làm hại đến đất nước của mình. Thứ hai, bản thân làm được việc gì đó cống hiến cho đất nước của mình thì mình nên làm, tùy theo năng lực và sức lực của mình để đền đáp công ơn của ông cha mình đã hy sinh.”
dsc02267-lon.jpeg
Ngày nay, khi đến tham quan di tích Nhà tù Hoả lò, du khách còn có thể mua lại những vật dụng lưu niệm trước khi ra về.

Để có những trải nghiệm chân thực, sinh động và trọn vẹn nhất khi tham quan di tích Nhà tù Hỏa Lò, bạn nên lưu ý một số điểm sau đây:

  • Tuyệt đối không mang theo những chất cháy nổ vào di tích, đồng thời phải gửi hành lý cá nhân ở đúng nơi quy định.
  • Không được vứt rác bừa bãi và hút thuốc lá khi tham quan di tích.
  • Không được tự ý di chuyển các hiện vật có trong khu di tích.
  • Chỉ được thắp hương và đặt hoa ở khu vật tưởng niệm.
  • Du khách nên kết hợp việc tham quan Nhà tù Hỏa Lò với những địa điểm du lịch gần đấy như Hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát Lớn Hà Nội, Văn Miếu Quốc Tử Giám, Phố cổ Hà Nội, Hoàng thành Thăng Long,...
Bài liên quan
(0) Bình luận
  • 5 di sản văn hóa phi vật thể mới được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố
    Năm di sản ở Nghệ An, Ninh Bình, Hưng Yên vừa chính thức được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định công bố trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
  • Lập hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh di sản Múa rối nước và Phở
    Bộ VHTT&DL cho biết, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã giao UBND TP Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ VHTT&DL, UBND tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên và thành phố Hải Phòng lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước”, đề nghị ghi danh vào danh sách của UNESCO.
  • Trải nghiệm không gian triển lãm số "Hà Nội rạng rỡ - Ánh sáng và Di sản"
    Tối 26/12, Không gian triển lãm số “Hà Nội rạng rỡ - Ánh sáng và Di sản” chính thức ra mắt công chúng tại Nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Nhìn lại di sản họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc
    Nhằm nhìn nhận, đánh giá và gợi mở những cách tiếp cận mới đối với di sản của họa sĩ, nhà thiết kế nội thất Trịnh Hữu Ngọc, sáng 23/12/2025, Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội đã tổ chức tọa đàm “Di sản Trịnh Hữu Ngọc - Một khoảng trống trong sử mỹ thuật Việt Nam”. Không chỉ góp phần phác họa chân dung một nghệ sĩ tiêu biểu, tọa đàm còn hướng tới làm rõ di sản tư tưởng thiết kế của Trịnh Hữu Ngọc, từ đó đặt ra những vấn đề rộng hơn về cách tiếp cận, ghi nhận và bảo tồn di sản thiết kế nội thất trong bối cảnh mỹ thuật Việt Nam đương đại.
  • Tôn vinh di sản, nghệ nhân và các công trình nghiên cứu tiêu biểu
    Kỷ niệm 50 năm đất nước thống nhất (1975–2025), Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tổ chức Triển lãm thành tựu văn hóa, văn nghệ dân gian, kết hợp Lễ mừng thọ hội viên cao tuổi, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian và trao Giải thưởng Văn nghệ dân gian năm 2025.
  • Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đón bằng Di sản văn hóa thế giới
    Tối 20/12/2025, tại Khu di tích Yên Tử, Quảng Ninh, diễn ra Lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội XIV của Đảng
    Những ngày này, Hà Nội rực rỡ cờ hoa, pano, áp phích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Không khí trang trọng lan tỏa trên khắp các tuyến phố, thể hiện niềm tin, kỳ vọng của nhân dân Thủ đô hướng về đại hội.
  • Đón xuân mới cùng “Hà Nội – Niềm tin và hy vọng” trong chương trình "Âm nhạc cuối tuần"
    Vào đúng 15h30 chiều Chủ nhật hàng tuần, không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân Thủ đô khi chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra trong sự quan tâm của đông đảo khán giả.
  • Chiêm ngưỡng vẻ đẹp các tỉnh thành qua triển lãm “Chất Địa Phương”
    Trong khuôn khổ chương trình "Tụ hội Sáng tạo" - Hành trình đến Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, triển lãm “Chất Địa Phương” trưng bày 89 tác phẩm xuất sắc nhất của 98 nghệ sĩ trong cuộc thi vẽ minh họa cùng tên được phát động vào tháng 5/2025.
  • Khởi động Đề án khảo sát tiềm năng phát triển không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hóa Hà Nội
    Ngày 10/1, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Tọa đàm “Giới thiệu Đề án Khảo sát các không gian tiềm năng trở thành Không gian Sáng tạo và Trung tâm Công nghiệp Văn hóa trong Thành phố” đã được tổ chức tại Nhà Bát Giác và không gian Vườn hoa Lý Thái Tổ (Hà Nội). Sự kiện là một trong những hoạt động trọng điểm, mở đầu cho tiến trình xây dựng hạ tầng sáng tạo đô thị của Thủ đô theo định hướng dài hạn.
  • “Chiến Nam: Ve sầu thoát xác” - Mở hướng tiếp cận mới cho dòng phim thực chiến Việt Nam
    Vào ngày 30/1/2026, bộ phim điện ảnh “Chiến Nam: Ve sầu thoát xác” chính thức khởi chiếu tại các cụm rạp trên toàn quốc. Được ấp ủ suốt một thập kỷ, bộ phim hành động - võ thuật - phá án này đã mở ra hướng tiếp cận mới cho dòng phim thực chiến Việt Nam khi lần đầu tiên đưa môn phái Votado lên màn ảnh rộng.
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 1
    “Âm nhạc cuối tuần” là chương trình nghệ thuật đặc biệt do Sở Văn hóa – Thể thao Hà Nội tổ chức thường niên vào Chủ nhật hàng tuần tại Nhà Kèn Bát Giác. Podcast “Âm nhạc cuối tuần” của Tạp chí Người Hà Nội sẽ tuyển chọn, giới thiệu lại những giai điệu, những bản nhạc đặc sắc của chương trình trên nền tảng của Tạp chí điện tử.
  • 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Tôn vinh giá trị của Đạo học Việt Nam
    Tối 9/1, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình nghệ thuật “Đạo học” đã diễn ra, trở thành điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động chào mừng 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026) – Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời mở đầu cho một năm mới đầy ý nghĩa.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Tiếng “tút tút” cuối cùng (Kỳ 1)
    Xóm Tìm nằm nép mình bên dòng sông Trà Lý, nơi bầu trời dường như sà xuống thấp hơn, và mùi bùn non cứ thế quyện vào hơi thở, vào máu thịt của những người dân lam lũ. Ở cái xóm nhỏ ven đê này, mỗi buổi sáng, vào lúc sáu giờ, một chuỗi âm thanh quen thuộc “tút tút…” lại vang lên từ chiếc loa truyền thanh của xã đặt trên đỉnh cột làm từ một cây xoan già.
  • Điểm hẹn cuối tuần với jazz và những giai điệu quen thuộc giữa lòng Hà Nội
    Sau những buổi biểu diễn để lại nhiều dư âm, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tiếp tục trở lại vào chiều Chủ nhật tuần này tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, mang đến cho công chúng Thủ đô một cuộc hẹn âm nhạc giàu cảm xúc.
  • "Con đường gốm sứ" lặng lẽ hòa vào nhịp sống hiện đại của Thủ đô
    Dọc theo triền đê sông Hồng, giữa dòng xe cộ nối tiếp mỗi ngày, những mảng tranh gốm sứ nhiều màu sắc vẫn hiện hữu như một phần quen thuộc của cảnh quan đô thị Hà Nội. Không còn là điểm dừng chân thu hút sự chú ý như hơn một thập kỷ trước, bức tranh tường ngày nay tồn tại lặng lẽ giữa nhịp sống thường nhật, gợi nhắc một dấu mốc lịch sử Kỷ niệm nghìn năm Thăng Long- Hà Nội.
Khám phá trải nghiệm đầy cảm xúc tại di tích Nhà tù Hoả Lò
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO