Khám phá trải nghiệm đầy cảm xúc tại di tích Nhà tù Hoả Lò
Ngân Hà - Kim Ngân•21/05/2023 11:45
Nhà tù Hỏa Lò không chỉ là chứng tích về một thời kỳ lịch sử gian lao của dân tộc mà còn là nét chấm phá đầy thăng trầm, hoài niệm giữa lòng Thủ đô hoa lệ, náo nhiệt ngày nay. Nhà tù Hỏa Lò sẽ đem đến cho bạn rất nhiều trải nghiệm chân thực, cảm xúc khi du lịch tại Hà Nội. Hãy cùng theo chân Người Hà Nội khám phá di tích đặc biệt này.
Nhà tù Hỏa Lò mang tên tiếng Pháp là Maison Centrale, có ý nghĩa là đề lao trung ương và dịch sang tiếng Việt là Ngục thất Hà Nội. Hiện nay, nhà tù đang tọa lạc ở số 1, đường Hỏa Lò, quận Hoàn Kiếm và được giới hạn bởi 4 con phố là Hỏa Lò, Quán Sứ, Thợ Nhuộm cùng Hai Bà Trưng.Theo thông tin từ Ban Quản lý di tích Nhà tù Hoả Lò, nhà tù được người Pháp xây dựng vào năm 1896 trên đất của làng Phụ Khánh, trước kia thuộc tổng Vĩnh Xương, huyện Thọ Xương, Hà Nội. Đây là một trong số những nhà tù lớn nhất của người Pháp ở Đông Dương.Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Người Hà Nội, chị Lã Bích Thủy - thuyết minh viên tại khu Di tích Lịch sử Nhà tù Hỏa Lò cho biết: Trước kia, nhà tù có tổng diện tích lên đến hơn 12.000m2. Các phòng giam tại Nhà tù Hỏa Lò được thiết kế cùng một kiểu: mái lợp ngói, tường gạch kiên cố, quét vôi xám và hắc ín; các xà lim chỉ có một vài ô cửa nhỏ được mở sát mái, làm cho các phòng giam trở nên càng tối tăm và ngột ngạt.Đường tuần tra dọc hành lang rộng hơn 2m ngăn cách giữa bức tường bảo vệ nhà tù.Bốn góc nhà tù là bốn chòi canh gác để lính gác có thể quan sát toàn bộ hoạt động cả phía trong và ngoài nhà tù.Bao quanh nhà tù là một bức tường đá hộc cao từ 4-5m được xây kiên cố, phía trên có rất nhiều mảnh chai thủy tinh và lưới điện trần nhằm ngăn tù nhân vượt ngục.Nhà tù Hỏa Lò từng được mệnh danh là một trong 10 nhà tù khét tiếng nhất thế giới nằm ở ngoại ô thành phố thời bấy giờ. Qua thời gian và những biến cố thăng trầm của lịch sử, hiện nhà tù giữ lại và bảo tồn khoảng 2.434m2 để xây dựng trở thành di tích lịch sử.Ngày nay, di tích Nhà tù Hỏa Lò là một trong những điểm đến thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước bởi những giá trị lịch sử hào hùng mà nơi này mang lại.Với sức chứa lên đến khoảng 500 tù nhân, Ngục thất Hỏa Lò thời Pháp thuộc được mệnh danh là một “địa ngục trần gian”.Nếu như trước đó, chúng ta chỉ hình dung về nhà tù trong tưởng tượng, hay qua truyện, qua phim thì việc đi trực tiếp vào bên trong nhà tù Hoả Lò với thứ ánh sáng yếu ớt, vô cùng chân thực mới thật sự là trải nghiệm ấn tượng nhất.Gian phòng đầu tiên trong hành trình khám phá Nhà tù Hoả Lò là phòng trưng bày các hiện vật còn sót lại của làng Phụ Khánh xưa kia. Với đường nét tinh xảo, đẹp mắt cùng với giá trị văn hóa to lớn mà các hiện vật đem lại, các hiện vật đã nhận về “mưa lời khen” từ du khách tham quan.Tại khu trưng bày hiện vật của các tù nhân cách mạng sẽ cung cấp thêm thông tin liên quan đến cuộc sống sinh hoạt của các tù nhân chính trị như: Chế độ ăn của tù nhân ở Nhà tù Hỏa Lò; chế độ giam cầm hà khắc, lao dịch nặng nề; môi trường sống thiếu vệ sinh, chế độ ăn uống kham khổ;... Bộ bát, đĩa, thìa của tù nhân chính trị, được sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.Bộ quần áo của các tù nhân chính trị được may bằng vải thô, màu trắng đục. Trên thân áo có in 2 chữ M.C (Maison Centrale: Nhà tù Trung ương), áo không có khuy, thay vào đó là những nút thắt; quần được may theo kiểu quần ta, ống rộng, cạp quần có luồn dây rút, trên ống quần cũng in 2 chữ M.C.Tại trại giam E, những năm 1930 - 1931, Giám ngục Nhà tù Hỏa Lò thi hành quy chế nghiêm ngặt để ngăn chặn các chiến sĩ cộng sản tuyên truyền, tổ chức đấu tranh, tiêu diệt sự hình thành các tổ chức của tù nhân trong nhà tù.Nơi đây, Pháp đã giam giữ tù chính trị với chế độ vô cùng hà khắc, tra khảo hay ép cung vô cùng man rợ, tàn bạo nhằm giết dần, giết mòn những người con ưu tú của cách mạng Việt Nam.Tại các phòng giam của khu xà lim tử hình, nhưng người lính Cách mạng Việt Nam bị giam giữ, cùm chân 24/24 bằng loại cùm có cấu tạo gồm 2 phần: Phần trên bằng sắt, phần dưới bằng gỗ.Bệ xí được đặt ngay trong trại giam E, gây ra không khí hôi thối khó thở cho tù nhân.Tuy nhiên, những chiến sĩ cộng sản vẫn tìm mọi cách tiếp tục hoạt động và đoàn kết đấu tranh, yêu cầu Giám ngục phải thực hiện đúng chế độ đối với tù chính trị. Ngay trong nhà tù Hỏa Lò, Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập do đồng chí Hạ Bá Cang (Hoàng Quốc Việt) làm Bí thư. Các đồng chí đã biến nhà tù thành trường học cách mạng, nơi rèn luyện tư tưởng, ý chí đấu tranh của các đồng chí khác.Khu biệt giam (Cachot), là những ngục tối có diện tích 4m2, tường quét hắc ín, không có ánh sáng, thiếu không khí gây cảm giác như trong nấm mồ, chỗ nằm của tù nhân xây đặc biệt bằng xi măng, khi nằm thì đầu dốc xuống thấp, máu dồn lên não, để trừng phạt những người tổ chức đấu tranh, vượt ngục, tuyên truyền cách mạng.Cachot ở Hỏa Lò là “Địa ngục của địa ngục”. Tại đây, người tù bị nhốt biệt lập, bị cùm trong đêm, phải ăn, ngủ, vệ sinh tại chỗ. Người tù bị giam ở Cachot chỉ sau một thời gian ngắn là bị phù nề, mắt mờ, ghẻ lở đầy người do thiếu vệ sinh, ánh sáng và cả dưỡng khí. Năm 1932, đồng chí Trường Chinh bị chúng bắt giam ở đây, khi tổ chức mít tinh tuyên truyền cách mạng và kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1-5.Không gian ngột ngạt của khu giam giữ tù nhân đặc biệt. Ở đây còn giữ được cái máy chém từng được thực dân Pháp xử tử những người yêu nước Việt Nam như 7 chiến sĩ trong Việt Nam Quang phục Hội năm 1913, đồng chí Nguyễn Hoàng Tôn năm 1931... Đây là 1 trong 2 chiếc máy chém Pháp đưa sang Hà Nội từ những năm cuối của Thế kỷ XIX.Tận mắt chứng kiến cỗ máy chém khổng lồ, nhiều du khách cảm thấy không khỏi “rùng mình”. Bạn Nguyễn Văn Tiến, sinh viên Trường Đại học FPT chia sẻ: "Cỗ máy chém là hiện vật trưng bày mà em ấn tượng nhất. Không chỉ vì độ “khủng” về ngoại hình mà cả những câu chuyện đẫm máu đằng sau nó."Chiếc cửa sổ nhỏ được thiết kế áp sát trần nhà ở khu vực phòng giam tù nhân nữ. Tại đây, khu giam trại nữ với diện tích 270 m2 bao gồm: 4 phòng giam nhỏ, phòng giam phụ nữ có con nhỏ, phòng giam tập thể, khu nhà tắm và sân trại, có thời kỳ thực dân Pháp đã giam tới 300 tù nhân nữ.Phòng giam chật hẹp, nước dùng trong sinh hoạt rất thiếu thốn, điều kiện vệ sinh không được đảm bảo cộng thêm khẩu phần ăn hằng ngày thường xuyên bị cắt xén khiến cuộc sống của nữ tù chính trị vô cùng cực khổ. Chế độ lao tù hà khắc đã cướp đi sinh mạng của nhiều chiến sỹ cộng sản kiên trung như đồng chí: Nguyễn Thị Quang Thái, Tạ Thị Câu, Đàm Thị Sen ... Phía bên ngoài là không khí nghiêm trang tại Đài Tưởng niệm các chiến sỹ yêu nước, cách mạng hy sinh tại Nhà tù Hỏa Lò.Cây bàng “tình nghĩa” tại nhà tù Hỏa Lò là minh chứng sức sống mãnh liệt, ý chí bất diệt của những chiến sĩ yêu nước, cách mạng trong Nhà tù Hỏa Lò năm xưa.Cán bộ nhân viên quản lý đã sáng tạo ra các món ăn nhẹ từ thức quả bàng vừa là để kể câu chuyện từ quá khứ, vừa là gửi gắm món quà mà cha ông đã để lại cho thế hệ bây giờ. Du khách trải nghiệm cũng phản hồi, thức quả bàng rất ngon, đặc biệt chỉ riêng có tại khu di tích lịch sử Hỏa Lò.Cửa cống ngầm - nơi các chiến sĩ cách mạng xưa kia đã từng tận dụng làm đường vượt ngục.Cùng với đó là hệ thống trưng bày chuyên đề về sự kiện lịch sử, các ngày lễ lớn trong năm của Thủ đô và đất nước.Chia sẻ với phóng viên Người Hà Nội, ông Alex bày tỏ: “Visiting Hoa Lo Prison, I really admire the Vietnamese people, the history of Vietnam. You show us that you are not small, but very brave and strong” (Đến thăm nhà tù Hỏa Lò, tôi thực sự ngưỡng mộ người Việt Nam, lịch sử Việt Nam. Các bạn cho chúng tôi thấy các bạn không hề nhỏ bé mà rất anh dũng, mạnh mẽ).Mỗi không gian, chủ đề trưng bày cùng nhiều hiện vật, tài liệu minh chứng tại Nhà tù Hoả Lò đã thực sự cuốn hút các du khách, giúp du khách trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về lòng yêu nước, sự dũng cảm, ý chí kiên cường của những chiến sĩ cách mạng Việt Nam trong lao tù thực dân, đế quốc.Cô Nguyễn Thị Hồng, ở ấp Rạch 7, xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Long An, bày tỏ về khu di tích lịch sử Hỏa Lò: “Tôi thấy rất xúc động. Khu di tích giúp tôi cảm nhận được thế hệ cha ông đã hy sinh quá nhiều. Vì vậy, bản thân luôn phải cố gắng. Thứ nhất, bản thân không làm hại đến đất nước của mình. Thứ hai, bản thân làm được việc gì đó cống hiến cho đất nước của mình thì mình nên làm, tùy theo năng lực và sức lực của mình để đền đáp công ơn của ông cha mình đã hy sinh.”Ngày nay, khi đến tham quan di tích Nhà tù Hoả lò, du khách còn có thể mua lại những vật dụng lưu niệm trước khi ra về.
Để có những trải nghiệm chân thực, sinh động và trọn vẹn nhất khi tham quan di tích Nhà tù Hỏa Lò, bạn nên lưu ý một số điểm sau đây:
Tuyệt đối không mang theo những chất cháy nổ vào di tích, đồng thời phải gửi hành lý cá nhân ở đúng nơi quy định.
Không được vứt rác bừa bãi và hút thuốc lá khi tham quan di tích.
Không được tự ý di chuyển các hiện vật có trong khu di tích.
Chỉ được thắp hương và đặt hoa ở khu vật tưởng niệm.
Du khách nên kết hợp việc tham quan Nhà tù Hỏa Lò với những địa điểm du lịch gần đấy như Hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát Lớn Hà Nội, Văn Miếu Quốc Tử Giám, Phố cổ Hà Nội, Hoàng thành Thăng Long,...
Bộ VH-TT-DL có văn bản số 1878/BVHTTDL-DSVH gửi Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam thông báo lựa chọn ưu tiên của Việt Nam cho đợt xem xét hồ sơ của Ủy ban Liên Chính phủ năm 2024 là hồ sơ lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam.
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một môn võ thuật, mà còn là kết tinh của tinh thần thượng võ, ý chí tự cường và văn hóa ứng xử cao đẹp của người Việt...
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch làm việc với tỉnh Quảng Trị về tiến độ thực hiện các dự án thuộc Chương trình bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.
Lễ đón nhận di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia; kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng được công nhận bảo vật Quốc gia (2015 - 2025) và khai hội chùa Tây Phương huyện Thạch Thất năm 2025 sẽ được tổ chức từ ngày 2 - 4/4.
Sở VHTTDL tỉnh Bắc Ninh đang phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật khẩn cấp 2 thuyền cổ được người dân phát hiện tại khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành. Đây là một phát hiện rất có giá trị về lịch sử và văn hóa đối với vùng đất cổ Luy Lâu.
Tối 19/3, tại TP.Châu Đốc, UBND tỉnh An Giang long trọng tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Vía bà Chúa Xứ núi Sam vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại; đồng thời tổ chức khai hội Vía bà Chúa Xứ núi Sam năm 2025.
Chàng vẫn âm thầm dõi theo những bài viết của nàng và không bỏ sót bất kỳ phóng sự nào về nàng. Đôi mắt nàng khi bảy tuổi hay của bây giờ vẫn vậy. Xoáy xiết, ám ảnh. Nhấn chàng xuống đỉnh vực. Vẫy vùng. Ngộp thở. Toàn thân không trọng lượng. Đôi vực sâu đồng tử đã xoáy chàng đến một nơi quen thuộc. Là dinh đào, khi ấy chàng đang ở tuổi mười ba.
Công ty Cổ phần Văn hóa Chi (Chibooks) vừa ký kết hợp đồng xuất bản sách với tác giả Đỗ Quang Tuấn Hoàng về việc xuất bản 2 tác phẩm “Việt Nam – Ăn mặc thong dong” và “Ngàn năm trà Việt”. Sách dự kiến sẽ ra mắt độc giả vào tháng 4/2025. Ngoài ấn bản tiếng Việt, sách cũng sẽ được dịch sang tiếng Trung nhằm quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.
Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một môn võ thuật, mà còn là kết tinh của tinh thần thượng võ, ý chí tự cường và văn hóa ứng xử cao đẹp của người Việt...
Ban Giám đốc Sở Y tế Hà Nội vừa có thông báo về việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; chấn chỉnh lề lối, tác phong làm việc; nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ của công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan Sở Y tế Hà Nội.
Ngày 28/3, Samsung Việt Nam và Tổ chức Tuổi trẻ Thành đạt Việt Nam (JA Vietnam) chính thức khởi động cuộc thi “Samsung Solve for Tomorrow 2025” nhằm đem đến cho các em học sinh cơ hội ứng dụng kiến thức giáo dục STEM liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, nhằm nuôi dưỡng năng lực tiếp cận công nghệ, sáng tạo giải pháp để giải quyết các vấn đề của địa phương và xã hội.
Sáng ngày 29/3/2025, tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), Báo Phụ nữ Việt Nam đã tổ chức chương "Diễu hành áo dài và xếp hình bản đồ Việt Nam". Đây là hoạt động ý nghĩa hưởng ứng "Tuần lễ Áo dài" do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động trên toàn quốc.
Chào mừng 95 năm Ngày thành lập Đảng bộ thành phố Hà Nội (17/3/1930 - 17/3/2025), sáng 28-3, tại Bảo tàng Hà Nội, Ban Chỉ đạo Chương trình 06-CTr/TU ngày 17-3-2021 của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025" (Chương trình số 06-CTr/TU) tổng kết chương trình sau hơn 4 năm triển khai.
Ngày 28/3, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 1799/QĐ-UBND về phê duyệt giá bán nước sạch sinh hoạt của Công ty cổ phần Đầu tư nước sạch sông Đà áp dụng trên địa bàn TP Hà Nội.
Chủ tịch UBND quận Bắc Từ Liêm Nguyễn Hữu Tuyên vừa ký ban hành Thông báo số 1408/TB-UBND của UBND quận Bắc Từ Liêm (TP. Hà Nội), trong đó, quận đã công bố đường dây nóng và chi tiết cụ thể 25 đầu mối tiếp nhận thông tin phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân trong việc chậm trễ xử lý các hồ sơ “làn xanh”.
Các hoạt động chủ đạo gồm: Biểu diễn và giới thiệu về văn hóa Dân ca Quan họ Bắc Ninh trên sân khấu của Nhà hát; Hoạt động trải nghiệm học hát, mặc trang phục Dân ca Quan họ Bắc Ninh và văn hoá têm trầu cánh phượng...
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương đã ký ban hành công văn số 1218/BVHTTDL-DSVH gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường quản lý di tích và hoạt động bảo quản, tu bổ phục hồi di tích lịch sử- văn hóa, danh lam thắng cảnh.
Ngày 28/3, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị biểu dương điển hình đạt danh hiệu “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”; tập thể, cá nhân xuất sắc trong hoạt động văn hóa - thể thao năm 2024.
Sáng 28/3 tại Hà Nội, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức Hội nghị khu vực của Tổ chức Xúc tiến Du lịch các Thành phố Toàn cầu (TPO) năm 2025 dành cho các thành viên Việt Nam.
Chương trình dân ca dân vũ “Tháng Ba Tây Nguyên - Em là hoa Pơ lang” của đồng bào dân tộc Tây Nguyên du khách sẽ được hòa mình vào không gian văn hóa đậm chất Tây Nguyên với những giai điệu cồng chiêng rộn rã, vũ điệu uyển chuyển.
Mục tiêu của Thành phố Hà Nội trong năm 2025 sẽ đề xuất hội đồng thủ công thế giới đánh giá, xem xét công nhận 2 làng nghề trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới; xét công nhận 10 làng đạt danh hiệu “Làng nghề, Nghề truyền thống và Làng nghề truyền thống”.