Văn hóa – Di sản

Khám phá trải nghiệm đầy cảm xúc tại di tích Nhà tù Hoả Lò

Ngân Hà - Kim Ngân 21/05/2023 11:45

Nhà tù Hỏa Lò không chỉ là chứng tích về một thời kỳ lịch sử gian lao của dân tộc mà còn là nét chấm phá đầy thăng trầm, hoài niệm giữa lòng Thủ đô hoa lệ, náo nhiệt ngày nay. Nhà tù Hỏa Lò sẽ đem đến cho bạn rất nhiều trải nghiệm chân thực, cảm xúc khi du lịch tại Hà Nội. Hãy cùng theo chân Người Hà Nội khám phá di tích đặc biệt này.

dsc02355-lon.jpeg
Nhà tù Hỏa Lò mang tên tiếng Pháp là Maison Centrale, có ý nghĩa là đề lao trung ương và dịch sang tiếng Việt là Ngục thất Hà Nội. Hiện nay, nhà tù đang tọa lạc ở số 1, đường Hỏa Lò, quận Hoàn Kiếm và được giới hạn bởi 4 con phố là Hỏa Lò, Quán Sứ, Thợ Nhuộm cùng Hai Bà Trưng.
dsc02123-lon.jpeg
Theo thông tin từ Ban Quản lý di tích Nhà tù Hoả Lò, nhà tù được người Pháp xây dựng vào năm 1896 trên đất của làng Phụ Khánh, trước kia thuộc tổng Vĩnh Xương, huyện Thọ Xương, Hà Nội. Đây là một trong số những nhà tù lớn nhất của người Pháp ở Đông Dương.
dsc02144-lon.jpeg
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Người Hà Nội, chị Lã Bích Thủy - thuyết minh viên tại khu Di tích Lịch sử Nhà tù Hỏa Lò cho biết: Trước kia, nhà tù có tổng diện tích lên đến hơn 12.000m2. Các phòng giam tại Nhà tù Hỏa Lò được thiết kế cùng một kiểu: mái lợp ngói, tường gạch kiên cố, quét vôi xám và hắc ín; các xà lim chỉ có một vài ô cửa nhỏ được mở sát mái, làm cho các phòng giam trở nên càng tối tăm và ngột ngạt.
dsc02139-lon.jpeg
Đường tuần tra dọc hành lang rộng hơn 2m ngăn cách giữa bức tường bảo vệ nhà tù.
dsc02130-lon.jpeg
Bốn góc nhà tù là bốn chòi canh gác để lính gác có thể quan sát toàn bộ hoạt động cả phía trong và ngoài nhà tù.
dsc02359-lon.jpeg
Bao quanh nhà tù là một bức tường đá hộc cao từ 4-5m được xây kiên cố, phía trên có rất nhiều mảnh chai thủy tinh và lưới điện trần nhằm ngăn tù nhân vượt ngục.
dsc02361-lon.jpeg
Nhà tù Hỏa Lò từng được mệnh danh là một trong 10 nhà tù khét tiếng nhất thế giới nằm ở ngoại ô thành phố thời bấy giờ. Qua thời gian và những biến cố thăng trầm của lịch sử, hiện nhà tù giữ lại và bảo tồn khoảng 2.434m2 để xây dựng trở thành di tích lịch sử.
dsc02345-lon.jpeg
Ngày nay, di tích Nhà tù Hỏa Lò là một trong những điểm đến thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước bởi những giá trị lịch sử hào hùng mà nơi này mang lại.
img_8913-lon.jpeg
Với sức chứa lên đến khoảng 500 tù nhân, Ngục thất Hỏa Lò thời Pháp thuộc được mệnh danh là một “địa ngục trần gian”.
dsc02154-lon.jpeg
Nếu như trước đó, chúng ta chỉ hình dung về nhà tù trong tưởng tượng, hay qua truyện, qua phim thì việc đi trực tiếp vào bên trong nhà tù Hoả Lò với thứ ánh sáng yếu ớt, vô cùng chân thực mới thật sự là trải nghiệm ấn tượng nhất.
dsc02141-lon.jpeg
Gian phòng đầu tiên trong hành trình khám phá Nhà tù Hoả Lò là phòng trưng bày các hiện vật còn sót lại của làng Phụ Khánh xưa kia. Với đường nét tinh xảo, đẹp mắt cùng với giá trị văn hóa to lớn mà các hiện vật đem lại, các hiện vật đã nhận về “mưa lời khen” từ du khách tham quan.
dsc02161-lon.jpeg
Tại khu trưng bày hiện vật của các tù nhân cách mạng sẽ cung cấp thêm thông tin liên quan đến cuộc sống sinh hoạt của các tù nhân chính trị như: Chế độ ăn của tù nhân ở Nhà tù Hỏa Lò; chế độ giam cầm hà khắc, lao dịch nặng nề; môi trường sống thiếu vệ sinh, chế độ ăn uống kham khổ;...
dsc02160-lon.jpeg
Bộ bát, đĩa, thìa của tù nhân chính trị, được sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.
dsc02158-lon.jpeg
Bộ quần áo của các tù nhân chính trị được may bằng vải thô, màu trắng đục. Trên thân áo có in 2 chữ M.C (Maison Centrale: Nhà tù Trung ương), áo không có khuy, thay vào đó là những nút thắt; quần được may theo kiểu quần ta, ống rộng, cạp quần có luồn dây rút, trên ống quần cũng in 2 chữ M.C.
dsc02175-lon.jpeg
Tại trại giam E, những năm 1930 - 1931, Giám ngục Nhà tù Hỏa Lò thi hành quy chế nghiêm ngặt để ngăn chặn các chiến sĩ cộng sản tuyên truyền, tổ chức đấu tranh, tiêu diệt sự hình thành các tổ chức của tù nhân trong nhà tù.
dsc02186-lon.jpeg
Nơi đây, Pháp đã giam giữ tù chính trị với chế độ vô cùng hà khắc, tra khảo hay ép cung vô cùng man rợ, tàn bạo nhằm giết dần, giết mòn những người con ưu tú của cách mạng Việt Nam.
dsc02189-lon.jpeg
Tại các phòng giam của khu xà lim tử hình, nhưng người lính Cách mạng Việt Nam bị giam giữ, cùm chân 24/24 bằng loại cùm có cấu tạo gồm 2 phần: Phần trên bằng sắt, phần dưới bằng gỗ.
dsc02195-lon.jpeg
Bệ xí được đặt ngay trong trại giam E, gây ra không khí hôi thối khó thở cho tù nhân.
dsc02177-lon.jpeg
Tuy nhiên, những chiến sĩ cộng sản vẫn tìm mọi cách tiếp tục hoạt động và đoàn kết đấu tranh, yêu cầu Giám ngục phải thực hiện đúng chế độ đối với tù chính trị. Ngay trong nhà tù Hỏa Lò, Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập do đồng chí Hạ Bá Cang (Hoàng Quốc Việt) làm Bí thư. Các đồng chí đã biến nhà tù thành trường học cách mạng, nơi rèn luyện tư tưởng, ý chí đấu tranh của các đồng chí khác.
dsc02227-lon.jpeg
Khu biệt giam (Cachot), là những ngục tối có diện tích 4m2, tường quét hắc ín, không có ánh sáng, thiếu không khí gây cảm giác như trong nấm mồ, chỗ nằm của tù nhân xây đặc biệt bằng xi măng, khi nằm thì đầu dốc xuống thấp, máu dồn lên não, để trừng phạt những người tổ chức đấu tranh, vượt ngục, tuyên truyền cách mạng.
dsc02219-lon(1).jpeg
Cachot ở Hỏa Lò là “Địa ngục của địa ngục”. Tại đây, người tù bị nhốt biệt lập, bị cùm trong đêm, phải ăn, ngủ, vệ sinh tại chỗ. Người tù bị giam ở Cachot chỉ sau một thời gian ngắn là bị phù nề, mắt mờ, ghẻ lở đầy người do thiếu vệ sinh, ánh sáng và cả dưỡng khí. Năm 1932, đồng chí Trường Chinh bị chúng bắt giam ở đây, khi tổ chức mít tinh tuyên truyền cách mạng và kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1-5.
dsc02310-lon.jpeg
Không gian ngột ngạt của khu giam giữ tù nhân đặc biệt.
dsc02340-lon.jpeg
Ở đây còn giữ được cái máy chém từng được thực dân Pháp xử tử những người yêu nước Việt Nam như 7 chiến sĩ trong Việt Nam Quang phục Hội năm 1913, đồng chí Nguyễn Hoàng Tôn năm 1931... Đây là 1 trong 2 chiếc máy chém  Pháp đưa sang Hà Nội từ những năm cuối của Thế kỷ XIX.
dsc02339-lon.jpeg
Tận mắt chứng kiến cỗ máy chém khổng lồ, nhiều du khách cảm thấy không khỏi “rùng mình”. Bạn Nguyễn Văn Tiến, sinh viên Trường Đại học FPT chia sẻ: "Cỗ máy chém là hiện vật trưng bày mà em ấn tượng nhất. Không chỉ vì độ “khủng” về ngoại hình mà cả những câu chuyện đẫm máu đằng sau nó."
dsc02290-lon.jpeg
Chiếc cửa sổ nhỏ được thiết kế áp sát trần nhà ở khu vực phòng giam tù nhân nữ. Tại đây, khu giam trại nữ với diện tích 270 m2 bao gồm: 4 phòng giam nhỏ, phòng giam phụ nữ có con nhỏ, phòng giam tập thể, khu nhà tắm và sân trại, có thời kỳ thực dân Pháp đã giam tới 300 tù nhân nữ.
dsc02305-lon.jpeg
Phòng giam chật hẹp, nước dùng trong sinh hoạt rất thiếu thốn, điều kiện vệ sinh không được đảm bảo cộng thêm khẩu phần ăn hằng ngày thường xuyên bị cắt xén khiến cuộc sống của nữ tù chính trị vô cùng cực khổ. Chế độ lao tù hà khắc đã cướp đi sinh mạng của nhiều chiến sỹ cộng sản kiên trung như đồng chí: Nguyễn Thị Quang Thái, Tạ Thị Câu, Đàm Thị Sen ...
dsc02302-lon.jpeg
Phía bên ngoài là không khí nghiêm trang tại Đài Tưởng niệm các chiến sỹ yêu nước, cách mạng hy sinh tại Nhà tù Hỏa Lò.
dsc02235-lon.jpeg
Cây bàng “tình nghĩa” tại nhà tù Hỏa Lò là minh chứng sức sống mãnh liệt, ý chí bất diệt của những chiến sĩ yêu nước, cách mạng trong Nhà tù Hỏa Lò năm xưa.
dsc02236-lon.jpeg
Cán bộ nhân viên quản lý đã sáng tạo ra các món ăn nhẹ từ thức quả bàng vừa là để kể câu chuyện từ quá khứ, vừa là gửi gắm món quà mà cha ông đã để lại cho thế hệ bây giờ. Du khách trải nghiệm cũng phản hồi, thức quả bàng rất ngon, đặc biệt chỉ riêng có tại khu di tích lịch sử Hỏa Lò.
dsc02261-lon.jpeg
Cửa cống ngầm - nơi các chiến sĩ cách mạng xưa kia đã từng tận dụng làm đường vượt ngục.
dsc02301-lon.jpeg
Cùng với đó là hệ thống trưng bày chuyên đề về sự kiện lịch sử, các ngày lễ lớn trong năm của Thủ đô và đất nước.
dsc02304-lon.jpeg
Chia sẻ với phóng viên Người Hà Nội, ông Alex bày tỏ: “Visiting Hoa Lo Prison, I really admire the Vietnamese people, the history of Vietnam. You show us that you are not small, but very brave and strong” (Đến thăm nhà tù Hỏa Lò, tôi thực sự ngưỡng mộ người Việt Nam, lịch sử Việt Nam. Các bạn cho chúng tôi thấy các bạn không hề nhỏ bé mà rất anh dũng, mạnh mẽ).
dsc02253-lon.jpeg
Mỗi không gian, chủ đề trưng bày cùng nhiều hiện vật, tài liệu minh chứng tại Nhà tù Hoả Lò đã thực sự cuốn hút các du khách, giúp du khách trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về lòng yêu nước, sự dũng cảm, ý chí kiên cường của những chiến sĩ cách mạng Việt Nam trong lao tù thực dân, đế quốc.
dsc02336-lon.jpeg
Cô Nguyễn Thị Hồng, ở ấp Rạch 7, xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Long An, bày tỏ về khu di tích lịch sử Hỏa Lò: “Tôi thấy rất xúc động. Khu di tích giúp tôi cảm nhận được thế hệ cha ông đã hy sinh quá nhiều. Vì vậy, bản thân luôn phải cố gắng. Thứ nhất, bản thân không làm hại đến đất nước của mình. Thứ hai, bản thân làm được việc gì đó cống hiến cho đất nước của mình thì mình nên làm, tùy theo năng lực và sức lực của mình để đền đáp công ơn của ông cha mình đã hy sinh.”
dsc02267-lon.jpeg
Ngày nay, khi đến tham quan di tích Nhà tù Hoả lò, du khách còn có thể mua lại những vật dụng lưu niệm trước khi ra về.

Để có những trải nghiệm chân thực, sinh động và trọn vẹn nhất khi tham quan di tích Nhà tù Hỏa Lò, bạn nên lưu ý một số điểm sau đây:

  • Tuyệt đối không mang theo những chất cháy nổ vào di tích, đồng thời phải gửi hành lý cá nhân ở đúng nơi quy định.
  • Không được vứt rác bừa bãi và hút thuốc lá khi tham quan di tích.
  • Không được tự ý di chuyển các hiện vật có trong khu di tích.
  • Chỉ được thắp hương và đặt hoa ở khu vật tưởng niệm.
  • Du khách nên kết hợp việc tham quan Nhà tù Hỏa Lò với những địa điểm du lịch gần đấy như Hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát Lớn Hà Nội, Văn Miếu Quốc Tử Giám, Phố cổ Hà Nội, Hoàng thành Thăng Long,...
Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • “Mã văn hóa” điều chỉnh hành vi xã hội, định hình căn tính con người Việt Nam trong thời kỳ mới
    Mục tiêu tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu, động lực của phát triển; các giá trị văn hóa giữ vai trò nền tảng, chuẩn mực và được thẩm thấu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội...
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hơn cả tình yêu
    Hè năm thứ nhất, đang là sinh viên Đại học Xây dựng, theo lời rủ rê của hai cô bạn thân, Hằng đi Sầm Sơn cùng với họ. Vào đến Sầm Sơn, lúc thuê khách sạn, Hằng mới vỡ lẽ, hai cô bạn kia đã có đôi, họ âm thầm sắp đặt sẵn kế hoạch từ trước. Họ gán ghép Hằng với Bắc, một bạn nam cùng lớp vào ở chung phòng. Đêm ấy, Hằng lang thang trên bờ biển, vừa giận bạn, vừa định bụng sẽ không về khách sạn ngủ...
  • Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ
    Từ ngày 21-28/7, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ chủ trì tổ chức Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) trên phạm vi toàn quốc. Danh sách các phim được chiếu gồm: "Đừng đốt", "Mùi cỏ cháy", "Những người viết huyền thoại", "Đường xuyên rừng", "Truyền thuyết về Quán Tiên" và "Bình minh đỏ".
  • Hà Nội nâng cao hiệu quả hoạt động, đầu tư phát triển mạng lưới trường lớp
    Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, Thành phố Hà Nội triển khai đồng thời hai nhiệm vụ bao gồm sắp xếp, tinh gọn đầu mối quản lý các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập, đồng thời tiếp tục đầu tư phát triển mạng lưới trường lớp.
  • Lý giải AZ24.vn trở thành điểm đến quen thuộc của người quan tâm xổ số
    Sự phổ biến của điện thoại thông minh đang làm thay đổi rõ rệt thói quen theo dõi kết quả xổ số. Thay vì chờ truyền hình, radio hay báo in, nhiều người lựa chọn các nền tảng trực tuyến như AZ24.vn để cập nhật XSMN nhanh, tra cứu thuận tiện và xem lại dữ liệu trên nhiều thiết bị.
Đừng bỏ lỡ
  • Xây dựng Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam thành tổ hợp du lịch đẳng cấp quốc tế
    Sau khi chính thức được chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý vào tháng 6/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn. Từ một điểm đến phụ thuộc vào ngân sách, nơi đây được định hướng trở thành tổ hợp văn hóa, du lịch và giải trí mang tầm vóc quốc tế, đóng vai trò hạt nhân trong cực tăng trưởng phía Tây của Thủ đô. Chiều ngày 10/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã chủ trì buổi làm việc để định hình dòng chảy phát triển mới cho quần thể di sản này.
  • Ra mắt không gian nghệ thuật quy tụ 3 loại hình di sản xẩm, ca trù và múa rối nước
    Không gian văn hóa CADAO Collective chính thức ra mắt tại số 66 Tô Ngọc Vân (phường Tây Hồ, Hà Nội) với chương trình nghệ thuật đặc biệt quy tụ 3 loại hình di sản tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội gồm xẩm, ca trù và múa rối nước.
  • Triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”
    Hơn 100 hiện vật/bộ hiện vật độc đáo được chế tác dưới thời Nguyễn được đưa ra triển lãm, giới thiệu đến công chúng từ ngày 10/7 - 9/10 tại điện Long An (03 Lê Trực, phường Phú Xuân, TP Huế).
  • Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII: Tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ
    Sáng 10/7, tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII - năm 2026. Sự kiện góp phần tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời phản ánh những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại Việt Nam.
  • Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị định quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã mở ra một hành lang pháp lý toàn diện.
  • Festival Thu Hà Nội năm 2026 :“Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc”
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc” được tổ chức để tôn vinh và lan tỏa những giá trị độc đáo của di sản văn hóa, danh thắng, làng nghề và tinh hoa ẩm thực ngàn năm văn hiến của Thủ đô. Sự kiện là đòn bẩy hiệu quả giúp kích cầu du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu, từ đó thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng mạnh mẽ...
  • [Podcast] Tản văn: Bài thánh ca đó còn nhớ không em?
    Đêm đã phủ lên thế gian thứ bóng tối bất tận vô minh. Màu sắc, thanh âm, hình hài của vạn vật vẫn cựa quậy sinh sôi trong những đôi mắt tâm hồn. Chỉ có tâm hồn mới làm cho biết bao thứ ẩn dật trong bóng tối vô minh kia tồn tại và thao thức. Cũng như đêm đang đẩy xuống đời ta thứ thanh âm của Chúa. Những hồi chuông xứ đạo vẫn bay lên trên bầu trời ngan ngát hương hoa. Ở nơi đó em còn nhớ không em, dẫu chỉ là một thánh ca buồn?
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
Khám phá trải nghiệm đầy cảm xúc tại di tích Nhà tù Hoả Lò
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO