Chính sách & Quản lý

Khai thác tiềm năng sông Hồng trong phát triển Thủ đô

KTS Tuấn Minh • 10:55 17/08/2023

Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định: “Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 với sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông của Hà Nội”.

Như vậy, sông Hồng vẫn tiếp tục được khẳng định là trục cảnh quan chính của Thành phố Hà Nội.

2.song-hong.jpg
 Trong quy hoạch Thủ đô, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan chính của Thành phố Hà Nội.

Dòng sông Hồng gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến. Thời phong kiến, sông Hồng đóng vai trò quan trọng trong giao thông, buôn bán, giao thương giữa Kinh thành Thăng Long và các tỉnh, thành. Sông Hồng còn là địa danh với những giá trị lịch sử, những chiến thắng oanh liệt của đất nước chống giặc ngoại xâm. Ngày nay, hai bên sông Hồng còn lưu trữ nhiều giá trị đô thị đặc biệt của Thủ đô Hà Nội, đó là Hoàng thành Thăng Long, khu phố cổ, phố cũ, cảnh quan mặt nước hồ Tây, hồ Trúc Bạch, các làng cổ gắn với nghề truyền thống như làng trồng đào Nhật Tân, quất Quảng An, cá cảnh Yên Phụ, đúc đồng Ngũ Xã, gốm sứ Bát Tràng, các cây cầu gắn liền với lịch sử phát triển: Long Biên, Chương Dương, Thăng Long, Nhật Tân... Trong tương lai, khi thành phố phía Bắc được hình thành tạo cực tăng trưởng mới, sông Hồng thực sự trở thành trục không gian trung tâm kết nối đô thị hai bên bờ và đóng góp vai trò là không gian mở, lá phổi xanh giữa lòng đô thị Hà Nội.

Tuy nhiên, đáng tiếc là Hà Nội chưa khai thác được tiềm năng, giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan của dòng sông. Có nhiều nguyên nhân như sự tiếp cận hạn chế do ngăn cách giữa khu vực sông Hồng với khu vực khác bằng tuyến đê hiện có. Do biến thiên dòng chảy và chế độ thủy văn bất thường của sông Hồng, do quy định chặt chẽ về khai thác bãi sông tại Luật đê điều và Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 257/QĐ-TTg ngày 18/2/2023, được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 429/QĐ-TTg ngày 21/4/2023.

Những “xóm liều”, những khu dân cư chen chúc, nhếch nhác, được xây dựng thiếu kiểm soát ở khu vực An Dương, Phúc Xá, Phúc Tân, Chương Dương, Bạch Đằng... đã tạo thành một khu vực đô thị lộn xộn, thiếu thẩm mỹ, trong lòng không gian thành phố. Các hoạt động tự phát như việc xây dựng các Khu sinh thái nông nghiệp học tập và trải nghiệm, các nhà hàng, vui chơi giải trí, các vườn cảnh phục vụ tham quan, chụp ảnh “check in”, khu vui chơi dã ngoại, cắm trại, các hoạt động thể thao, văn hóa… của người dân tại bãi sông Hồng mới thấy Hà Nội lâu nay đã lãng phí một tài nguyên tự nhiên.

Nhận thức giá trị quan trọng về không gian lịch sử, văn hóa và cảnh quan của khu vực, trong nhiều năm qua, đã có rất nhiều đồ án, dự án, đề tài, ý tưởng nghiên cứu được triển khai. Vừa qua, Thành ủy Hà Nội ban hành Kết luận Hội nghị thứ mười hai Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố số 118–KL/TU ngày 15/5/2023, thống nhất kết luận nội dung: Về Định hướng nghiên cứu Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065) trong đó nêu: “Trục không gian sông Hồng, lấy sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm, thay đổi quan điểm phát triển theo hướng quay mặt ra sông thay vì quay lưng ra sông như hiện nay”. Như vậy, Đồ án điều chỉnh vẫn tiếp tục kế thừa, hoàn thiện các định hướng Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội được phê duyệt năm 2011 (được cụ thể hóa bằng Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 1045/QĐ-UBND).

3.-quy-hoach-thu-do.jpg
Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050; Định hướng phát triển không gian đô thị trung tâm.

Để hiện thực hóa định hướng, phát triển không gian sông Hồng thành trục không gian cảnh quan chủ đạo của đô thị trung tâm, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch… cần có những giải pháp, chính sách, kế hoạch triển khai phù hợp, cụ thể như:

Tăng cường khả năng tiếp cận với khu vực ngoài đê bằng cách xây dựng các tuyến giao thông kết nối giữa trong và ngoài đê. Trước mắt, tập trung đầu tư tuyến đường đô thị MCN 50m phía Nam sông Hồng, kết nối từ cầu Thượng Cát, cầu Nhật Tân đến khu vực cầu Vĩnh Tuy (cảng Hà Nội), đi qua các quận: Bắc Từ Liêm, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng; tuyến đường đô thị phía Bắc sông Hồng, đi qua các huyện Mê Linh, Đông Anh, quận Long Biên… Đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác, từng bước xây dựng đồng bộ (cấp điện, cấp nước, xử lý nước thải, chất thải rắn…).

Xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc khu vực dân cư cải tạo cũng như các khu vực phát triển mới, tránh hiện tượng xây dựng lộn xộn thiếu thẩm mỹ. Nâng cấp, cải tạo, chỉnh trang nhà ở, trường học, vườn hoa, sân thể thao, điểm sinh hoạt cộng đồng, chợ dân sinh… nhằm nâng cao đời sống dân cư, thay đổi hình ảnh đô thị.

Tập trung đầu tư, gìn giữ, khai thác tiềm năng du lịch và giá trị của các di tích lịch sử, văn hóa, làng nghề… mở rộng, đa dạng hóa điểm đến, loại hình du lịch, đối tượng khách tham quan, khai thác hiệu quả các tuyến du lịch dọc sông với các điểm du lịch nổi tiếng như: Làng cổ Đường Lâm, Thành cổ Sơn Tây, đền Hai Bà Trưng, thành cổ Cổ Loa, Hồ Tây, thành cổ Hà Nội, phố cổ Hà Nội, Hồ Gươm, khu Phố Cũ, cầu Long Biên, làng gốm Bát Tràng, đền Chử Đồng Tử, Văn Miếu Xích Đằng (Hưng Yên)… Chú trọng nâng cấp xây dựng các bến du thuyền và hệ thống giao thông kết nối. Phát triển những đội tàu khang trang, hiện đại để khách du lịch có thể ngắm phong cảnh Thủ đô.

Xây dựng các đề án, ý tưởng, dự án về khai thác bãi sông, hình thành các khu du lịch, vui chơi giải trí với các hoạt động ngoài trời, các công viên ven sông, khu vực thương mại dịch vụ đa dạng, sông Hồng sẽ phát huy được hết giá trị là trục cảnh quan, không gian xanh trung tâm của Hà Nội, trở thành điểm đến cho người dân Thủ đô và khu vực.

Khoanh vùng các khu vực được phép khai thác tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư triển khai dự án, tuân thủ địa hướng Quy hoạch phân khu cũng như quy định tại Luật Đê điều và Quy hoạch phòng chống lũ và đê điều. Các khu vực phát triển mới, các công trình xây dựng cần đảm bảo mật độ khai thác, xây dựng theo quy định tại Quyết định 257/QĐ-TTg ngày 18/02/2023 và Quyết định số 429/QĐ-TTg ngày 21/4/2023, với nguyên tắc “thuận thiên”, không can thiệp quá nhiều vào tự nhiên mà dựa trên địa hình tự nhiên để khai thác, xây dựng, kết hợp với giải pháp giảm thiểu tác động khi có lũ vượt báo động cấp 2.

Khai thác tuyến đường thủy nội địa phục vụ nhu cầu giao thông thủy (vận chuyển đường thủy…).

Bổ sung cầu qua sông căn cứ vào dự báo lưu lượng giao thông, báo phát triển đô thị, dân số Bắc và Nam sông Hồng… Mỗi cây cầu là điểm nhấn kiến trúc độc đáo, với không gian rộng, tầm nhìn không hạn chế, mỗi cây cầu sẽ là điểm nhấn kiến trúc, cảnh quan, gắn với lịch sử văn hóa và tiến trình phát triển của Thủ đô.

Định hướng sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông của Hà Nội trong tương lai, thực sự là thách thức, trăn trở của chính quyền cũng như người dân Thành phố. Hi vọng rằng với những giải pháp, quy hoạch, kế hoạch… đồng bộ, thiết thực thời gian tới những tiềm năng vốn có của sông Hồng sẽ được đánh thức, đồng thời lưu giữ, phát huy được các giá trị lịch sử, văn hóa, kết nối dòng chảy lịch sử trong lòng Thủ đô; hứa hẹn là điểm đến hấp dẫn cho người dân, động lực phát triển cân bằng cho cả khu vực đô thị phía Bắc và phía Nam sông Hồng, là tấm gương phản ánh văn minh đô thị, góp phần xây dựng Hà Nội trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Xã Bình Minh hòa dòng chảy mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh (TP Hà Nội) đã, đang tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên địa bàn. Trong đó, Hội thi “Tài - Sắc Bình Minh” do UBND xã Bình Minh tổ chức, diễn ra tối 22/11 tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (khu đô thị Thanh Hà) được xem là hoạt động điểm nhấn.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Khai thác tiềm năng sông Hồng trong phát triển Thủ đô
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO