Thơ

Chùm thơ của Wislawa Szymborska

Lê Bá Thự (dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan) 14:41 26/10/2023

Năm 2023 là năm kỉ niệm 100 năm ngày sinh nữ nhà thơ Wislawa Szymborska (1923 - 2023) - tác giả đã được giải thưởng Nobel Văn học năm 1996. Nhân dịp này Nhà nước Ba Lan đã quyết định chọn Năm 2023 là năm Wislawa Szymborska, để ghi nhớ công lao to lớn của bà đối với nền văn học giàu truyền thống của Ba Lan. Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ ba bài của bà qua dịch thuật của nhà văn, dịch giả Lê Bá Thự.

tac-gia-w.-szymborska.jpg

Không có gì hai lần

Không có gì xẩy ra hai lần

Sẽ chẳng bao giờ là như vậy

Mới hay đó là nguyên nhân

Khi sinh ra ta không thuần thục

Ta không lão luyện lúc từ trần.

Cho dù là những học trò tột cùng dốt đặc

dưới mái trường thế gian,

chúng ta chẳng thể nào tái lập

dù một mùa đông hay hè.

Không có ngày nào lặp lại,

Không có hai đêm như nhau,

Không có hai nụ hôn giống hệt,

Không có hai ánh mắt nhìn

Lại y như một.

Hôm qua bên em

có người nhắc tên anh

em như được một bông hồng

bay qua cửa sổ mở vào phòng.

Hôm nay chúng mình bên nhau,

Em quay mặt vào tường.

Bông hồng ư? Bông hồng ra sao?

Đó là bông hoa? Hay là cục đá?

Hỡi thời gian tệ hại

Sao mi gây lo ngại

Chẳng đâu vào đâu?

Mi đang hiện hữu - rồi mi trôi qua.

Mi sẽ trôi qua - thế là tuyệt đẹp.

Miệng cười, tay ôm nhau

Chúng ta cố tìm hòa thuận

Cho dù chúng ta khác biệt

Như hai giọt nước trong lành.

Bản đồ

Bài thơ cuối cùng của Wislawa Szymborska

Tấm bản đồ

trải phẳng trên mặt bàn

Không dịch chuyển

không suy suyển.

Bên trên bản đồ -

hơi thở con người của tôi

không tạo ra những cơn lốc xoáy,

không xóa nhòa những sắc màu tươi rói

của tấm bản đồ.

Ngay cả biển cũng xanh hoài màu xanh dễ chịu

bên những bờ nứt toang.

Ở đây cái gì cũng nhỏ xíu, tới được, rất gần.

Tôi có thể gí đầu móng tay vào núi lửa,

và chẳng cần đi găng dày gì cả,

vẫn xoa tay trên trên hai cực địa cầu,

một cái nhìn của tôi

thâu tóm từng sa mạc

cùng con sông liền kề.

Vài cây nhỏ cỏn con,

là ký hiệu rừng nguyên sinh ở đó

đi trong rừng cây như thế

làm sao cos chuyện lạc đường.

Phía tây, phía đông,

bên trên, bên dưới đường xích đạo –

im lìm như anh túc đã gieo(*)

trong mỗi hạt màu đen

con người đang sinh sống.

Mồ tập thể, những trận hủy diệt bất ngờ

không có chỗ trên bản đồ này.

Biên giới các quốc gia nửa mờ nửa tỏ,

dường như các đường biên này đang do dự

có nên trường tồn hay không.

Tôi thích bản đồ này, vì bản đồ nói dối.

Vì sự thật trêu gan bị bản đồ cấm cửa.

Vì vừa hảo tâm vừa vui tính,

bản đồ trải lên mặt bàn cho tôi một thế giới,

chẳng phải thế giới này./.

(*)Tục ngữ Ba Lan - yên lặng như tờ, không một tiếng động, tiếng sột soạt nào. Sử dụng câu tục ngữ có nói đến hạt anh túc này, tác giả còn có một ẩn ý: Trên bản đồ, những chấm đen nằm rải rác, nom như hạt anh túc đã gieo, chính là ký hiệu các thành phố, thị xã, thị trấn… nơi con người sống đông đúc - ND.



Bài liên quan
  • Phù sa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Phù sa của tác giả Dương Văn Lượng.
(0) Bình luận
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai.
  • Chùm thơ của tác giả Dương Văn Lượng
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Dương Văn Lượng.
  • Mưa chùa Trăm Gian
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Mưa chùa Trăm Gian của tác giả Phạm Đình Ân.
  • Hồi sinh sông Tô Lịch
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Hồi sinh sông Tô Lịch của tác giả Bằng Việt.
  • Tặng mùa Em mười tám
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Tặng mùa Em mười tám của tác giả Giang Đăng.
  • Sông Hồng
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Sông Hồng của tác giả Nguyễn Linh Khiếu.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đổi mới toàn diện, tạo đột phá phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội
    UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm triển khai Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, qua đó xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm và các giải pháp đồng bộ để xây dựng văn hóa Thủ đô phát triển toàn diện, hiện đại, giàu bản sắc.
  • Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 2026: Kết nối cộng đồng, tôn vinh di sản tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 17 đến 19/4/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Sự kiện không chỉ là dịp tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống mà còn góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh phát triển mới.
  • [Podcast] Tản văn: Những cơn mưa mùa hạ
    Hè về, không chỉ có tiếng ve râm ran hay ánh nắng chói chang nhuộm vàng lối đi mà còn có những cơn mưa. Mưa mùa hạ ồn ào, vội vã kéo đến cùng những trận giông bất chợt. Nó không buồn bã, dai dẳng như mưa phùn cuối đông mà dứt khoát, mạnh mẽ, đổ ào xuống rồi vội vã tạnh. Mưa tạt vào những ô cửa kính, len lỏi qua từng ngóc ngách ký ức, khẽ đánh thức một miền tuổi thơ xa xăm, ướt đẫm hương mưa và kỷ niệm.
  • Hà Nội tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, xử lý nghiêm vi phạm tại trường học, bếp ăn tập thể
    Ngày 2/4/2026, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành công văn số 1373/UBND-KGVX về việc tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn Thành phố. Tại Công văn này, Thành phố chỉ đạo vận hành có hiệu quả đường dây nóng 024.1022 nhánh số 8 tiếp nhận, giải quyết kịp thời các phản ánh, kiến nghị của người dân về an toàn thực phẩm của Thành phố bảo đảm 24/24/7.
  • Đẩy mạnh truyền thông an toàn thực phẩm: Nâng cao nhận thức, bảo vệ sức khỏe cộng đồng Thủ đô
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Công văn số 632-CV/BTGDVTU ngày 31/3/2026, yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và Nhân dân trong bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm, nhiệm vụ này không chỉ mang tính cấp thiết mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự xã hội.
Đừng bỏ lỡ
  • Phát động cuộc thi ảnh nghệ thuật cấp quốc gia "Tự hào một dải biên cương" lần thứ IV
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã ban hành thể lệ Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp quốc gia "Tự hào một dải biên cương" lần thứ IV. Thời gian nhận tác phẩm dự thi từ nay đến hết ngày 15/8/2026.
  • Phát huy sức lan tỏa của Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thủ đô
    Đồng chí Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội vừa ký ban hành Quyết định số 1460-QĐ/TU ngày 30/3/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu, năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hà Nội, tạo cơ sở để tổ chức cuộc thi bài bản, hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức và lan tỏa giá trị trong toàn xã hội.
  • Hà Nội xếp hạng 6 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Quyết định 1458/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố Hà Nội.
  • Bảo tàng Hà Nội được công nhận điểm du lịch
    UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định 1423/QĐ-UBND về việc công nhận điểm du lịch Bảo tàng Hà Nội. Bảo tàng Hà Nội sẽ từng bước chuyển hóa di sản thành tài sản, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.
  • Ra mắt bộ sách tranh “Truyện cổ mới về gã sói”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ sách tranh thiếu nhi “Truyện cổ mới về gã sói” của tác giả, họa sĩ người Pháp Philippe Jalbert. Bộ sách gồm ba tựa: Vụ trộm lúc nửa đêm, Theo chân cô gà mái mơ, Món mới cho kẻ sành ăn.
  • Lễ Giỗ tổ 2026: Nhiều hoạt động mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương
    Năm 2026, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ với các nghi thức trang nghiêm, thành kính và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú, đặc sắc, mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương, được kế thừa và lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Trình chiếu 17 bộ phim Việt Nam tiêu biểu tại DANAFF IV
    Tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) năm nay, 17 tác phẩm điện ảnh tiêu biểu sẽ được trình chiếu tại chương trình đặc biệt mang tên “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”. Đây là dịp hiếm có để công chúng thưởng thức lại những thước phim mang đậm dấu ấn lịch sử trên màn ảnh rộng.
  • Đẩy mạnh truyền thông mô hình thư viện cơ sở, lan tỏa văn hóa đọc
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 560/QĐ-BVHTTDL ngày 18/3/2026 quyết định ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động truyền thông đối với mô hình thư viện cơ sở trong phát triển văn hóa đọc.
  • Khai mạc Lễ hội Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã năm 2026
    Là một trong “Thăng Long tứ trấn”, đền Bạch Mã giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa tâm linh của kinh đô cổ, đóng vai trò điểm tựa tinh thần bền vững cho đời sống xã hội và sự phát triển của khu phố cổ Hà Nội.
  • Cơ hội trải nghiệm sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 1/4 đến 3/5/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 4 với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Chuỗi sự kiện được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, góp phần giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Chùm thơ của Wislawa Szymborska
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO