Thơ

Chùm thơ của Wislawa Szymborska

Lê Bá Thự (dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan) 14:41 26/10/2023

Năm 2023 là năm kỉ niệm 100 năm ngày sinh nữ nhà thơ Wislawa Szymborska (1923 - 2023) - tác giả đã được giải thưởng Nobel Văn học năm 1996. Nhân dịp này Nhà nước Ba Lan đã quyết định chọn Năm 2023 là năm Wislawa Szymborska, để ghi nhớ công lao to lớn của bà đối với nền văn học giàu truyền thống của Ba Lan. Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ ba bài của bà qua dịch thuật của nhà văn, dịch giả Lê Bá Thự.

tac-gia-w.-szymborska.jpg

Không có gì hai lần

Không có gì xẩy ra hai lần

Sẽ chẳng bao giờ là như vậy

Mới hay đó là nguyên nhân

Khi sinh ra ta không thuần thục

Ta không lão luyện lúc từ trần.

Cho dù là những học trò tột cùng dốt đặc

dưới mái trường thế gian,

chúng ta chẳng thể nào tái lập

dù một mùa đông hay hè.

Không có ngày nào lặp lại,

Không có hai đêm như nhau,

Không có hai nụ hôn giống hệt,

Không có hai ánh mắt nhìn

Lại y như một.

Hôm qua bên em

có người nhắc tên anh

em như được một bông hồng

bay qua cửa sổ mở vào phòng.

Hôm nay chúng mình bên nhau,

Em quay mặt vào tường.

Bông hồng ư? Bông hồng ra sao?

Đó là bông hoa? Hay là cục đá?

Hỡi thời gian tệ hại

Sao mi gây lo ngại

Chẳng đâu vào đâu?

Mi đang hiện hữu - rồi mi trôi qua.

Mi sẽ trôi qua - thế là tuyệt đẹp.

Miệng cười, tay ôm nhau

Chúng ta cố tìm hòa thuận

Cho dù chúng ta khác biệt

Như hai giọt nước trong lành.

Bản đồ

Bài thơ cuối cùng của Wislawa Szymborska

Tấm bản đồ

trải phẳng trên mặt bàn

Không dịch chuyển

không suy suyển.

Bên trên bản đồ -

hơi thở con người của tôi

không tạo ra những cơn lốc xoáy,

không xóa nhòa những sắc màu tươi rói

của tấm bản đồ.

Ngay cả biển cũng xanh hoài màu xanh dễ chịu

bên những bờ nứt toang.

Ở đây cái gì cũng nhỏ xíu, tới được, rất gần.

Tôi có thể gí đầu móng tay vào núi lửa,

và chẳng cần đi găng dày gì cả,

vẫn xoa tay trên trên hai cực địa cầu,

một cái nhìn của tôi

thâu tóm từng sa mạc

cùng con sông liền kề.

Vài cây nhỏ cỏn con,

là ký hiệu rừng nguyên sinh ở đó

đi trong rừng cây như thế

làm sao cos chuyện lạc đường.

Phía tây, phía đông,

bên trên, bên dưới đường xích đạo –

im lìm như anh túc đã gieo(*)

trong mỗi hạt màu đen

con người đang sinh sống.

Mồ tập thể, những trận hủy diệt bất ngờ

không có chỗ trên bản đồ này.

Biên giới các quốc gia nửa mờ nửa tỏ,

dường như các đường biên này đang do dự

có nên trường tồn hay không.

Tôi thích bản đồ này, vì bản đồ nói dối.

Vì sự thật trêu gan bị bản đồ cấm cửa.

Vì vừa hảo tâm vừa vui tính,

bản đồ trải lên mặt bàn cho tôi một thế giới,

chẳng phải thế giới này./.

(*)Tục ngữ Ba Lan - yên lặng như tờ, không một tiếng động, tiếng sột soạt nào. Sử dụng câu tục ngữ có nói đến hạt anh túc này, tác giả còn có một ẩn ý: Trên bản đồ, những chấm đen nằm rải rác, nom như hạt anh túc đã gieo, chính là ký hiệu các thành phố, thị xã, thị trấn… nơi con người sống đông đúc - ND.



Bài liên quan
  • Phù sa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Phù sa của tác giả Dương Văn Lượng.
(0) Bình luận
  • Tặng mùa Em mười tám
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Tặng mùa Em mười tám của tác giả Giang Đăng.
  • Mong ước ngày xuân
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Mong ước ngày xuân của tác giả Bích Hạnh.
  • Nỗi nhớ mùa xuân
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Nỗi nhớ mùa xuân của tác giả Nguyễn Đại Bường.
  • Trước mùa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Trước mùa của tác giả Đặng Huy Giang.
  • Hương cốm ấy
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Hương cốm ấy của tác giả Châu Anh Tuấn.
  • Đầu xuân, uống trà cùng bạn
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Đầu xuân, uống trà cùng bạn của tác giả Trần Đăng Khoa.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thánh Gióng đánh giặc Ân và Hội Gióng
    Sự kiện Thánh Gióng đánh giặc Ân và Hội Gióng lâu nay vẫn là hai mảng đề tài đặt ra những câu hỏi không dễ giải đáp. Chẳng hạn, giặc Ân là có thật hay chỉ là truyền thuyết? Nguyên Viện trưởng Viện Khảo cổ học Hà Văn Tấn cho rằng việc phát hiện một loại nha chương bằng ngọc khuê/đá quý trong quá trình khai quật tại di chỉ văn hóa Phùng Nguyên ở Việt Nam (khoảng thế kỷ XV trước Công nguyên) giống hệt loại nha chương đã tìm được trong một số di chỉ có niên đại Ân - Thượng ở Trung Quốc cho thấy chắc chắn giặc Ân đến từ phương Bắc.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Tết Việt hồn quê
    Có một điều lạ lùng không mấy ai nhắc đến những cái Tết thành phố, nghĩ đến Tết người ta nhớ nhiều về Tết Việt hồn quê, cái không gian veo vắt mặc định cho những tâm hồn ưa hoài niệm.
  • Mùa xuân trên dòng sông quê
    Có lẽ trong đời mình, tôi đã không thể nhớ nổi bao nhiêu lần qua sông Hồng. Thuở thơ bé, đó là những chuyến đò khua nước, sóng lăn tăn dưới ánh chiều. Lớn hơn một chút là những chuyến phà chở cả nhịp sống hai bờ sang nhau.
  • Du lịch Ninh Bình đầu xuân 2026: Thung Ui trở thành điểm đến mới thu hút du khách
    Những ngày đầu năm 2026, du lịch Ninh Bình ghi nhận lượng khách tăng mạnh khi dòng người đổ về du xuân, lễ chùa và thưởng ngoạn non nước Cố đô. Đặc biệt, điểm đến mới Thung Ui đã nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa, trở thành “hiện tượng” thu hút du khách giữa mùa cao điểm đầu năm.
  • Lễ hội chùa Hương 2026: Hoàn tiền cho khách mua vé tham quan từ ngày 20 - 22/2
    Để đảm bảo quyền lợi cho du khách và nhân dân, BTC đã ban hành thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20/2 đến 00h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến, tại 3 địa điểm: Bến đò Sao Sa, điểm bán vé Ban quản lý điều hành đường đền Trình, Trạm kiểm soát vé zíc zắc.
Đừng bỏ lỡ
  • Độc đáo lễ rước “nữ tướng” trong hội Gióng
    Lễ hội Gióng đền Sóc (xã Sóc Sơn, TP Hà Nội) là sự kiện văn hoá - tín ngưỡng quan trọng bậc nhất của người dân xã Sóc Sơn nói riêng và TP Hà Nội nói chung. Một trong những nghi lễ quan trọng và được đông đảo người dân, du khách mong chờ nhất là lễ cung tiến 8 lễ phẩm của nhân dân các thôn, làng dâng lên tạ ơn Đức Thánh Gióng. Trong đó, phần rước nữ tướng của thôn Yên Tàng (xã Đa Phúc) luôn thu hút được sự quan tâm đặc biệt của du khách.
  • Tặng mùa Em mười tám
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Tặng mùa Em mười tám của tác giả Giang Đăng.
  • “Hà Nội 5 cửa ô-The Hanoi Train” chính thức khởi động chương trình mang tên “Chở mùa xuân về”
    Từ cảm hứng Tết - mùa của đoàn viên, của tri ân và hướng về cội nguồn, đoàn tàu Hà Nội 5 Cửa ô với năm toa tàu mang tên Ô Cầu Dền, Ô Quan Chưởng, Ô Cầu Giấy, Ô Chợ Dừa và Ô Đống Mác, được trang hoàng như phòng khách của các gia đình Hà Nội xưa, bắt đầu hành trình Thăng Long - Kinh Bắc, từ ngày 17/2 - 8/3/2026 (tức từ ngày mùng 1 Tết đến ngày 20 tháng Giêng âm lịch).
  • Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao tại Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026
    Trong không khí hân hoan những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, sáng 21/2 (tức ngày mùng 5 tháng Giêng âm lịch) tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa (xã Đông Anh, Hà Nội), lễ khai mạc các hoạt động văn hóa – thể thao thuộc Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026 đã chính thức diễn ra, mở đầu cho chuỗi sự kiện sôi nổi, đậm đà bản sắc truyền thống dân tộc.
  • Hà Nội "bội thu" khách du lịch dịp nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ
    Sở Du lịch Hà Nội cho biết, trong 9 ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ (từ ngày 14 - 22/2, tức ngày 27/12/2025 - 6/1/2026 Âm lịch), Hà Nội đón khoảng 1,34 triệu lượt khách, tăng 36,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 4,87 nghìn tỷ đồng, tăng 40,2% so với cùng kỳ năm 2025, đây là kết quả cao nhất từ trước đến nay của du lịch Hà Nội trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần: Số 6
    Xuân Bính Ngọ đã về trên khắp Tổ quốc Việt Nam và phố phường Hà Nội nói riêng. “Trái tim" của Thủ đô - Hồ Gươm rực rỡ cờ hoa, đào, mai khoe sắc trong gió xuân, và đâu đó vang lên tiếng cười nói của người người, nhà nhà những ngày đầu năm mới. Giữa không khí rộn ràng ấy, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục ngân vang, trở thành điểm hẹn vui xuân của nhân dân trong nước và du khách quốc tế.
  • Xã Đa Phúc long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bà
    Trong không khí linh thiêng, rộn ràng của mùa lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026, ngày 20/2 (mùng 4 tháng Giêng năm Bính Ngọ) thôn Xuân Lai, xã Đa Phúc đã long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bà.
  • Hà Nội mở cửa miễn phí 17 điểm di tích, danh lam thắng cảnh
    Việc mở cửa miễn phí nhằm chăm lo đời sống tinh thần của Nhân dân và phục vụ du khách trong dịp Tết Nguyên đán và những ngày đầu Xuân năm 2026... Thời gian áp dụng từ ngày 20/02/2026 đến hết ngày 22/02/2026 (tức từ ngày mùng 4 đến hết ngày mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
  • [Podcast] Đền Quán Thánh – Dấu ấn linh thiêng giữa lòng Thăng Long ngàn năm
    Những ngày đầu xuân năm mới và Tết cổ truyền của dân tộc, người Hà Nội có thói quen đi lễ chùa, thắp nén hương cầu bình an cho năm mới, và Đền Quán Thánh là điểm đến không thể bỏ qua của nhân dân Thủ đô.
  • Gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử qua Lễ hội Cổ Loa xuân Bính Ngọ 2026
    Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026 là sự kiện văn hóa – tín ngưỡng truyền thống có ý nghĩa đặc biệt, được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Cổ Loa nhằm tri ân, tưởng nhớ công đức các bậc tiền nhân, đặc biệt là An Dương Vương, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu của vùng đất Cổ Loa – cái nôi của nhà nước Âu Lạc trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Chùm thơ của Wislawa Szymborska
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO