Thơ

Chùm thơ của Wislawa Szymborska

Lê Bá Thự (dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan) 14:41 26/10/2023

Năm 2023 là năm kỉ niệm 100 năm ngày sinh nữ nhà thơ Wislawa Szymborska (1923 - 2023) - tác giả đã được giải thưởng Nobel Văn học năm 1996. Nhân dịp này Nhà nước Ba Lan đã quyết định chọn Năm 2023 là năm Wislawa Szymborska, để ghi nhớ công lao to lớn của bà đối với nền văn học giàu truyền thống của Ba Lan. Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ ba bài của bà qua dịch thuật của nhà văn, dịch giả Lê Bá Thự.

tac-gia-w.-szymborska.jpg

Không có gì hai lần

Không có gì xẩy ra hai lần

Sẽ chẳng bao giờ là như vậy

Mới hay đó là nguyên nhân

Khi sinh ra ta không thuần thục

Ta không lão luyện lúc từ trần.

Cho dù là những học trò tột cùng dốt đặc

dưới mái trường thế gian,

chúng ta chẳng thể nào tái lập

dù một mùa đông hay hè.

Không có ngày nào lặp lại,

Không có hai đêm như nhau,

Không có hai nụ hôn giống hệt,

Không có hai ánh mắt nhìn

Lại y như một.

Hôm qua bên em

có người nhắc tên anh

em như được một bông hồng

bay qua cửa sổ mở vào phòng.

Hôm nay chúng mình bên nhau,

Em quay mặt vào tường.

Bông hồng ư? Bông hồng ra sao?

Đó là bông hoa? Hay là cục đá?

Hỡi thời gian tệ hại

Sao mi gây lo ngại

Chẳng đâu vào đâu?

Mi đang hiện hữu - rồi mi trôi qua.

Mi sẽ trôi qua - thế là tuyệt đẹp.

Miệng cười, tay ôm nhau

Chúng ta cố tìm hòa thuận

Cho dù chúng ta khác biệt

Như hai giọt nước trong lành.

Bản đồ

Bài thơ cuối cùng của Wislawa Szymborska

Tấm bản đồ

trải phẳng trên mặt bàn

Không dịch chuyển

không suy suyển.

Bên trên bản đồ -

hơi thở con người của tôi

không tạo ra những cơn lốc xoáy,

không xóa nhòa những sắc màu tươi rói

của tấm bản đồ.

Ngay cả biển cũng xanh hoài màu xanh dễ chịu

bên những bờ nứt toang.

Ở đây cái gì cũng nhỏ xíu, tới được, rất gần.

Tôi có thể gí đầu móng tay vào núi lửa,

và chẳng cần đi găng dày gì cả,

vẫn xoa tay trên trên hai cực địa cầu,

một cái nhìn của tôi

thâu tóm từng sa mạc

cùng con sông liền kề.

Vài cây nhỏ cỏn con,

là ký hiệu rừng nguyên sinh ở đó

đi trong rừng cây như thế

làm sao cos chuyện lạc đường.

Phía tây, phía đông,

bên trên, bên dưới đường xích đạo –

im lìm như anh túc đã gieo(*)

trong mỗi hạt màu đen

con người đang sinh sống.

Mồ tập thể, những trận hủy diệt bất ngờ

không có chỗ trên bản đồ này.

Biên giới các quốc gia nửa mờ nửa tỏ,

dường như các đường biên này đang do dự

có nên trường tồn hay không.

Tôi thích bản đồ này, vì bản đồ nói dối.

Vì sự thật trêu gan bị bản đồ cấm cửa.

Vì vừa hảo tâm vừa vui tính,

bản đồ trải lên mặt bàn cho tôi một thế giới,

chẳng phải thế giới này./.

(*)Tục ngữ Ba Lan - yên lặng như tờ, không một tiếng động, tiếng sột soạt nào. Sử dụng câu tục ngữ có nói đến hạt anh túc này, tác giả còn có một ẩn ý: Trên bản đồ, những chấm đen nằm rải rác, nom như hạt anh túc đã gieo, chính là ký hiệu các thành phố, thị xã, thị trấn… nơi con người sống đông đúc - ND.



Bài liên quan
  • Phù sa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Phù sa của tác giả Dương Văn Lượng.
(0) Bình luận
  • Mưa chùa Trăm Gian
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Mưa chùa Trăm Gian của tác giả Phạm Đình Ân.
  • Tặng mùa Em mười tám
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Tặng mùa Em mười tám của tác giả Giang Đăng.
  • Mong ước ngày xuân
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Mong ước ngày xuân của tác giả Bích Hạnh.
  • Nỗi nhớ mùa xuân
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Nỗi nhớ mùa xuân của tác giả Nguyễn Đại Bường.
  • Trước mùa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Trước mùa của tác giả Đặng Huy Giang.
  • Hương cốm ấy
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Hương cốm ấy của tác giả Châu Anh Tuấn.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Những mùa xuân nối tiếp
    Mùa xuân vẫn về qua cây cầu vắt ngang sông. Một khúc sông rộng đủ để những chuyến đò ngang bối rối, chênh chao. Khi không còn chở đò nữa, bóng người lái đò cứ thế xa dần, mờ dần phía cuối con đê. Bến đỗ, nẻo về ngoằn ngoèo, xa tít tắp. Ai đó còn gọi với: thầy ơi, u ơi. Chiếc lá rơi vào chiều lỗi hẹn. Quê và những mùa xuân nối tiếp làm xao động tấm chân tình.
  • “Thi dĩ ngôn chí”, tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế triều Nguyễn
    Chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí” được dàn dựng như một câu chuyện sử thi giàu cảm xúc, tái hiện đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XIX dưới thời Triều Nguyễn và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế.
  • Ba tập thơ thiếu nhi mới chào mừng Ngày thơ Việt Nam 2026
    Chào mừng Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc ba tập thơ thiếu nhi mới: “Chuyện Mây nhỏ đi tìm Bài Thơ” của Hoa Cúc, “Có một Trái Đất phẳng trong mắt em” của Lý Thăng Long và “Thế giới đảo ngược” của Nguyễn Quỳnh Mai. Những ấn phẩm mới mang đến những vần thơ trong trẻo, giàu nhạc tính và vần điệu, mở ra một thế giới giàu tưởng tượng, đa thanh, hòa cùng nhịp sống hiện đại của trẻ.
  • [Podcast] Chùa Bồ Đề - Ngôi cổ tự linh thiêng giữa lòng Thủ đô
    Chùa Bồ Đề nằm ở phố Phú Viên, phường Bồ Đề, Hà Nội, cách bờ bắc cầu Chương Dương khoảng 500m về phía Nam. Nơi chùa chính thờ Phật pháp, vương triều Nhà Trần, tam tòa thánh Mẫu.
  • Xã Yên Xuân (Hà Nội): Tổ chức Hội nghị tiếp xúc cử tri ứng cử đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026-2031.
    Theo đó, Đơn vị bầu cử số 8 (thôn Sổ Tơi, thôn Đầm Bối, thôn Luồng Lặt, thôn Hội Hương), Đơn vị bầu cử số 4 (thôn 5 Tiến Xuân, thôn 6 Tiến Xuân, thôn Đồng Rằng) và Đơn vị bầu cử số 3 (thôn 2 Tiến Xuân, thôn 3 Tiến Xuân, thôn 4 Tiến Xuân) được tổ chức vào sáng 5/03/2026.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội vào top 50 thành phố đẹp nhất thế giới
    Condé Nast Traveler cho rằng, dù Hà Nội đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng, thành phố vẫn giữ được “tâm hồn lãng mạn” và chiều sâu văn hóa – yếu tố làm nên bản sắc riêng, khác biệt so với nhiều đô thị lớn trong khu vực.
  • “Cẩm nang Bầu cử” hỗ trợ cử tri phường Ba Đình tiếp cận thông tin dễ dàng
    Hướng tới Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Ba Đình đã ra mắt sản phẩm truyền thông số mang tên “Cẩm nang Bầu cử” cùng các video AI hướng dẫn quy định bỏ phiếu và tiêu chuẩn đại biểu.
  • Phường Phú Thượng phát huy dân chủ trước ngày bầu cử
    Hướng tới Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, các tổ dân phố trên địa bàn phường Phú Thượng đã đồng loạt tổ chức hội nghị tọa đàm, mạn đàm về cơ cấu, tiêu chuẩn đại biểu, danh sách và tiểu sử người ứng cử.
  • Trưng bày giới thiệu những di sản tư liệu quý trong không gian “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản”
    Chuyên đề diễn ra trong 3 ngày (từ 3-5/3), mang đến cơ hội hiếm có để công chúng tận mắt chiêm ngưỡng những nét châu phê cùng lời chúc hanh thông, dấu triện cát tường của các vị Hoàng đế triều Nguyễn còn được bảo tồn nguyên vẹn trên Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn – những tài liệu gốc có giá trị đặc biệt về lịch sử, pháp lý và văn hóa.
  • [Infographic] Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND TP Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031
    Cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra ngày 15/3/2026. Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội - Phó Bí thư Đảng ủy các cơ quan Thành phố Hà Nội, Bí thư Đảng ủy HĐND Thành phố Hà Nội, Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI (đơn vị bầu cử số 4) và đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII (đơn vị bầu cử số 13), nhiệm kỳ 2026 - 2031.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Thành thị - Ký ức di truyền”
    Tri Thức Trẻ Books phối hợp cùng NXB Văn học vừa ra mắt bạn đọc tiểu thuyết “Thành thị - Ký ức di truyền” của tác giả Tử Ảnh. Tác phẩm mang màu sắc hiện thực huyền ảo, đan xen yếu tố kinh dị, đặt thành phố vào vị trí một “cơ thể sống” - nơi lưu giữ ký ức, thương tích và những bí mật chưa từng được gọi tên.
  • Lễ hội đền Và xuân Bính Ngọ: Gìn giữ di sản văn hóa, gắn kết Nhân dân đôi bờ sông Hồng
    Sáng 3/3 (tức 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ) nghi lễ quan trọng nhất trong kỳ chính hội Đền Và (phường Sơn Tây, TP. Hà Nội) - lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản sang Đền Ngự Dội (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) được tổ chức long trọng với sự tham gia của nhân dân các làng: Vân Gia, Nghĩa Phủ, Mai Trai, Thanh Trì, Ái Mỗ, Phú Nhi, Phù Sa trước đây (nay là 7 tổ dân phố của phường Sơn Tây) cùng thôn Duy Bình, xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ.
  • Hà Nội xếp hạng 37 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã ký ban hành Quyết định số 882/QĐ-UBND ngày 27/02/2026 về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
  • Trưng bày nghệ thuật sắp đặt tại Bảo tàng Hà Nội
    Tâm điểm của chương trình là không gian sắp đặt “Chiến tranh và Hòa bình” do hai nghệ sĩ Thu Trần và Tây Phong thực hiện. Tác phẩm được kiến tạo từ những mảnh xác máy bay và vỏ bom do bảo tàng sưu tầm, lưu giữ.
  • Hoa phong linh nhuộm vàng góc phố Hà Nội
    Những ngày đầu tháng 3, sắc vàng hoa phong linh nở rộ đã biến một góc phố Hà Nội thành điểm check-in thu hút đông đảo người dân và du khách đến chiêm ngưỡng, chụp ảnh.
Chùm thơ của Wislawa Szymborska
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO