Thơ

Chùm thơ của Wislawa Szymborska

Lê Bá Thự (dịch từ nguyên bản tiếng Ba Lan) 14:41 26/10/2023

Năm 2023 là năm kỉ niệm 100 năm ngày sinh nữ nhà thơ Wislawa Szymborska (1923 - 2023) - tác giả đã được giải thưởng Nobel Văn học năm 1996. Nhân dịp này Nhà nước Ba Lan đã quyết định chọn Năm 2023 là năm Wislawa Szymborska, để ghi nhớ công lao to lớn của bà đối với nền văn học giàu truyền thống của Ba Lan. Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ ba bài của bà qua dịch thuật của nhà văn, dịch giả Lê Bá Thự.

tac-gia-w.-szymborska.jpg

Không có gì hai lần

Không có gì xẩy ra hai lần

Sẽ chẳng bao giờ là như vậy

Mới hay đó là nguyên nhân

Khi sinh ra ta không thuần thục

Ta không lão luyện lúc từ trần.

Cho dù là những học trò tột cùng dốt đặc

dưới mái trường thế gian,

chúng ta chẳng thể nào tái lập

dù một mùa đông hay hè.

Không có ngày nào lặp lại,

Không có hai đêm như nhau,

Không có hai nụ hôn giống hệt,

Không có hai ánh mắt nhìn

Lại y như một.

Hôm qua bên em

có người nhắc tên anh

em như được một bông hồng

bay qua cửa sổ mở vào phòng.

Hôm nay chúng mình bên nhau,

Em quay mặt vào tường.

Bông hồng ư? Bông hồng ra sao?

Đó là bông hoa? Hay là cục đá?

Hỡi thời gian tệ hại

Sao mi gây lo ngại

Chẳng đâu vào đâu?

Mi đang hiện hữu - rồi mi trôi qua.

Mi sẽ trôi qua - thế là tuyệt đẹp.

Miệng cười, tay ôm nhau

Chúng ta cố tìm hòa thuận

Cho dù chúng ta khác biệt

Như hai giọt nước trong lành.

Bản đồ

Bài thơ cuối cùng của Wislawa Szymborska

Tấm bản đồ

trải phẳng trên mặt bàn

Không dịch chuyển

không suy suyển.

Bên trên bản đồ -

hơi thở con người của tôi

không tạo ra những cơn lốc xoáy,

không xóa nhòa những sắc màu tươi rói

của tấm bản đồ.

Ngay cả biển cũng xanh hoài màu xanh dễ chịu

bên những bờ nứt toang.

Ở đây cái gì cũng nhỏ xíu, tới được, rất gần.

Tôi có thể gí đầu móng tay vào núi lửa,

và chẳng cần đi găng dày gì cả,

vẫn xoa tay trên trên hai cực địa cầu,

một cái nhìn của tôi

thâu tóm từng sa mạc

cùng con sông liền kề.

Vài cây nhỏ cỏn con,

là ký hiệu rừng nguyên sinh ở đó

đi trong rừng cây như thế

làm sao cos chuyện lạc đường.

Phía tây, phía đông,

bên trên, bên dưới đường xích đạo –

im lìm như anh túc đã gieo(*)

trong mỗi hạt màu đen

con người đang sinh sống.

Mồ tập thể, những trận hủy diệt bất ngờ

không có chỗ trên bản đồ này.

Biên giới các quốc gia nửa mờ nửa tỏ,

dường như các đường biên này đang do dự

có nên trường tồn hay không.

Tôi thích bản đồ này, vì bản đồ nói dối.

Vì sự thật trêu gan bị bản đồ cấm cửa.

Vì vừa hảo tâm vừa vui tính,

bản đồ trải lên mặt bàn cho tôi một thế giới,

chẳng phải thế giới này./.

(*)Tục ngữ Ba Lan - yên lặng như tờ, không một tiếng động, tiếng sột soạt nào. Sử dụng câu tục ngữ có nói đến hạt anh túc này, tác giả còn có một ẩn ý: Trên bản đồ, những chấm đen nằm rải rác, nom như hạt anh túc đã gieo, chính là ký hiệu các thành phố, thị xã, thị trấn… nơi con người sống đông đúc - ND.



Bài liên quan
  • Phù sa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Phù sa của tác giả Dương Văn Lượng.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Khai mạc chương trình "Tết Việt - Tết Phố" 2026
    Sáng 17/1, tại Trung tâm Văn hóa nghệ thuật (số 22 Hàng Buồm, Hà Nội), hoạt động văn hóa mừng Đảng, mừng xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Tết Việt - Tết Phố” đã chính thức khai mạc, đưa công chúng và du khách trở lại không gian Tết truyền thống trong lòng khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm.
  • Đưa các loại hình nghệ thuật chất lượng, giàu giá trị thẩm mỹ đến gần hơn với đông đảo công chúng
    Tiếp nối thành công và sức lan tỏa tích cực từ chương trình "Âm nhạc cuối tuần", Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tiếp tục giới thiệu tới công chúng Thủ đô chương trình "Tạp kỹ cuối tuần", diễn ra vào lúc 19h30 ngày 18/1, hứa hẹn mang đến một không gian nghệ thuật đa sắc, gần gũi và giàu tính trải nghiệm.
  • Điểm đến tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài giữa lòng Hà Nội
    Với hàng trăm hiện vật, tư liệu, hình ảnh và tác phẩm gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp cầm bút của nhà văn Tô Hoài (1920 – 2014), Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài (số 21B ngõ Đoàn Nhữ Hài, phường Cửa Nam, TP. Hà Nội) hứa hẹn là điểm đến văn hóa dành cho công chúng tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài.
  • Hòa nhịp với "Ngẫu hứng Tây nguyên" cùng "Âm nhạc cuối tuần" chiều ngày 18/1
    Chiều Chủ nhật ngày 18/1, "Âm nhạc cuối tuần" tiếp tục mở ra một cuộc hẹn âm nhạc mới, nơi jazz trở thành ngôn ngữ chung kết nối con người với không gian đô thị. Bên cạnh các tác phẩm quốc tế, điểm nhấn của buổi biểu diễn là những sáng tác và ca khúc gắn với Việt Nam như "Hà Nội mùa vắng những cơn mưa" với phần solo saxophone và "Ngẫu hứng Tây Nguyên", cho thấy khả năng kết hợp giữa jazz với âm hưởng truyền thống.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Tiếng “tút tút” cuối cùng (Kỳ 2)
    Xóm Tìm nằm nép mình bên dòng sông Trà Lý, nơi bầu trời dường như sà xuống thấp hơn, và mùi bùn non cứ thế quyện vào hơi thở, vào máu thịt của những người dân lam lũ. Ở cái xóm nhỏ ven đê này, mỗi buổi sáng, vào lúc sáu giờ, một chuỗi âm thanh quen thuộc “tút tút…” lại vang lên từ chiếc loa truyền thanh của xã đặt trên đỉnh cột làm từ một cây xoan già.
  • Ra mắt Không gian văn hóa Trấn Vũ quán
    Phường Ba Đình đã ra mắt Không gian văn hóa - Trấn Vũ quán tại di tích đền Quán Thánh, sự kiện càng có ý nghĩa hơn khi Thủ đô đang tràn ngập không khí vui tươi của những ngày đầu năm mới, chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và chuẩn bị đón Tết cổ truyền của dân tộc
  • Độc đáo Lễ hội A Riêu Ngọi Đung của người Pa Cô
    Người dân Pa Cô vùng cao A Lưới phụng dựng và tái hiện lại Lễ hội A Riêu Ngọi Đung - Lễ mừng nhà mới tại Làng Văn hóa các dân tộc xã A Lưới 3 (TP Huế).
  • Ga Hà Nội - điểm hẹn của hội họa và mùa xuân
    Từ ngày 14/1/2026 đến ngày 12/2/2026 tại Sảnh tầng 2, Ga Hà Nội (số 120 Lê Duẩn) diễn ra Triển lãm “Mừng Đảng - mừng Xuân Bính Ngọ” do Câu lạc bộ Sáng tác đề tài Xây dựng Tổ quốc - Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức. Triển lãm mang đến một không gian nghệ thuật đặc biệt ngay giữa nhịp chuyển động của đời sống đô thị, nơi hội họa hòa quyện cùng hơi thở mùa xuân.
  • Khai quật khảo cổ Nền nhà Pháo binh tại Hoàng thành Thăng Long
    Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương đã ký Quyết định số 51/QĐ-BVHTTDL ngày 10/1/2025 về việc cho phép khai quật khảo cổ Nền nhà Pháo binh tại Hoàng thành Thăng Long.
  • “Tết Việt - Tết Phố” 2026: Lan tỏa giá trị văn hóa Tết truyền thống trong khu phố cổ
    Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với các tổ chức, cá nhân tổ chức chương trình “Tết Việt - Tết Phố” nhằm tái hiện, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa Tết truyền thống trong không gian di sản đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội.
Chùm thơ của Wislawa Szymborska
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO