Tác giả - tác phẩm

“Chợt xanh về thương nhớ mênh mang”

Lý Uyên • 18:01 21/10/2024

“Đêm hoa vàng” là tập thơ mới ra mắt của nhà thơ Bình Nguyên Trang, do NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 5/2024. Nhan đề cuốn sách cũng là tên của một bài thơ trong ấn phẩm. Tập thơ gồm 43 thi phẩm, 124 trang, được chia làm hai phần: “Thuyền đã mất dấu buồm, sông đã vội” và “Niệm”.

bia-sach-2.jpg

Lật những trang thơ trong phần “Thuyền đã mất dấu buồm, sông đã vội”, dâng tràn một màu xanh vời vợi nhớ thương, thơm tho và nguyên lành xen trong niềm nuối tiếc những ngày đã cũ. Đó là những tiếc nhớ vương vấn đã qua và là nồng nhiệt tuổi trẻ:

Có thể một sáng nào ngủ dậy
giấc mơ ngày xưa theo gió quay về
ngoài khung cửa trời xanh màu quá khứ
và tim ta nao nức mùa hè

Nắng chất vấn ta về tuổi trẻ
những tháng năm lộng lẫy qua rồi
hay vẫn đấy trong phượng hồng rực cháy
môi thanh xuân còn tiếc một chân trời

Ta đã qua bao đoạn đường đời
phượng nhỏ máu những mặt đường bặt gió
bàn chân bỏng niềm đau vụn vỡ
vết dấu còn phía cuối một câu thơ
(Có thể một sáng nào ngủ dậy)
là:“Người đã vắng mà ngày vời vợi/ Còn loang một bờ cõi riêng tôi” (Nguyện cầu tháng Tám), và:“tôi ngồi đây tôi của xưa cũ rồi/ của ngày bơ vơ tìm tình yêu lối nhỏ/ hoa rụng tím một chiều đầy gió (Khoảng trời màu tím), và dù thế nào vẫn vờn lên một sắc xanh lưng trời: “cỏ của nhớ thương còn xanh tha thiết cuối trời” (Khoảng trời màu tím).

Là những nhói lòng vang lên khi chợt gặp cảnh cũ:
Trên bến sông thuyền nhỏ chở cơn mê
Cho ta trôi về bờ tuổi trẻ
Cỏ may đẫm sương người đi lòng chưa gỡ
Nguyện thề xưa còn nhói đến giờ.
(Trong cơn giông tình cờ)

Nhưng dù vậy, có lẽ “Đêm hoa vàng” của Bình Nguyên Trang mang một nỗi buồn dửng dưng. Là buồn đấy, nhưng lại dửng dưng, tưởng mâu thuẫn nhưng sự dửng dưng ấy chính là một cách thản nhiên đối diện, một chút bất cần chăng:

Từng vốc buồn
ném vào sẫm tối
tàn tro bay màu cánh hoa hồng
trong ánh sáng cuộc đời hư ảo
còn bóng người như một chấm sao

Không mặt nạ
không bụi mù xiêm áo
chợ phù du lời mua bán ồn ào
yên lặng quá
yên lặng là ngôi đền an trú
ta soi vào thăm thẳm đời nhau
(Tự sự)

Phần “Niệm” với 17 thi khúc thực sự là một nốt lặng. Dường như, khi ta tìm tới chùa chiền, lòng ta sẽ bình yên hơn:
“Nếu có chùa thì chính mỗi chúng ta là ngôi chùa đó, chẳng phải chen chúc cầu tìm đâu xa. Hãy dọn cỏ, hãy làm sạch lối đi, hãy đốt trầm cho ngôi chùa Tâm ta thơm ngát. Chúng ta đã bỏ quên ngôi chùa trong lòng mình bấy lâu, mặc cho rêu tham sân bám kết. Chúng ta lang thang cầu bơ cầu bất. Chúng ta đợi Thần Phật. Chúng ta cúi rạp đầu và khấn.” (Chùa ở đâu).

Bắt đầu khúc “Niệm” với bài thơ “Chùa ở đâu”, Bình Nguyên Trang dường như khẳng định rằng hồn thơ “Đêm hoa vàng” đã bước sang một nốt lặng, một sự chững lại như đã đủ trải nghiệm, đủ để hiểu rằng:

Kinh kệ làm chi nếu để mẹ buồn
mẹ đã già rồi như gió lắt lay
mẹ đã ôm con một đời không mỏi
mẹ vẫn ôm con lúc con lầm lỗi
ai buông tay con cũng không sợ hãi
khi sau lưng con còn mẹ vỗ về
(Đoản khúc dâng mẹ)

Hồn thơ đằm thắm ấy không còn nhiều rung động xôn xao nuối tiếc quá vãng nữa mà đã chững lại để “Trò chuyện với hoa”, để tự nhủ “Tôi ơi đừng ngại/ giá lạnh cuộc đời/ trái tim còn vui/ tình còn ấm nóng” (Trong tình riêng tôi) hay:

Đầy ắp hay rỗng không
đâu cần chi phải nói
người đã đi qua sông
hay người đang còn đợi
buông mong ngóng đi rồi
VỀ khác gì ĐÃ TỚI
[…]
Vô ngôn hay có lời
đâu còn là dấu hỏi
chiều đi chiều lại tới
đâu bận lòng nắng rơi…
(Chiều)

Từ một nỗi buồn mênh mang trong “Nguyện cầu tháng Tám”, xuyến xao trong “Khoảng trời màu tím”, trăn trở trong “Xin tình yêu còn lại”, khát khao yêu trong “Trong mênh mông thiên hà” đến sẵn sàng cho “Một mình thu”, nhìn ra “Màu thế gian” để đến “Những mùa trăng ta đã quên” hay “Trở về” là một hành trình của biến động mạnh mẽ về cảm xúc đến sự đằm thắm vững vàng. Và: “Hoa vàng ơi/ vàng ơi hoa đêm/ Người còn ở đây hay về chân trời khác/ Liên quan không mà ta bận lòng” (Đêm hoa vàng).

Tập thơ giàu cảm xúc như trôi trong thiên hà vời vợi xanh - màu xanh ký ức và màu xanh khung trời thơ mộng nhiều ước mong: “Lá hoa bay tháng Tám ấm vai người/ cho tôi tựa những chênh chao mùa hạ/ môi khô khát, ngực sầu ủ rũ/ chợt xanh về thương nhớ mênh mang” (Nguyện cầu tháng Tám). Không ít lần, Bình Nguyên Trang khẳng định những chiêm nghiệm cuộc đời qua từng góc nhìn tinh tế. Có lẽ vì thế mà “Đêm hoa vàng” thực sự rất thơ, lại như mộng như thực, như hoa vàng trong đêm…

binh-nguyen-trang-vhsg2.jpg
Nhà thơ Bình Nguyên Trang tên thật là Vũ Thị Quỳnh Trang, sinh năm 1977 tại Nam Định. Chị là hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhà văn Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam và đang công tác tại Báo Nhân dân. Chị đã xuất bản 5 tập thơ, 2 tập truyện ngắn, 2 tập ký chân dung, 1 tập tản văn và 1 tập truyện ký in chung. Năm 1997, chị giành giải Nhất Tác phẩm tuổi xanh Báo Tiền Phong. Năm 2012, chị giành giải B của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam cho tập thơ “Những bông hoa đang thiền”.
Bài liên quan
  • Tái bản nhiều ấn phẩm đặc sắc về Hà Nội
    Nhân dịp kỉ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024), NXB Kim Đồng tái bản nhiều ấn phẩm đặc sắc về Hà Nội. Những cuốn sách cho thấy bề dày lịch sử, bề sâu văn hóa, truyền thống hào hoa, thanh lịch nhưng cũng rất dũng cảm kiên cường của Người Hà Nội. Và không chỉ gợi nhớ những ký ức đẹp đẽ về Hà Nội xưa, những cuốn sách mang âm hưởng của Hà Nội ngày hôm nay cho độc giả thêm tự hào về Thủ đô mến yêu.
(0) Bình luận
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Những nghịch lý của tuổi trẻ trong kỷ nguyên số
    Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
  • Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đưa 7 cuốn sách lên Amazon
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa chính thức đưa 7 cuốn sách đầu tiên lên nền tảng Amazon, bắt đầu mở bán tới bạn đọc toàn cầu. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới của Nhà xuất bản trong đổi mới phương thức phát hành, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
  • Hồi ký “Nghèo”: Viết lại cuộc đời từ những ký ức đau thương
    Có những cuốn sách khiến người đọc day dứt không phải bởi câu chuyện được kể quá đẹp đẽ, mà bởi hiện thực trong đó trần trụi đến mức người ta khó lòng ngoảnh mặt làm ngơ. “Nghèo” của Katriona O’Sullivan do NXB Thế giới và Alpha Books liên kết xuất bản là một cuốn tự thuật như thế. Qua những ký ức về tuổi thơ nghèo khó, gia đình bất ổn và hành trình vượt lên nghịch cảnh, tác giả không chỉ kể lại những gì mình đã trải qua mà còn cho thấy một con người có thể phải đấu tranh đến nhường nào để giành lấy quyền đ
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Đặt cọc VinFast VF 5 mới tới 18/11: Ưu đãi 10 triệu đồng, nhiều tiện nghi hỗ trợ người lái
    VinFast VF 5 mới kết hợp công nghệ hỗ trợ người lái với khoang nội thất tiện dụng, tạo sức hút với khách mua ô tô lần đầu. Mẫu xe đang được ưu đãi 10 triệu đồng trong thời gian cọc sớm từ 12-18/11/2026.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
“Chợt xanh về thương nhớ mênh mang”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO