Văn hóa – Di sản

“Bầu Show - Độc cầm thanh âm”: Khi âm nhạc truyền thống và hiện đại cùng hoà nhịp

Tô Ngọc Oanh 23/06/2024 07:28

Đàn bầu, từ lâu đã gắn liền với các thể loại âm nhạc dân gian như hát Xẩm, hát Chèo. Tuy nhiên, ngày nay, với mong muốn giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, đàn bầu đã có những thay đổi, biến tấu để hòa mình vào dòng chảy âm nhạc hiện đại. Đó cũng là “thời khắc chuyển mình” được thể hiện rõ tại sự kiện “Bầu Show - Độc cầm thanh âm” do Further, nhóm sinh viên chuyên ngành Quản lý giải trí và sự kiện của Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức vào ngày 20/6 vừa qua. Sự kiện không chỉ đánh dấu sự kết hợp độc đáo giữa âm thanh mộc mạc của đàn bầu và nhạc điện tử, mà còn mở ra một không gian âm nhạc sáng tạo, mang lại những trải nghiệm mới lạ và hấp dẫn cho khán giả.

Sự kiện “Bầu Show - Độc cầm thanh âm” với đàn bầu là chủ thể chính được khai thác và thể hiện trong ba hồi chương: từ lặng lẽ âm thầm và ẩn mình bổ trợ các thể loại âm nhạc dân gian như hát Xẩm, hát Chèo trong hồi 1: Thanh âm thời gian đến khi không còn gò bó trong vai trò phụ trợ, vai trò “đệm hát” mà đàn bầu đã “cất lên tiếng hát” với những giai điệu độc tấu ở hồi 2: Giai điệu độc tấu và hòa nhịp với dòng chảy đương đại khi kết hợp với nhạc điện tử qua hồi 3: Thanh âm thời đại.

Từ ẩn mình lặng lẽ đến “độc cầm thanh âm”

Đàn bầu (hay còn gọi là Độc Huyền Cầm) là một nhạc cụ thuần Việt nhất, đặc trưng nhất của dân tộc Việt và cũng được coi là một trong số hiếm hoi những cây đàn độc nhất vô nhị trên thế giới bởi cấu trúc, âm thanh cũng như lối diễn tấu không giống bất kỳ một loại nhạc cụ nào.

Trong văn hóa Việt Nam nói chung, trong nền âm nhạc Việt Nam nói riêng, đàn bầu giữ một vị trí bền vững không thể phủ nhận. Từ trong các sinh hoạt âm nhạc dân gian, các lễ nghi phong tục, các loại hình sân khấu truyền thống, âm nhạc cung đình cho tới các sáng tác mới cho nhạc cụ dân tộc, nhạc cụ phương Tây.

Tiết mục "Đào liễu" được thể hiện tại sự kiện là sự kết hợp giữa đàn bầu và hát chèo.

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử để hai chữ “Việt Nam” hiên ngang sánh vai với các cường quốc năm châu, và cũng từng ấy năm, đàn Bầu với những âm hưởng “tích tịch tình tang” du dương, trầm lắng vẫn luôn tồn tại trong huyết mạch dân tộc, lặng lẽ âm thầm và ẩn mình bổ trợ các thể loại âm nhạc dân gian như hát Xẩm, hát Chèo…

Tiếng đàn bầu như “những giọt âm thanh tâm hồn của dân tộc”, chứa đựng cả nhiều âm hưởng đa sắc văn hóa. Dù là trong những lúc thăng trầm, hay trong những thời kỳ hưng thịnh, tiếng đàn bầu vẫn vang lên, như một lời nhắc nhở về cội nguồn, về truyền thống văn hóa phong phú và sâu sắc của dân tộc.

z5563458434818_51a210b722c700bd45e526b8ccc3ccec(1).jpg
Người Việt ví âm thanh của đàn Bầu như “những giọt âm thanh tâm hồn của dân tộc”, chứa đựng cả nhiều âm hưởng đa sắc văn hóa.

Theo thời gian, không chỉ dừng lại ở vai trò bổ trợ cho các thể loại âm nhạc dân gian, đàn bầu đã dần trở thành một nhạc cụ độc lập với những giai điệu độc tấu đặc trưng khó có thể thay thế. Sự “lột xác” ngoạn mục này là kết quả của bao nỗ lực bền bỉ từ nhiều thế hệ nghệ nhân, nghệ sĩ. Họ đã không ngừng cải tiến kỹ thuật, mầu âm và ngoại hình thân đàn để đáp ứng thị hiếu của thời đại và cho ra đời những tác phẩm dành riêng cho đàn bầu. Nó cũng là minh chứng cho khả năng thích ứng và sáng tạo của nhạc cụ dân tộc Việt Nam.

z5563633007924_f669d07f5107c2524be91425a155c11e.jpg
Khán giả trải nghiệm chơi đàn bầu tại sự kiện.

Tiếng đàn bầu như lời thủ thỉ, kể chuyện về quê hương, về tình người, về những giá trị nhân văn cao cả. Qua từng phím đàn, từng giai điệu, đàn bầu không chỉ là một nhạc cụ, mà còn là một biểu tượng của văn hóa và tâm hồn Việt Nam.

Hòa mình vào dòng chảy đương đại

Theo dòng chảy của thời gian, những nghệ sĩ, nghệ nhân đàn bầu đã không ngừng sáng tạo và khám phá các kỹ thuật mới để làm phong phú thêm âm sắc của đàn bầu. Từ hình dáng đến chất liệu làm đàn; từ tác phẩm đến cách thức trình diễn, kỹ năng chơi đàn, nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu thưởng thức âm nhạc của con người Việt Nam hiện đại. Chính nhờ sự đổi mới này, đàn bầu không chỉ giữ được vị trí quan trọng trong âm nhạc truyền thống mà còn phát triển ở những sân khấu âm nhạc hiện đại.

z5563632996230_28cf47ca6c15d8ded5e7c2325acc2ef3.jpg
Nghệ sĩ trẻ mang đến "làn gió mới" làm phong phú âm sắc đàn bầu.

Chia sẻ tại sự kiện, NSƯT Xuân Diệu - Nhà hát Chèo Việt Nam cho biết, hiện nay đàn bầu đã được cải tiến cộng hưởng với âm nhạc điện tử để cho âm thanh đàn trở nên vang hơn, nhưng tiếng đàn bầu vẫn luôn giữ được sự “mộc mạc” đặc trưng của nó. Sự kết hợp này đã tạo ra những trải nghiệm âm nhạc mới lạ và hấp dẫn, thu hút được sự quan tâm của nhiều thế hệ khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ, những người yêu thích sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.

z5563633009615_804ed454b63d23285b23a733893baaf9.jpg
NSƯT Xuân Diệu chia sẻ tại sự kiện.

Sự đổi mới trong cách biểu diễn và kỹ thuật chơi đàn đã mở ra những cơ hội mới cho nghệ sĩ đàn bầu, trong đó có các nghệ sĩ trẻ. Họ không chỉ được truyền cảm hứng từ những giá trị truyền thống mà còn được khuyến khích sáng tạo, khám phá những hướng đi mới trong âm nhạc. Điều này đã góp phần làm phong phú thêm bản sắc âm nhạc dân tộc, đồng thời giúp đàn bầu tiếp cận được nhiều hơn với thế hệ khán giả hiện đại.

z5563632225104_f77d7ff79c872f38aeca175a3dc0afa4.jpg
Sự kết hợp độc đáo giữa đàn bầu và âm nhạc hiện đại.

Theo đó, các tiết mục biểu diễn tại “Bầu Show - Độc cầm thanh âm” đã minh chứng cho sự linh hoạt và khả năng thích ứng của đàn bầu trong nhiều thể loại âm nhạc khác nhau. Từ những bản nhạc dân gian đậm chất Việt đến những giai điệu pop, rap và đặc biệt là nhạc điện tử, tất cả đều được thể hiện một cách tinh tế và hài hòa. Tiếng đàn bầu vẫn giữ được cái hồn mộc mạc, giản dị, nhưng cũng không kém phần hiện đại và phong phú khi được pha trộn với âm nhạc hiện đại.

z5563632981108_444fba64b33452f7bc34c9528333dd6e.jpg
Đàn bầu hòa âm cùng nhạc điện tử.

Nhìn chung, sự đổi mới trong cách biểu diễn và kỹ thuật chơi đàn bầu không chỉ tạo ra những cơ hội mới cho các nghệ sĩ mà còn góp phần làm giàu thêm di sản âm nhạc dân tộc. Sự kiện “Bầu Show - Độc cầm thanh âm” đã cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa các sắc thái trong âm nhạc, phản ánh sự đa dạng, phong phú khi các nền văn hóa giao thoa với nhau./.

Bài liên quan
  • ''Sứ giả văn hóa'' qua tiếng đàn bầu
    Suốt hơn 30 năm qua, Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Thị Lệ Giang - giảng viên đàn bầu Khoa Nhạc cụ truyền thống, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, đã đem tiếng đàn bầu đến hơn 80 quốc gia trên thế giới. Mỗi lần biểu diễn đàn bầu ở nước ngoài, Nghệ sĩ ưu tú Lệ Giang trở thành một “sứ giả văn hóa”, giúp bạn bè khắp năm châu thêm hiểu, thêm yêu văn hóa Việt Nam.
(0) Bình luận
  • Điệu múa trống bồng làng Triều Khúc
    Múa bồng đã xuất hiện ở nhiều nơi tại nhiều lễ hội và mỗi nơi múa bồng lại có dáng vẻ riêng. Tuy nhiên đến nay chỉ duy nhất ở làng Triều Khúc điệu múa này còn giữ được nguyên hồn cốt và thần thái.
  • Làm "sống lại" trò chơi được vua quan triều Nguyễn yêu thích
    “Đầu hồ” trò chơi truyền thống được vua, hạ thần, quan lại thời nhà Nguyễn yêu thích vừa được “Trung tâm Trải nghiệm thực tế ảo (VR) – Đi tìm Hoàng Cung đã mất” ra mắt và du khách có thể trải nghiệm trong Đại Nội Huế.
  • Đề nghị Lễ hội Sayangva vào danh mục Di sản văn hóa
    Lễ hội Sayangva còn gọi là lễ cúng thần Lúa hay là Mừng lúa mới. Đây là lễ hội lớn nhất của người Chơro, thường diễn ra từ rằm tháng 2 đến rằm tháng tư âm lịch hàng năm vào những ngày trời đẹp, đêm có trăng sáng. Lễ hội truyền thống này mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ.
  • Vẻ đẹp của ngôi chùa thờ vị thiền sư đầu tiên được phong hiệu Quốc sư
    Chùa Non Nước tên Hán là Sóc Thiên Vương Thiền Tự, nằm trong quần thể di tích Đền Sóc (xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội) không chỉ là nơi có cảnh đẹp kỳ vĩ giữa núi rừng mà nơi đây còn lưu giữ những giá trị lịch sử lâu đời của văn hóa Phật giáo Việt Nam.
  • “Bão Thánh Gióng hái cà” ở làng Bẽ
    Nói đến sự tích Thánh Gióng, mọi người đều nhớ chuyện cậu bé làng Gióng ở huyện Gia Lâm. Sau ba năm từ lúc sinh ra, cậu nằm trên chõng tre im lặng, chẳng biết nói cười. Đến một ngày nghe tiếng loa của sứ giả vua Hùng gọi tìm người tài, cậu vươn vai đứng dậy tình nguyện đi đánh giặc Ân.
  • Di tích Trung Giã: "Địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ
    Khu di tích cách mạng kháng chiến Trung Giã (thôn Xuân Sơn, xã Trung Giã, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội) là nơi diễn ra cuộc hội đàm giữa Bộ Tổng tư lệnh quân đội nhân dân Việt Nam và phái đoàn quân đội Pháp từ ngày 4/7-27/7/1954 để bàn về tất cả các vấn đề mà cuộc đàm phán ở Genève đặt ra. Di tích đang được huyện Sóc Sơn và TP. Hà Nội lên kế hoạch tôn tạo, tu bổ trở thành không gian giáo dục truyền thống cách mạng và lịch sử Thủ đô cho thế hệ trẻ.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và sự quan tâm sâu sắc tới văn học nghệ thuật
    Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra đi để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng bào cả nước. Trong suốt cuộc đời 80 năm của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có cống hiến vô cùng ý nghĩa. Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc; là nhà giáo, nhà lý luận, nhà văn hóa, và là một nhân cách lớn luôn hết lòng vì Đảng, vì dân... Với văn học nghệ thuật, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc và đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà.
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Tây Hồ tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho các tiểu thương, hộ kinh doanh
    Trong 2 ngày 18-19/7, Công an quận Tây Hồ đã phối hợp với Ban quản lý (BQL chợ quận tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho 100% cán bộ, viên chức, người lao động của BQL chợ và tiểu thương, hộ kinh doanh tại các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
Đừng bỏ lỡ
“Bầu Show - Độc cầm thanh âm”: Khi âm nhạc truyền thống và hiện đại cùng hoà nhịp
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO