thanh-am-xam-3.png
xam-7.png

xam-8.png
hat-xam-14.png

Những nghệ sĩ yêu Xẩm, những người yêu quý dòng nhạc dân gian, đã tìm đến và mang lại sức sống mới cho Xẩm. Họ không chỉ duy trì truyền thống mà còn sáng tạo, kết hợp các yếu tố hiện đại vào nghệ thuật truyền thống này.

276294933_424035489507890_4655223762347007177_n.jpg

Nhóm Xẩm Hà thành thành lập năm 2009, bởi nghệ sĩ hát xẩm Mai Tuyết Hoa – người học trò xuất sắc của nghệ nhân Hà Thị Cầu và nhà nghiên cứu lý luận âm nhạc Nguyễn Quang Long. Nhóm hoạt động với mục đích "Nỗ lực để Xẩm sống trong đời sống đương đại", đã làm sống lại nhiều bài Xẩm truyền thống, cũng như phục dựng dòng Xẩm Hà Nội, đặc biệt là Xẩm tàu điện.

Họ chú trọng vào việc kết hợp Xẩm với yếu tố đương đại, như trong “Xẩm trà đá” (phản ánh vấn đề xã hội hiện đại) và “Xẩm bốn mùa hoa Hà Nội” (ngợi ca vẻ đẹp văn hóa Hà Nội). Đặc biệt, nhóm đã sử dụng các kênh truyền thông như YouTube để phổ biến Xẩm với thế hệ trẻ. Năm 2015, trong liveshow “Xẩm và Đời”, nhóm đã kết hợp Xẩm với beatbox và hiphop, tạo nên một sự sáng tạo độc đáo trong nghệ thuật Xẩm với các nghệ sĩ Khương Cường (Xẩm), Minh Kiên (beatbox), Hoa Đức Công (hip hop).

tric(1).png

Từ đó đến nay, Hà Nội đã hình thành nên hàng chục câu lạc bộ, nhóm Xẩm. Từ sức sống của Xẩm Hà Nội, nhiều tỉnh, thành khác trên cả nước đã hình thành nên các câu lạc bộ, nhóm hát Xẩm. Lễ giỗ tổ nghề hát Xẩm được những người yêu Xẩm Hà Nội hồi sinh sau nửa thế kỷ vắng bóng. Hát Xẩm dần trở nên quen thuộc với nhiều người dân Hà Nội và du khách. Không chỉ các câu lạc bộ, nhóm Xẩm hoạt động tích cực, nhiều nghệ sĩ cũng nhiệt huyết đưa Xẩm đến công chúng thông qua hoạt động văn hóa, ra sản phẩm âm nhạc riêng về Xẩm.

xam.png
hat-xam.png

Xẩm vốn là môn nghệ thuật sinh ra nơi “đường phố”, là một hình thức để mưu sinh nơi đầu đường, góc chợ, bến nước, mom sông… Muốn bảo tồn đúng truyền thống thì cần không gian diễn xướng truyền thống. Bởi bản thân Xẩm là loại hình nghệ thuật đàn hát, không có vũ đạo, nội dung các bài hát mang tính chất châm biếm, đả kích, nói chuyện nhân tình thế thái... và thời kỳ cách mạng là cổ vũ động viên, tuyên truyền. Bên cạnh những giá trị đặc biệt trong quá khứ, ở giai đoạn hiện nay, môi trường trình diễn xưa đã không còn, thay vào đó là những môi trường trình diễn mới, sân khấu hóa, chuyên nghiệp hóa.

Vì thế, Xẩm cần được thích ứng với những thay đổi trong môi trường biểu diễn để tiếp tục tồn tại và phát triển. Sự sân khấu hóa và chuyên nghiệp hóa không nhất thiết làm mất đi bản chất của Xẩm, mà có thể là một cách để làm mới và phổ biến loại hình nghệ thuật này đến với đông đảo khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ. Điều quan trọng là cần giữ gìn và truyền tải đúng tinh thần, nội dung và cách thể hiện của Xẩm, đồng thời tạo ra không gian để nghệ thuật này có thể diễn xướng một cách tự nhiên và gần gũi như truyền thống.

Có thể kể đến một số ví dụ tiêu biểu cho quá trình tự chuyển mình lên sân khấu của Xẩm như:

xam-2.png
xam-3.png

Và gần đây nhất là vào ngày 2/12 vừa qua, tại Lễ hội Văn hoá Ẩm thực Hà Nội 2023, Xẩm kết hợp với ẩm thực mang lên sân khấu những bài hát với nội dung linh động, sáng tạo, và rất ấn tượng.

tric(2).png

Có thể thấy, thực tế, vài năm gần đây, tại Thủ đô Hà Nội, người yêu thích hát Xẩm đã có dịp khám phá nghệ thuật độc đáo này khá thường xuyên với nhiều chương trình được thực hiện bởi các nghệ sĩ chuyên nghiệp trong những nhóm tổ chức biểu diễn nghệ thuật truyền thống do họ tự tập hợp và thành lập. Trong đó, nổi bật và tích cực, tổ chức nhiều chương trình thành công có nhóm Đông Kinh cổ nhạc, Xẩm Hà thành…

hat-xam-2.png

Trong thời đại số hóa, mạng xã hội như Youtube, Facebook, TikTok, và Twitter đã trở thành cầu nối văn hóa vô cùng hiệu quả cho giới trẻ. Không chỉ là nơi giao lưu, kết bạn, mạng xã hội còn mở ra cánh cửa mới cho âm nhạc truyền thống, giúp loại hình diễn xướng dân gian này trở thành một xu hướng thu hút giới trẻ. Sự kết hợp này không chỉ làm sống lại nghệ thuật xưa mà còn là bước tiến quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển di sản văn hóa, tạo nên một làn sóng mới trong thế giới số.

Thế hệ trẻ bắt đầu tìm về văn hóa truyền thống, thể hiện tình yêu và sự kế thừa qua các dự án sáng tạo và nhân văn. Biết đến Xẩm, mê mẩn trước “sức sống” bền bỉ của loại hình nghệ thuật này trong xã hội đương đại, đồng thời với mong muốn đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với đời sống, nhiều bạn trẻ tích cực tổ chức các dự án, workshop và sự kiện văn hóa, nhằm tôn vinh, lan tỏa nghệ thuật hát Xẩm.

Có thể kể đến:

xam-5.png

Đây là những tín hiệu “tốt” trong quá trình tìm về di sản: Phục hồi, kế thừa và phát triển Xẩm mà đối tượng tổ chức là các bạn trẻ - thế hệ thanh niên nối tiếp đóng vai trò quan trọng trong quá trình gìn giữ, phát huy nghệ thuật hát Xẩm.

tric-2(1).png

Hà Nội đang tiến hành các bước cần thiết để làm hồ sơ đưa nghệ thuật hát Xẩm là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong giai đoạn đầu, Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội đã tiến hành kiểm kê các đơn vị, câu lạc bộ liên quan và số lượng người học, biểu diễn hát Xẩm. Việc xây dựng hồ sơ và các kế hoạch bảo tồn cho nghệ thuật hát Xẩm đang được thực hiện, nhằm mục tiêu lan tỏa và nâng cao giá trị của Xẩm Hà Nội trong cộng đồng và văn hóa đương đại hơn nữa./.

Nội dung & trình bày: Tô Ngọc Oanh

Bài liên quan
  • Bài 1: Các dòng Xẩm Hà thành xưa
    Hà Nội, thành phố của di sản văn hóa, từ lâu đã trở thành nơi lưu giữ và phát triển nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc - trong đó có hát Xẩm. Không chỉ là âm nhạc, Xẩm còn là tấm gương phản chiếu đời sống xã hội, thể hiện rõ tính nhân văn sâu sắc và làm phong phú đời sống tinh thần của cộng đồng.
(0) Bình luận
  • Những kỷ vật biểu tượng của chiến dịch Điện Biên Phủ
    Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” là dấu son chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, nhưng giá trị và thông điệp từ những kỷ vật kháng chiến của những năm tháng không thể nào quên sẽ còn mãi. Nó gợi nhớ một thời đạn bom, hy sinh thầm lặng, những cống hiến, đóng góp lớn lao của các thế hệ cha anh vì độc lập tự do và thống nhất Tổ quốc.
  • [Emagzine] Những anh hùng trẻ tuổi không tiếc thân mình vì
chiến thắng Điện Biên Phủ
    ​70 năm trước, chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Góp phần vào sự thành công của chiến thắng Điện Biên Phủ huyền thoại, những người chiến sĩ mang trên mình một tình yêu Tổ quốc, không tiếc thân mình, sẵn sàng hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
  • [Emagzine] Chiến dịch Hồ Chí Minh: Năm ngày làm nên “lịch sử”
    Chiến dịch Hồ Chí Minh - chiến dịch cuối cùng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong Cuộc tổng tấn công và nổi dậy Mùa Xuân 1975, là chiến dịch quân sự có thời gian ngắn nhất trong chiến tranh Việt Nam. Chỉ diễn ra trong 5 ngày (từ 26/4 đến 30/4/1975) song chiến dịch đã đánh dấu mốc son chói lọi trong lịch sử Việt Nam.
  • Bài cuối: Để Xẩm Hà Nội phát huy “trọn vẹn” giá trị
    Trong dòng chảy từ quá khứ đến hiện tại, Xẩm Hà Nội đã và đang được phục hồi, kế thừa và phát triển. Tuy nhiên, để thực sự phát huy “trọn vẹn” giá trị của xẩm Hà Nội một cách lâu dài và bền bỉ trong nhịp sống hiện đại thì vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức.
  • Bài 1: Các dòng Xẩm Hà thành xưa
    Hà Nội, thành phố của di sản văn hóa, từ lâu đã trở thành nơi lưu giữ và phát triển nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc - trong đó có hát Xẩm. Không chỉ là âm nhạc, Xẩm còn là tấm gương phản chiếu đời sống xã hội, thể hiện rõ tính nhân văn sâu sắc và làm phong phú đời sống tinh thần của cộng đồng.
  • Bài cuối: Hợp thành dòng chảy tinh hoa
    Sự hợp lưu giữa văn hóa Thăng Long và văn hóa xứ Đoài càng làm phong phú thêm bản sắc văn hóa kinh kỳ, đồng thời định hình một tầm vóc mới cho Thủ đô.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast]: Có phải hạ về trên sắc nắng
    Đối với tuổi học trò, cây bàng và cây phượng là hai loại cây đẹp nhất và có nhiều kỷ niệm nhất. Những chiếc lá bàng rơi rụng không chỉ báo hiệu sự chuyển mùa mà còn gợi lên trong lòng các em học sinh những kỷ niệm về những ngày đầu năm học mới. Còn khi hoa phượng nở báo hiệu một mùa hè nữa lại về.
  • Thêm một góc nhìn về chiến thắng Điện Biên Phủ
    NXB Chính trị quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Điện Biên Phủ: Nhiệm vụ bất khả thi” của PGS. TS Trần Viết Nghĩa. Với cách tiếp cận mới, sử dụng tư liệu trong và ngoài nước đa dạng, phong phú, cuốn sách góp phần làm sáng tỏ cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ của 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp của quân dân ta, mà mốc son chói lọi là chiến thắng Điện Biên Phủ.
  • 11 tác phẩm đoạt giải Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực Hà Nội lần thứ XI
    Sáng 12/6, tại Phố sách Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam phối hợp với Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hà Nội tổ chức khai mạc Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực Hà Nội lần thứ XI năm 2024 với chủ đề “Hà Nội miền di sản”.
  • Công bố đáp án các môn thi tuyển sinh lớp 10 trên địa bàn Thủ đô
    Chiều 13/6, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội (GD&ĐT) công bố đáp án kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông năm học 2024-2025.
  • Hà Nội: Việc thực hiện các hương ước, quy ước ngày càng đi vào chiều sâu
    Theo Kế hoạch, ngày 13/6, Sở Văn hoà và Thể thao Hà Nội tiếp tục triển khai Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ về công tác xây dựng, thực hiện quy ước, hương ước năm 2024 cụm 04 (gồm các huyện, thị xã: Sơn Tây, Ba Vì, Quốc Oai, Thạch Thất, Hoài Đức, Phúc Thọ”, cụm 05 (gồm các quận, huyện: Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh, Sóc Sơn).
Đừng bỏ lỡ
Bài 2: Sức sống Xẩm giữa Thủ đô hiện đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO