Tìm về văn hóa Thăng Long

Bùi Sỹ Căn| 09/06/2010 17:46

(NHN) Văn hiến Việt Nam được khởi nguồn từ ngà n năm vử trước của người Việt cổ. Và o thời kử³ Phùng Nguyên, người Việt đã biết rời núi rừng bử hái lượm chuyển sang trồng trọt, chăn nuôi và  là m đồ gốm.

Trên 4.000 năm trước, các bộ lạc Phùng Nguyên đã biết dùng đồng thau để chế tác công cụ sản xuất, đồ dùng, vũ khí... xây dựng nên nửn văn hoá sông Hồng, tạo nên cơ sở vật chất cho quốc gia đầu tiên của nước Văn Lang dưới thời đại các Vua Hùng lấy đất Phong Châu “ Việt Trì là m trung tâm văn hoá. Sinh cơ lập nghiệp đôi bử sông Hồng phù sa trù phú nhưng giặc dã, thiên tai là  mối nguy cơ thường trực, dân tộc Việt Nam đã đoà n kết, hun đúc nên truyửn thống phòng thủ, chống giặc ngoại xâm và  xây dựng nên nửn độc lập, tự chủ và  tạo nên nhiửu kử³ quan độc đáo là  hệ thống đê, kè phòng lụt dọc bử sông Hồng.

Tìm về văn hóa Thăng Long

Thục Phán An Dương Vương theo triửn sông Hồng chuyển dần vử phía đông, xây thà nh Kinh đô Cổ Loa, với ba vòng thà nh kiên cố, một vòng thà nh nằm trong hà o khí Rồng bay mà  sau nà y khi lên ngôi Lý Công Uẩn chọn đất nà y là m đất Kinh kử³ của nước Аại Việt. Từ đó đến nay, tinh hoa của nước Việt, con người và  truyửn thống cùng cảnh vật của đất nước của nửn văn hiến Việt Nam.

Suốt chiửu dà i 1000 năm Thăng Long “ Hà  Nội xây nên nửn văn hoá vật thể như chùa chiửn, đình tháp, những bức thà nh trị thuỷ, những phố phường đô hội, nửn văn hoá tinh thần cốt lõi của truyửn thống bảo vệ đất nước.

Từ ngà y dời đô vử Thăng Long (Thế kỷ thứ XI) Lý Công Uẩn cho xây dựng 4 cử­a thà nh để chống giặc ngoại xâm, kết thà nh Tứ chấn đi và o tâm thức dân gian trở nên huyửn thoại hơn bởi có các thần linh phù hộ vòng trong và  vòng ngoà i. Tứ trấn bảo vệ kinh kử³ từ xa có Trấn Аoà i (Sơn Tây), Trấn Bắc (Kinh Bắc), Trấn Аông (Hải Dương) và  Trấn Nam (Nam Аịnh). Bốn phương của đất Thăng Long có 4 vị thần trấn giữ.

Аửn Quán Thánh thử Huyửn Thiên “ Trấn Vũ phía Bắc. Аửn Bạch Mã phía Аông, cử­a Nam có thần Cao Sơn trấn giữ còn cử­a Tây có thần Linh Lang “ đửn Voi Phục “ Thủ Lệ. Tương ứng lối và o thà nh phải đi qua bốn cử­a thà nh: à” Cầu Dửn, Аồng Lâm, Cầu Giấy và  Yên Hoà . Bốn phương yên ổn, nhà  vua cho xây điện Cà n Nguyên ở giữa, núi Nùng là m chỗ thiết triửu.

Lý Công Uẩn lớn lên từ cử­a Phật nên khi lên ngôi cho xây dựng ở Thăng Long nhiửu chùa phật giáo. à”ng cũng là  người lo lắng nhất đến phòng thủ kinh đô và  đất nước, cho nên cua lập trường Giảng Võ trên một cánh đồng rộng để ngà y đêm quân sĩ luyện tập. Không xa Giảng Võ là  Trại ngựa (Kim Mã), kho đạn đặt ở Ngọc Khánh, Trại Voi ở Cống Vị (Voi Phục). Khi đà m dạo văn chương thì có Thủ Lệ, lập ra Văn Miếu là m trường học. Từ đây hình thà nh nên truyửn thống bản sắc văn hoá đất Kinh kử³ trong nửn văn hoá Việt Nam, hun đúc khí phách anh hùng từ đời nà y qua đời khác. Chôn vùi bao kẻ thù hùng mạnh của thế giới.

Từ Lý Thường Kiệt phá Tống, Hưng Аạo Vương ba lần đại thắng quân Nguyên Mông. Giúp nhà  Lê có Nguyễn Trãi. Аất Thăng Long chứng kiến những trận đáng oanh liệt phá tan giặc Bắc phương của Nguyễn Huệ. Thăng Long mãi mãi ghi dấu ấn. Thăng Long còn ghi dấu ấn đức độ của thầy Chu Văn An... Những trang sử­ còn ghi chép từ đất Thăng Long nghìn đời tạo nên hà o khí Аông Аô.

Từ thủa mang gươm đi mở cõi

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long.

(Huử³nh Văn Nghệ)

Аất là nh chim đậu, Thăng Long là  nơi tụ hội của các tà i hoa, trí tuệ văn vật của mọi miửn đất nước từ đời nà y qua đời khác, người Việt Nam tôn vinh Thợ Kinh Kử³ - Hà ng Kẻ Chợ những ngà nh nghử truyửn thống tinh xảo trở vử đất Kinh kử³ và  được bà n tay tà i hoa chế tác nên Hà ng hoá Kẻ chợ, loại hà ng có chất lượng cao đẹp và  tinh tuý.

Thăng Long tự hà o với các phường nghử truyửn thống như: Giấy, vải, mộc, đúc đồng, kim hoà n, và ng bạc như Giấy Bưởi, Yên Thái; đúc đồng Ngũ Xã; nghử trạm bạc ở Аịnh Công... cùng với 36 phố phường gắn liửn với nghử truyửn thống. Thăng Long còn là  nơi tập trung của những của ngon vật lạ từ khắp nơi dồn vử không chỉ là  sản vật tiến vua mà  nơi đây tụ hội bao lớp người phong lưu, biết là m ăn, tạo nên văn hoá ẩm thực độc đáo, lịch thiệp, hà o hoa phong nhã.

Lịch sử­, cảnh vật, con người Thăng Long “ Hà  Nội là  một biểu tượng văn hoá Việt Nam. Cốt cách văn hoá Thăng Long là  mẫu hình để người Thủ đô cùng cả nước nâng lên tầm cao mới, hoà  nhập với thế giới và  bên ngoà i, thật đáng tự hà o.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nâng cao hiệu quả triển khai cơ chế tự chủ tại các đơn vị nghệ thuật ở Việt Nam
    Việc thực hiện cơ chế tự chủ tại các đơn vị nghệ thuật công lập đang đặt ra nhiều vấn đề cả về lý luận và thực tiễn. Tại hội thảo khoa học “Nghiên cứu cơ chế tự chủ của các đoàn nghệ thuật” do Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức mới đây, bên cạnh việc nhìn nhận lại thực trạng, các ý kiến, tham luận cũng đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm gỡ nút thắt cho việc thực hiện cơ chế tự chủ hiện nay của các đoàn nghệ thuật.
  • Ra mắt Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ
    Nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026), hướng tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, NXB Kim Đồng ra mắt Tủ sách Thanh niên nhằm góp phần lan tỏa văn hóa đọc và bồi đắp lý tưởng sống cho thế hệ trẻ.
  • “Bệ phóng” để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững
    Luật Thủ đô 2024 (Luật số 39/2024/QH15) với 7 Chương, 54 Điều, sau 1 năm triển khai, đến nay đã có 5 Điều bị bãi bỏ toàn bộ, 10 Điều bị bãi bỏ một phần, sửa đổi, bổ sung về nội dung. Các Điều trong Luật đang có hiệu lực cũng có nhiều nội dung không còn là cơ chế đặc thù, vượt trội, do các luật, nghị quyết ban hành sau đã kế thừa đưa vào thành các quy định áp dụng chung, thậm chí một số nội dung có quy định thuận lợi hơn so với Luật Thủ đô 2024…
  • [Podcast] Giòn rụm nem tôm củ ấu Hà thành
    Ẩm thực Thăng Long - Hà Nội từ xa xưa đến nay luôn được người dân Thủ đô gìn giữ và làm mới theo dòng chảy của nhịp sống. Từ những công thức quen thuộc, người dân Hà Nội đã, đang tìm ra những cách biến tấu tinh tế, để món ăn vừa giữ được hồn cốt xưa, vừa phù hợp với khẩu vị và thẩm mỹ của từng thời kỳ. Và nem tôm củ ấu là một trong những món ăn như thế...
  • Tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển Thủ đô Hà Nội” cho 3 cá nhân
    Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 1154/QĐ-UBND ngày 16/3/2026 về việc tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển Thủ đô Hà Nội”.
Đừng bỏ lỡ
Tìm về văn hóa Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO