Nhìn từ vụ kiện bài thơ “Gánh mẹ”

kinhtedothi| 13/06/2022 08:02

Sau hơn 3 năm đằng đẵng theo kiện, vừa qua vụ kiện bản quyền bài thơ “Gánh mẹ” đã được tòa án phán quyết, giải quyết nỗi ấm ức trong lòng nhà thơ Trương Nhật Minh bấy lâu nay.

Vụ tranh chấp bản quyền bài thơ “Gánh mẹ” diễn ra từ năm 2019 khi ông Trương Minh Nhật khẳng định ca khúc “Gánh mẹ” có phần lời là bài thơ cùng tên của ông, bị sử dụng không xin phép. Đặc biệt, ca khúc này còn được sử dụng làm bài hát trong phim “Lật mặt 4”.
Ông Trương Minh Nhật (áo xanh) và luật sư tại phiên tòa.
Ông Trương Minh Nhật (áo xanh) và luật sư tại phiên tòa.

Tuy nhiên phía ca sĩ Quách Beem lại khẳng định bài hát này do anh sáng tác năm 2013 được Cục Bản quyền tác giả cấp chứng nhận bản quyền vào năm 2014. Hai bên đưa nhau ra tòa, tháng 12/2019, Tòa án Nhân dân TP Hồ Chí Minh thụ lý vụ việc.

Sau rất nhiều lần xét xử, vào tháng 4/2022, HĐXX đã tuyên công nhận ông Trương Minh Nhật là tác giả bài thơ “Gánh mẹ”.

Theo tòa, căn cứ tài liệu các bên cung cấp đủ cơ sở kết luận nguyên đơn là chủ sở hữu phần lời ca khúc “Gánh mẹ”. Do không có tranh chấp nên HĐXX không xem xét phần nốt nhạc cùng những phần khác trong bản nhạc. Bản án buộc nhạc sĩ Quách Beem tạm ngưng khai thác bài thơ “Gánh mẹ”; khắc phục thông tin sai lệch trong hồ sơ đăng ký bản quyền.

Phải nói là việc trả lại bài thơ “Gánh mẹ” về với chính chủ đã đi một chặng đường dài và nhiều gian truân. Trước đó, khi tác phẩm được phổ biến và trở nên nổi tiếng, một tài khoản Facebook có tên là Trương Minh Nhật lên tiếng khẳng định bài thơ “Gánh mẹ” do người này sáng tác bị nhạc sĩ Quách Beem (tên thật là Đoàn Đông Đức) "đạo" để viết thành ca khúc cùng tên.

Ông Nhật đưa ra bằng chứng, bài thơ “Gánh mẹ” từng được ông sáng tác vào tháng 7/2014 và chia sẻ công khai trên mạng xã hội để bạn bè cùng đọc.
Nhạc sĩ Quách Beem thì khẳng định: "Tôi ca nhạc sĩ Quách Beem - tác giả của bài hát “Gánh mẹ” và có đầy đủ giấy tờ hợp pháp về bản quyền. Bài hát “Gánh mẹ” được tôi sáng tác, ký âm ngày 25/10/2013 và được Cục Bản quyền tác giả của Bộ VHTT&DL cấp phép vào tháng 11/2024".

Vụ tranh chấp trở nên lùm xùm suốt một thời gian dài, nhiều tranh cãi “tay đôi” của hai bên đã diễn ra trên mạng xã hội. Cả ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem đều khẳng định họ mới chính là tác giả duy nhất của “Gánh mẹ”.

Điểm yếu của nhà thơ Trương Minh Nhật là ông không đăng ký bản quyền tác phẩm, vì bấy lâu nay nhà thơ sáng tác có mấy ai đăng ký bản quyền. Trong khi đó nhạc sĩ Quách Beem lại có đủ thế mạnh về chiếc giấy bản quyền bài hát. Một cuộc phân tích ngữ nghĩa ca từ, thể thơ đã được đưa ra cũng chỉ để tìm tác giả cho bài thơ đó. Rất may sau 3 năm mòn mỏi theo kiện, ông Trương Minh Nhật cũng đã khẳng định được chủ quyền tác giả cho bài thơ của mình.

Không nặng nề đòi quyền lợi vật chất sau vụ kiện, điều nhà thơ Trương Minh Nhật bằng lòng với sự thật được chứng minh, bài thơ được trả về với chính chủ. Thắng lợi của vụ kiện cũng là niềm vui của giới văn chương, cũng là bài học để cho các tác giả sáng tạo cần chú ý hơn việc đăng ký bản quyền sáng tác, để tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ.

(0) Bình luận
  • Giá trị văn hóa bền vững của nền văn học cách mạng Việt Nam 1945 - 2025
    Vai trò to lớn và quyết định của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trong sự nghiệp sáng lập nền văn học cách mạng Việt Nam đã được khẳng định nhất quán. Người là kiến trúc sư vĩ đại của nền văn học cách mạng Việt Nam có bề dày truyền thống tính từ những năm 20 thế kỷ XX, với những sáng tác văn xuôi bằng tiếng Pháp (xuất bản ở Pháp), đặt nền móng cho nền văn học cách mạng (về sau được tập hợp trong tác phẩm “Nguyễn Ái Quốc: Truyện và ký”, Phạm Huy Thông dịch và giới thiệu, NXB Văn học, 1974).
  • “Lời trăm năm” và vẻ đẹp trữ tình trong thơ Hạnh Nhi
    Tiến sĩ ngôn ngữ học Nguyễn Hạnh Nhi - người con của quê hương Quảng Ngãi hiện là giảng viên Trường Đại học Phạm Văn Đồng. Chị còn được biết tới ở mảng sáng tác thơ với nhiều bài mang dấu ấn riêng. Thơ Hạnh Nhi giàu chất tự sự, lặng lẽ mà thấm sâu.
  • Còn mãi một “Thời hoa đỏ”
    Trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam, nhà thơ Thanh Tùng là gương mặt quan trọng của văn học nghệ thuật Hải Phòng nói riêng, của nền văn học Việt Nam nói chung. Cuộc đời bươn chải nhưng phóng khoáng cùng tài năng thi ca đặc biệt khiến ông được giới văn nghệ sĩ và đông đảo công chúng yêu mến, kính trọng. Dù đã khuất, nhưng thơ ông, đặc biệt là thi phẩm “Thời hoa đỏ” vẫn ghi dấu một phong cách riêng và sẽ còn sống mãi với thời gian.
  • Thiên nhiên trong kí viết về chiến tranh của Minh Chuyên
    Năm 2025, nhà văn, nhà báo, đạo diễn Minh Chuyên được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, ghi nhận những đóng góp nổi bật cho văn học và sự nghiệp gìn giữ ký ức chiến tranh Việt Nam của ông. Không chỉ có trải nghiệm thực tế của một người lính từng xông pha gần chục năm trên chiến trường miền Nam vào những năm máu lửa, Minh Chuyên còn có đủ độ lùi thời gian cần thiết của một nhà văn thời hậu chiến để có thể nhìn về chiến tranh từ nhiều phía. Bởi vậy, chiến tranh trong ký của Minh Chuyên hiện lên đa diện, vừa chân thực vừa thấm đẫm suy tư. Thiên nhiên trong tác phẩm không chỉ là chứng nhân của tội ác, mà còn là hình tượng nghệ thuật giàu cảm xúc - như người mẹ bao dung, lặng lẽ chở che con người giữa mất mát và tàn phá.
  • Thơ ca về những người xả thân vì nghĩa lớn
    Nhân dân ta trải qua hàng nghìn năm chống chọi với thiên tai, giữ cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Nhưng trên hết, chiến tranh chống ngoại bang xâm lược hung tàn, dai dẳng là thử thách lớn nhất đối với Tổ quốc, dân tộc.
  • “Con đường tương lai ” – Hành trình trí tuệ nối dài khát vọng Việt
    Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, ngày 19/6, tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, Hội Nhà văn Hà Nội, Viện Nhân học Văn hóa, Viện Khoa học Giáo dục và Môi trường kết hợp với Sàn văn hóa Học và Đọc Việt Nam, Nhà xuất bản Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo khoa học đánh giá tập 1 và định hướng tập tiếp theo của dự án sách “Con đường tương lai”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
Nhìn từ vụ kiện bài thơ “Gánh mẹ”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO