Tác giả - tác phẩm

Người dệt văn trên cánh sóng

Kim Loan • 18/09/2023 07:36

Sau tập tản văn “Tháng Mười bẻ nắng sau lưng chiều” (Nxb Văn học, 2020) vào tháng 9 này, tác giả Hồ Huy lại tiếp tục ra mắt bạn đọc tập tản văn "Thấp thoáng đời nhau". Theo nhà văn Lê Minh, quản trị viên của diễn đàn Tản Văn Hay đồng thời là bạn văn tri kỷ của tác giả thì “Thấp thoáng đời nhau” của Hồ Huy chính là sự lựa chọn sáng suốt của những người yêu thích tản văn. Còn tôi, khi thao thức với những trang văn của anh, tôi lại hình dung anh như người dệt văn trên cánh sóng.

Sở dĩ tôi gọi Hồ Huy là người dệt văn trên từng cánh sóng vì đặc thù nghề nghiệp của anh, có lẽ anh lênh đênh trên biển nhiều hơn đất liền. Công việc cũng đưa anh đến nhiều vùng đất khác nhau, thấp thoáng những địa danh trong nhiều tác phẩm. Điều này tạo nên điểm đặc biệt cho tản văn Hồ Huy. Có thể anh không viết cho tất cả những nơi anh đến nhưng mỗi bài của anh đều đưa độc giả du hành đến những vùng đất lạ. Nếu nói đây là một tập hồi ký chắc cũng không sai. Chỉ khác là những mảnh ký ức với ngôn từ của Hồ Huy bỗng trở thành những giai điệu, những hình ảnh mà khi chúng ta chạm vào, chúng như từng thước phim 3D rất chân thực.

bia-sach-ho-huy.jpg

Những vùng đất lạ với bao nhiêu cảm xúc và nghĩ suy. Hồ Huy đã kết nối các chuyến đi, các điểm đến và con người thành quan điểm sống với một lối tư duy thật sự sâu sắc. Có thể bạn sẽ thấy thật kỳ lạ với một Hồ Huy vừa gặp đã "chào em yêu!" trong "Cô gái Penang", tên một hòn đảo của Malaysia. Nhưng bên trong đó là những đau đáu về nỗi sợ hãi, nỗi day dứt, không cam tâm với những lầm than nơi xứ người, mở lòng với một câu chào thôi cũng khó. Hay như trong "Đi tìm nụ cười Angkor", ta lại thấy một Campuchia huyền bí với những ngôi đền, với những "nụ cười xứ sở". Để rồi anh tự nhận ra, nụ cười như thế nào là do chúng ta nhìn thấy từ tâm mình: "Khi tôi tin tưởng thì nụ cười đó sẽ là thân thiện, khi tôi hoài nghi thì nụ cười đó sẽ là trắc trở và khi tôi không đủ dũng khí, can đảm thì nụ cười đó sẽ là đớn hèn".

Ở mỗi vùng đất Hồ Huy đi qua, anh đều mang đến cho người đọc những trải nghiệm văn hóa rất thú vị. Nói vui chứ chỉ cần đọc tản văn của Hồ Huy là như được chu du qua nhiều địa danh như chương trình “Ký sự hỏa xa” trên HTV. Mà nói chi xa vời, ngay cả trên đất nước Việt Nam, tản văn của Hồ Huy cũng đưa ta đến những núi rừng, những biển khơi, cao nguyên lừng lững. “Những tiếng chim thiêng” trên đèo Ô Quy Hồ, ta được thấy “Tây Bắc như con trăn hoa khổng lồ gồng mình lên uốn vặn những con đèo hun hút, nuốt lặng đám thời gian…”. Tôi thích cụm từ “nuốt lặng đám thời gian”, còn gì có thể sâu hơn, cao hơn, hun hút và thăm thẳm hơn thế nữa. Ta có thể mường tượng một Hồ Huy vừa đi vừa hát, “Ô Quy Hồ ơ Ô Quy Hồ”, hát cho một mối tình ngàn đời trong truyền thuyết, tiếng hát hòa với tiếng chim “đã trở thành âm thanh gan ruột đời đời với con đèo trác tuyệt”.

Hồ Huy viết nhiều về các dân tộc miền núi. Ta có thể kể ra một loạt bài như: “Cô gái Chư Đang Gia”, “Chuyện tình Cơ Tu”, “Cô gái dã quỳ”, “Đôi môi Tây Nguyên”, “Một mai Tà Xùa”, “Tây Bắc ư”, “Mùa thu gấm vóc mọi nẻo đường”, “Sủng Là man dại khèn Mông” và “Mường Lống vàng hoa”. Viết nhiều như thế vì có lẽ anh tìm thấy những điểm tương đồng trong tính cách chăng? Đó là tính giản dị, tính trầm mặc, đôi lúc có phần hoang dã. Ở đây theo tôi là có một nghịch lý nhưng tôi nghĩ cũng có người sẽ nhận ra. Ẩn sau những ngôn từ bay bổng trong tản văn là một Hồ Huy không thích nói quá nhiều, những việc anh làm sẽ là câu trả lời cho tất cả. Cũng giống như “cái bụng”, “cái dạ” thật thà và sự thủy chung của người dân tộc thiểu số. Cũng giống như sự hoang dại nhưng vô cùng lãng mạn, tình cảm của anh đối với núi rừng thể hiện thẳm sâu trong từng con chữ: “Nhìn lên phía trên kia cao nguyên đang bừng tỉnh, tôi cúi đầu mà cười, tôi ngoảnh mặt mà hiền, tôi se sắt mà yêu, tôi dùng dằng mà thương, tôi hối hả mà nhớ, tôi cũng thấy mình vàng dài vàng hoe. Này em cô gái dã quỳ!”.

Một điều tuyệt vời nữa cuốn hút tôi trong tản văn Hồ Huy chính là hình ảnh những người phụ nữ. Dù trong "Cô gái dã quỳ" hay "Phù sa đàn bà", hay như "Mắt biển", người phụ nữ và tình yêu của họ, luôn là biểu tượng bất biến trong lòng anh. Trong "Mắt biển", anh tâm niệm người phụ nữ như là ngọn hải đăng. "Khi tôi thấy loe lóe chớp, khi tôi thấy loe lóe sáng cũng là lúc tôi cảm nhận được ánh mắt của người vợ yêu thương". Nhiều tản văn của Hồ Huy khiến ta nhớ đến bà, một người bà với "Cơm nắm muối vừng" đã thành "Những người thiên cổ". Ta nhớ mẹ dẫu ta chưa từng nuôi đom đóm, nhưng hình ảnh người mẹ hốt hoảng khi phát hiện bên gối con trai những món đồ chơi kỳ lạ trong “Khóc một loài sâu” mới giống mẹ ta làm sao. Anh xúc động sâu sắc với những yêu thương, lo lắng tủn mủn đời thường của người phụ nữ. Anh tự răn mình đừng làm "Một đứa vô ơn”, chính vì thế mà anh nhớ mãi hình ảnh của cô giáo anh tận thời tiểu học.

Đã có nhiều người đề cập đến sự bay bổng trong tản văn Hồ Huy nên tôi thiết nghĩ nói nữa cũng thừa, vì đó là thương hiệu của anh. Bên cạnh đó phải công nhận rằng, đọc tản văn Hồ Huy được biết thêm rất nhiều từ vựng, những từ vựng đôi khi phải giải thích bằng vài trang giấy. Ngay trong các cái tựa như “Ngoảnh mặt mà trăng” hay “Phù sa đàn bà”. Đàn bà làm gì có phù sa nhỉ nhưng mà lại rất “phù sa”. Đó là sữa thơm, đó là tình mẹ, đó là những hy sinh thầm lặng, đó là mạch nguồn sự sống nuôi dưỡng yêu thương như phù sa đã bao đời vun bồi cho đất.

“Thấp thoáng đời nhau” với 28 bài viết là các cung bậc khác nhau của cảm xúc và trải nghiệm mà Hồ Huy đã thổi hồn vào, tạo nên một ấn phẩm tuyệt vời cho thể loại tản văn. Còn gì tuyệt vời hơn khi các bạn tự mình đọc và cảm nhận để rồi yêu thêm những cung đường, yêu thêm những kỷ niệm xưa, yêu thêm những người sống ở quanh ta, để thấy thật tuyệt vời khi “có những thấp thoáng trong đời nhau ấp ủ”./.

Bài liên quan
  • Tìm giọng cho văn
    Hồ Huy khá giống người cha nhạc sỹ của mình về vẻ hình phong trần và tính cách hào hoa, lãng mạn. Dù vậy, tôi vẫn không khỏi ngạc nhiên khi đọc tập bản thảo tản văn "Tháng Mười bẻ nắng sau lưng chiều" của Huy. Được biết Huy tuổi trẻ mà cuộc sống sớm bươn chải thăng trầm.
(0) Bình luận
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Những nghịch lý của tuổi trẻ trong kỷ nguyên số
    Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
  • Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đưa 7 cuốn sách lên Amazon
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa chính thức đưa 7 cuốn sách đầu tiên lên nền tảng Amazon, bắt đầu mở bán tới bạn đọc toàn cầu. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới của Nhà xuất bản trong đổi mới phương thức phát hành, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
  • Hồi ký “Nghèo”: Viết lại cuộc đời từ những ký ức đau thương
    Có những cuốn sách khiến người đọc day dứt không phải bởi câu chuyện được kể quá đẹp đẽ, mà bởi hiện thực trong đó trần trụi đến mức người ta khó lòng ngoảnh mặt làm ngơ. “Nghèo” của Katriona O’Sullivan do NXB Thế giới và Alpha Books liên kết xuất bản là một cuốn tự thuật như thế. Qua những ký ức về tuổi thơ nghèo khó, gia đình bất ổn và hành trình vượt lên nghịch cảnh, tác giả không chỉ kể lại những gì mình đã trải qua mà còn cho thấy một con người có thể phải đấu tranh đến nhường nào để giành lấy quyền đ
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Người dệt văn trên cánh sóng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO