Hành trình “Say Xẩm”: Trải nghiệm nét văn hóa xưa của 36 phố phường Hà Nội

Xẩm là một loại hình “hát kể chuyện”, giai điệu hình thành dựa trên thanh điệu tiếng Việt và ngữ điệu lời văn. Bộ môn nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo này đã từng phổ biến trên đường phố, gắn liền với công cuộc mưu sinh của những nghệ nhân khiếm thị, với hình thức trình diễn độc đáo và sáng tạo. Những làn điệu Xẩm mộc mạc dễ khơi gợi lên những thước phim xưa cũ về nhịp sống của một thời kinh kỳ mảnh đất Thăng Long.

Chia sẻ tại sự kiện, Nguyễn Anh Thư - Trưởng ban đối ngoại bày tỏ: “Hiểu được rằng hát Xẩm cũng từng là một nét đẹp văn hoá đời sống đặc trưng của một thời 36 phố phường Hà thành. Vì thế, chúng tôi đã xây dựng ý tưởng và thực hiện tổ chức sự kiện với mong muốn gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật hát Xẩm theo cách tiếp cận mới mẻ và thu hút. Qua đó, góp phần tạo dựng hình ảnh hướng người trẻ tìm hiểu và yêu thích Xẩm, yêu thích văn hoá đời sống của 36 phố phường xưa theo cách gần gũi và thú vị hơn”.

Theo đó, “Say Xẩm” được thiết kế giống như một chuyến tàu điện, mỗi chặng dừng là một trải nghiệm văn hóa Xẩm độc đáo. Khu vực triển lãm giới thiệu những loại nhạc cụ độc đáo và trang phục biểu diễn của Xẩm, kết hợp chiếu các thước phim tư liệu quý về loại hình này. Bên cạnh đó là các hoạt động tương tác như tham gia các trò chơi dân gian xoay quanh chủ đề “Xẩm tàu điện” và thưởng thức đồ uống “Của ngon vật lạ” đậm nét văn hóa đường phố.

Nổi bật trong chuỗi sự kiện là buổi Talkshow về “Xẩm tàu điện” với sự tham gia của các diễn giả uy tín: NSND Xuân Hoạch, Ngô Văn Hảo, Đinh Thị Thảo, Phạm Văn Trình (các nghệ sĩ trình diễn đến từ nhóm Chèo 48h). Dưới sự dẫn dắt của host Nguyễn Hoàng Hiệp (Chủ nhiệm CLB Chèo 48h – Tôi Chèo về quê hương), các diễn giả đã mang đến những cái nhìn sâu sắc và thú vị về nguồn gốc của Xẩm; sự ra đời của Xẩm tàu điện cũng như môi trường biểu diễn của loại hình này trong một không gian đậm chất cổ xưa của Hà Thành 36 phố phường. Đồng thời, với sự hướng dẫn của các nghệ sĩ, khán giả đã được trải nghiệm các nhạc cụ của Xẩm, thực hành hát xẩm.

Sự kiện văn hóa “Say Xẩm” không chỉ khẳng định và tôn vinh những giá trị văn hóa sâu sắc của nghệ thuật Xẩm, mà còn khơi dậy sự quan tâm và niềm yêu thích với loại hình nghệ thuật này trong cộng đồng, đặc biệt là các bạn trẻ. Sự kiện đã mở ra một không gian trải nghiệm đa dạng, nơi khán giả không chỉ được thưởng thức các tiết mục xẩm truyền thống mà còn được tham gia vào các hoạt động tương tác, qua đó nâng cao sự hiểu biết và niềm tự hào về loại hình nghệ thuật mang đậm dấu ấn lịch sử và tâm hồn người Hà Nội./.