Chính sách & Quản lý

Di tích đền Cố Lê (Hà Nội) cần sớm được trùng tu, tôn tạo

Hoa Quỳnh - Hải Truyền • 17/09/2023 06:26

Có tuổi đời gần 200 năm, là công trình do chính vua Tự Đức cho xây dựng và là nơi thờ tự 33 vị trung quân ái quốc nhưng đền Cố Lê (ngõ 124, đường Thuỵ Khuê, Tây Hồ, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng và đứng trước nguy cơ sụp đổ.

z4697339157782_61e7e073b19533e82364cde789bf36b9(1).jpg
Cổng vào di tích lịch sử đền Cố Lê ở ngõ 124, đường Thụy Khuê, quân Tây Hồ, TP Hà Nội.

Đền Cố Lê còn có tên gọi "Cố Lê tiết nghĩa từ" là ngôi đền cổ được vua Tự Đức cho khởi công xây dựng từ năm Đinh Tỵ (1857) và hoàn thành vào năm Canh Thân (1860). “Cố Lê tiết nghĩa từ” là nơi thờ tự 33 vị trung quân ái quốc, trong đó có 23 vị “Trung thần tiết nghĩa” được thờ chính và 10 vị tòng tự được phụ thờ. Tư liệu lịch sử để lại, trong số những vị được thờ tại đây có 12 vị họ Nguyễn, 8 vị họ Lê, 8 vị họ Trần và một số họ khác.

Đền Cố Lê có diện tích khoảng hơn 230m2, được xây theo lối kiến trúc chữ Nhị. Trong đền có 5 gian, bố cục theo kiểu "Trùng thiềm điệp ốc", đây là một trong những kiến trúc nhà truyền thống của Việt Nam với cấu tạo nhà kép hai mái trên một nền.

Theo ghi nhận của phóng viên, mặc dù ngôi đền nằm trong ngõ nhỏ nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân sinh sống ở đây. Vào các ngày mùng 1 và ngày Rằm hằng tháng, người dân lại tập trung trước đền để cùng nhau quét dọn, thắp hương, những ngày lễ lớn còn cùng nhau nấu cỗ dâng đền vô cùng nhộn nhịp. Đối với người dân ở đây ngôi đền là một tài sản chung, họ cùng nhau gìn giữ bảo vệ và tỏ lòng thành kính tuyệt đối.

Người dân ở đây cho biết, trước kia đã có khoảng thời gian rất dài đền Cố Lê bị chiếm dụng trái phép. Trải qua quá trình đấu tranh quyết liệt kéo dài hơn chục năm, với sự vào cuộc của chính quyền địa phương đến năm 2018 đền Cố Lê mới được chính thức trả lại cho người dân quản lý và hương khói.

z4697341080186_87893e53d2b11921d038a66fb1ba797c.jpg
Bia đá được dựng trong đền Cố Lê.

Năm 2019, đền Cố Lê được công nhận là di tích lịch sử cấp Thành phố và đến năm 2021 đã được đề nghị trùng tu, tôn tạo. Chính quyền phường, tổ dân phố cũng đã vận động những gia đình sinh sống lân cận tạo điều kiện để hoạt động cải tạo được diễn ra suôn sẻ, người dân đồng thuận ủng hộ, chỉ còn một vài vướng mắc nhỏ chờ cơ quan chức năng thẩm định trong việc định giá đền bù cho diện tích cần giải phóng phục vụ công tác tu bổ, tôn tạo ngôi đền đúng với phương án được thông qua, nhưng đúng thời điểm đó do dịch Covid-19 bùng phát nên hoạt động này phải hoãn lại.

Sang năm 2022, dự án tu bổ, tôn tạo đền Cố Lê đã được tái khởi động. Trong Thông báo số 137/TB-UBND ngày 4/10/2022 của UBND phường Thụy Khê về việc tạm dừng hoạt động đón tiếp khách đến tham quan, lễ tại đền Cố Lê do bà Nguyễn Thị Việt Hà, Phó Chủ tịch UBND Phường ký cũng đã nêu rõ: “Trước thực trạng xuống cấp của Di tích, UBND Quận đã chấp thuận chủ trương đầu tư, tu bổ, tôn tạo bằng nguồn vốn đầu tư công và giao Ban quản lý dự án (QLDA) Quận làm chủ đầu tư. Hiện dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư để sớm triển khai thi công trong năm 2023…”.

Tuy nhiên, đến thời điểm này là trung tuần tháng 9/2023 dự án tu bổ, tôn tạo đền Cố Lê vẫn “án binh bất động”. Rất nhiều người dân sinh sống tại đây đã bày tỏ sự lo ngại với thực trạng xuống cấp của ngôi đền đã vượt ngưỡng báo động, mọi hạng mục kiến trúc đều có nguy cơ đứt gãy và đổ sập bất cứ lúc nào.

Từ những phản ánh của người dân, chúng tôi đã đến trực tiếp di tích lịch sử đền Cố Lê. Thực trạng cho thấy, so với thời điểm cách đây một năm trước di tích xuống cấp trầm trọng hơn rất nhiều. Toàn bộ phần mái ngói đã hư hỏng, kết cấu của ngôi đền phải chống đỡ bằng cách hàn các khung sắt. Hệ thống kèo, đòn tay, rui mè do ngấm nước mưa lâu ngày đã mục ruỗng và gãy lìa, các bức tường nứt vỡ loang lổ, các chân cột mục ruỗng không còn khả năng chống đỡ,… Theo những người dân cho biết, sự xuống cấp của đền Cố Lê một phần lớn là do hậu quả để lại từ khoảng thời gian dài tranh chấp. Tuy biết là không an toàn nhưng bà con ở đây không muốn để các ban thờ hương tàn khói lạnh nên vào các dịp ngày Rằm, mùng một, mọi người vẫn đến quét dọn, bày lễ, dâng hương, hoa. Từng ngày trôi qua, người dân ở đây càng mong mỏi ngôi đền sớm được tu bổ và tôn tạo lại.

z4682009269386_54ac1e347639c0972259c2f4048ff240.jpg
Chính điện đền Cố Lê trong cảnh xuống cấp cực kỳ nghiêm trọng.

Để giải đáp những băn khoăn của người dân, phóng viên Tạp chí Người Hà Nội đã có buổi gặp và trao đổi với lãnh đạo UBND phường Thụy Khuê. Nói về kế hoạch tu bổ, tôn tạo đền Cố Lê, ông Lê Văn Thủy, Chủ tịch UBND Phường cho biết: “Đền Cố Lê là di tích lịch sử cấp Thành phố, đối với những công trình đã được xếp hạng thì khi cần tu bổ, tôn tạo phải được sự thông qua của các cơ quan quản lý và phải hoàn thành rất nhiều thủ tục. Đến tháng 12/2022 thì dự án tu bổ, tôn tạo đền Cố Lê cũng đã được UBND quận Tây Hồ phê duyệt. Ban QLDA Quận cũng đã lên phương án thiết kế, ra bản vẽ thi công để trình cơ quan chuyên môn thẩm định. Các bước cơ bản đã hoàn thành, hiện chỉ còn công tác lựa chọn nhà thầu. Dự kiến công trình sẽ được khởi công trong tháng 10 hoặc chậm là tháng 11 năm 2023”.

Ông Thủy cũng chia sẻ thêm, đền Cố Lê từ lâu đã là không gian sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng đối với người dân sinh sống ở đây. Nguyện vọng của bà con rất chính đáng, UBND quận Tây Hồ và phường Thụy Khuê cũng coi đây là dự án ưu tiên để tu bổ, tôn tạo.

Như vậy là đền Cố Lê sẽ được tu bổ và tôn tạo lại theo đúng ý nguyện của người dân, thời gian thực hiện dự án cũng đã được ấn định. Tuy nhiên, do toàn bộ kết cấu của ngôi đền đã xuống cấp nghiêm trọng, thời gian này lại đang trong mùa mưa bão, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ rủi ro, để đảm bảo an toàn thì bà con nhân dân hãy tạm dừng các hoạt động tham quan, quét dọn hoặc cúng bái cho đến khi ngôi đền được hạ giải và tu bổ, tôn tạo lại./.

Một số hình ảnh về thực trạng xuống cấp nghiêm trọng của di tích lịch sử đền Cố Lê:

z4682009076514_213ed1e4451266118f66fb7764d7d2a6.jpg
z4682009140324_587e2a818168411fb6041f1113234430.jpg
Mái ngói đã hoàn toàn hư hỏng.
z4682009020964_e4971df403a314a87f258cd288b2419d.jpg
z4697338849321_39c96e8ee312329a83a4bcfe74a0603c.jpg
Hệ thống kèo, đòn tay, rui mè đã mục ruỗng và gãy lìa.
z4697338570688_c5a8c5c142862005a970b2c7fa0b0cc0.jpg
z4697343586165_1cd0a70dbebe9fa38d64cd70173fcc42.jpg
Các chân cột mục ruỗng không còn khả năng chống đỡ.
z4682009190332_cea42c25d035cd6ee392af45ca8d3214.jpg
z4697338783667_e667b4edccaa94819b376eb2bfc88a0d.jpg
Ngôi đền còn "đứng" được đến ngày hôm nay là hoàn toàn phải nhờ vào hệ thống khung sắt được hàn để chống đỡ.
Bài liên quan
  • Quần thể di tích núi Hoàng Xá: Cần được bảo tồn xứng tầm giá trị lịch sử
    Núi Hoàng Xá (thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, Hà Nội) nằm trong hệ thống “thập lục đại danh sơn” của phủ Quốc Oai xưa. Dưới chân núi Hoàng Xá có động Hoàng Xá là một di tích gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc trong các cuộc chống giặc ngoại xâm. Cùng với đó, nơi này còn lưu lại bút tích của những danh sĩ nổi tiếng bởi vẻ đẹp trầm mặc, thanh bình.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Di tích đền Cố Lê (Hà Nội) cần sớm được trùng tu, tôn tạo
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO