Chuyện “xê dịch” những năm 1940 qua “Du lịch, du khảo trên Nam Kỳ tuần báo”

Phương Anh| 15/01/2023 08:58

Tập hợp 25 bài viết đã đăng trên Nam Kỳ tuần báo, cuốn sách “Du lịch, du khảo trên Nam Kỳ tuần báo” (NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh) mang đến cho độc giả thông tin về các chứng tích, địa chỉ lịch sử - văn hóa, địa chí, phong tục, lễ hội văn nghệ dân gian và dân tộc học năm xưa.

sach.jpg

Ở Việt Nam, cơ sở vật chất và dịch vụ du lịch cơ bản đã được hình thành rải rác khắp các nơi có thắng cảnh đẹp như Sa Pa, Mẫu Sơn, Tam Đảo, Đà Lạt, Nha Trang... từ thời Pháp thuộc. Hình thức du lịch tự phát trước năm 1945 nở rộ khi các văn nhân, thi sĩ, nhà báo, nhà nghiên cứu, quan chức, nhà giàu... đi khám phá vẻ đẹp các vùng địa lý, văn hóa trên lãnh thổ Việt Nam. Nhiều người trong số họ đã kể lại các cuộc hành hương, du ngoạn, những chuyến “xê dịch” khám phá trong các bài viết của mình đăng trên nhiều tờ báo lúc bấy giờ.

Các bài viết trong “Du lịch, du khảo trên Nam Kỳ tuần báo” được lựa chọn có đề tài đa dạng. Đó có thể là cuộc thưởng ngoạn cảnh đẹp đơn thuần, có khi là chuyến viếng thăm các chứng tích, kỷ niệm của tiền nhân, hay những câu chuyện kể về lịch sử, phong tục tập quán, lễ hội dân gian của các tộc người, các vùng miền. Có thể kể đến các tác phẩm như “Những ngày dừng bước bên làng Tiên Điền” của Vương Quý Lê, “Đêm cuối cùng ở Hà Tiên” của Trường Sơn Chí, “Đi coi vở tuồng Chơn ái tình” của Biểu Chánh, “Hội chợ năm nay có những gì” của Trúc Hà, “Tết Paris năm ấy” của Tây Đô Cát Sĩ...

Người đọc có thể thấy được dấu chân của các tác giả đã đặt trên tất cả vùng miền, từ miền Bắc với “Thăm trại sinh viên Khương Hạ (Hà Đông)” của Đặng Văn Chung, “Phóng sự về người Thổ, Mèo, Mường ở miền Thượng du Bắc Kỳ” của Ngọc Ước, đến miền Trung, Nam qua các bài “Mười lăm ngày với người Thượng” của Thái Hữu Thành, “Viếng Tây Đô” của Thiếu Sơn... hay sang nước bạn như “Chuyện xứ Chàm vì nước quên mình” của Nguyễn Thị Tố Lan, “Đi viếng mộ Khổng Phu Tử” của Bùi Nam Tử, “Chuyện lạ xứ Lào” của Khuông Việt, “Cao Miên du ký: Oudong” của Trần Ngọc Lâu, “Năm ấy ở Pháp tôi được ăn Tết một cách bất ngờ” của của Lê Văn Ngôn...

Đặc biệt là chuyến đi trải dài “Hai mươi lăm ngày đi tìm dấu người xưa” khắp các tỉnh Nam Kỳ của Khuông Việt được viết và đăng trên 19 số báo. Tác giả kể lại: “Ròng rã hai mươi lăm ngày, chúng tôi hoàn toàn sống với tiền nhơn, cơ hồ quên cả đời hiện tại. Không xem báo, không để ý đến ngày giờ, mặc chiến tranh vang động khắp Đông Tây, thậm chí đến gia đình, chúng tôi cũng ít khi tường tin tức. Trải qua các tỉnh Cần Thơ, Sa Đéc, Long Xuyên, Châu Đốc, Vĩnh Long, Bến Tre, Mỹ Tho và Tân An, tấm lòng hiếu cổ của chúng tôi được thỏa mãn trước những đình, chùa miếu mộ, hùng vĩ nguy nga cũng có, bình dị điêu tàn cũng có, và những phong cảnh gấm vóc của non sông đất nước. Sự thỏa mãn ấy đã bù đắp lại bao nỗi nhọc nhằn vất vả”.

Có thể nói, cuốn sách do hai tác giả Võ Văn Thành, Trần Thành Trung sưu tầm, chú giải và giới thiệu đã cung cấp lượng thông tin đáng kể về địa chí, lịch sử, văn hóa, phong tục, dân tộc, dân gian... rất hữu ích cho những người viết, người làm công tác khảo cứu, văn hóa, du lịch và những ai muốn tìm hiểu về đời sống tinh thần dân tộc trong những năm 1940.

Bài liên quan
  • Nhà văn Kazuo Ishiguro ra mắt độc giả Việt Nam tiểu thuyết mới
    Kazuo Ishiguro được xem là một trong những nhà văn Anh ngữ nổi bật nhất hiện nay khi cùng lúc sở hữu hai giải thưởng văn chương danh giá, giải Man Booker và giải Nobel Văn chương. Mới đây, cuốn tiểu thuyết “Một họa sĩ phù thế” của ông đã được dịch ra tiếng Việt.
(0) Bình luận
  • 10 cuốn sách nổi bật năm 2025 của Nhà xuất bản Kim Đồng
    Năm 2025 đánh dấu một chặng đường nỗ lực bền bỉ của NXB Kim Đồng trong việc mang đến cho bạn đọc những ấn phẩm có giá trị. Với định hướng đầu tư nghiêm túc cho sáng tác trong nước, mở rộng hợp tác quốc tế và làm mới hình thức thể hiện, NXB Kim Đồng tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị xuất bản hàng đầu trong lĩnh vực sách thiếu nhi và sách văn hóa tại Việt Nam. Mười cuốn sách được NXB lựa chọn là ấn phẩm nổi bật trong năm 2025 đã phần nào thể hiện rõ những nỗ lực ấy.
  • Nhà văn Trần Bảo Định: Tri ân đất mẹ bằng trang viết
    Nhà văn Trần Bảo Định sinh năm 1944. Ông lấy tên dòng sông chảy qua quê hương thị xã Tân An, tỉnh Long An làm tên khai sinh. Tên ấy cũng là bút danh chính cho các tác phẩm của ông. Ngoài ra, ông còn có một số bút danh khác như Cao Thị Hoàng, Lê Kim Phượng.
  • Ấn bản đặc biệt “Kim Vân Kiều”: Cuộc hội ngộ của ba di sản văn hóa lớn
    Nhân kỷ niệm 260 năm ngày sinh đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820), Công ty Cổ phần Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam giới thiệu tới bạn đọc ấn bản đặc biệt “Kim Vân Kiều”. Ấn bản lần đầu tiên hội tụ ba di sản lớn: di sản văn chương Nguyễn Du, di sản quốc ngữ của học giả Nguyễn Văn Vĩnh và di sản hội họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm.
  • Ra mắt sách tranh thiếu nhi “Hẹn mùa Tết ngọt”
    Crabit Kidbooks vừa chính thức ra mắt cuốn sách tranh thiếu nhi “Hẹn mùa Tết ngọt”, sáng tác bởi Quỳnh Lê, minh họa Quyên Thái. Cuốn sách dành cho độc giả từ 4 tuổi trở lên, đồng thời dành cho các gia đình đang tìm kiếm một cuốn sách Tết giàu cảm xúc, có chiều sâu văn hóa và khả năng đọc chung giữa người lớn và trẻ nhỏ.
  • “Hàng xóm của tôi Totoro” - Truyện tranh Studio Ghibli đến Việt Nam
    Sau nhiều năm được yêu mến qua màn ảnh, thế giới nghệ thuật giàu nhân văn của Studio Ghibli đã chính thức bước vào không gian sách tại Việt Nam. Những ấn phẩm đầu tiên xoay quanh bộ phim kinh điển “Hàng xóm của tôi Totoro” do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành đánh dấu cột mốc đáng chú ý trong hành trình đưa các tác phẩm Ghibli đến gần hơn với bạn đọc trong nước.
  • Ra mắt bản tiếng Việt tuyển tập kiệt tác Fujiko F. Fujio
    Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bản tiếng Việt tuyển tập đặc biệt “Tuyển tập kiệt tác Fujiko F. Fujio: F THE BEST” - ấn phẩm quy tụ những tác phẩm tiêu biểu nhất trong sự nghiệp của một trong những tác giả manga có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất Nhật Bản.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Ba họa sĩ hội ngộ trong triển lãm “T3” mừng năm mới 2026
    Nhân dịp năm mới 2026 và chào đón Xuân Bính Ngọ, ba họa sĩ Đỗ Huy Thanh, Phạm Hồng Phương và Nguyễn Hải Nam cùng góp mặt trong một triển lãm nhóm diễn ra từ ngày 1/1 đến 10/1/2026 tại Nhà triển lãm số 16 Ngô Quyền (Hà Nội). Gần 40 tác phẩm của 3 họa sĩ đã mang đến cho công chúng một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc trong những ngày đầu năm.
  • Thành công của phim “Mưa đỏ” vào Top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025
    Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam vừa công bố danh sách 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, được lựa chọn từ những hoạt động nổi bật, có sức lan tỏa trong đời sống sáng tạo và công chúng. Các sự kiện được bình chọn theo hình thức trực tiếp tại Lễ Bình chọn 15 sự kiện Văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, tổ chức tại Hà Nội ngày 29/12/2025, với sự tham gia của đại diện Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành Trung ương, đông đảo văn nghệ sĩ cùng hơn 30 nhà báo, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật.
  • Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội: Tiếp tục nỗ lực, tạo bước tiến mới cho văn học nghệ thuật Thủ đô
    Sáng 31/12/2025, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học nghệ thuật năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026. Tham dự hội nghị có bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; ông Hoàng Quốc Việt - Trưởng phòng Văn hóa Văn nghệ Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội. Về phía Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuât Hà Nội có NSND Trần Quốc Chiêm - Chủ tịch Hội, các đồng chí trong Ban Chấp hành, Ban Kiểm tra, đại diện lãnh đạo 9 hội chuyên ngành, đại diện lãnh đạo Tạp chí Người Hà Nội.
  • Tiêu dùng nội địa dịp cuối năm, doanh nghiệp tăng tốc kích cầu quốc gia
    Trong bối cảnh dịp Tết Bính Ngọ 2026 chỉ còn cách hơn 1 tháng, thị trường tiêu dùng và mua sắm cuối năm tại Việt Nam đang dần nóng lên, đặc biệt sau khi Chương trình Khuyến mại tập trung Quốc gia 2025 (Vietnam Grand Sale 2025) được phát động bởi Bộ Công thương và Viettrade đầu tháng 12.
  • Ngọc Sơn đồng hành cùng học trò Anh Đức trong liveshow đầu tiên tại Đức
    Danh ca Ngọc Sơn tiếp nối hành trình đầy cảm xúc tại trời Âu khi đích thân vượt hàng ngàn kilomet để đồng hành học trò Anh Đức trong liveshow Tình thầy trò lần đầu tiên tổ chức tại Trier.
Đừng bỏ lỡ
Chuyện “xê dịch” những năm 1940 qua “Du lịch, du khảo trên Nam Kỳ tuần báo”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO