Tác giả - tác phẩm

Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam

Thụy Phương • 21/03/2025 14:04

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc bộ sách "Thành lập và thay đổi địa danh, địa giới đơn vị hành chính trong lịch sử Việt Nam" do nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Ân biên soạn. Với gần 2.000 trang sách, bộ sách cung cấp cái nhìn toàn diện về sự hình thành, phát triển và điều chỉnh địa danh, địa giới đơn vị hành chính qua từng giai đoạn lịch sử.

Thay đổi địa giới hành chính là quá trình điều chỉnh, sắp xếp các đơn vị hành chính nhằm phù hợp với sự phát triển của quốc gia. Đây là một yêu cầu tất yếu trong quản lý nhà nước, giúp nâng cao hiệu quả điều hành và đáp ứng nhu cầu thực tiễn của từng giai đoạn lịch sử.

Trong suốt chiều dài lịch sử, cùng với những biến động về chính trị, kinh tế, xã hội, hệ thống địa giới hành chính Việt Nam cũng không ngừng thay đổi. Dưới các triều đại phong kiến, các đơn vị hành chính như châu, quận, phủ, tổng, xã liên tục được điều chỉnh. Đến thời kỳ cận - hiện đại, sự thay đổi vẫn tiếp diễn, phản ánh sự phát triển và quản lý lãnh thổ theo từng thời kỳ. Nhiều địa danh tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, không chỉ mang giá trị hành chính mà còn là dấu ấn lịch sử, văn hóa của từng vùng miền.

Hiện nay, tư liệu về địa danh và địa giới hành chính Việt Nam vẫn còn tản mạn, chưa được hệ thống hóa đầy đủ, gây khó khăn trong nghiên cứu và tra cứu. Việc xây dựng một công trình khoa học tổng hợp về chủ đề này là cần thiết, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử và hỗ trợ công tác quản lý, hoạch định chính sách.

Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam.

Chính vì vậy, bộ sách "Thành lập và thay đổi địa danh, địa giới đơn vị hành chính trong lịch sử Việt Nam" ra đời như một tài liệu nghiên cứu quan trọng, giúp bảo tồn những giá trị lịch sử và hỗ trợ công tác hoạch định chính sách.

Bộ sách gồm hai tập. Tập I ghi nhận sự hình thành và thay đổi địa danh, địa giới hành chính từ thời kỳ Hùng Vương đến tháng 4/1975, bao gồm các triều đại phong kiến, thời kỳ Bắc thuộc, thời Nguyễn, thời Pháp thuộc, Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.

Tập II tiếp nối từ tháng 5/1975 đến tháng 12/2024, phản ánh sự điều chỉnh hành chính trong giai đoạn hiện đại, đặc biệt là quá trình sáp nhập, chia tách các tỉnh, thành phố nhằm tinh gọn bộ máy quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ sách là một công trình khoa học đồ sộ được biên soạn và khảo cứu công phu, tổng hợp từ hàng nghìn tư liệu, tài liệu, văn bản pháp lý về sự phân chia địa giới nước Việt Nam thành các khu vực hành chính qua các thời kỳ, từ thời Hùng Vương dựng nước đến nay.

Điểm nổi bật của bộ sách là việc sử dụng nguồn tư liệu phong phú, đáng tin cậy từ các sách báo, văn bản pháp lý chính thức, đồng thời tổng hợp những thông tin mới về sự thay đổi địa danh, địa giới từ thời kỳ phong kiến và thời kỳ Pháp thuộc mà trước đây chưa được khai thác đầy đủ. Nhờ đó, bộ sách không chỉ mang giá trị biên niên lịch sử mà còn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, hoạch định chính sách, giảng viên, sinh viên và cả những ai quan tâm đến lịch sử hành chính Việt Nam.

Với giá trị thực tiễn cao, bộ sách được xem là một công cụ tra cứu quan trọng trong bối cảnh các tỉnh, thành phố đang được xem xét sáp nhập nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế. Không chỉ giúp lưu giữ thông tin về các địa danh cũ, bộ sách còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tránh nguy cơ mai một khi các đơn vị hành chính thay đổi. Đây là một đóng góp quan trọng vào công tác nghiên cứu địa danh học, lịch sử địa phương và quản lý hành chính tại Việt Nam./.

Bài liên quan
  • Ra mắt cuốn sách "Đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển đất nước"
    Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách "Đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển đất nước" tập hợp hơn 70 bài viết, bài phát biểu, thư từ của đồng chí Nguyễn Minh Triết trong giai đoạn 2000 - 2010. Qua gần 500 trang sách, độc giả sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về tư tưởng, quan điểm và đường lối lãnh đạo của đồng chí trên nhiều lĩnh vực trọng yếu của đất nước, từ công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội đến việc mở rộng quan hệ đối ngoại trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
(0) Bình luận
  • Hồi ký “Nghèo”: Viết lại cuộc đời từ những ký ức đau thương
    Có những cuốn sách khiến người đọc day dứt không phải bởi câu chuyện được kể quá đẹp đẽ, mà bởi hiện thực trong đó trần trụi đến mức người ta khó lòng ngoảnh mặt làm ngơ. “Nghèo” của Katriona O’Sullivan do NXB Thế giới và Alpha Books liên kết xuất bản là một cuốn tự thuật như thế. Qua những ký ức về tuổi thơ nghèo khó, gia đình bất ổn và hành trình vượt lên nghịch cảnh, tác giả không chỉ kể lại những gì mình đã trải qua mà còn cho thấy một con người có thể phải đấu tranh đến nhường nào để giành lấy quyền đ
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
  • Nhà thơ Bằng Việt nhận Giải thưởng Lớn tại lễ trao giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026
    Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), chiều 2/10, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 đã diễn ra, tôn vinh những cá nhân, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị, thể hiện tình yêu sâu sắc với Thủ đô.
  • Những cánh cửa mở ra từ trang sách Kim Đồng
    Một cuốn sách có thể đưa người đọc trở về một Hà Nội hơn trăm năm trước, theo bước chân một vị vua, bước vào khu rừng của những loài vật biết nói hay đơn giản là ngồi lại với những câu chuyện rất gần gũi của tuổi thơ. Tại Hội sách Hà Nội lần thứ XI, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu nhiều ấn phẩm mới, trải rộng từ sách về Hà Nội, văn học thiếu nhi, truyện tranh, truyện kể lịch sử đến sách kỹ năng và văn học dành cho bạn đọc trẻ. Sự đa dạng ấy không chỉ nằm ở thể loại hay độ tuổi độc giả, mà còn ở cách mỗi cuốn sách mở ra một thế giới riêng để người đọc khám phá.
  • Nhà thơ Cao Ngọc Thắng: Cần mẫn cày ải trên cánh đồng chữ…
    Tôi biết Cao Ngọc Thắng khá sớm, quãng những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ XX. Lần đầu tôi gặp ông tại 58 Quán Sứ, Hà Nội, trụ sở của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Khi ấy, ông mới vào cuộc đời làm báo, còn tôi cũng vậy. Cao Ngọc Thắng nguyên là giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, đóng chân ở Xuân Hòa (Vĩnh Phú cũ), còn tôi thì nguyên là kỹ sư canh nông ở mãi vùng biên giới Tây Nam, Bảy Núi, An Giang. Vì những duyên do khác nhau, cả hai đều bỏ nghề chuyên môn, chọn Thủ đô để theo nghề báo chuyên nghiệp.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà hát Kịch Việt Nam tổ chức chuỗi chương trình biểu diễn đặc sắc chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn liền với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, Nhà hát Kịch Việt Nam tổ chức chuỗi chương trình biểu diễn đặc sắc diễn ra từ ngày 21 đến ngày 28/11/2026. Chuỗi hoạt động bao gồm 4 vở kịch nổi tiếng là Mặt nạ người, Nghêu, Sò, Ốc, Hến, Điều còn lại và Ảo ảnh. Đi kèm với các buổi biểu diễn là chính sách ưu đãi giá vé hấp dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để đông đảo công chúng và khán giả yêu nghệ thuật có cơ hội tiếp cận sân khấu kịch truyền thống lẫn hiện đại.
  • Trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị”: Cơ hội khám phá thú chơi tao nhã đất Kinh kỳ
    Từ ngày 10 đến ngày 30/11/2026, tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, quận Hoàn Kiếm, không gian trưng bày chuyên đề “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” sẽ chính thức mở cửa đón công chúng và du khách thập phương. Sự kiện hứa hẹn mang đến một điểm hẹn văn hóa độc đáo, giúp những người yêu Hà Nội tìm lại khoảng lặng yên bình và cảm nhận trọn vẹn chiều sâu nghệ thuật sống của đất Kinh kỳ xưa.
  • Khởi động Giải thưởng văn học nghệ thuật Thủ đô 2026
    Giải thưởng nhằm tôn vinh, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật, thiết thực hướng tới kỷ niệm 1020 năm Thăng Long - Hà Nội. Các tác phẩm được xét giải thuộc mọi thể loại của 9 hội chuyên ngành, tập trung phản ánh truyền thống văn hiến và khát vọng cống hiến của con người Thủ đô. Điểm nhấn của sự kiện là liên hoan biểu diễn, trưng bày tác phẩm đạt giải dự kiến diễn ra vào cuối tháng 12/2026 tại Trung tâm nghệ thuật Âu Cơ.
  • Hà Nội quảng bá du lịch, thúc đẩy hợp tác giáo dục tại Vương quốc Anh
    Triển khai kế hoạch đối ngoại thành phố Hà Nội năm 2026, Đoàn đại biểu thành phố Hà Nội do đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội làm trưởng đoàn đã thăm, làm việc tại Vương quốc Anh từ ngày 30-10 đến 4-11-2026.
  • Hà Nội tổng rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo
    Hà Nội vừa chính thức khởi động đợt rà soát hộ nghèo và hộ cận nghèo năm 2026. Đợt kiểm tra lần này vừa đánh giá lại thực trạng hộ nghèo theo tiêu chuẩn hiện hành, vừa chuẩn bị cơ sở dữ liệu để áp dụng bộ chuẩn nghèo đa chiều mới cho giai đoạn 2027-2030.
Đừng bỏ lỡ
  • [Infographic] Chuỗi hoạt động đặc sắc kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam
    Năm 2026 đánh dấu tròn 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026) - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc. Nhân dấu mốc lịch sử đặc biệt này, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm từ ngày 5 đến ngày 15/11/2026, với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học, nhằm tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, đồng thời lan tỏa tinh thần hiếu học, khát vọng sáng tạo và cống hiến trong thời đại mới.
  • [Podcast] Tản văn: Yêu một người Hà Nội
    Chuyến bay lúc 4 giờ chiều hạ cánh xuống sân bay Nội Bài với lời chào là bản nhạc "Nhớ về Hà Nội". Trống ngực tôi loạn xạ cứ như đang đến cuộc hẹn đã mong đợi từ lâu...
  • “The Huế Creators”- mô hình mới kết nối bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa
    “The Huế Creators” lần đầu tiên dự kiến ra mắt công chúng từ tháng 6 - 9/2027 và sẽ phát triển trở thành một IP truyền hình thực tế lấy văn hóa, di sản và con người Huế làm nguồn cảm hứng.
  • Nhà hát Tuổi trẻ giảm 20% giá vé, công chiếu 3 vở diễn lớn nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam tổ chức Tuần biểu diễn nghệ thuật từ 22-29/11/2026 với 3 tác phẩm nổi tiếng Hồn Trương Ba, da hàng thịt, Quân khu Nam Đồng và nhạc kịch Tuổi thơ dữ dội nhân Ngày Văn hóa Việt Nam. Chương trình áp dụng giảm 20% giá vé niêm yết từ ngày 28/10/2026 trên hệ thống vé trực tuyến của Nhà hát. Đây là nỗ lực nhằm phát huy giá trị văn hóa dân tộc và lan tỏa thói quen thưởng thức sân khấu nghệ thuật đến đông đảo công chúng, đặc biệt là người trẻ.
  • Phát huy giá trị nghệ thuật Tuồng trong đời sống đương đại
    Chiều 3/11, tại Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với các nhà nghiên cứu, chuyên gia văn hóa, nghệ sĩ, họa sĩ và các nhà sáng tạo nghệ thuật tổ chức triển lãm, chuỗi hoạt động văn hóa với chủ đề “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay – Phía sau vàng son, tương lai nào cho Tuồng?”.
  • Công cụ mới lan tỏa giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám
    “Chúng tôi đánh giá cao việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới về di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là những công cụ thiết thực giúp du khách định hướng, tham quan các công trình và hiểu rõ hơn về lịch sử kiến trúc cũng như những giá trị văn hóa, giáo dục của di tích” - ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, nhấn mạnh trong Lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chiều 3/11 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TP Hà Nội.
  • Chùm thơ của tác giả Châu Anh Tuấn
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Châu Anh Tuấn.
  • Phố cổ Hà Nội mở 10 không gian di sản đón công chúng
    Chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), hưởng ứng Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, trong tháng 11, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại 10 không gian di sản trên địa bàn.
  • [Video] Tiếp tục lan tỏa các giá trị truyền thống của Văn Miếu - Quốc Tử Giám
    Sau 950 năm, Quốc Tử Giám (Hà Nội) không chỉ gắn với truyền thống giáo dục, khoa cử và đào tạo nhân tài mà còn trở thành biểu tượng tiêu biểu của đạo học Việt Nam. Kỷ niệm dấu mốc này là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử, tri ân các bậc tiền nhân, đồng thời khẳng định sức sống của những giá trị đã làm nên chiều sâu văn hiến dân tộc.
  • Hà Nội khen thưởng 8 cá nhân đạt danh hiệu "Người tốt, việc tốt"
    UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quyết định tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 8 cá nhân tiêu biểu thuộc Tổng Công ty Vận tải Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội. Các cá nhân được tuyên dương gồm những công nhân lái xe, nhân viên phục vụ tuyến buýt và lực lượng công an cơ sở tận tụy với công việc. Tiền thưởng cho các cá nhân được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định hiện hành.
Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO