Tác giả - tác phẩm

Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam

Thụy Phương 21/03/2025 14:04

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc bộ sách "Thành lập và thay đổi địa danh, địa giới đơn vị hành chính trong lịch sử Việt Nam" do nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Ân biên soạn. Với gần 2.000 trang sách, bộ sách cung cấp cái nhìn toàn diện về sự hình thành, phát triển và điều chỉnh địa danh, địa giới đơn vị hành chính qua từng giai đoạn lịch sử.

Thay đổi địa giới hành chính là quá trình điều chỉnh, sắp xếp các đơn vị hành chính nhằm phù hợp với sự phát triển của quốc gia. Đây là một yêu cầu tất yếu trong quản lý nhà nước, giúp nâng cao hiệu quả điều hành và đáp ứng nhu cầu thực tiễn của từng giai đoạn lịch sử.

Trong suốt chiều dài lịch sử, cùng với những biến động về chính trị, kinh tế, xã hội, hệ thống địa giới hành chính Việt Nam cũng không ngừng thay đổi. Dưới các triều đại phong kiến, các đơn vị hành chính như châu, quận, phủ, tổng, xã liên tục được điều chỉnh. Đến thời kỳ cận - hiện đại, sự thay đổi vẫn tiếp diễn, phản ánh sự phát triển và quản lý lãnh thổ theo từng thời kỳ. Nhiều địa danh tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, không chỉ mang giá trị hành chính mà còn là dấu ấn lịch sử, văn hóa của từng vùng miền.

Hiện nay, tư liệu về địa danh và địa giới hành chính Việt Nam vẫn còn tản mạn, chưa được hệ thống hóa đầy đủ, gây khó khăn trong nghiên cứu và tra cứu. Việc xây dựng một công trình khoa học tổng hợp về chủ đề này là cần thiết, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử và hỗ trợ công tác quản lý, hoạch định chính sách.

Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam.

Chính vì vậy, bộ sách "Thành lập và thay đổi địa danh, địa giới đơn vị hành chính trong lịch sử Việt Nam" ra đời như một tài liệu nghiên cứu quan trọng, giúp bảo tồn những giá trị lịch sử và hỗ trợ công tác hoạch định chính sách.

Bộ sách gồm hai tập. Tập I ghi nhận sự hình thành và thay đổi địa danh, địa giới hành chính từ thời kỳ Hùng Vương đến tháng 4/1975, bao gồm các triều đại phong kiến, thời kỳ Bắc thuộc, thời Nguyễn, thời Pháp thuộc, Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.

Tập II tiếp nối từ tháng 5/1975 đến tháng 12/2024, phản ánh sự điều chỉnh hành chính trong giai đoạn hiện đại, đặc biệt là quá trình sáp nhập, chia tách các tỉnh, thành phố nhằm tinh gọn bộ máy quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ sách là một công trình khoa học đồ sộ được biên soạn và khảo cứu công phu, tổng hợp từ hàng nghìn tư liệu, tài liệu, văn bản pháp lý về sự phân chia địa giới nước Việt Nam thành các khu vực hành chính qua các thời kỳ, từ thời Hùng Vương dựng nước đến nay.

Điểm nổi bật của bộ sách là việc sử dụng nguồn tư liệu phong phú, đáng tin cậy từ các sách báo, văn bản pháp lý chính thức, đồng thời tổng hợp những thông tin mới về sự thay đổi địa danh, địa giới từ thời kỳ phong kiến và thời kỳ Pháp thuộc mà trước đây chưa được khai thác đầy đủ. Nhờ đó, bộ sách không chỉ mang giá trị biên niên lịch sử mà còn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, hoạch định chính sách, giảng viên, sinh viên và cả những ai quan tâm đến lịch sử hành chính Việt Nam.

Với giá trị thực tiễn cao, bộ sách được xem là một công cụ tra cứu quan trọng trong bối cảnh các tỉnh, thành phố đang được xem xét sáp nhập nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế. Không chỉ giúp lưu giữ thông tin về các địa danh cũ, bộ sách còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tránh nguy cơ mai một khi các đơn vị hành chính thay đổi. Đây là một đóng góp quan trọng vào công tác nghiên cứu địa danh học, lịch sử địa phương và quản lý hành chính tại Việt Nam./.

Bài liên quan
  • Ra mắt cuốn sách "Đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển đất nước"
    Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách "Đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển đất nước" tập hợp hơn 70 bài viết, bài phát biểu, thư từ của đồng chí Nguyễn Minh Triết trong giai đoạn 2000 - 2010. Qua gần 500 trang sách, độc giả sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về tư tưởng, quan điểm và đường lối lãnh đạo của đồng chí trên nhiều lĩnh vực trọng yếu của đất nước, từ công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội đến việc mở rộng quan hệ đối ngoại trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
(0) Bình luận
  • “Người thổi bong bóng làng Kashi”: Ngụ ngôn hiện đại về sự sống, cái chết và tự do
    Tri Thức Trẻ Books liên kết với NXB Thế Giới vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Người thổi bong bóng làng Kashi” của tác giả Nguyễn Quang Vũ. Tác phẩm được viết theo hình thức ngụ ngôn hiện đại xoay quanh hành trình nhận thức về sự sống, cái chết và tự do.
  • Châu Tuấn - một giọng thơ lạ giàu liên tưởng siêu nghiệm
    Châu Tuấn là một tên tuổi lạ của làng thơ Việt đương đại. Anh sống khá ẩn dật, kín đáo trong môi trường văn nghệ. Dường như Châu Tuấn coi việc làm thơ là một nghệ thuật của ngôn ngữ chữ viết, viết cho riêng mình và bè bạn. Anh đến với thơ lặng lẽ, thanh thản và tự nhiên, tự tại như hít thở không khí hằng ngày.
  • Giải mã cuộc đấu trí lịch sử tại Paris qua hai ấn phẩm đặc biệt
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa ra mắt hai ấn phẩm đặc biệt: “Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam” của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình và “Các cuộc thương lượng Lê Đức Thọ - Kissinger tại Paris” của tác giả Lưu Văn Lợi, Nguyễn Anh Vũ. Sách do Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam phát hành. Đây là những tư liệu lịch sử quý giá, tái hiện sinh động cuộc đấu trí cam go trên bàn đàm phán Paris, qua đó làm sáng rõ nghệ thuật ngoại giao “vừa đánh, vừa
  • Tín hiệu vui từ sách tranh Việt Nam tại Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna
    “Khu vườn trong tim ta” của tác giả - họa sĩ Phạm Quang Phúc, do Crabit Kidbooks phát hành đã được lựa chọn giới thiệu trong danh sách 150 Amazing Bookshelf thuộc hệ thống BolognaRagazzi Award 2026, trong khuôn khổ Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna (Bologna Children’s Book Fair – BCBF). Đây là cuốn sách thiếu nhi Việt Nam đầu tiên góp mặt trong danh sách này.
  • “Những việc cần làm ngay” - Dấu ấn đổi mới và giá trị thời đại
    Trong không khí toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quyết tâm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, cuốn sách Dấu ấn “Những việc cần làm ngay” (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật) được xuất bản như một chỉ dẫn quý báu. Tác phẩm khẳng định giá trị bền vững của tư duy đổi mới, bản lĩnh dám chịu trách nhiệm trước lịch sử. Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, di sản ấy tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng hành động, thôi thúc mỗi cán bộ, đảng viên nỗ lực vì mục tiêu xây dựng đất nước hùng cườn
  • Ra mắt bộ sách tranh “Truyện cổ mới về gã sói”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ sách tranh thiếu nhi “Truyện cổ mới về gã sói” của tác giả, họa sĩ người Pháp Philippe Jalbert. Bộ sách gồm ba tựa: Vụ trộm lúc nửa đêm, Theo chân cô gà mái mơ, Món mới cho kẻ sành ăn.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Từ quản lý đến “quản trị và kiến tạo” văn hóa Thủ đô Hà Nội
    Chương trình Hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đã phát đi một thông điệp: Hà Nội chuyển đổi tư duy từ “quản lý hành chính” sang “quản trị và kiến tạo” về văn hóa. Đây là một sự thay đổi mang tính cách mạng về nhận thức, mở đường khơi thông nguồn lực, biến văn hóa thực sự trở thành nguồn sức mạnh nội sinh và động lực phát triển đột phá của Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Khung cơ chế đột phá, định hình diện mạo Hà Nội trong kỷ nguyên mới
    Hà Nội đang đứng trước những áp lực của quá trình đô thị hóa, từ bài toán quá tải hạ tầng, ùn tắc giao thông, cho đến thách thức trong việc cải tạo các khu chung cư cũ và bảo tồn di sản. Trong bối cảnh đó, Điều 12 trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) không chỉ là một quy định pháp lý, mà là một khung cơ chế mang tính đột phá, đặc biệt cần thiết để định hình diện mạo Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
  • Tạo thế và lực “xuất khẩu” văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra mục tiêu nước ta vươn lên nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm, với các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 9% GDP vào năm 2045. Để hiện thực hóa khát vọng này, chúng ta phải dịch chuyển tư duy coi văn hóa là lĩnh vực bảo tồn, giao lưu phong trào sang tư duy kiến tạo một nền công nghiệp xuất khẩu mũi nhọn, tạo động lực phát triển kinh tế và định vị vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
  • Hà Nội đẩy mạnh công tác chăm sóc trẻ em
    Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 được tổ chức từ ngày 01 đến ngày 30 tháng 6, thực hiện theo chỉ đạo của Cục Bà mẹ và Trẻ em - Bộ Y tế, với mục tiêu xây dựng môi trường lành mạnh, an toàn và bổ sung những trải nghiệm vui vẻ, ý nghĩa cho các em nhỏ.
  • Đại học Quốc gia Hà Nội chuẩn bị đón 15.000 sinh viên học tập tại Hòa Lạc
    Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU) cho biết, 15.000 sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ lên học tập tại Hòa Lạc, gồm nhóm từ trường Khoa học Tự nhiên, trong khi học sinh THPT HES dự kiến về lại nội đô.
Đừng bỏ lỡ
  • Góp sức phát huy giá trị văn hóa dân gian truyền thống Việt Nam
    Thiết thực bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân gian truyền thống cũng như thực hiện Chương trình Hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội, Hội Người cao tuổi phường Tùng Thiện (TP. Hà Nội) vừa tổ chức Liên hoan tiếng hát dân ca Người cao tuổi phường Tùng Thiện 2026. Qua đây cũng góp phần tạo sân chơi bổ ích để hội viên người cao tuổi giao lưu, nâng cao đời sống tinh thần, góp phần xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.
  • Triển lãm “Cuộc chơi với lá”: Dấu ấn 60 năm sáng tạo của nghệ sĩ Tạ Hải
    Từ ngày 15/4 đến 19/4/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Đống Đa, Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Cuộc chơi với lá” của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải. Triển lãm giới thiệu hơn 80 tác phẩm mới nhất được sáng tạo từ chất liệu lá và hoa khô.
  • Phát triển Thủ đô từ việc kiến tạo các không gian văn hoá
    Chiều 12/4, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần”, những giai điệu của ca khúc “Em ơi Hà Nội phố” của nhạc sĩ Phú Quang được phổ từ thơ Phan Vũ đã vang lên giữa không gian hồ Gươm lịch sử. Từ một ca khúc, một buổi biểu diễn, có thể thấy rõ hơn cách Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển văn hóa bằng những trải nghiệm cụ thể, gần gũi, nơi văn hóa hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.
  • “Người thổi bong bóng làng Kashi”: Ngụ ngôn hiện đại về sự sống, cái chết và tự do
    Tri Thức Trẻ Books liên kết với NXB Thế Giới vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Người thổi bong bóng làng Kashi” của tác giả Nguyễn Quang Vũ. Tác phẩm được viết theo hình thức ngụ ngôn hiện đại xoay quanh hành trình nhận thức về sự sống, cái chết và tự do.
  • Lan tỏa tri thức khoa học xã hội qua trưng bày chuyên đề
    Từ ngày 11/4 đến 15/5/2026, tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (đường Nguyễn Văn Huyên, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) diễn ra trưng bày “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”. Với hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật phong phú, trưng bày mang đến cái nhìn toàn diện về những đóng góp của khoa học xã hội đối với đời sống đương đại, qua đó góp phần khơi dậy tinh thần nghiên cứu, sáng tạo và ý thức bảo tồn các giá trị văn hóa trong cộng đồng”
  • Ẩm thực và nghệ thuật hòa quyện trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung”
    Du khách có thể thưởng thức các món ăn cung đình và những tiết mục nghệ thuật đặc sắc trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung” tại Nhà hát Duyệt Thị Đường (Đại nội Huế) vào đêm 29/4, 1/5.
  • Tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa tại không gian âm nhạc mở chiều 12/4
    Trở lại sân khấu mở “Nhà Bát Giác” vào lúc 15h30 ngày 12/4, “Âm nhạc cuối tuần” hứa hẹn đem đến nhiều tiết mục đặc sắc, giai điệu sôi động, những trải nghiệm nghệ thuật gần gũi, hấp dẫn đối với nhiều người dân và du khách khi đến với Hà Nội. Đây không chỉ là sân khấu biểu diễn đơn thuần, mà còn là bước đi chiến lược của thành phố nhằm đưa nghệ thuật chất lượng cao vào đời sống, góp phần định vị thương hiệu thành phố sáng tạo.
  • Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026
    Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026 nhằm tôn vinh, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân gian, đặc biệt là dân ca, nhạc cụ truyền thống của vùng, miền, địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội; Tạo điều kiện để NCT tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, hỗ trợ NCT sống vui, sống khỏe...
  • Bài 1: Hành trình gieo mầm hy vọng cho “lồng ngực trái”
    Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, nơi dòng người ngược xuôi qua những con phố cổ kính, có một nơi mà thời gian dường như được đo bằng từng nhịp đập, nơi ranh giới giữa hơi thở và hư vô đôi khi chỉ cách nhau một ánh nhìn lướt qua trên màn hình điện tâm đồ. Đó là Bệnh viện Tim Hà Nội. Suốt một phần tư thế kỷ trôi qua, nơi đây không chỉ là một địa chỉ y tế, mà đã trở thành một “địa chỉ đỏ” của sự hồi sinh, nơi người thầy thuốc lặng lẽ viết nên bản trường ca về lòng nhân ái, về hành trình bền bỉ gieo mầm hy vọ
  • Hà Nội có hai làng nghề trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
    “Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng, xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề” dự kiến tổ chức từ ngày 08/5/2026 - 10/5/2026 tại Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội.
Bộ sách quý về lịch sử địa danh và địa giới hành chính Việt Nam
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO