Bệnh lạ ở Quảng Ngãi: "Đừng đem dân ra thí nghiệm"

Chiửu 11-5, ông Lê Hà n Phong, chủ tịch UBND huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi), cho rằng đã đến lúc ngà nh y tế đừng đem người dân ra là m thí nghiệm, hãy giảm bớt bệnh sĩ và để các tổ chức y tế thế giới và o cuộc.

* PV: Ngà nh y tế cho rằng tập tục ăn gạo mốc của người dân bản địa có thể là nguy cơ dẫn đến việc người dân bị bệnh, ông nghĩ sao vử điửu nà y?

- à”ng Lê Hà n Phong: Chưa tâm phục khẩu phục. Bộ Y tế kết luận là quyửn của cơ quan chức năng nhưng vử thực tế người dân địa phương thì điửu đó quá phi lý. Từ nhiửu đời nay, người dân ở đây và cả vùng Tây nguyên đã sử dụng gạo như vậy để ăn.

Tôi xin nói lại: đây không phải là gạo mốc, đây chỉ là loại gạo mà khi gặt lúa vử bà con mang đi ủ ngay, khi cần ăn thì mới phơi rồi đi xay gạo. Nên gạo có mùi như gạo ủ và hạt cơm rất chắc. Cán bộ và người dân ở đây đửu ăn gạo như vậy nhiửu đời nay có sao đâu.

* Tại sao đến lúc nà y mới cấp gạo cho người dân?

- Thật ra chưa có người dân nà o bảo họ ăn gạo mà bị bệnh. Nên việc bây giử mới cấp gạo cho dân là để giúp tìm căn nguyên của bệnh. Nếu bây giử dân ăn gạo khác mà bệnh vẫn không thay đổi thì ngà nh y tế phải loại trừ nguyên nhân bệnh là do ăn gạo.

Chúng tôi cho rằng nên áp dụng phương án tổng thể chứ không đổ thừa cho gạo. Mạng sống con người không thể đánh đổi bằng việc kéo dà i thời gian.

Bệnh nhân Phạm Văn Trách dù sức khửe rất yếu vẫn cố gắng lấy nước suối vử sinh hoạt -Ảnh: PHàšC LONG

* Người chết, người nhiễm bệnh liên tục tăng trong thời gian gần đây. Chính quyửn có phương án gì giữa lúc người dân đã hết trông chử và o ngà nh y tế?

- Chúng tôi từng kiến nghị với chính quyửn tỉnh và đử nghị trung ương hỗ trợ di chuyển nguyên một vùng dân cư bị bệnh nà y sang nơi ở mới để tìm nguyên nhân, nhưng tất cả vẫn chưa có phản hồi. Từ chuyện di cư nà y, thử tìm nguyên nhân của căn bệnh là từ ngoà i da và o trong hay từ trong ra ngoà i mà phân tích. Chúng tôi bây giử chỉ trông chử và o ngà nh y nhưng thời gian phát hiện đến nay đã quá lâu mà người dân vẫn bế tắc vử thông tin.

Họ đi điửu trị tất cả bệnh viện lớn từ khắp nơi trong cả nước vử nhưng rồi bệnh tái phát, không giảm. Nên chăng ngà nh y nên để các tổ chức y tế thế giới và o cuộc để giúp đồng bà o mình. Bây giử mà chử tìm mãi thì dân chết vì đây không phải là nơi thí nghiệm. Thật ra để an dân lúc nà y không còn cách nà o khác là tìm ra nguyên nhân của căn bệnh. Đối với ngà nh y, lòng tin đã mai một dần. Nơi mà dân tin tưởng nhất là Bệnh viện Quy Hòa (Quy Nhơn) nhưng người dân cũng đã chết nhiửu.

* Nếu người dân không còn lòng tin thì chính quyửn mong gì ở Bộ Y tế lúc nà y?

- Chỉ mong Bộ Y tế sớm để các tổ chức y tế thế giới và o cuộc tìm ra nguyên nhân. Dù ngà nh y tế trong nước đang hết sức tự tin trước sau gì họ cũng tìm ra nguyên nhân nhưng thời gian quá lâu, đã hơn một năm rồi. Thật ra căn bệnh nà y đã có từ ba năm nay nhưng nguyên nhân thì chưa tìm thấy. Rõ rà ng chúng ta để quá lâu. Chúng tôi kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Y tế để các tổ chức y tế thế giới và o cuộc sớm ngà y nà o thì sinh mạng người dân được cứu sớm ngà y đó.

Tiếp tục truy tìm mầm bệnh lạ

Lấy mẫu bệnh phẩm tại nhà một người dân ở là ng Rêu - Ảnh: Đ.Cường

Sáng 11-5, hơn 70 chuyên gia đầu ngà nh y tế gồm Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng Quy Nhơn, Viện Pasteur TP.HCM, Cục Y tế dự phòng, Viện Dịch tễ trung ương, Viện Pasteur Nha Trang, Bệnh viện Da liễu trung ương, Bệnh viện Phong - da liễu trung ương Quy Hòa, Viện Vệ sinh - y tế công cộng TP.HCM đã tiếp tục truy lùng mầm bệnh tại bốn thôn của xã Ba Điửn (huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi).

Các chuyên gia tiếp tục vử các là ng bệnh để đặt bẫy côn trùng tại là ng Hy Long để truy tìm các sinh vật ngoại ký sinh như bọ chét, chấy, rận sống trên thân chó, mèo, gà , vịt, heo, trâu, bò... và lấy mẫu phân tích. Một nhóm khác bẫy chuột và mổ lấy mẫu phân tích hà ng loạt loà i chuột tại khu vực nà y. Tất cả côn trùng khác như gián, nhện, ruồi, muỗi... đửu được giăng bẫy bắt và lấy mẫu phân tích ngay tại chỗ. Một số giường, tủ, mùng, mửn, chiếu cũng được các chuyên gia ở đây lùng sục để tìm các loà i ký sinh trùng có thể mang mầm bệnh vử phân tích. Cũng trong hôm qua tại trạm y tế xã Ba Điửn, hà ng loạt người dân kéo đến để khám bệnh và xác định có thêm nhiửu trường hợp mắc bệnh mới. Chiửu cùng ngà y, chính quyửn huyện Ba Tơ đã quyết định mua 60 tấn gạo mới cấp cho toà n bộ người dân trong vùng dịch. à”ng Lê Hà n Phong quyết định từ ngà y 13-5, toà n dân trong vùng dịch sẽ sử dụng gạo mới, loại bử toà n bộ gạo cũ trong kho.

Theo thống kê từ ngà nh y tế Quảng Ngãi, đến ngà y 11-5 đã có 230 người mắc bệnh lạ, trong đó có 21 người tử vong. Đặc biệt trong số ca mắc bệnh có đến gần 50% bệnh nhân tái phát (trong số 21 trường hợp tử vong thì có 10 trường hợp tái bệnh dẫn đến diễn biến nặng gây suy đa phủ tạng).

Vử việc tái phát bệnh đối với bệnh nhân mắc bệnh lạ, ông Lê Huy - chánh văn phòng Sở Y tế Quảng Ngãi - cho rằng khi điửu trị tại bệnh viện thì các bệnh nhân bị bệnh lạ sức khửe diễn tiến tốt, những tổn thương ngoà i da liửn lại nhưng khi ra viện, vử lại cộng đồng nơi xảy ra bệnh lạ thì bệnh tái phát với mức độ nặng hơn. Dựa trên cơ sở nà y, có khả năng các bệnh nhân nà y bị nhiễm độc vì khi vử cộng đồng các bệnh nhân tiếp xúc lại với những yếu tố gây bệnh thì bệnh tái phát. Thông thường các trường hợp tái phát thì nặng bởi nó đã có tổn thương lúc trước rồi - ông Huy phân tích.

Bà Đặng Thị Phượng (giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ):

Tôi cũng sợ

* Bệnh lạ xuất hiện từ năm 2010 và kéo dà i dai dáº³ng đến nay với nhiửu người dân tử vong, nhiửu người khác mắc bệnh nhưng phản ứng của ngà nh y tế như vậy có chậm chạp không?

- Không đâu, ngay khi có bệnh chúng tôi đã có mặt tại Ba Điửn để là m việc. Tuy nhiên, căn bệnh nà y thật sự rất khó hiểu, trong gia đình có người bị người không. Liên tục ba tháng liửn trong năm 2011 không hử xuất hiện bệnh. Đến ngà y 19-4-2012 ghi nhận có ca mới thì chúng tôi lại có mặt để tìm hiểu sự việc. Vậy nhưng nguyên nhân bệnh không rõ rà ng, từ nghi ngử do côn trùng đến ăn uống, thậm chí cả yếu tố tâm linh.

* Vậy sau khi có hà ng trăm người bị bệnh, rồi hà ng chục người tử vong thì ngà nh y tế không lập bệnh viện dã chiến để kịp thời xử lý?

- Chúng tôi cũng có phương án lập bệnh viện dã chiến nhưng ngặt nỗi không biết nguyên nhân của bệnh, chưa xác định là dịch bệnh lây lan, cơ sở vật chất tại vùng bệnh không có nên không thể cách ly người bệnh bằng việc lập bệnh viện dã chiến. Phải có ý kiến của Bộ Y tế vử việc khoanh vùng hoặc cách ly người bệnh trong trường hợp nà y.

* Xin hửi tháº³ng bà có sợ bệnh lạ nà y không?

- Cũng sợ. Tuy nhiên tôi và cán bộ xuống điửu trị cả năm trời cho dân nhưng không bị lây nên cũng yên tâm.