Tuệ Minh, người phụ nữ cuối cùng bên Nguyễn Đình Thi

Ngọc Diệp/TTO| 27/02/2018 14:32

Dù không phải mối tình lớn của nhà văn Nguyễn Đình Thi nhưng Tuệ Minh là người phụ nữ ông yêu và chọn sống chung ở chặng cuối cuộc đời.

Tôi rất buồn khi Minh Châu báo tin Tuệ Minh đã qua đời. PhimMột ngày đầu thulà phim đầu tiên tôi đóng chung với Tuệ Minh, trong đó Minh Châu, con gái của bà Tuệ Minh đóng vai con gái của tôi.

Tôi và Tuệ Minh có biết bao nhiêu kỉ niệm... Đối với tôi chị ấy là người rất có tài. Tôi vẫn nhớ mãi cảnh cận trong phim Nguyễn Văn Trỗi, Tuệ Minh đóng vai một người bị địch tra tấn. Đôi mắt của chị ấy toát lên sự chịu đựng, sự kiên cường đến ám ảnh. 

Với nghề diễn viên, chỉ cần nhìn qua một cảnh cận thôi là biết khả năng diễn xuất thế nào. Tuệ Minh ra đi là một mất mát với gia đình chị ấy và với bạn bè. 

NSND Trà Giang

NSND Tuệ Minh sinh năm 1938 đã qua đời hôm (24-2), hưởng thọ 80 tuổi. Người phụ nữ tài năng này đã từng kết hôn với hai nghệ sĩ nổi tiếng của làng điện ảnh và văn học.

Cuộc đời của bà đã từng gây chú ý cho làng văn nghệ một thời. Đặc biệt khi bà kết hôn lần hai với nhà văn Nguyễn Đình Thi.

Tuệ Minh, người phụ nữ cuối cùng bên Nguyễn Đình Thi - Ảnh 2.

NSND Tuệ Minh

Tuệ Minh, người phụ nữ cuối cùng bên Nguyễn Đình Thi

Tôi vẫn nhớ cô Tuệ Minh đẹp lắm, vẻ đẹp của người con gái Hà Nội, rất nhẹ nhàng, sang trọng. Thế hệ diễn viên khóa đầu tiên của Việt Nam ai cũng có thần thái tốt, nhìn là ra chất điện ảnh ngay. Đó là cái độc đáo của thế hệ đó. Tôi không biết thế hệ diễn viên sau này còn ai có được vẻ độc đáo đó nữa không.

Đạo diễn Phan Đăng Di

Tuệ Minh là nữ diễn viên điện ảnh khóa đầu tiên của  điện ảnh Cách mạng Việt Nam, cùng lứa với Trà Giang, Phi Nga, Lâm Tới, Mai Châu, Thanh Thủy, Ngọc Lan, Hoàng Yến…

Bà được từng tham gia những bộ phim đầu tiên của điện ảnh Cách mạng Việt Nam như: Chung một dòng sông, Một ngày đầu thu, Vợ chồng anh Lực, Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Em bé Hà Nội, Ngày lễ thánh,...

Ngoài những vai diễn chính trong các bộ phim như Một ngày đầu thu, Vợ chồng anh Lực… sau này bà Tuệ Minh thường tham gia các vai phụ. Nhưng những vai phụ này đều để lại ấn tượng.

Nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã đánh giá cao diễn xuất của bà Tuệ Minh và cho rằng bà là một người có bản năng nghệ sĩ, đủ khả năng đảm đương vai nhỏ đến vai lớn.

"Trong Ngày lễ thánh, chỉ cần một cái ngước nhìn, chị Tuệ Minh đã thể hiện được sự tận tụy đến mức mê muội của một con chiên. Diễn xuất bằng mắt của chị ấy rất đặc biệt. Tôi đánh giá diễn xuất của chị Tuệ Minh trong phim này ngang với diễn xuất chị Trà Giang", bà Trịnh Thanh Nhã nói.

Tuệ Minh trong con mắt của những đồng nghiệp là một người xinh đẹp, có giọng nói rất hay, có phần hơi nũng nịu. Bà cũng là một người khá kiểu cách, luôn giữ khoảng cách nhất định với mọi người.

Nhiều người đồng nghiệp cùng thời của bà cho biết họ đều cảm thấy ở bà sự tự tin, kiêu hãnh biết mình còn có khả năng làm hơn những vai phụ trong các bộ phim.

Sau này bà Tuệ Minh tìm thấy cơ hội phát triển tài năng ở sân khấu kịch. Vai diễn Phượng trong vở kịch Cách mạng mà nhà văn Nguyễn Khải viết đo ni đóng giầy cho bà đã trở thanh vai để đời của bà.

Hình ảnh cô gái thiếu nữ Sài Gòn ngày đầu giải phóng trẻ trung, hồn nhiên, thẳng thắn do Tuệ Minh thể hiện ngay lập tức hút hồn công chúng.

Theo lời kể của Phó giáo sư tiến sĩ Mỹ học Nguyễn Thị Minh Thái đây là vai diễn sân khấu bà Tuệ Minh đã vượt qua được lối diễn biểu hiện - vốn thuộc về phong cách của bà.

Trước đó bà Tuệ Minh được đánh giá là diễn viên rất giỏi về lối diễn biểu hiện bên ngoài. Bà rất hợp với những vai những phụ nữ quý phái, biết nhảy đầm, hút thuốc.

Nhưng phải tới vai Phượng trong vở Cách mạng, bà Tuệ Minh mới kết hợp cả lối diễn biểu hiện với diễn xuất nội tâm, đẩy vai diễn của bà lên mức cao hơn.

Với giọng nói đặc biệt trẻ trung, diễn cảm, sau này bà Tuệ Minh thường tham gia các chương trình kể chuyện đêm khuya, đọc truyện thiếu nhi trên Đài tiếng nói Việt Nam, cũng như tham gia lồng tiếng phim. Bà còn thử sức với vai trò đạo diễn.

Duyên nợ của bà Tuệ Minh với nhà văn Nguyễn Đình Thi là một câu chuyện dài. Nguyễn Đình Thi đã từng giới thiệu cho Tuệ Minh kết hôn với đạo diễn Huy Vân dù trong lòng ông có ít nhiều cảm mến với cô gái trẻ Tuệ Minh.

Kết hôn với đạo diễn Huy Vân, bà có chung với ông hai người con gái. Sau này, gặp phải một biến cố lớn, bà đã chia tay đạo diễn Huy Vân và sống một mình một thời gian.

Nhà văn Nguyễn Đình Thi sau khi kết hôn lần hai không cảm thấy thực sự hạnh phúc. Những người trong làng văn kể lại, thời gian đó ông còn có một mối quan hệ khác với một nhà thơ nữ. Nhưng cuối cùng ông đã quyết định đến với bà Tuệ Minh. 

Quyết định này có lẽ đã khiến nhiều người rất sửng sốt vì không ai nghĩ họ lại lựa chọn nhau.

Trong một cuộc phỏng vấn, bà Tuệ Minh có kể lại rằng Nguyễn Đình Thi đã thầm mến bà từ lâu. Sau khi vợ cả của ông qua đời, ông mặc cảm nuôi ba con nhỏ nên không ngỏ lời với bà. Cho đến khi cả hai đã đi qua một chặng đời khá dài, họ mới quyết định đến với nhau.

Bà Tuệ Minh đã chung sống 20 năm bên nhà văn Nguyễn Đình Thi. Dù bà Tuệ Minh là người không hẳn dễ gần, và không có nhiều bạn. Nhưng bên Nguyễn Đình Thi, cuộc sống của bà vui hơn rất nhiều.

Hai người đi đâu cũng có nhau, kể cả khi ông đã phải chống gậy. Khi ông qua đời đã để lại một nỗi trống trải lớn trong lòng bà. Nay, bà đã đến với thế giới của ông.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tuệ Minh, người phụ nữ cuối cùng bên Nguyễn Đình Thi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO