Sẽ có tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài khoảng 1.541km, đi qua 20 tỉnh, thành phố

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ: Trần Hồng Hà, Trần Lưu Quang, Lê Thành Long; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn; Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng; Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan.

Tại cuộc họp, Thường trực Chính phủ và lãnh đạo các bộ, ngành đã nghe và thảo luận về quá trình nghiên cứu, xây dựng đề án, báo cáo tổng thể về dự án, cũng như đề xuất lộ trình, bước đi, công nghệ, tài chính… và các vấn đề liên quan xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao các báo cáo và ý kiến trách nhiệm, đầy đủ, rõ vấn đề, có tính thuyết phục cao của các bộ, ngành.

Theo Thủ tướng Chính phủ, việc xây dựng Đề án đã bám sát cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý gồm: Kết luận số 49-KL/TW, ngày 28-2-2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 103/2023/QH15 của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024.

Đồng thời việc xây dựng Đề án căn cứ yêu cầu thực tiễn, khi nhu cầu vận tải rất lớn, trục Bắc – Nam theo chiều dài của đất nước. Việt Nam được đánh giá có tiềm năng lớn phát triển logistics, song chi phí logistics vẫn đang cao hơn trung bình thế giới do hệ thống giao thông chưa phát triển ngang tầm. Việc phát triển giao thông, trong đó có tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sẽ làm giảm chi phí logistics, giảm giá thành và tăng sức cạnh tranh hàng hóa.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành liên quan tiếp thu ý kiến của các bộ, cơ quan dự họp và các chuyên gia, nhà khoa học, kinh nghiệm quốc tế phù hợp; tiếp tục phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hơn nữa hoàn thiện Đề án, các báo cáo, tờ trình và tài liệu liên quan để trình cấp có thẩm quyền, theo hướng đột phá, đổi mới, tầm nhìn chiến lược, bảo đảm yếu tố hiện đại, đồng bộ, hiệu quả bền vững theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị tại Kết luận số 49-KL/TW.

Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài khoảng 1.541km, đi qua 20 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; triển khai trong 10 năm từ năm 2025 đến năm 2035; với hướng tuyến thuận lợi nhất, ngắn nhất, hiệu quả nhất có thể, với nguyên tắc “qua sông thì bắc cầu, qua núi thì khoét núi, qua đồng ruộng thì đổ đất đổ cát”; vận tốc khai thác 350km/h; phục vụ vận tải con người là chính, có kết hợp vận tải hàng hóa và kết hợp kinh tế với đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Thủ tướng nhấn mạnh, dọc chiều dài đất nước từ Bắc tới Nam hiện nay đã có đầy đủ các phương thức vận tải gồm: Đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải. Do đó, việc xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam phải đảm bảo đồng bộ, liên thông, tận dụng, kết hợp và phát huy được hiệu quả của hệ thống và phương thức giao thông hiện có.

Do đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành phải nghiên cứu xây dựng đường sắt tốc độ cao với công năng phù hợp để phát huy thế mạnh bổ sung của các loại hình vận tải, nghiên cứu theo hướng vận tải hành khách là chủ yếu, kết hợp vận tải hàng hóa nhanh và phục vụ quốc phòng-an ninh khi có nhu cầu, đồng thời tiếp tục cải tạo, nâng cấp đường sắt hiện hữu để vận chuyển hàng hóa.

Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng về tổng mức đầu tư bảo đảm phù hợp. Trong đó lưu ý so với đường sắt tốc độ cao của các nước ở tốc độ, quy mô tương tự và tính đến yếu tố địa hình, địa chất của Việt Nam. Đồng thời, tính toán khả năng thu hồi vốn, đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội, hiệu quả tài chính, hiệu quả vận tải, logistics, hiệu quả tổng hợp, trực tiếp và gián tiếp….

Trên cơ sở đó, nghiên cứu cơ chế, chính sách để huy động nguồn vốn theo các phương thức khác nhau, đa dạng hóa nguồn vốn (vốn Trung ương, vốn địa phương, vốn vay, phát hành trái phiếu, vốn doanh nghiệp…).

Thủ tướng cũng lưu ý cần phương án tổ chức quản lý theo hướng thông minh, hiện đại, số hóa (gồm quản lý kinh doanh vận tải và quản lý kết cấu hạ tầng); đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, hình thành hệ sinh thái để phát triển ngành công nghiệp đường sắt theo yêu cầu tại Nghị quyết 49 với bước đi, lộ trình phù hợp.

Thủ tướng yêu cầu Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp tục trực tiếp chỉ đạo, Bộ GTVT bổ sung, làm rõ thêm thật thuyết phục các nội dung trên, tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, tiếp tục hoàn thiện Đề án cùng các tài liệu, dự thảo kèm theo trên cơ sở bám sát Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 103 của Quốc hội để báo cáo Chính phủ tại phiên họp sắp tới, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định./.