Quá nhiửu kẽ hở trong Luật Аất đai

à”ng Lộc nói: Tâm tư của mọi người là  muốn trở vử đa sở hữu, nhưng cái đó rất khó vì đất đai là  quốc hữu hóa bằng quy định đất đai thuộc sở hữu của toà n dân do Nhà  nước thống nhất quản lý, thực chất là  quốc hữu hóa. Nhà  nước là  chủ, cơ quan Nhà  nước là  chủ và  thường là  các ông chủ tịch các cấp là m chủ, đó là  kẽ hở rất lớn. Thêm nữa, cái khó của đất đai là  vấn đử sở hữu.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Аình Lộc

- Theo ông, liệu vấn đử đa sở hữu có nên được đặt ra khi sử­a đổi Luật Аất đai lần nà y?

- Thật sự thì Nhà  nước đang tự là m khó mình, với tính chất tự mình là m chủ, nhưng hiện nay cũng chưa có lối ra vì nếu đa sở hữu thì không đơn giản. Tôi còn nhớ trước đây, khi bà  Ngô Bá Thà nh còn là m Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, đã nử­a đùa nử­a thật và  phản ánh tâm trạng của một chuyên gia vử luật: Аất đai thuộc sở hữu toà n dân nghĩa là  mỗi người dân có một nắm đất. Trên thực tế thì không phải và  hiện nay điửu đó cà ng thể hiện rõ. Vì có những người có hà ng ngà n ha đất, có khi còn nhiửu hơn, trong lúc có những người không có gì cả, còn nếu có thì lại rất manh mún. Nhưng đa sở hữu cũng không đơn giản vì như vậy, chúng ta vô hình chung thừa nhận những người đang có quyửn sử­ dụng đất đó là  chủ. Thế thì họ có phải mua quyửn sở hữu không, khi họ đã có quyửn sử­ dụng? Аó là  câu hửi không dễ trả lời.

Thêm nữa, nếu tuyên bố đất đai là  đa sở hữu và  người nà o đang sử­ dụng thì người đó là  chủ, vậy một người có ruộng đất, cho người khác thuê thì ai là  chủ? Và  điửu khó nhất là  người đang sử­ dụng nhiửu, nếu chuyển đa sở hữu thì có giữ nguyên trạng như thế không? Vì vô hình chung chúng ta tuyên bố một bộ phận dân cư rất lớn không có quyửn sử­ dụng đất, không có đất.

- Thưa ông, khi sử­a đổi Luật Аất đai năm 2003, những vấn đử như ông vừa phân tích có được đặt ra và  được giải quyết như thế nà o?

- Khi đó chúng ta sử­a chỉ mang tính chất ứng phó với tình hình bức xúc thôi. Chẳng hạn như quyửn sử­ dụng đất cũng phải thảo luận mấy lần, cuối cùng quyửn sử­ dụng thực chất như quyửn sở hữu. Аó là  vấn đử rất phức tạp. Tại hội nghị TƯ 5 vừa rồi, Аảng xác định giữ nguyên quan điểm đất đai thuộc sở hữu toà n dân, do Nhà  nước thống nhất quản lý, đó là  một lối thoát.

Аảng tiếp tục xác định đất đai thuộc sở hữu toà n dân do Nhà  nước thống nhất quản lý. Ảnh: Lê Quân

- Vì sao vậy, thưa ông?

- Nghĩa là  chúng ta không đưa ra một chính sách gì gây biến động lớn giữa bối cảnh hiện nay. Аương nhiên, khi duy trì hiện trạng thì đồng thời chúng ta có một số điửu chỉnh để bảo đảm những cái bất hợp lý. Chẳng hạn, một người có quyửn sử­ dụng tối đa là  bao nhiêu, đó là  hạn điửn. Nếu giữ nguyên hiện trạng và  thừa nhận hạn điửn thì chúng ta giải quyết được cái bức xúc của người dân. Nhưng điửu nà y cũng nảy sinh tình trạng có nhiửu người đang chạy cho con, cho cháu đứng tên hộ.

- Phải chăng đó cũng là  một trong những nguyên nhân khiến những khiếu kiện vử đất đai ngà y cà ng trầm trọng?

- Rõ rà ng, với mô hình hiện nay, Luật Аất đai có quá nhiửu kẽ hở cho những người có quyửn lợi dụng. Những mâu thuẫn, bức xúc hiện nay có rất nhiửu xuất phát từ quyửn thu hồi của Nhà  nước, đánh giá, đửn bù... đó là  những cái rất bức xúc. Bây giử, có nhiửu người nhân danh Nhà  nước, đưa ra một chủ trương để thu hồi. Аó là  những sơ hở từ phía Nhà  nước, không đưa ra những quy định chặt chẽ, giử phải tìm cách hạn chế nó.

- Quan điểm cá nhân của ông, khắc phục những hạn chế đó như thế nà o, sử­a cơ bản hay đi sâu và o những chi tiết cụ thể?

- Phải sử­a cơ bản từ phía Nhà  nước. Ở đây không phải vấn đử sử­ dụng, mà  là  sở hữu, đó cũng là  cái bức thiết hiện nay. Vì bây giử nhiửu người có quá nhiửu đất. Chính họ cũng là  người bức xúc. Họ mong có hình thức sở hữu tư nhân để thà nh ông chủ sở hữu nhiửu đất đai. Và  như tôi đã nói, một trong những hạn chế của Luật Аất đai hiện nay là  có nhiửu kẽ hở lớn, khiến tham nhũng trong lĩnh vực nà y ngà y cà ng trầm trọng.

Xin cảm ơn ông!