Văn hóa – Di sản

Lan tỏa giá trị thẩm mỹ của di sản vào đời sống đương đại

Bảo Nguyên • 17:13 26/05/2023

Nhân tuần lễ Phật Đản 2023, Hội quán Di sản kết hợp với Sen Heritage và Holomia đã tổ chức sự kiện trưng bày và thuyết trình khoa học với chủ đề “Hình tượng Thích Ca sơ sinh trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam và Đông Á” vào tối ngày 25/5/2023, tại Đài quan sát tầng 65, tòa nhà Lotte, Hà Nội.

Từ năm 1999, ngày lễ Phật Đản (15/4 âm lịch) – kỷ niệm ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ra đời đã được Liên hợp quốc công nhận là ngày lễ hội văn hóa tâm linh thế giới. Tuần lễ Phật Đản thường được tổ chức từ ngày 8/4 – 15/4 âm lịch hằng năm.

Tại sự kiện “Hình tượng Thích Ca sơ sinh trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam và Đông Á”, Ban tổ chức công bố những đề án đã được Giáo hội Phật giáo Việt Nam công nhận. Đó là bộ nhận diện Đại lễ Phật Đản Phật lịch 2567 – DL 2023; Bộ vật Phật tượng Thích Ca sơ sinh phong cách thuần Việt và công bố bản Kim tượng Thích Ca sơ sinh bé nhất Việt Nam và thế giới với kích thước 3,8cm bằng vàng và bạc; Danh sách các chùa trên toàn quốc đã sử dụng app “Tắm Phật online”.

su-kien-khoa-hoc.jpg
Sự kiện “Hình tượng Thích Ca sơ sinh trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam và Đông Á”

Phát biểu tại sự kiện, người sáng lập Hội quán Di sản - anh Trần Thanh Tùng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban quản lý tòa nhà Lotte, đội ngũ đồng hành và cũng cho biết thêm: Hội quán Di sản đã đi qua một chiến dịch chuẩn bị công phu, từ khi được Giáo hội Trung ương lựa chọn yêu cầu thực hiện bộ nhận diện để phát triển toàn bộ hệ thống về chủ đề Phật Đản Việt Nam.

Bên cạnh đó, mẫu tượng Thích Ca sơ sinh được trưng bày tại sự kiện là kết quả của quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng, tìm hình để tạo hình từ chất liệu đến mỹ thuật, mang phong cách hoàng gia thời Lý.

Qua đề tài nghiên cứu khoa học với chủ đề “Thụy tướng đản sinh: hình tượng Thích Ca sơ sinh trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam và Đông Á”, PGS. TS Trần Trọng Dương đã làm rõ sự khác nhau giữa hình tượng Thích Ca sơ sinh trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam theo chiều dài lịch sử Đại Việt nói riêng và so với các nước Đông Á, Nam Á nói chung.

pgs.ts-tran-trong-duong(1).jpg
PGS. TS. Trần Trọng Dương thuyết trình tại sự kiện

Theo PGS. TS Trần Trọng Dương, qua các hiện vật khảo cổ thời Lý và nghiên cứu của các học giả về long trụ Thăng Long của Đại Việt thời Lý mang phong cách hoàng gia mà đi đến hai giả thuyết: bệ Tu Di tòa của phật tượng Thích Ca thời Lý và bộ Tu Di đăng thời Lý mô phỏng ngọn núi Tu Di. Trong đó, Tu Di là một đỉnh núi thiêng trong vũ trụ quan Phật giáo, vừa mang hình hoa sen vừa có khả năng phát sáng về trí tuệ lẫn nghệ thuật.

Cho đến hiện tại, chưa có nhà khảo cổ học nào hay ai khác khai quật được một bức tượng Thích Ca sơ sinh thời Lý – Trần. Vì vậy, việc phỏng dựng bức tượng này vừa đòi hỏi nghiên cứu kỹ lưỡng vừa mang tính sáng tạo.

PGS. TS Trần Trọng Dương cũng cho biết: Ta có thể gặp tượng Thích Ca sơ sinh khi thì chỉ tay phải, khi thì lại chỉ tay trái lên trời, khi thì chỉ một ngón tay, khi thì lại hai ngón hay thậm chí là cả năm ngón… Điều này là do văn hóa của thời kỳ hoặc của đất nước sở tại. Ví dụ người Ấn Độ xem trọng bên phải hơn, nên tượng Thích Ca sơ sinh ở Ấn Độ thường sẽ chỉ tay phải lên trời. Còn trong văn hóa Nho giáo xem trọng bên trái hơn, thì tượng Thích Ca sơ sinh của thời thịnh Nho hoặc đất nước ảnh hưởng Nho giáo nhiều hơn sẽ chỉ tay trái lên trời. Và dù dáng vẻ của tượng thế nào cũng chỉ là hình tướng, đối với Đức Phật vô hình tướng thì điều này không quá quan trọng.

Tiết lộ về ẩn ý tại sao bản Kim tượng Thích Ca sơ sinh bé nhất Việt Nam hiện nay lại có kích thước 3,8cm, anh Trần Thanh Tùng cho biết: Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, mọi tương tác tới cả thế giới dường như thu nhỏ qua màn hình máy tính, điện thoại. Vì thế, với mục đích đưa di sản đến đương đại, việc tạo nên bản tượng với kích thước này như là để phù hợp với thế giới đương đại. Nỗi băn khoăn thường thấy của các nhà nghiên cứu, sáng tạo tạo nên bản tượng là sản phẩm của Việt Nam có đẹp không, có gì ấn tượng không? Làm thế nào để lan tỏa tới cộng đồng theo cách đơn giản nhất, tiện ích nhất cũng như tính ứng dụng trong việc có thể dễ dàng mang đi khắp nơi…

du-khach-ngam-tuong.jpg
Sự kiện trưng bày thu hút sự quan tâm của công chúng

Bên cạnh đó, trong sản phẩm bé nhưng hàm chứa tư tưởng lớn như bức tượng này cũng là một ẩn ý phá vỡ quan niệm rằng hễ tượng Phật bằng vàng thì phải rất lớn, rất nặng. Và cuối cùng, kích thước 3,8cm ẩn chứa mong muốn đưa di sản đến với lớp trẻ dễ dàng hơn trong hình dáng của sự tối giản, không quá nặng nề.

Cũng tại không gian Đài quan sát tầng 65 tòa Lotte, công chúng và khách mời được trải nghiệm VR3D và AR kiến trúc chùa Diên Hựu, vừa đeo kính vừa đi tha thẩn trong không gian ảo để ngắm chùa Một Cột thời Lý ở từng chi tiết. Bên cạnh đó là trải nghiệm công nghệ thực tế ảo – tắm Phật online.

Đây là một hoạt động mà du khách có thể truy cập online miễn phí thông qua app hoặc qua đường link hoặc quét mã QR và thao tác tắm Phật online theo hướng dẫn. Nghi lễ này đã ra đời và được Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Mạng xã hội Phật giáo Butta phát động bắt đầu từ năm 2021, trong bối cảnh giãn cách vì đại dịch Covid-19, nhằm hạn chế tập trung đông người trong mùa Phật đản.

Bên cạnh việc giới thiệu nghi lễ Tắm Phật online, kiến trúc sư - người sáng lập và là giám đốc điều hành của Holomia Đinh Anh Tuấn cho biết, với mỗi lượt truy cập miễn phí và tương tác tắm Phật online vào một ngôi chùa tự chọn có trong danh sách, mỗi người đã góp 10.000đ công đức xây dựng chùa.

Với 54 lượt truy cập và tương tác tắm Phật online tại sự kiện, anh Đinh Anh Tuấn quyết định công đức 5 triệu đồng, góp vào quỹ xây dựng tu sửa chùa Kim Ngưu ở Hà Nội.

Với những nỗ lực góp phần lan tỏa giá trị thẩm mỹ của di sản vào đời sống đương đại, các học giả, các nhà nghiên cứu và các nghệ nhân đã bước đầu thành công trong việc đưa di sản từ bản vẽ đến sản phẩm hiện thực./.

Một số hình ảnh khác của mẫu tượng:

mau-tuong-thich-ca-so-sinh-thuan-viet-duoc-gioi-thieu-tai-su-kien.jpg
Mẫu tượng Thích Ca sơ sinh mang phong cách hoàng gia thời Lý của nhóm Sen Heritage
mau-kim-tuong-thich-ca-so-sinh.jpg
Mẫu Kim tượng Thích Ca sơ sinh mang phong cách hoàng gia thời Lý
Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • Lễ hội Đức Thánh Tam Giang tỏa sáng truyền thống quê hương Đa Phúc
    Chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) và chào mừng Ngày văn hoá Việt Nam 24/11. Trong không khí phấn khởi, tự hào và hướng về những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trong hai ngày 17 và 18/11/2026 (tức ngày mùng 9 và 10 tháng 10 Âm lịch năm Bính Ngọ), tại đình Ngô Đạo, thôn Ngô Đạo, xã Đa Phúc, Thành phố Hà Nội, đã diễn ra Lễ hội truyền thống Đức Thánh Tam Giang năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc, trang trọng và giàu ý nghĩa.
  • Xã Nội Bài: Khánh thành công trình tu bổ di tích nghệ thuật đền, chùa Thanh Nhàn
    Ngày 14/11, Đảng ủy - HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đền, chùa Thanh Nhàn và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Dự buổi lễ có Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong và đồng chí Đinh Văn Khóa, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội .
  • Quốc Tử Giám - 950 năm dấu ấn lịch sử và giá trị trường tồn của quốc học Việt Nam
    Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc học tập, xem trọng việc đào tạo và trọng dụng nhân tài để xây dựng quốc gia. Ra đời vào năm 1076 tại kinh đô Thăng Long, Quốc Tử Giám chính là dấu mốc mang tính bước ngoặt của nền giáo dục Đại Việt. Di tích và tư liệu lưu giữ tại quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến nay đã trở thành những biểu tượng tiêu biểu, minh chứng cho bề dày truyền thống văn hiến của đất nước.
  • Triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”: Đề cao giá trị đạo học và tình yêu quê hương đất nước
    Sáng nay 10/11, tại không gian văn hóa vườn hoa đền Bà Kiệu bên hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám long trọng tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).
  • Hà Nội: Công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo và khai trương Không gian văn hóa Lũng Trăng
    Tối 8-11, tại Đồi Ba Thang, thôn Yên Bình 1, xã Yên Xuân, Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội năm 2026 và khai trương không gian văn hóa Lũng Trăng. Nằm dưới chân núi Viên Nam, giữa không gian thiên nhiên của vùng đất Mường Yên Xuân, Lũng Trăng ra đời mở ra một không gian giao thoa giữa thiên nhiên, nghệ thuật và văn hóa bản địa.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Xã Bình Minh hòa dòng chảy mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh (TP Hà Nội) đã, đang tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên địa bàn. Trong đó, Hội thi “Tài - Sắc Bình Minh” do UBND xã Bình Minh tổ chức, diễn ra tối 22/11 tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (khu đô thị Thanh Hà) được xem là hoạt động điểm nhấn.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Lan tỏa giá trị thẩm mỹ của di sản vào đời sống đương đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO