Khúc loa kèn chào hạ

Thu Lan| 05/06/2017 10:30

Cuối tháng 3, đi ngang những con phố Hà Nội trong cái pha trộn ấm ức của nồm ẩm và gió oi ả ngày cuối xuân đầu hạ, tự nhiên thấy lòng muốn thoát lên, bung lên khoảng không gian cao hơn để gần với bầu trời thoáng đãng. Và bất chợt tâm hồn dịu lại khi bắt gặp một dòng sông loa kèn đang trôi theo từng ngõ phố. Những con phố xám ủ ê bỗng vươn mình dậy để trong veo, để háo hức rộn ràng đón tiết thanh minh, đón bầu trời xanh nhẹ bỗng.

Nàng từ nơi xa lắm về với xứ Việt. Nàng có nhiều tên gọi cao sang: Huệ tây, huệ trắng, hay bách hợp - được coi là biểu tượng của sự trong sạch, tinh khôi và thuần khiết. Người Hy Lạp coi loa kèn là loài hoa được sinh ra từ những giọt sữa của nàng Hera, vợ của thần Zeus - chúa tể của các vị thần. Loa kèn cũng là loài hoa được dâng tặng Đức Mẹ đồng trinh để tỏ lòng kính trọng đối với sự trong sạch của Người:

"Và trong ánh bạc sáng

lung linh

Những đoá loa kèn

trang nghiêm đứng đó

Như những nữ tu trinh bạch,

ngọc ngà

Trong bài kinh cầu nguyện

Nhả ra những làn hơi tinh khiết

Khiến không trung trở nên

thánh thiện

Và hương hoa tràn ngập

màn đêm, thơm ngát"

(Julia C.R. Dore)

Khúc loa kèn chào hạ

Còn theo thuyền thuyết thì đóa hoa loa kèn đầu tiên đã mọc lên từ những giọt nước mắt của nàng Eva khi nàng bước chân rời khỏi Vườn địa đàng. Giọt nước mắt của lòng kiêu hãnh, của sự vươn lên trước mọi định kiến và khẳng định tình yêu đôi lứa tự nó kiến tạo và xây đắp nên thế giới loài người.

Loa kèn đẹp từ vóc dáng mảnh mai mà không yếu ớt, đài các mà không kiêu kỳ, hương thơm dìu dịu, không quá hắc như hoa ly, một mùi thơm gợi mở những trầm mặc của Hà Nội phố lúc giao mùa. Nâng niu một nụ loa kèn đang hé nở, ta liên tưởng tới dáng vươn dịu dàng, mềm mại của thân hình thiếu nữ với cổ cao ba ngấn trong tà áo dài cổ truyền mà hoạ sĩ Tô Ngọc Vân đã khắc hoạ trong bức tranh nổi tiếng: "Thiếu nữ bên hoa Huệ". Khi hoa xoè cánh nở, dáng hoa không quá ngẩng cao, cũng không quá chúc thấp. Tầm nở ấy làm liên tưởng một nhân cách người Hà Nội hoà hiếu, thanh lịch, biết ta biết người...

Độ trắng phớt xanh thật tinh khiết, nhuỵ vàng thấm mật ngọt ngào, làm ta ngưỡng mộ, mê say!

Loa kèn xuất hiện không lâu, chỉ đôi ba tuần vào cuối tháng ba, đầu tháng tư. Sự ngắn ngủi đó cộng với khát khao thanh tẩy tâm hồn trong khắc giao mùa khó ở, khiến người Hà Nội không thể lãng quên những bông hoa thắp sáng không gian xám màu chì, hong khô những phiền muộn, những lo âu của cuộc sống đời thường.

Buổi sáng hôm ấy, trong làn mưa bụi ẩm nồm, ta bắt gặp những bà nội trợ, những cô thiếu nữ đang lựa những bông hoa loa kèn đầu mùa, miệng hỏi giá mà mắt ai cũng ánh lên niềm hân hoan, vui sướng. Tiếng mặc cả cũng chỉ là cách để người bán người mua sẻ chia niềm vui về một mùa trong sáng đang đến rất gần. Loa kèn tươi rất lâu, hương thơm lưu luyến không nỡ rời. Vậy nên mùa hoa tới chỉ có thể đôi ba bận ra chợ đón hoa về, để rồi bỗng một hôm, ta thấy lòng tiếc nuối khi vắng bóng hoa. Ừ, vẫn biết có nhiều loài hoa đẹp đang dâng tặng sắc hương cho đời, nhưng có điều thật lạ là loa kèn càng đẹp, càng toả hương khi về với từng ngôi nhà, từng căn phòng, quyện với hơi ấm con người, làm sáng bừng và thắp lên niềm hy vọng vào những yêu thương.

Những năm gần đây có giống hoa loa kèn lạ trái vụ, bán dông dài hơn tới dăm tháng. Nhưng dù bụ búp hơn, cánh dày dặn hơn thì dường như dáng cành, dáng nở kém phần mỏng mảnh ấy làm chất thanh tao của hương cũng vợi đi. Làn hương trái mùa ngày nắng, ngày rét, ngày hây hẩy gió thu cũng là quý hoá, là gợi nhớ nhưng dường như chỉ có không gian giao mùa cuối xuân đầu hạ mới thực là chốn loa kèn trắng được ước ao chờ đợi.

Thời tiết Hà Nội vốn khắc nghiệt hơn phương Nam. Nhưng bù lại, những mùa hoa yêu thương gắn với mỗi tiết trời dường như là món quà mà thiên nhiên ưu ái ban tặng để dung hoà và làm nên một Hà Nội thật đặc biệt, thật nên thơ. Khúc giao mùa tiễn xuân đón hạ được ca lên bởi khúc hoa loa kèn kiêu hãnh. Ôm bó hoa loa kèn đầu mùa, thấy lòng rung theo nốt nhạc thơ:

"Phố tràn hoa

Nắng vờn hoa

Hát tình ca

Ngân nga trên những

chuyến xe

Hoa chở mùa vào phố

Như những chú chim xanh

nằm ngoan

Chúm chím mỏ,

mơ màng ngủ...

Những đoá nở xoè - cong cong

kèn hoa, vang ca vành môi gió

Hương ngọt nụ cười thiếu nữ

Hoa loa kèn tươi mát đến

 bình yên."

(Thơ Lương Đình Khoa)

(0) Bình luận
  • Khát vọng mùa hè
    Mùa hè, cũng đến từ một nơi xa, nhưng chẳng bao giờ chung đường với mùa xuân, mùa thu hay đông giá rét. Mùa hè đến từ những k ức thanh xuân nồng nàn, hồ hởi của mỗi con người chúng ta. Lạ thế chứ, sao ta đón bao mùa hè mà dường như vẫn chưa hề quen…
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Chiều hạ vàng
    Nhắc đến sắc vàng, dễ thường người ta lại nghĩ đến mùa thu, mùa của làn gió heo may với những nắng vàng, lá vàng... đã trở thành những ước lệ kinh điển như thể “con nai vàng ngơ ngác/ Đạp trên lá vàng khô” (Lưu Trọng Lư), “Ô! hay buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi, vàng rơi thu mênh mông” (Bích Khê)…
  • Thương giậu tầm xuân
    Chiều chầm chậm rơi trước hiên nhà, nhìn nắng nghiêng qua hàng rào đã cũ, tôi lại nhớ đến giậu tầm xuân của những ngày xưa ấy. Không kiêu sa rực rỡ như hồng, tầm xuân như loài hoa dại chỉ lặng lẽ leo lên bờ rào, nương vào từng mắt lưới kẽm, từng cọc tre mảnh, mà nở những chùm hoa nhỏ xíu.
  • Ký ức tháng Tư
    Tháng Tư lại về. Với người lính, đó không chỉ là một tháng trong năm mà là tháng của ký ức, của những tiếng gọi từ quá khứ vọng về. Mỗi khi tháng Tư chạm ngõ, lòng chúng tôi lại dậy lên những âm thanh cũ: tiếng bước chân hành quân, tiếng võng kẽo kẹt giữa rừng, tiếng hát lạc trong gió núi. Và trên hết, đó là ký ức về ngày đất nước thống nhất - ngày mà bao máu xương, bao tuổi trẻ đã hóa thành niềm vui chung của dân tộc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khát vọng mùa hè
    Mùa hè, cũng đến từ một nơi xa, nhưng chẳng bao giờ chung đường với mùa xuân, mùa thu hay đông giá rét. Mùa hè đến từ những k ức thanh xuân nồng nàn, hồ hởi của mỗi con người chúng ta. Lạ thế chứ, sao ta đón bao mùa hè mà dường như vẫn chưa hề quen…
  • Trưng bày “Tâm son, chí thép”: Lan tỏa các giá trị cao đẹp về lực lượng Công an nhân dân Việt Nam
    Kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945 - 19/8/2026), Ban quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề “Tâm son, chí thép” tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò (phường Cửa Nam, TP Hà Nội).
  • Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát: Quen mà lạ trong tự truyện cuộc đời “Đi theo một quầng sáng”
    Khi biết nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát đang lao tâm khổ tứ với những đêm thức giấc, những ngày miệt mài viết tự truyện cuộc đời mình, tôi thầm nghĩ trong thời kỳ công nghệ số lên ngôi, còn mấy ai muốn đọc một cuốn tự truyện dày gần 500 trang nữa dù tôi biết cuộc sống của chị cũng có nhiều khúc quanh, khúc rẽ mà không ít người tò mò muốn biết... Thế mà trái với ý nghĩ ban đầu, khi cầm trên tay cuốn tự truyện “Đi theo một quầng sáng” (NXB Văn hóa Dân tộc, 2026) của chị, tôi đã đọc say sưa, hào hứng, thậm chí đọc miệt mài quên cả thời gian. Chỉ hai ngày, tôi đã “ngốn” xong cả dòng chảy ký ức cuộc đời tác giả.
  • Trao giải Cuộc thi “Đến với Con đường tương lai”
    Chiều 19/8, tại Hà Nội, Thời báo Văn học nghệ thuật phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục và Môi trường, tổ chức Lễ trao thưởng Cuộc thi “Đến với Con đường tương lai” nhằm ghi nhận, biểu dương tâm huyết và trí tuệ của bạn đọc dự thi, truyền cảm hứng tiếp tục lan tỏa giá trị phát triển văn hoá đọc trong xã hội; đồng thời phát động Cuộc thi “Lan tỏa tri thức Con đường tương lai”.
  • Phim mới ‘Đội bóng nữ làng Xuân’ nối sóng ‘Lửa trắng’ trên VTV3
    Phim ‘Đội bóng nữ làng Xuân’ sẽ lên sóng lúc 20h thứ 5, 6 hàng tuần trên VTV3 trong tháng 9/2026.
Đừng bỏ lỡ
  • “Từ mùa thu độc lập” - Giai điệu của lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc
    Trong không khí phấn khởi, tự hào của những ngày tháng Tám lịch sử, hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tối 19/8, tại Công viên Cầu Giấy, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cầu Giấy tổ chức chương trình nghệ thuật "Từ mùa thu độc lập".
  • Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Lễ hội điện Huệ Nam trong đời sống đương đại
    Các chuyên gia thảo luận, trao đổi “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” và hướng tới mục tiêu ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại theo Công ước UNESCO năm 2003.
  • Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VIII: Điện ảnh - Kết nối - Phát triển
    Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) là sự kiện văn hóa – điện ảnh mang tầm quốc tế được tổ chức định kỳ hai năm một lần tại Thủ đô Hà Nội. Với chủ đề xuyên suốt “Điện ảnh - Kết nối - Phát triển”, HANIFF VIII không chỉ tôn vinh các tác phẩm điện ảnh xuất sắc của Việt Nam và thế giới mà còn là nhịp cầu thúc đẩy giao lưu văn hóa, phát triển công nghiệp điện ảnh và quảng bá hình ảnh Thủ đô Hà Nội.
  • “Bệ phóng” cho Hà Nội tiến tới mô hình không gian đô thị đa tầng - đa lớp
    Luật Thủ đô 2026 đã thiết lập khuôn khổ pháp lý mới với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền Thành phố Hà Nội trong quản lý đầu tư, phát triển đô thị. Đặc biệt, Luật Thủ đô 2026 quy định về không gian tầm thấp để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu phát triển không gian đô thị đa tầng – đa lớp, vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
  • Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn dịp 2/9
    Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), Thành phố Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn, qua đó bồi đắp tình yêu Tổ quốc, lòng tự hào dân tộc... và góp phần đưa Hà Nội thành điểm đến uy tín của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật của khu vực và thế giới.
  • Lan tỏa tinh thần văn hóa từ "trái tim” của Thủ đô
    Khi những giai điệu của tác phẩm “Có phải em mùa thu Hà Nội” vang lên trong không gian Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, hình ảnh Thủ đô hiện lên qua âm nhạc với vẻ dịu dàng, sâu lắng mà vẫn đầy sức sống. Từ một ca khúc quen thuộc, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” chiều 16/8 đã mở ra một cách cảm nhận khác về Hà Nội: một thành phố trân trọng ký ức, nâng niu di sản, đồng thời sẵn sàng đón nhận những thanh âm mới của đời sống đương đại.
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Bích Hạnh
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Bích Hạnh.
  • Khi “jazz” kể chuyện Hà Nội
    Từ những giai điệu của “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng”; “Có phải em mùa thu Hà Nội” đến những chuẩn mực jazz kinh điển của Charlie Parker, Sonny Rollins, Billy Strayhorn hay bản nhạc “Ngẫu hứng Tây Nguyên” của NSƯT Quyền Văn Minh, chương trình "Âm nhạc cuối tuần" diễn ra lúc 17h ngày 16/8 tại Nhà Bát giác sẽ mở ra một không gian nghệ thuật thú vị giữa những thanh âm đã gắn bó với công chúng Việt Nam và tinh thần phóng khoáng của jazz.
  • “Người con gái Hà Thành”: Khơi dậy phẩm chất truyền thống tốt đẹp của người Hà Nội
    Tối 13/8, tại Rạp Hồng Hà, vở cải lương "Người con gái Hà thành" chính thức ra mắt công chúng Thủ đô. Đây là vở diễn tiếp nối chuỗi sản phẩm nghệ thuật chất lượng cao theo định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện.
  • Bắc Môn - Cửa thành cuối cùng của thành Hà Nội
    Trên con phố Phan Đình Phùng rợp bóng cây xanh, có một công trình kiến trúc cổ uy nghiêm trầm mặc, mang đầy dấu tích thời gian. Ấy là Bắc Môn - cửa (cổng) bắc của thành cổ Hà Nội. Thủ đô giờ đã có nhiều đổi thay, tòa thành xưa chỉ còn trong ký ức, nhưng sự hiện diện của Bắc Môn - cửa thành duy nhất còn lại đã trở thành biểu trưng cho một phần lịch sử Thăng Long - Hà Nội, với những giá trị văn hóa - lịch sử trường tồn.
Khúc loa kèn chào hạ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO