Đền Quán Thánh - những điều còn chưa biết

Hanoimoi| 08/06/2022 09:30

“Quan Thánh” hay “Quán Thánh” mới là tên gọi đúng? Đền Quán Thánh là “quán” hay là “đền”? Ai là vị thần được thờ ở đền Quán Thánh? Vì sao trước những kỳ thi quan trọng, nhiều người đưa con em mình đến lễ bái ở đó?... Những câu hỏi ấy được giải đáp phần nào qua cuốn sách “Quán Thánh - Ký ức tư liệu Hán Nôm Thăng Long - Hà Nội” (NXB Thế Giới và Tri Thức Trẻ Books liên kết xuất bản).

Đền Quán Thánh - những điều còn chưa biết

Trong đền Quán Thánh có thông tin quý giá được ghi khắc trên các bức hoành phi, câu đối, khánh đồng... nhưng cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào về tư liệu Hán Nôm được lưu giữ ở đây. Được phát triển từ luận văn cử nhân cách đây 22 năm của tác giả Nguyễn Đức Dũng (hiện là chuyên viên chính Cục Di sản - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cuốn sách “Quán Thánh - Ký ức tư liệu Hán Nôm Thăng Long - Hà Nội” được Tiến sĩ Tô Lan (Viện Nghiên cứu Hán Nôm) tổ chức bản thảo cùng sự đóng góp về mặt hình ảnh, chú thích, hiệu đính, quy đổi địa danh địa lý... của nhóm thực hiện bản thảo.

Điều làm nên sức hấp dẫn đầu tiên của cuốn sách là phần hình ảnh chân thật và chi tiết, khiến độc giả tò mò muốn biết những con chữ trong di tích đền Quán Thánh nói lên điều gì. Toàn bộ bản khắc Hán Nôm trên chất liệu đá, đồng, gỗ của 25 bài thơ, 15 hoành phi, 31 đôi câu đối, 6 bia đá, 1 khánh đồng, 1 biển đồng trong đền Quán Thánh đã được hệ thống lại.

Dưới mỗi một bức ảnh sống động về từng nét chạm khắc, thớ gỗ, vết nứt là phần văn tự gồm nguyên văn chữ Hán Nôm, phiên âm, dịch nghĩa và chú thích tỉ mỉ để độc giả có thể tiếp nhận một cách hứng thú. Còn bài tổng luận của cuốn sách thì bao quát lịch sử đền Quán Thánh, đồng thời hệ thống hóa di sản tư liệu Hán Nôm về nơi này, từ đó dẫn dắt người đọc tiếp cận tư liệu.

Theo tác giả Nguyễn Đức Dũng, tư liệu Hán Nôm đền Quán Thánh là hệ thống văn bản phong phú về thể loại, nội dung, hình thức, tập trung được một số lượng lớn các tác giả là những nhà khoa bảng, danh nhân văn hóa... với nhiều phong cách khác nhau, trình độ sáng tác cao. Các văn bản này cung cấp thông tin vô cùng quan trọng về lịch sử hình thành và phát triển của bản thân di tích cũng như giá trị về văn học, lịch sử, địa lý... của Thăng Long xưa nói chung và vùng đất Tây Hồ nói riêng. Hệ thống văn bản khắc Hán Nôm ở đền Quán Thánh góp phần tạo nét đặc trưng, độc đáo của di tích lịch sử - văn hóa này.

Ra mắt ở dạng sách ảnh, cuốn sách “Quán Thánh - Ký ức tư liệu Hán Nôm Thăng Long - Hà Nội” không chỉ cung cấp tư liệu về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng mà còn mở ra hướng nghiên cứu về xuất bản sách ảnh để có thể chuyển tải thông tin về di sản tốt hơn. Hệ thống di tích của Việt Nam nói chung, của Hà Nội nói riêng hết sức phong phú. Bởi vậy, rất cần những công trình như cuốn sách “Quán Thánh - Ký ức tư liệu Hán Nôm Thăng Long - Hà Nội” để di sản của cha ông được nghiên cứu sâu hơn và được biết đến rộng rãi hơn.

(0) Bình luận
  • Phường Hoàn Kiếm: Dâng hương kỷ niệm ngày hóa của Đức Hỏa Thần
    Sáng 17/11/2025, tại đền Hỏa Thần (số 30 Hàng Điếu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ phường Hoàn Kiếm phối hợp cùng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, Tiểu ban quản lý di tích Đền Hỏa Thần và nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm ngày hóa Đức Hỏa Thần.
  • Đồ chơi Trung thu Hà Nội xưa: Từ ký ức đến hành trình tiếp nối
    Rằm tháng Tám, tiếng trống hội, đèn ông sao, mùi bánh nướng, bánh dẻo… như đánh thức ký ức tuổi thơ trong mỗi người. Với trẻ nhỏ, Trung thu là đêm hội rước đèn, phá cỗ dưới trăng, còn với người lớn, đó là dịp trở về miền ký ức với những món đồ chơi dân dã. Năm nay, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mang đến cho công chúng một trải nghiệm đặc biệt qua không gian nghệ thuật sắp đặt “Sắc Thu” (diễn ra từ 4/10 và kéo dài đến 4/11/2025). Trong không gian ấy, có nhiều đồ chơi truyền thống gắn với các làng nghề Hà Nộ
  • Một dòng họ tài danh phát tích từ Lương Xá
    Nhà bác học Phan Huy Chú đã viết: “Ở làng Lương Xá nhà dòng dõi làm tướng, đời đời làm quan… Họ Đặng, từ Nghĩa Quốc công Đặng Huấn là công thần thời Lê Trung Hưng, có con gái lấy An vương Trịnh Tùng, sinh Văn tổ Trịnh Tráng. Về sau con cái đời đời vẻ vang, được phong Quận công, lấy Công chúa và làm chức Trấn thủ hơn 200 năm giàu sang mãi mãi…”.
  • Dâng hương kỷ niệm 908 năm ngày hóa Nguyên phi Hoàng Thái hậu Ỷ Lan
    Sáng 16/9/2025 (tức ngày 25/7 năm Ất Tỵ), tại đình Yên Thái (số 8 ngõ Tạm Thương, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm 908 năm ngày hóa của Hoàng Thái hậu Nguyên phi Ỷ Lan.
  • Nữ liệt sĩ, chiến sĩ biệt động người làng Đông Ngạc
    Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống yêu nước tại làng Đông Ngạc (nay thuộc quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội), bà Phạm Thị Chinh (tức Phạm Thị Phan Chính) là một trong những nữ chiến sĩ biệt động đầu tiên hoạt động trong nội thành Sài Gòn. Cuộc đời bà là hành trình cống hiến âm thầm nhưng vô cùng quả cảm cho cách mạng, kết tinh những phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
  • Phố Hàng Buồm - Không gian di sản giữa lòng thành phố sáng tạo
    Nằm trong lòng khu phố cổ Hà Nội, phố Hàng Buồm không chỉ là nơi lưu giữ những di sản quý giá của Thăng Long xưa mà còn là minh chứng sinh động cho sự hòa quyện giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch trong bối cảnh thành phố đang vươn mình trở thành đô thị sáng tạo. Giữa dòng chảy hiện đại hóa và đô thị hóa nhanh chóng, Hàng Buồm trở thành một mô hình điển hình cho việc phát huy giá trị di sản để hướng tới phát triển bền vững, vừa gìn giữ cốt cách văn hóa, vừa mở ra những trải nghiệm độc đáo cho khách du lịch.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Ba họa sĩ hội ngộ trong triển lãm “T3” mừng năm mới 2026
    Nhân dịp năm mới 2026 và chào đón Xuân Bính Ngọ, ba họa sĩ Đỗ Huy Thanh, Phạm Hồng Phương và Nguyễn Hải Nam cùng góp mặt trong một triển lãm nhóm diễn ra từ ngày 1/1 đến 10/1/2026 tại Nhà triển lãm số 16 Ngô Quyền (Hà Nội). Gần 40 tác phẩm của 3 họa sĩ đã mang đến cho công chúng một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc trong những ngày đầu năm.
  • Thành công của phim “Mưa đỏ” vào Top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025
    Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam vừa công bố danh sách 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, được lựa chọn từ những hoạt động nổi bật, có sức lan tỏa trong đời sống sáng tạo và công chúng. Các sự kiện được bình chọn theo hình thức trực tiếp tại Lễ Bình chọn 15 sự kiện Văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, tổ chức tại Hà Nội ngày 29/12/2025, với sự tham gia của đại diện Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành Trung ương, đông đảo văn nghệ sĩ cùng hơn 30 nhà báo, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật.
  • Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội: Tiếp tục nỗ lực, tạo bước tiến mới cho văn học nghệ thuật Thủ đô
    Sáng 31/12/2025, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học nghệ thuật năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026. Tham dự hội nghị có bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; ông Hoàng Quốc Việt - Trưởng phòng Văn hóa Văn nghệ Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội. Về phía Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuât Hà Nội có NSND Trần Quốc Chiêm - Chủ tịch Hội, các đồng chí trong Ban Chấp hành, Ban Kiểm tra, đại diện lãnh đạo 9 hội chuyên ngành, đại diện lãnh đạo Tạp chí Người Hà Nội.
  • Tiêu dùng nội địa dịp cuối năm, doanh nghiệp tăng tốc kích cầu quốc gia
    Trong bối cảnh dịp Tết Bính Ngọ 2026 chỉ còn cách hơn 1 tháng, thị trường tiêu dùng và mua sắm cuối năm tại Việt Nam đang dần nóng lên, đặc biệt sau khi Chương trình Khuyến mại tập trung Quốc gia 2025 (Vietnam Grand Sale 2025) được phát động bởi Bộ Công thương và Viettrade đầu tháng 12.
  • Ngọc Sơn đồng hành cùng học trò Anh Đức trong liveshow đầu tiên tại Đức
    Danh ca Ngọc Sơn tiếp nối hành trình đầy cảm xúc tại trời Âu khi đích thân vượt hàng ngàn kilomet để đồng hành học trò Anh Đức trong liveshow Tình thầy trò lần đầu tiên tổ chức tại Trier.
Đừng bỏ lỡ
Đền Quán Thánh - những điều còn chưa biết
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO