Chiêu - điệu múa hồn nữ mang đặc trưng đồng bào Hà Lăng

Thanh Luận| 23/10/2017 13:03

Người Hà Lăng ở huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum) cư trú ở phía Bắc dãy núi Chư Mô Ray, dân số hiện chưa đến 500 người. Khác với điệu xoang của nhiều dân tộc Tây Nguyên, điệu múa Chiêu của cộng đồng Hà Lăng mang hồn lúa và chỉ dành cho phụ nữ độ tuổi trung niên trở lên nên đặc trưng hoàn toàn khác biệt.

Chiêu - điệu múa hồn nữ mang đặc trưng đồng bào Hà Lăng
Điệu múa Chiêu chỉ được trình diễn khi dân buôn làng phải đốn sạch thân lúa còn trên rẫy làm phân bón cho vụ sau.

Theo già A Tươm, Chiêu là điệu múa nghi lễ, chứa đựng yếu tố tâm linh, thành kính và có từ thời xa xưa nhưng Chiêu thật chỉ dành cho nữ giới, mang hồn nữ thần lúa và chỉ được diễn ngay sau mùa thu hoạch lúa hay trong đám ma – mà người mất là nữ giới của buôn làng. Có lẽ vì thế mà trang phục của người biểu diễn điệu múa Chiêu rất khác khi mỗi người đều phải khoác thêm một tấm khăn choàng rộng tự chính tay mình dệt nên.

Chiêu - điệu múa hồn nữ mang đặc trưng đồng bào Hà Lăng
Nhiều phụ nữ cộng đồng Hà Lăng rủ nhau đi tắm suối trước khi được tuyển chọn múa Chiêu trong buôn làng.

Để được biểu diễn điệu múa Chiêu, buôn làng cộng đồng Hà Lăng nếu không có người nữ giới có uy tín bị mất đi thì chỉ còn dịp ngay sau vụ thu hoạch lúa. Bà con buôn làng phải cắt bỏ những gốc rạ còn sót trên nương rẫy, đốt hết để làm phân bón cho vụ sau lúc đó mới được nghĩ đến lễ hội và điệu múa Chiêu.

Chiêu - điệu múa hồn nữ mang đặc trưng đồng bào Hà Lăng

Một đợt diễn tập múa Chiêu của cộng đồng Hà Lăng khu vực Bắc Tây Nguyên. 

Với mỗi phụ nữ đồng bào Hà Lăng, điệu múa Chiêu không chỉ là nghi lễ nhưng số lượng phụ nữ Hà Lăng tham gia không hạn chế và phải nhớ là con số chẵn. Và trước khi được hội đồng buôn làng cho trình diễn điệu múa Chiêu, các phụ nữ tham dự phải đi tắm rửa thật sạch sẽ mới được tham dự lễ hội của buôn làng.

Thông thường, những phụ nữ trung niên đến lớn tuổi mới được trình diễn Chiêu với buôn làng nhưng phải luôn luôn là chẵn, thường chỉ từ 8 đến 16 người.

Từng cặp nghệ nhân trong vòng Chiêu đứng đối diện nhau, nhún theo nhịp chiêng xoay từ 80 độ rồi trở lại vị trí ban đầu. Vòng Chiêu di chuyển chậm quanh cây nêu hoặc nơi đặt người quá cố. Bàn chân của nghệ nhân Chiêu gần như không bước, không rời mặt đất, mà dùng gót chân và mũi bàn chân nhích "lần" theo hướng dịch chuyển.

Dù xoay về hướng nào, thì hai cánh tay của nghệ nhân cũng giữ nguyên tư thể đưa vòng ra trước ngực, lòng bàn tay hướng vào trong, các đầu ngón tay chạm nhau, vẻ mặt luôn kính cần, trang nghiêm và đây cũng là lời cầu xin được giúp đỡ để thóc lúa đầy kho, trâu dê đầy chuồng...

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • 10 cuốn sách nổi bật năm 2025 của Nhà xuất bản Kim Đồng
    Năm 2025 đánh dấu một chặng đường nỗ lực bền bỉ của NXB Kim Đồng trong việc mang đến cho bạn đọc những ấn phẩm có giá trị. Với định hướng đầu tư nghiêm túc cho sáng tác trong nước, mở rộng hợp tác quốc tế và làm mới hình thức thể hiện, NXB Kim Đồng tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị xuất bản hàng đầu trong lĩnh vực sách thiếu nhi và sách văn hóa tại Việt Nam. Mười cuốn sách được NXB lựa chọn là ấn phẩm nổi bật trong năm 2025 đã phần nào thể hiện rõ những nỗ lực ấy.
  • Hội Mỹ thuật Hà Nội: Nhìn lại thành quả hoạt động trong năm 2025
    Sáng 30/12, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội, Hội Mỹ thuật Hà Nội đã tổ chức lễ tổng kết hoạt động năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026. Đây là dịp để đội ngũ nghệ sĩ tạo hình Thủ đô nhìn lại kết quả hoạt động trong một năm nhiều biến động, đồng thời xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.
  • Nhà văn Trần Bảo Định: Tri ân đất mẹ bằng trang viết
    Nhà văn Trần Bảo Định sinh năm 1944. Ông lấy tên dòng sông chảy qua quê hương thị xã Tân An, tỉnh Long An làm tên khai sinh. Tên ấy cũng là bút danh chính cho các tác phẩm của ông. Ngoài ra, ông còn có một số bút danh khác như Cao Thị Hoàng, Lê Kim Phượng.
  • Đề xuất mở rộng cao tốc Hà Nội - Hải Phòng lên 10 làn xe
    Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh quy hoạch mở rộng đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng từ 6 làn xe lên 8-10 làn xe trên chiều dài tuyến đường 105km.
  • Hà Nội tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực năm 2026
    Kế hoạch nhằm tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, phát hiện, ngăn chặn và kịp thời xử lý nghiêm minh các hành vi, vụ việc, vụ án tham nhũng, thu hồi tài sản tham nhũng theo quy định. Nắm tình hình, nhận diện đầy đủ, chính xác những sơ hở, bất cập có thể phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để khắc phục...
Đừng bỏ lỡ
Chiêu - điệu múa hồn nữ mang đặc trưng đồng bào Hà Lăng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO