Thực hư chuyện rùa thần tại chùa Kim Liên

Ngay sau khi phát hiện, cụ rùa đá nà y đã được Ban trụ trì chùa và  đơn vị thi công rước lên đặt tại sân chùa. Sự xuất hiện của cụ đã thu hút được khá nhiửu người dân quanh vùng tới chiêm bái và  cũng từ đó, những câu chuyện nhuốm mà u mê tín đã được thêu dệt lên.

Chuyện vử rùa thần...

Аã từ rất lâu, người dân là ng Kim Liên vẫn truyửn tai nhau câu chuyện vử một đôi rùa đá, một mà u đen, một mà u trắng ngụ tại chùa là ng. Rồi không hiểu duyên cớ gì, cụ rùa đá mà u đen bử sang đửn Hai Bà  Trưng (nay thuộc phường Аồng Nhân).

Cụ rùa mà u trắng toan bử đi theo thì bị vị thần cai quản nơi đây tức giận rút kiếm chém và o mai một vệt dà i. Chính vì thế, sự xuất hiện của một cụ rùa được tạo tác bằng chất liệu đá trắng xám liửn khối  tại chùa, cộng thêm một vết lõm ở phần mai phía bên phải, đã khiến người dân tin truyửn thuyết là  có thật. 

Rùa đá đang được đặt tại sân chùa Kim Liên

Gần 1 tuần sau khi rùa đá được phát hiện và  được rước lên sân chùa thử, một đồn mười, mười đồn trăm, người dân kéo đến chiêm bái ngà y một nhiửu. Một bát nhang đã được lập đặt trước tượng rùa để du khách bà y tử lòng thà nh kính. Аịa điểm đặt tượng rùa mới chỉ là  tạm thời, không có chỗ đặt lễ, người đến thắp hương đặt cả bánh trái hoa quả, và ng hương lên... lưng cụ. Bác Ngọc - người chấp tác ở chùa Kim Liên đã nhiửu năm nay, chỉ tay và o vết nứt ngang sân chùa khẳng định: Vết nứt nà y do cụ rùa chạy dưới lòng đất mà  thà nh. Cụ chạy đến đâu sân gạch vỡ ra đến đó.

Việc phát hiện rùa đá tại một là ng cổ của kinh thà nh Thăng Long xưa còn khiến cho nhiửu người đặt câu hửi, tại sao lại có một tượng rùa to như vậy bị vùi xuống lòng đất, bị vùi từ bao giử. Vai trò của tượng rùa nà y thế nà o? Dùng để trấn yểm hay là  rùa đội bia đá. Liệu, rùa đá nà y có liên quan gì tới truyửn thuyết lưu truyửn từ bao đời nay của là ng Kim Liên.

Thực hư thế nà o?

à”ng Phạm Gia Ngọc - Trưởng phòng Văn hóa phường Phương Liên, cũng là  một người dân gốc là ng Kim Liên kể lại, và o khoảng những năm 1962-1963, khi đó khu vực nà y không sầm uất như bây giử. Xưa chùa nằm cạnh sông Tô Lịch, khá biệt lập với khu dân cư.

Khi còn nhử, ông vẫn thường cùng chúng bạn và o chùa chơi và  đã thấy có một cụ rùa đá rất to nằm ngay trong vườn tháp. Rồi bẵng đi một thời gian... cụ rùa bỗng dưng biến mất. à”ng Ngọc cho rằng, rất có thể cụ rùa nà y chính là  cụ rùa mà  cách đây gần 50 năm ông đã thấy.

à”ng Phạm Gia Ngọc đang đo lại kích thước tấm bia tìm thấy năm 2006

Có một chi tiết rất thú vị, mà  các nhà  nghiên cứu lịch sử­ có thể lấy đây là m căn cứ để tìm hiểu thân thế cụ rùa. Và o năm 2006, trong quá trình cải tạo đường đi và o khu tập thể Аiện lực, người dân ở tổ 1B khu dân cư số 4 phường Phương Liên cũng đã tình cử đà o được 2 tấm bia. Một bia đá lớn có chiửu cao 1m23, rộng 89cm, trên mặt bia có chạm hình rồng hoa cúc. Xung quanh có khắc họa tiết hoa văn tinh xảo cùng nhiửu chữ Nôm còn rất sắc nét. Khi đó, UBND phường đã chuyển hai tấm bia nà y vử chùa Kim Liên cất giữ tại sân chùa và  mời các nhà  nghiên cứu của Viện Hán Nôm dịch.

Theo bản dịch của tác giả Nguyễn Quang Thắng, tấm bia lớn là  bia ký có tên là  Văn bia di tích phường Kim Hoa (xưa là ng Kim Liên có tên là  Kim Hoa - PV) ca ngợi công đức của một người con gái trong là ng đã cúng tiến 3 mẫu ao cùng 500 xâu tiửn để là m ruộng chùa.

Bia nà y được lập năm Minh Mệnh thứ 20- 1839. Tấm bia còn lại là  bia hậu (bia gử­i giỗ) có kích thước nhử hơn. Аặc biệt, vị trí phát hiện cụ rùa và  tấm bia chỉ cách nhau có chưa đầy 20m. Và  ước chừng, kích thước của chân bia và  kích thước của hõm ngang trên lưng rùa khá trùng khớp. Vì thế, rất có thể bia và  rùa là  một cặp. Cũng theo ông Ngọc, việc rùa đội bia là  hình ảnh thường thấy ở các di tích trải khắp đất nước, do đó, những việc đồn đoán vử sự xuất hiện rùa thần là  thiếu cơ sở.

Аược biết, trong và i ngà y tới UBND phường Phương Liên, sẽ yêu cầu Ban trụ trì chùa tiếp tục tạo điửu kiện cho người dân tới tham quan, nhưng tuyệt đối không được tiến hà nh các hoạt động lễ lạt đình đám và  không được thu phí. Аể là m rõ hơn thân thế của cụ rùa, UBND phường sẽ đử nghị các cơ quan chức năng chuyên ngà nh như Cục Di sản văn hóa, Sở VH-TT&DL, Ban Quản lý di tích và  Danh thắng Hà  Nội và o cuộc, là m rõ vấn đử dưới góc độ khoa học, lịch sử­.