Phố Phó Đức Chính, quận Ba Đình, Hà Nội

12/06/2018 09:01

Phố Phó Đức Chính bắt đầu từ đường Thanh Niên đến đường Yên Phụ (chỗ giáp phố Hàng Bún). Riêng đoạn giữa phố - từ ngã tư Cửa Bắc đến ngã tư Yên Ninh - thì mới nhập vào Nhà máy điện Yên Phụ, cho nên hiện nay phố Phó Đức Chính gồm hai đoạn cách xa nhau.

Phố Phó Đức Chính dài 714m, rộng 7m.

Phố Phó Đức Chính, quận Ba Đình, Hà Nội.

Từ trước thế kỷ XIX, đây là đất phường Yên Hoa. Tới đầu thế kỷ XIX, phường Yên Hoa chia ra một số thôn nhỏ: Yên Phụ, Yên Canh, Yên Định, Yên Ninh, Trúc Bạch... Phố Phó Đức Chính tính từ phía bắc xuống gồm đất của các thôn sau: Trúc Bạch, Yên Canh (hai thôn này sau nhập lại thành thôn Trúc Yên), Yên Định và Yên Thuận cũ. Dấu vết các thôn này nay là các đình miếu cổ: đình Trúc Yên ở số nhà 62, đình An Trí trên đất Yên Canh cũ ở số nhà 66, đình Yên Định ở số nhà 100, đình Yên Ninh ở số nhà 150. Chỗ tận cùng của phố này, tức số nhà 216, là đền Đức Vua thì đã sang đất thôn Thạch Khối (xem thêm mục Hàng Than). Đình An Trí là một di tích có giá trị lịch sử. Thần tích kể rằng: Uy Đô là con của vua Trần Thánh Tông và ba hoàng hậu Minh Đức. Chàng là hậu thân của Uy Linh Lang (tên gọi chung trăm người con của Lạc Long Quân). Khi quân Nguyễn sang xâm lược, Uy Đô mộ nghĩa binh đi đánh giặc. Khi giặc tan, chàng được phong làm Dâm Đàm đại vương. Năm ấy chàng 36 tuổi. Nhưng tới năm sau Uy Đô qua đời ở ngay nhà riêng tại xóm Bình Thọ. Nhân dân vùng này lập đền thờ chàng ở chỗ bảy cây gạo nơi chàng “hiển linh” tức này là đình Nhật Tân; lại lập một đền nữa ở trên chính nền nhà cũ (ở xóm Binh Thọ) tức là đình An Trí ngày nay. Vì lúc này vẫn còn thuộc phường Yên Hoa nên đình này cũng gọi là đình Yên Hoa (và như thế bên cạnh thánh Linh Lang đời Lý được thờ chính tại đền Voi Phục Thủ Lệ, còn có thánh Linh Lang đời Trần mà nơi thờ chính là đình An Trí). Ngoài hai nơi thờ trên ra, Uy Linh Lang còn được thờ tại đền Voi Phục ở làng Thụy Khuê và một số nơi khác trong kinh thành Thăng Long. Và nếu tước bỏ phần hoang đường đi thì Uy Linh Lang có thẻ là một chàng trai gốc gác ở phường Yên Hoa (tức Yên Phụ), có công đánh giặc Nguyên nên được vua Trần nhận làm con. Sau này, khi phường Yên Hoa bị chia nhỏ ra thì đình An Trí lại thuộc về thôn Yên Canh, cho nên thôn Yên Phụ (mới) lập đền riêng để thờ. (Tới giữa thế kỷ XIX, đền này ở sát đê, bị lở, nên dân làng mới đem bài vị bát hương vào đặt ở chùa Trấn Quốc trong hồ Tây vì chùa này cũng thuộc đất làng Yên Phụ). Khi thực dân Pháp đặt xong ách cai trị ở Hà Nội, chúng đã xây một trường đào tạo thông ngôn (người phiên dịch) bên cạnh đình An Trí. Sau trường này giải tán nhường chỗ cho học trò tiểu học và dân chúng quen gọi là Trường Yên Phụ, tuy trường này không nằm trên đất làng Yên Phụ.

Thời Pháp thuộc, đây là phố Lôcốt Bắc (rue Blockhaud Nord). Đối với lịch sử cách mạng Thủ đô, phố này có một địa điểm đáng nhớ. Đó là nhà số 19, một trụ sở bí mật của Đảng Cộng sản Đông Dương trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936-1939) mà các đồng chí Trường Chinh, Lương Khánh Thiện đã từng làm việc tại đấy.

Sau cách mạng, đặt tên là phố Nguyễn Thái Học. Thời tạm chiếm đổi ra tên hiện nay.

Nay thuộc hai phường Trúc Bạch và Nguyễn Trung Trực, quận Ba Đình.

Phó Đức Chính (1908-1930) người làng Đa Ngưu, nay thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên là sinh viên Cao đẳng Công chính, đã tham gia sáng lập Việt Nam Quốc dân đảng. Ông đã cùng Nguyễn Thái Học và Nguyễn Khắc Nhu lãnh đạo cuộc khởi nghĩa do Việt Nam quốc dân đảng tổ chức hồi tháng 2/1930. Ông được phân công chỉ huy việc đánh đồn Thông (ở Sơn Tây cũ) với sự phối hợp của các lực lượng từ Yên Bái, Hưng Hóa, Lâm Thao kéo về (khi đã thành công ở những nơi này). Nhưng trong thực tế thì việc đánh chiếm ba nơi trên không thành, nên kế hoạch đánh đồn Thông cũng thất bại, ít ngày sau Phó Đức Chính bị giặc Pháp bắt, đưa ra hội đồng đề hình án tử hình.

Ngày 17/6/1930, hồi 5 giờ rưỡi sáng, ông bị đưa lên máy chém ở thị xã Yên Bái cùng với thủ lĩnh Nguyễn Thái Học và 11 người khác.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhiều bộ phim đặc sắc sẽ được chiếu trong đợt phim mừng Đảng, mừng Xuân 2026
    Từ ngày 3/2 đến ngày 22/2/2026, Đợt phim chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026) và mừng Xuân Bính Ngọ 2026 sẽ được tổ chức trên phạm vi cả nước với việc trình chiếu nhiều tác phẩm điện ảnh có giá trị tư tưởng và nghệ thuật.
  • Khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình”
    Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026) và chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, sáng 30/1/2026, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, quận Ba Đình, Hà Nội) tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình”.
  • Hà Nội đón nhận danh hiệu "Thành phố học tập toàn cầu" của UNESCO
    Tối ngày 29/1, UBND TP. Hà Nội long trọng tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu thành phố Hà Nội là thành viên mạng lưới "Thành phố học tập toàn cầu" của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tại Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 3
    Không khép kín trong nhà hát, không tạo khoảng cách giữa nghệ sĩ và khán giả, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát giác bên hồ Gươm cổ kính, được xây dựng như một “món ăn tinh thần”, đưa nghệ thuật chất lượng cao đến gần hơn với công chúng Thủ đô Hà Nội và du khách quốc tế.
  • Phú Thượng ra quân lập lại kỷ cương đô thị, hướng tới không gian sống văn minh
    Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hòa trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, UBND phường Phú Thượng (thành phố Hà Nội) đã liên tiếp tổ chức các đợt ra quân xử lý vi phạm về trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị và vệ sinh môi trường trên tuyến đường 40m Nam Thăng Long – trục giao thông trọng điểm của địa phương.
Đừng bỏ lỡ
  • Chuỗi sự kiện, lễ hội đẩy mạnh các trải nghiệm “Tết của người Hà Nội”
    Nhằm thu hút và đón khách du lịch đến Thủ đô Hà Nội dịp Tết Nguyên đán, Sở Du lịch Hà Nội đẩy mạnh quảng bá, kích cầu du lịch thông qua chuỗi các hoạt động, sự kiện, lễ hội, không gian văn hoá, nghệ thuật Tết mang bản sắc Hà Nội. Các trải nghiệm “Tết của người Hà Nội” gắn với gia đình, làng nghề, sản phẩm đặc trưng của Thủ đô; các chương trình du lịch di sản, ẩm thực, cộng đồng…
  • Hà Nội lọt top 2 điểm đến được yêu thích nhất châu Á 2026
    Trong bảng xếp hạng năm nay, Hà Nội chỉ đứng sau Bali (Indonesia) – điểm đến dẫn đầu châu Á, Bangkok (Thái Lan) xếp ở vị trí thứ ba. Các điểm đến nổi tiếng khác như Siem Reap (Campuchia) và Tokyo (Nhật Bản) cũng góp mặt trong top 5.
  • Tiếp nối dòng chảy jazz trong không gian cộng đồng chiều ngày 1/2
    Từ 15h30 đến 17h ngày 01/02, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tiếp tục diễn ra với một buổi biểu diễn jazz được xây dựng theo hướng mở, kết nối những giai điệu quen thuộc của thế giới với các sáng tác Việt Nam giàu cảm xúc.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Dưới bóng cây mận già
    Năm ấy, một ngày đầu mùa hè, con ngựa bạch xuất hiện ở cổng nhà tôi với hai cái sọt to tướng đầy măng rừng trên lưng. Chở nặng, và bị cột vào gốc cây, con ngựa đứng im, đầu hơi cúi xuống trầm tư. Cái đuôi dài xác xơ thi thoảng vẩy lên đuổi một con ruồi vô ý.
  • Phát động Cuộc thi ảnh mùa Xuân Bính Ngọ 2026
    Cuộc thi ảnh Mùa xuân Bính Ngọ 2026 của Hội Nhiếp ảnh TP Hồ Chí Minh khuyến khích các tác phẩm giàu tính khoảnh khắc, nhân văn, có góc nhìn mới.
  • UNESCO gửi thông điệp chúc mừng Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam
    UNESCO cho rằng, đây là một văn kiện đặc biệt quan trọng, thể hiện sự chuyển đổi tư duy phát triển, theo đó văn hóa không chỉ là một lĩnh vực bổ trợ, mà là một trong bốn trụ cột đồng đẳng của phát triển bền vững, bên cạnh kinh tế, xã hội và môi trường.
  • Phát động cuộc thi bút ký với chủ đề “Sông Hương - ngày hội trùng dương” năm 2026
    Ngày 29/01, Tạp chí Sông Hương đã phát động cuộc thi bút ký “Sông Hương - Ngày hội trùng dương” năm 2026. Cuộc thi nhằm tạo điều kiện phát hiện, thu hút tài năng trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, phát huy tính sáng tạo để có những tác phẩm hay".
  • Hà Nội khai mở mùa du lịch 2026 với "Get on Hanoi"
    Với chủ đề "Get on Hanoi 2026 – Hành trình tươi xanh", sự kiện thể hiện định hướng phát triển du lịch Thủ đô gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ di sản văn hóa và phát triển bền vững.
  • Cuốn sách chạm đến trái tim từ sự yêu thương và thấu cảm
    Sau dấu ấn của “Câu chuyện từ trái tim” ra mắt năm 2021, PGS. TS, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu vừa trở lại với độc giả bằng cuốn sách thứ hai mang tên “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim”. Nếu cuốn sách đầu tay đã chạm đến người đọc bởi sự chân thành, ấm áp của những câu chuyện nghề y thì “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim” như một hành trình nối dài những giá trị nhân văn mà tác giả kiên trì theo đuổi.
  • [Podcast] Tản văn: Người đi về phía biển
    Khi biển sinh ra, tôi chưa biết hát. Khi biển lớn lên, em chưa biết khóc. Khi biển mặn mòi, thì đã có những dấu chân đi về phía biển. Biển ở phía đường chân trời, một nơi tưởng chừng như chưa từng có sự nhọc nhằn, vất vả. Bởi chân trời luôn luôn là ước mơ.
Phố Phó Đức Chính, quận Ba Đình, Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO