NSND Chu Thúy Quỳnh: Như cánh chim không mỏi...

Hồng Thinh (thực hiện)| 26/05/2017 09:12

Hơn 60 năm qua, NSND Chu Thúy Quỳnh như cánh chim không mỏi say mê cống hiến tài năng, tâm sức của mình cho nghệ thuật múa Việt Nam. Tên tuổi của bà không chỉ gắn liền với những vai diễn đỉnh cao trong “Tấm Cám”, “Cánh chim mặt trời”, “Gặp gỡ bên mâm pháo”, “Tiếng gọi quê hương”… mà còn gắn liền với nhiều tác phẩm múa xuất sắc do bà biên đạo như “Trống hội”, “Vũ khúc đàn T'rưng”, “Hoa Tràng An”, “Những cô gái Việt Nam”, “Cánh chim không mỏi”… Chính vì vậy, năm 2017, NSND Chu Thúy Quỳnh đã vinh dự được Đảng,

Như cánh chim không mỏi...

PV:
Thưa nghệ sĩ, khi mới 14 tuổi bà đã được tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Vậy cơ duyên nào đưa bà đến với loại hình nghệ thuật độc đáo nhưng đầy khổ luyện và khắc nghiệt này?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Cả gia đình không ai làm nghệ thuật nhưng không hiểu sao ngay từ nhỏ tôi lúc nào cũng thích múa – dù vẫn thường xuyên tham gia đội kịch thiếu nhi. Năm 14 tuổi, tôi ghi tên dự tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Dù bị chê là bé nhưng không một chút ngại ngần, tôi đã say mê vào vai diễn trong tiết mục “Trông nom mẹ ốm” và “bắt chước” rất nhanh điệu múa Thái được nghệ sĩ Phùng Thị Nhạn thị phạm. Tôi đã bước chân vào nghệ thuật múa một cách đơn giản, hồn nhiên như thế.

PV: Nghe nói, ngày ấy Chu Thúy Quỳnh là một nghệ sĩ trẻ luôn được Bác Hồ “cưng chiều”?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Tôi thấy mình là người thật may mắn khi được Bác Hồ ưu ái thường xuyên gọi tới bên Bác. Lần đầu tôi gặp Bác là hồi cuối năm 1955, dịp chúng tôi (Đoàn Ca vũ Nhân dân Trung ương) được vào phục vụ khách quốc tế. Thật bất ngờ khi chúng tôi thấy Bác đi vào phòng biểu diễn từ cửa sau. Bác ân cần hỏi: “Các cháu là đoàn nào?”. Nghệ sĩ Nguyễn Văn Thương khi đó là trưởng đoàn, liền thưa: “Thưa Bác, chúng cháu là Đoàn Ca vũ Nhân dân Trung ương”. Bác liền hỏi ngay: “Ca là gì?”. “Thưa Bác, ca là hát ạ!”. “Thế vũ là gì?”. “Thưa Bác, vũ là múa ạ!”. “Vậy tại sao không gọi là hát múa”. Và từ đó, đoàn có tên là “Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương”. Và rồi, Bác lại hỏi tiếp: “Thế cháu nào bé nhất đoàn?”. Nghệ sĩ Nguyễn Văn Thương vừa nói vừa vẫy tôi từ phía sau: “Thưa Bác, bé Thúy Quỳnh là bé nhất ạ!”. Sau lần gặp gỡ đầu tiên ấy, tôi thường xuyên được vào thăm Bác. Những năm 1965-1966 là những năm chiến tranh, nhưng Bác vẫn cho người đón tôi vào Phủ Chủ tịch. Gặp Bác, tôi đọc báo cho Bác nghe, nói chuyện với Bác và cùng Bác xem phim. Tôi đã dần lớn lên từ những bài học và trong tình yêu thương của Bác Hồ như thế.

PV: Là nghệ sĩ trưởng thành trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa, chắc hẳn bà có nhiều kỷ niệm không thể phôi pha?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Tôi đã trở thành nghệ sĩ chiến trường ngay khi bén duyên với nghệ thuật múa. Thế nhưng, đến giờ tôi vẫn nhớ như in những buổi tôi cùng đồng đội biểu diễn phục vụ bộ đội dưới hầm sâu, bên mâm pháo, trên cánh đồng, sân ga, khoang tàu, bên giường thương binh… Đặc biệt, những năm 1966-1967 chúng tôi đã đến vùng Quảng Trị, Quảng Bình (Khu 4) biểu diễn. Mỹ ném bom xuống hầm trú ẩn. Chúng đi qua rồi cả đoàn lại lên biểu diễn. Trong suốt cuộc hành quân, chúng tôi được nghe bộ đội kể chuyện giữa chàng pháo thủ, cô dân quân và anh hải quân – ba lực lượng cùng nhau bắn rơi máy bay để rồi sáng tác điệu múa “Gặp gỡ bên mâm pháo”. Điệu múa này liền được diễn ngay ở bên mâm pháo cho bộ đội, dân quân xem. Xem xong, các anh, các chị cứ vây lấy chúng tôi bắt tay cảm ơn. Đấy là những tháng ngày vô cùng thiêng liêng, tự hào đối với chúng tôi khi được góp sức động viên bộ đội, nhân dân lạc quan, yêu đời cùng nhau đánh giặc.

PV: Đằng sau mỗi vai diễn lấp lánh độc giả cũng rất muốn được nghe bà chia sẻ những câu chuyện đời, chuyện nghề của mình?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Để có hôm nay, tôi luôn cảm ơn cuộc sống đã đem lại cho tôi rất nhiều may mắn: may mắn được đến với nghệ thuật múa trong sự sẻ chia của đồng nghiệp, may mắn được Bác Hồ dạy dỗ và nhất là may mắn được xe duyên với người bạn đời hết mực yêu thương. Người bạn đời của tôi là NSƯT Mạnh Hùng – người đã “chê” tôi nhỏ con lúc tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Khi thành đôi, anh là người luôn ân cần sát cánh động viên tôi sáng tạo không chỉ từ những ngày đầu tôi chập chững vào nghề, lúc ở chiến trường mà còn đến tận khi anh không thể ở bên tôi (anh sớm đi xa vì mắc bệnh ung thư). Còn với mỗi vai diễn, tôi không lấy đó là nhọc nhằn khi mình luôn gửi trọn tình yêu. Những tai nạn nho nhỏ mà tôi gặp trong lúc luyện tập như bị ngã đập đầu xuống đất hay bị ngã vỡ con ngươi mắt... rồi cũng sẽ qua đi để tôi được tiếp tục đắm say với múa đến tận hôm nay.

Ở tuổi 76, NSND Chu Thúy Quỳnh - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, người cũng đã được Thành phố Hà Nội vinh danh là công dân ưu tú Thủ đô, vẫn nhanh nhẹn uốn tay, đưa nhịp khi minh họa động tác múa nào đó cho tôi. Chỉ có mắt bị ảnh hưởng do tai nạn tập luyện trước đây của bà thì bị mờ đi nhiều. Vậy nhưng, cười rất tươi bà nhắc lại rằng, cuộc đời bà là múa - mãi mãi vẫn là như thế...

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026 có 973 nội dung thi đấu
    Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 14/11 đến 12/12/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ khoảng 12.000 cán bộ, HLV, VĐV và trọng tài tranh tài ở 48 môn thể thao với 973 nội dung. Đại hội nhằm đánh giá phong trào thể thao thành tích cao, tuyển chọn lực lượng cho các đấu trường quốc tế lớn và quảng bá hình ảnh đất nước.
  • Trường THCS Sài Đồng kỷ niệm 40 năm thành lập và đón nhận Cờ thi đua của thành phố
    Ngày 18/11, Trường THCS Sài Đồng (phường Phúc Lợi, Hà Nội) tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập (1986-2026) và đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của UBND TP Hà Nội. Đây là dấu mốc ghi nhận những nỗ lực của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới của nhà trường sau quá trình hợp nhất ba cơ sở giáo dục.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
NSND Chu Thúy Quỳnh: Như cánh chim không mỏi...
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO