NSND Chu Thúy Quỳnh: Như cánh chim không mỏi...

Hồng Thinh (thực hiện)| 26/05/2017 09:12

Hơn 60 năm qua, NSND Chu Thúy Quỳnh như cánh chim không mỏi say mê cống hiến tài năng, tâm sức của mình cho nghệ thuật múa Việt Nam. Tên tuổi của bà không chỉ gắn liền với những vai diễn đỉnh cao trong “Tấm Cám”, “Cánh chim mặt trời”, “Gặp gỡ bên mâm pháo”, “Tiếng gọi quê hương”… mà còn gắn liền với nhiều tác phẩm múa xuất sắc do bà biên đạo như “Trống hội”, “Vũ khúc đàn T'rưng”, “Hoa Tràng An”, “Những cô gái Việt Nam”, “Cánh chim không mỏi”… Chính vì vậy, năm 2017, NSND Chu Thúy Quỳnh đã vinh dự được Đảng,

Như cánh chim không mỏi...

PV:
Thưa nghệ sĩ, khi mới 14 tuổi bà đã được tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Vậy cơ duyên nào đưa bà đến với loại hình nghệ thuật độc đáo nhưng đầy khổ luyện và khắc nghiệt này?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Cả gia đình không ai làm nghệ thuật nhưng không hiểu sao ngay từ nhỏ tôi lúc nào cũng thích múa – dù vẫn thường xuyên tham gia đội kịch thiếu nhi. Năm 14 tuổi, tôi ghi tên dự tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Dù bị chê là bé nhưng không một chút ngại ngần, tôi đã say mê vào vai diễn trong tiết mục “Trông nom mẹ ốm” và “bắt chước” rất nhanh điệu múa Thái được nghệ sĩ Phùng Thị Nhạn thị phạm. Tôi đã bước chân vào nghệ thuật múa một cách đơn giản, hồn nhiên như thế.

PV: Nghe nói, ngày ấy Chu Thúy Quỳnh là một nghệ sĩ trẻ luôn được Bác Hồ “cưng chiều”?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Tôi thấy mình là người thật may mắn khi được Bác Hồ ưu ái thường xuyên gọi tới bên Bác. Lần đầu tôi gặp Bác là hồi cuối năm 1955, dịp chúng tôi (Đoàn Ca vũ Nhân dân Trung ương) được vào phục vụ khách quốc tế. Thật bất ngờ khi chúng tôi thấy Bác đi vào phòng biểu diễn từ cửa sau. Bác ân cần hỏi: “Các cháu là đoàn nào?”. Nghệ sĩ Nguyễn Văn Thương khi đó là trưởng đoàn, liền thưa: “Thưa Bác, chúng cháu là Đoàn Ca vũ Nhân dân Trung ương”. Bác liền hỏi ngay: “Ca là gì?”. “Thưa Bác, ca là hát ạ!”. “Thế vũ là gì?”. “Thưa Bác, vũ là múa ạ!”. “Vậy tại sao không gọi là hát múa”. Và từ đó, đoàn có tên là “Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương”. Và rồi, Bác lại hỏi tiếp: “Thế cháu nào bé nhất đoàn?”. Nghệ sĩ Nguyễn Văn Thương vừa nói vừa vẫy tôi từ phía sau: “Thưa Bác, bé Thúy Quỳnh là bé nhất ạ!”. Sau lần gặp gỡ đầu tiên ấy, tôi thường xuyên được vào thăm Bác. Những năm 1965-1966 là những năm chiến tranh, nhưng Bác vẫn cho người đón tôi vào Phủ Chủ tịch. Gặp Bác, tôi đọc báo cho Bác nghe, nói chuyện với Bác và cùng Bác xem phim. Tôi đã dần lớn lên từ những bài học và trong tình yêu thương của Bác Hồ như thế.

PV: Là nghệ sĩ trưởng thành trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa, chắc hẳn bà có nhiều kỷ niệm không thể phôi pha?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Tôi đã trở thành nghệ sĩ chiến trường ngay khi bén duyên với nghệ thuật múa. Thế nhưng, đến giờ tôi vẫn nhớ như in những buổi tôi cùng đồng đội biểu diễn phục vụ bộ đội dưới hầm sâu, bên mâm pháo, trên cánh đồng, sân ga, khoang tàu, bên giường thương binh… Đặc biệt, những năm 1966-1967 chúng tôi đã đến vùng Quảng Trị, Quảng Bình (Khu 4) biểu diễn. Mỹ ném bom xuống hầm trú ẩn. Chúng đi qua rồi cả đoàn lại lên biểu diễn. Trong suốt cuộc hành quân, chúng tôi được nghe bộ đội kể chuyện giữa chàng pháo thủ, cô dân quân và anh hải quân – ba lực lượng cùng nhau bắn rơi máy bay để rồi sáng tác điệu múa “Gặp gỡ bên mâm pháo”. Điệu múa này liền được diễn ngay ở bên mâm pháo cho bộ đội, dân quân xem. Xem xong, các anh, các chị cứ vây lấy chúng tôi bắt tay cảm ơn. Đấy là những tháng ngày vô cùng thiêng liêng, tự hào đối với chúng tôi khi được góp sức động viên bộ đội, nhân dân lạc quan, yêu đời cùng nhau đánh giặc.

PV: Đằng sau mỗi vai diễn lấp lánh độc giả cũng rất muốn được nghe bà chia sẻ những câu chuyện đời, chuyện nghề của mình?

NSND Chu Thúy Quỳnh: Để có hôm nay, tôi luôn cảm ơn cuộc sống đã đem lại cho tôi rất nhiều may mắn: may mắn được đến với nghệ thuật múa trong sự sẻ chia của đồng nghiệp, may mắn được Bác Hồ dạy dỗ và nhất là may mắn được xe duyên với người bạn đời hết mực yêu thương. Người bạn đời của tôi là NSƯT Mạnh Hùng – người đã “chê” tôi nhỏ con lúc tuyển vào Đoàn Văn công Nhân dân. Khi thành đôi, anh là người luôn ân cần sát cánh động viên tôi sáng tạo không chỉ từ những ngày đầu tôi chập chững vào nghề, lúc ở chiến trường mà còn đến tận khi anh không thể ở bên tôi (anh sớm đi xa vì mắc bệnh ung thư). Còn với mỗi vai diễn, tôi không lấy đó là nhọc nhằn khi mình luôn gửi trọn tình yêu. Những tai nạn nho nhỏ mà tôi gặp trong lúc luyện tập như bị ngã đập đầu xuống đất hay bị ngã vỡ con ngươi mắt... rồi cũng sẽ qua đi để tôi được tiếp tục đắm say với múa đến tận hôm nay.

Ở tuổi 76, NSND Chu Thúy Quỳnh - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, người cũng đã được Thành phố Hà Nội vinh danh là công dân ưu tú Thủ đô, vẫn nhanh nhẹn uốn tay, đưa nhịp khi minh họa động tác múa nào đó cho tôi. Chỉ có mắt bị ảnh hưởng do tai nạn tập luyện trước đây của bà thì bị mờ đi nhiều. Vậy nhưng, cười rất tươi bà nhắc lại rằng, cuộc đời bà là múa - mãi mãi vẫn là như thế...

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
NSND Chu Thúy Quỳnh: Như cánh chim không mỏi...
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO