Nhiếp ảnh Hà Nội: Làm gì để vững bước và phát triển?

Nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh tham gia buổi tọa đàm đều cho rằng, nhiếp ảnh Hà Nội rất cần có một sự chuyển mình mạnh mẽ. Cũng bởi lẽ, trong suốt thời gian qua khi mà ở nhiều địa phương trên cả nước, nhiếp ảnh đã có một chỗ đứng đáng kể thì ở Thủ đô dường như nhiếp ảnh vẫn ở trong tình trạng “dậm chân tại chỗ”. Dẫu Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội đã quy tụ được hơn 400 hội viên, có tới 21 câu lạc bộ do hội bảo trợ, nhưng chất lượng hội viên không đồng đều, thậm chí nhiều hội viên còn rất “non” về kỹ thuật chụp. Đã có nhiều triển lãm được tổ chức nhưng chưa tạo được tiếng vang, chưa thu hút được nhiều công chúng tới thưởng lãm, đó là chưa kể còn có rất nhiều “ì xèo” về chất lượng ảnh, về hội đồng nghệ thuật, rồi cả cách tổ chức triển lãm... 

Theo NSNA Vũ Đức Tân, công tác chấm chọn tác phẩm ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng triển lãm. “Qua tiếp xúc và nhìn vào thực tế sáng tác thấy có nhiều những gương mặt trẻ, những tác phẩm hay nhưng tại sao mặt bằng triển lãm vẫn thấp?”, NSNA Vũ Đức Tân đặt câu hỏi đồng thời thẳng thắn chỉ ra những vấn đề tồn tại của nhiếp ảnh Hà Nội, như việc tổ chức triển lãm vẫn còn chạy theo phong trào, kết nạp hội viên ồ ạt…

Là người từng nhiều lần tham gia chấm ảnh trong các cuộc thi do Trung ương và Hà Nội tổ chức, NSNA Lại Diễn Đàm nhận định, lâu nay Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội chưa tổ chức được nhiều triển lãm chuyên đề và hầu như các cuộc triển lãm ảnh vẫn nặng về tính báo chí, ảnh nghệ thuật chưa được quan tâm nhiều trong khi có không ít ảnh nghệ thuật có nội dung, ý tưởng tốt, có cốt truyện, chiều sâu… 

Bên cạnh đó, một số nghệ sĩ nhiếp ảnh tham gia tọa đàm cũng đã bày tỏ những băn khoăn, trăn trở về các cuộc triển lãm do Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội tổ chức. Đó là sự trùng lặp chủ đề trong các cuộc thi ảnh, sự thưa vắng mảng ảnh chân dung, ảnh của các vùng ngoại ô khi thành phố mở rộng, rồi việc chọn giải thưởng chưa thực sự thuyết phục, công tác đánh giá, phê bình sau mỗi cuộc triển lãm lâu nay vẫn chưa thực hiện được… NSNA Minh Đạo cho rằng nhiếp ảnh Hà Nội đã có sự phát triển nhưng chưa xứng tầm Thủ đô và nếu không có sự nỗ lực chuyển mình thì chắc chắn sẽ tụt hậu.

Là thành phố có bề dày ngàn năm văn hiến, với hơn 1000 làng nghề, gần 6000 di tích lịch sử văn hóa cùng nhiều cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, Hà Nội có nhiều tiềm năng cho các nghệ sĩ nhiếp ảnh sáng tác. Vậy làm thế nào nhiếp ảnh Thủ đô ngày một phát triển, tiếp tục làm tròn sứ mệnh của mình trong việc phản ánh cuộc sống, con người Hà Nội, đó là điều mà không ít nghệ sĩ trăn trở. 

NSNA Đinh Quang Thành - người đã gắn bó lâu năm với nhiếp ảnh Thủ đô chia sẻ, để có những bức ảnh đẹp, phản ánh được chiều sâu của mảnh đất “ngàn năm văn hiến” ông từng dành nhiều thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu về Hà Nội. Với những trang ghi chép “Hà Nội ngàn năm còn lại” trong đó tập hợp các điểm đến, các di tích ở mỗi quận huyện của Thủ đô, ông bảo mình có thêm nhiều gợi ý cho mỗi lần rong ruổi chụp về Hà Nội. Từ kinh nghiệm của bản thân, NSNA Đinh Quang Thành bày tỏ niềm mong mỏi các nghệ sĩ nhiếp ảnh của Thủ đô sẽ tiếp tục khai thác những tiềm năng từ mảnh đất “ngàn năm văn vật” này để phản chiếu trong tác phẩm của mình, từ đó góp phần giáo dục thẩm mỹ, giáo dục hiểu biết cho công chúng về truyền thống, lịch sử, giá trị văn hóa… của mảnh đất kinh kỳ.

Để nhiếp ảnh Thủ đô vững bước và phát triển, nhất là trong thời điểm thành phố đang tập trung cho phát triển công nghiệp văn hóa, tại buổi tọa đàm các nghệ sĩ nhiếp ảnh đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó đề cập nhiều tới việc xã hội hóa hoạt động nhiếp ảnh, đẩy mạnh công tác sáng tác, nâng cao công tác thẩm định ảnh, tăng cường mảng lý luận phê bình cho nhiếp ảnh, sử dụng quỹ sáng tác sao cho hiệu quả, quan tâm đầu tư cho các CLB, bồi dưỡng chuyên môn cho các hội viên…

Theo NSNA Nguyễn Văn Toản - Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội, để nhiếp ảnh Thủ đô phát triển, cần mở rộng hoạt động triển lãm bằng cách tăng cường các triển lãm chuyên đề và đa dạng hóa các hình thức triển lãm ảnh. Bên cạnh cách trưng bày truyền thống, nên tổ chức thêm các triển lãm online, triển lãm trên đường phố, các điểm du lịch và tiến tới hình thành “Con đường nhiếp ảnh”. “Tôi rất mong tới đây sẽ có một không gian, một địa điểm riêng để giới thiệu những sáng tác của giới nhiếp ảnh Thủ đô. Không gian ấy có thể là nơi du khách có thể thưởng lãm và cũng có thể mua những tác phẩm mà mình yêu thích” - NSNA Nguyễn Văn Toản bày tỏ.

NSNA Hồng Trọng Mậu lưu ý: “Là Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hà Nội nên trong mỗi cuộc thi ảnh cũng cần hết sức chú trọng tới tính nghệ thuật trong tác phẩm. Ít nhất cũng phải đảm bảo tỷ lệ 50/50 cả về nội dung và nghệ thuật. Thêm nữa, việc lựa chọn ảnh triển lãm cũng nên đưa ra những tiêu chí, nếu cuộc thi không có nhiều ảnh dự thi đẹp thì cũng không nhất thiết phải chọn ảnh triển lãm cho đủ số lượng, chọn ít mà chất lượng cao còn hơn chọn nhiều mà chất lượng thấp”.

“Trong giới văn học nghệ thuật, quan trọng nhất là tài năng và trí tuệ. Ngoài sự nỗ lực của tổ chức hội thì mỗi nghệ sĩ cũng cần nâng tầm trí tuệ của mình, học qua bạn bè, học từ những người đi trước. Hội có thể tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề truyền đạt, bồi dưỡng kinh nghiệm sáng tác cho các hội viên…” - NSNA Lê Cường nhấn mạnh.

Có thể nói, Hà Nội có nhiều tiềm năng để nhiếp ảnh có thể “cất cánh”. Tận dụng và phát huy các tiềm năng ấy ra sao, làm thế nào để biến những mục tiêu, kế hoạch thành hiện thực đó là một thử thách không nhỏ. Hi vọng rằng thời gian tới nhiếp ảnh Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới, đa dạng các hoạt động có được nhiều hơn những tác phẩm vừa có giá trị nghệ thuật vừa phản ánh toàn diện và sinh động về Thủ đô, đặc biệt là thể hiện các giá trị văn hóa lịch sử, nét đẹp của người Hà Nội thời hội nhập…