Nguồn tư liệu hàng đầu về văn hóa Việt Nam

Hanoimoi| 05/08/2022 15:19

Trong hồi ký “Nhớ nghĩ chiều hôm”, học giả Đào Duy Anh từng viết: “Mỗi người đều “mang lấy nghiệp vào thân”, cái nghiệp của tôi là nghiên cứu lịch sử Việt Nam.

Để làm trọn cái nghiệp ấy, tôi đã phải lần mò khá lâu và nhiều khi đã phải đi vào những chặng đường ngoắt ngoéo”. Nghiên cứu sử học là lẽ sống của Đào Duy Anh. Ông “nguyện làm con chim Tinh Vệ suốt đời ngậm đá lấp biển Đông, sẽ cố gắng cắp từng hòn sỏi mà mong góp phần vào công việc lấp bể học mênh mông bát ngát”.

Để “có thể góp phần phục hồi cái sinh khí của dân tộc đang bị lu mờ dưới chế độ thống trị của thực dân”, ông đã cần mẫn thực hiện hơn 30 công trình nghiên cứu, dịch thuật, đồng thời tham gia hiệu đính, biên tập và chú giải nhiều đầu sách khảo cứu có giá trị. Phạm vi nghiên cứu của Đào Duy Anh bao quát nhiều lĩnh vực như sử học, địa lý, ngôn ngữ, văn hóa, văn học dân gian, và ở lĩnh vực nào ông cũng đạt được thành tựu đáng kể. Một trong những công trình nổi tiếng nhất là “Việt Nam văn hóa sử cương” được biên soạn và xuất bản khi ông mới 34 tuổi. Công trình được đánh giá là bộ sử toàn diện đầu tiên và có hệ thống nhất về văn hóa Việt Nam từ sơ khởi đến năm 1938.

Được biên soạn trên tinh thần “văn hóa là sinh hoạt”, tác phẩm “Việt Nam văn hóa sử cương” của Đào Duy Anh đã lược khảo “con đường diên cách xưa nay” ở tất cả các phương diện, từ kinh tế, chính trị, xã hội, học thuật tư tưởng đến phong tục tập quán với mong muốn “ôn lại cái vốn văn - hóa của nước nhà”. Ở thời kỳ xuất hiện sự xung đột giữa những giá trị văn hóa cổ truyền với những điều mới lạ của văn hóa tây phương, thì theo Đào Duy Anh, muốn giải quyết xung đột thì phải nhận rõ chân tướng của bi kịch ấy. Bởi thế, ông đã “thu thập những tài liệu hiện có, sắp đặt lại thành hệ thống” để có thể “một mặt phải xét lại cho biết nội dung của văn - hóa xưa là thế nào, một mặt phải nghiên cứu cho biết chân giá trị của văn - hóa mới”.

Kể từ khi ra đời cho đến nay, “Việt Nam văn hóa sử cương” luôn là nguồn tư liệu bổ ích hàng đầu cho những ai muốn tìm hiểu văn hóa Việt Nam. Tác phẩm cũng trở thành kim chỉ nam cho nhiều công trình khảo cứu văn hóa và là nguồn tham khảo khả tín cho nhiều cuốn sách ra đời sau này. Theo Giáo sư Phan Huy Lê, tác phẩm “Việt Nam văn hóa sử cương” của Đào Duy Anh cùng với tác phẩm “Văn Minh An Nam” của Nguyễn Văn Huyên là hai công trình khoa học đặt nền tảng cho sự hình thành nền văn hóa học hiện đại Việt Nam trên tinh thần khoa học và dân tộc.

Mong muốn mang đến cho độc giả một cuốn sách được đầu tư công phu cả về nội dung và hình thức, Đông A books và Nhà xuất bản Đại học Sư phạm đã cho ra mắt ấn bản “Việt Nam văn hóa sử cương” dựa theo bản in lần đầu năm 1938 của Quan-hải tùng-thư, đồng thời tham khảo một số chi tiết trong nội dung của bản in năm 1951 của Xuất bản Bốn phương thuộc Viện Giáo khoa - Hiên Tân Biên. Sách được bổ sung phần Sách - dẫn để độc giả tiện tra cứu, hiệu đính và bổ chú một số chi tiết sai sót hoặc tồn nghi trong bản in lần đầu.

Đặc biệt, đáp ứng thị hiếu độc giả đương thời, ấn bản này bổ sung 108 minh họa so với bản gốc. Minh họa được tuyển chọn từ các bản sách tiếng Pháp về Đông Dương, tư liệu ở bảo tàng, tranh dân gian, sách báo xưa..., trong đó có bức họa của họa sĩ Thang Trần Phềnh và 6 bức ảnh của nhiếp ảnh gia Pierre Dieulefils.

(0) Bình luận
  • Nhà thơ Hữu Loan và nhà văn Tô Hoài qua bút ký của Lê Xuân Sơn
    Ngày 9/10/2025, nhà báo Lê Xuân Sơn (từng là biên tập viên Báo Người Hà Nội, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong) ra mắt ba tập sách mới, gồm hai tập bút ký và một tập thơ. Đọc tập bút ký “Mây trắng còn bay” (Nxb Hội Nhà văn, 2025), có thể nhận ra ở anh tình yêu văn chương mê đắm, phong cách riêng và bản lĩnh của một cây bút ký giàu trải nghiệm. Là một nhà báo kỳ cựu, chăm đi, chăm viết, đồng thời cũng là người có nền tảng văn chương vững vàng, Lê Xuân Sơn đã có điều kiện tiếp xúc với nhiều văn nghệ sĩ đương đại.
  • “Giấc cỏ” - nỗi niềm chung cõi nhân gian
    Nhắc đến Giang Đăng, nhiều người thường nghĩ ngay đến một giọng thơ tình giàu cảm xúc. Tôi cũng đôi lần nghe nhắc tên chị trong Câu lạc bộ Thơ Đất Việt hay bắt gặp trên pano Ngày thơ Nguyên tiêu. Nhưng chỉ đến khi cầm trên tay “Nhặt mùa” và “Gỡ từ ngực cỏ”, tôi mới nhận ra: vẻ đẹp của thơ Giang Đăng không chỉ nằm ở sự mượt mà của ngôn từ mà còn ở chiều sâu triết luận, ở tâm thế, cảm xúc và những trải nghiệm đa tầng trước đời sống.
  • Càng sống đời càng đầy đặn yêu thương
    “Trước hoàng hôn” (Nxb Hội Nhà văn, 2025) là tập thơ thứ 19 của Quang Hoài. Tập thơ ra đời vào thời điểm đặc biệt: nhà thơ - đại tá của chúng ta vừa bước sang tuổi 80 và đang chiến đấu với trọng bệnh. Nhưng như chưa hề biết đến tuổi già và như để quên đi sự thách đố nghiệt ngã của số phận, nhà thơ Quang Hoài vẫn bình thản yêu và sống, bình thản yêu và làm thơ một cách bản lĩnh, đầy nhân bản.
  • Mở rộng cánh cửa bước vào thế giới thi ca uyên bác của Nguyễn Du
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa giới thiệu đến công chúng bộ 5 ấn bản “Truyện Kiều” quý giá, gồm: “Kim, Vân, Kiều truyện”; “Truyện Thúy Kiều” (Đoạn trường tân thanh); “Kim Vân Kiều chú thích”; “Kiều truyện dẫn giải” và “Truyện Kiều” (Đoạn trường tân thanh). 5 ấn bản được tuyển chọn, xuất bản lần này không chỉ là kết tinh lao động khoa học của những học giả uyên thâm mà còn là hành trình bảo tồn và lan tỏa giá trị của một kiệt tác thi ca.
  • Ra mắt hồi ký “Cậu bé ở hang và Hoa Học Trò” của nhà báo Nguyễn Như Mai
    Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bạn đọc cuốn hồi ký “Cậu bé ở hang và Hoa Học Trò” của nhà báo, nhà văn Nguyễn Như Mai.
  • Ra mắt sách “65 năm vun đắp tình hữu nghị thủy chung, mẫu mực Việt Nam - Cuba”
    Sáng 12/11/2025, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “65 năm vun đắp tình hữu nghị thủy chung, mẫu mực Việt Nam - Cuba”. Sự kiện là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba (02/12/1960 - 02/12/2025) và hưởng ứng “Năm Hữu nghị Việt Nam - Cuba 2025”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hà Nội tăng mức chi để khuyến khích đội ngũ văn nghệ sỹ Thủ đô tiếp tục cống hiến, sáng tạo nghệ thuật
    Thực hiện khoản 5 và 6 Điều 21 của Luật Thủ đô 2024, tại kỳ họp thứ 28, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết Quy định một số nội dung, mức chi trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật của thành phố Hà Nội. Nghị quyết sẽ tạo động lực để văn nghệ sỹ Thủ đô góp sức để phát triển văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp văn hóa của Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình.
  • “Giấc cỏ” - nỗi niềm chung cõi nhân gian
    Nhắc đến Giang Đăng, nhiều người thường nghĩ ngay đến một giọng thơ tình giàu cảm xúc. Tôi cũng đôi lần nghe nhắc tên chị trong Câu lạc bộ Thơ Đất Việt hay bắt gặp trên pano Ngày thơ Nguyên tiêu. Nhưng chỉ đến khi cầm trên tay “Nhặt mùa” và “Gỡ từ ngực cỏ”, tôi mới nhận ra: vẻ đẹp của thơ Giang Đăng không chỉ nằm ở sự mượt mà của ngôn từ mà còn ở chiều sâu triết luận, ở tâm thế, cảm xúc và những trải nghiệm đa tầng trước đời sống.
  • Hà Nội - “dòng sông nghĩa tình” cuộn chảy
    Hà Nội - trái tim của đất nước, đã và đang lan tỏa thông điệp “vì cả nước, cùng cả nước” bởi Thủ đô sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ đồng bào lũ lụt miền Trung, Tây Nguyên với tất cả khả năng. Hành trình hỗ trợ đồng bào vùng lũ của Hà Nội không chỉ là sự chi viện vật chất đơn thuần, mà còn là bản giao hưởng xúc động về tình người, về trách nhiệm của Thủ đô đối với đồng bào trên mọi miền Tổ quốc.
  • Người dùng Việt tâm đắc với VF 6: Giá hợp lý, trang bị chuẩn, vận hành xuất sắc
    Sau 2 năm nhận bàn giao, phần đông chủ xe VF 6 thừa nhận, đây là một mẫu xe “có tất cả trong một”, từ sức mạnh khủng, trang bị hơn hẳn xe xăng cùng phân khúc tới chi phí chẳng phải nghĩ.
  • “Mã gen tiến hóa táo bạo” ESG++ đưa Vinhomes Green Paradise thành ứng viên sáng giá của “7 Kỳ quan Đô thị Tương lai”
    Giữa hàng chục hồ sơ từ khắp thế giới, “viên ngọc quý” Vinhomes Green Paradise tỏa sáng khi trở thành ứng viên chính thức đầu tiên của “7 Kỳ quan Đô thị Tương Lai” nhờ hội tụ trọn vẹn ba tiêu chí cốt lõi: hài hòa thiên nhiên - vận hành thông minh - con người làm trung tâm. Trên vùng bán đảo nguyên sơ Cần Giờ, Vingroup kiến tạo nên siêu đô thị biển 2.870 ha, nơi mô hình ESG++ được hiện thực hóa như một bước tiến táo bạo, tạo nên hình mẫu mới cho các đô thị tương lai.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà thơ Hữu Loan và nhà văn Tô Hoài qua bút ký của Lê Xuân Sơn
    Ngày 9/10/2025, nhà báo Lê Xuân Sơn (từng là biên tập viên Báo Người Hà Nội, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong) ra mắt ba tập sách mới, gồm hai tập bút ký và một tập thơ. Đọc tập bút ký “Mây trắng còn bay” (Nxb Hội Nhà văn, 2025), có thể nhận ra ở anh tình yêu văn chương mê đắm, phong cách riêng và bản lĩnh của một cây bút ký giàu trải nghiệm. Là một nhà báo kỳ cựu, chăm đi, chăm viết, đồng thời cũng là người có nền tảng văn chương vững vàng, Lê Xuân Sơn đã có điều kiện tiếp xúc với nhiều văn nghệ sĩ đương đại.
  • Càng sống đời càng đầy đặn yêu thương
    “Trước hoàng hôn” (Nxb Hội Nhà văn, 2025) là tập thơ thứ 19 của Quang Hoài. Tập thơ ra đời vào thời điểm đặc biệt: nhà thơ - đại tá của chúng ta vừa bước sang tuổi 80 và đang chiến đấu với trọng bệnh. Nhưng như chưa hề biết đến tuổi già và như để quên đi sự thách đố nghiệt ngã của số phận, nhà thơ Quang Hoài vẫn bình thản yêu và sống, bình thản yêu và làm thơ một cách bản lĩnh, đầy nhân bản.
  • Triển lãm “Con đường Cách mạng - Đồng chí Hồ Chí Minh tại Trung Quốc”
    Tiếp nhận tư liệu, hiện vật và triển lãm “Con đường Cách mạng - Đồng chí Hồ Chí Minh tại Trung Quốc” nhân kỷ niệm 45 năm thành lập Bảo tàng Hồ Chí Minh Thành phố Huế.
  • Di sản văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân TP Huế
    Nhân kỷ niệm 45 năm thành lập, Bảo tàng Hồ Chí Minh Thành phố Huế tổ chức Hội thảo “Di sản văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Thành phố Huế”.
  • Hà Nội tổ chức nhiều động văn hóa – nghệ thuật chào mừng Đại hội XIV và Tết Nguyên đán
    Hà Nội yêu cầu xây dựng chuỗi hoạt động phụ trợ cho Chương trình Countdown 2026 đảm bảo nội dung phong phú, hấp dẫn, hiện đại đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, nghệ thuật của Nhân dân và du khách trong thời khắc đón chào năm mới...
  • “Người giữ hồn di sản” giành Bông sen Vàng cho phim tài liệu xuất sắc
    Tại Liên hoan Phim Việt Nam 2025, bộ phim tài liệu “Người giữ hồn di sản” do đạo diễn Lê Thanh Lịch và Đặng Minh Hùng (Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam) thực hiện đã xuất sắc giành giải Bông sen vàng - hạng mục Phim tài liệu.
  • "Giai điệu tự hào" trở lại với chủ đề “Vang mãi bài ca người lính”
    Chương trình “Giai điệu Tự hào” sẽ trở lại lúc 20h10 ngày 7/12/2025 trên VTV1 với chủ đề “Vang mãi Bài ca người lính”, nhân kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12.
  • Hội Kiến trúc sư Hà Nội: Gỡ vướng chứng chỉ hành nghề và giải pháp chống ngập đô thị
    Ngày 26/11/2025, tại trụ sở 31A Tràng Thi (phường Cửa Nam, Hà Nội), Hội Kiến trúc sư Hà Nội phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội tổ chức tọa đàm chuyên môn với hai nội dung: “Chứng chỉ hành nghề quy hoạch - kiến trúc: Những vướng mắc và đề xuất từ kiến trúc sư”; Giải pháp chống ngập tầng hầm công trình đô thị.
  • Trưng bày "Khát vọng hòa bình": Trở về những ngày Hà Nội đỏ lửa mùa đông 1972
    Trưng bày "Khát vọng hòa bình" không chỉ phản ánh những mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra mà còn khắc họa tinh thần dũng cảm, sự hiệp đồng chặt chẽ của các lực lượng để tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, làm nên chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12/1972.
  • Hà Nội bồi dưỡng, cập nhật kiến thức quản lý văn hóa cho hơn 300 cán bộ, viên chức
    Sáng 26/11, tại cơ sở 1 Trường Đại học Thủ đô (đường Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trường Đại học Thủ đô phối hợp tổ chức khai giảng các lớp bồi dưỡng kiến thức thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức quản lý văn hóa của Thành phố Hà Nội đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030”.
Nguồn tư liệu hàng đầu về văn hóa Việt Nam
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO