Nghiêm cẩn khi tu bổ, tôn tạo di tích

HNM| 27/09/2021 07:38

Tu bổ, tôn tạo di tích là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong bảo tồn di sản, song hoạt động này hiện vẫn tồn tại nhiều vấn đề, tác động xấu tới di tích. Thực trạng đó đòi hỏi cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hoạt động tu bổ, tôn tạo, nhất là khâu giám sát, nắm bắt thông tin, thực hiện một cách nghiêm cẩn, không để làm sai, sửa ẩu.

Nghiêm cẩn khi tu bổ, tôn tạo di tích
Bia đá cổ của chùa Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) bị vỡ trong quá trình trùng tu, tôn tạo di tích.

Những cách làm tùy tiện

Một vụ việc đáng tiếc vừa xảy ra tại di tích chùa Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang). Đó là, một khối bia cổ của di tích đã bị vỡ thành nhiều mảnh trong quá trình dịch chuyển, phục vụ công tác trùng tu, tôn tạo di tích. Điều đáng nói, đây là hiện vật quý có tuổi đời hàng trăm năm và việc di dời khối bia cổ này không có trong hồ sơ thỏa thuận tu bổ chùa Thổ Hà được phê duyệt. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Giang Trần Minh Hà, đây là “sơ suất” khi lập phương án tu bổ.

“Do nền chùa thấp, mỗi lần mưa lụt lại bị ngập, hỏng hóc hiện vật, nên cần thiết phải nâng cốt nền khuôn viên chùa. Chủ đầu tư, đơn vị thi công và Ban giám sát cộng đồng địa phương đã thống nhất dịch chuyển bia đá phục vụ nâng cốt nền, tuy nhiên không đánh giá hết hiện trạng của bia đá. Hiện tại, Sở đã yêu cầu tạm dừng việc dịch chuyển, tiến hành bảo vệ, đồng thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền”, ông Trần Minh Hà cho biết.

Trước đó, một vụ việc tương tự cũng xảy ra tại di tích chùa Đậu (xã Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội) khi địa phương tự ý đổi màu sơn khu vực Tam quan và “cấy” thêm nhiều công trình mới khác, khiến giá trị gốc của di sản bị sai lệch. Năm 2018, việc tu bổ đình Lương Xá (huyện Ứng Hòa, Hà Nội) cũng gây bức xúc trong dư luận, do cách làm tùy tiện của địa phương.

Không dừng lại ở đó, danh sách di tích bị làm sai, sửa ẩu những năm qua tiếp tục nối dài, như: Thành nhà Mạc (tỉnh Tuyên Quang) bị ví như “lò gạch” sau khi trùng tu; bia Quốc học Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế) bị hư hỏng hay chùa Trăm Gian, chùa Bối Khê (Hà Nội) bị biến dạng… sau trùng tu, tôn tạo.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền cho rằng, những vi phạm trong công tác tu bổ, tôn tạo thời gian qua cho thấy hạn chế trong nhận thức về công tác bảo tồn di sản, dẫn đến tu bổ liều, làm theo cảm tính... Công tác tuyên truyền để người dân hiểu về giá trị di sản cũng như tầm quan trọng của việc gìn giữ “yếu tố nguyên gốc của di sản” vẫn chưa được chú trọng, khiến việc thực thi pháp luật về di sản văn hóa chưa đạt yêu cầu.

Để chấm dứt làm sai, sửa ẩu

Mặc dù trình tự, thủ tục cũng như điều kiện hành nghề tu bổ, phục hồi di tích đã được Chính phủ; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chặt chẽ hơn, nhằm nâng cao chất lượng tu bổ, ngăn chặn nguy cơ xâm hại di sản…, song trên thực tế, hoạt động này vẫn chưa được thực hiện nghiêm.

Để khắc phục tồn tại trên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam Phạm Mai Hùng cho rằng, cần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh trên địa bàn thông qua việc nâng cao vai trò của chính quyền cơ sở trong công tác bảo vệ di tích; tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng giá trị di sản, khơi dậy ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong việc giám sát, bảo vệ di sản, ngăn chặn kịp thời việc làm sai, sửa ẩu.

Còn theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Lưu Trần Tiêu, nguyên Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, yếu tố cốt lõi trong bảo tồn là giữ gìn nguyên vẹn “yếu tố gốc cấu thành di tích”. Chính vì vậy, trong công tác bảo tồn, ngoài ý thức trách nhiệm của cán bộ, chính quyền và người dân, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của nhiều ngành khoa học khác nhau. Cùng với việc áp dụng những kinh nghiệm, phương pháp truyền thống, cần ứng dụng những công nghệ hiện đại và đặc biệt là quan tâm đến công tác đào tạo nguồn nhân lực thực hiện công tác tu bổ, phục hồi.

Liên quan đến vấn đề này, Trưởng ban Quản lý di tích và danh thắng Hà Nội (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Nguyễn Doãn Văn cho biết, Sở đã yêu cầu các đơn vị liên quan và các địa phương thuộc thành phố tăng cường quản lý, giám sát hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân…

Còn Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Trần Đình Thành thông tin, Cục đã yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Giang thực hiện ngay việc tu bổ, đưa khối bia đá tại di tích chùa Thổ Hà về gần nhất với nguyên trạng, bảo đảm tính khoa học, an toàn, đúng quy trình, với sự tư vấn, thực hành của đơn vị có uy tín chuyên môn. Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thời gian tới, Cục sẽ tăng cường giám sát, bảo đảm khi thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo di tích, phải được sự thỏa thuận của các cấp có thẩm quyền theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thủ đô Hà Nội tưng bừng mở hội Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026
    Sáng 21/11 tại sân khấu trước Tượng đài Đức Vua Lý Thái Tổ bên hồ Gươm, Thành ủy – HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Lễ khai mạc chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026.
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Tây Hồ lan tỏa giá trị di sản đến gần hơn với bạn bè quốc tế
    Với chủ đề “Tây Hồ – Di sản kết nối năm châu”, chiều 20/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình giao lưu văn hóa, hữu nghị quốc tế và quảng bá điểm đến, ra mắt Trung tâm Thông tin du lịch Tây Hồ, giới thiệu sản phẩm du lịch và đưa vào vận hành mô hình Tuyến phố bảo đảm ATTP Nguyễn Đình Thi.
  • Lễ hội Oóc Om Bóc - nhịp cầu kết nối và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt
    Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, trao truyền và lan tỏa trong đời sống cộng đồng. Qua các hoạt động lễ hội, nghệ thuật, ẩm thực và đặc biệt là hội đua ghe Ngo, nét đẹp văn hóa vùng sông nước Tây Nam Bộ tiếp tục được giới thiệu rộng rãi, góp phần làm phong phú bức tranh văn hóa Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
  • Đưa văn hóa thực sự thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Đồng chí Vũ Đại Thắng - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh: Với truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng đổi mới, sáng tạo, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô quyết tâm xây dựng Hà Nội ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc; xứng đáng là trái tim của cả nước, là trung tâm văn hóa tiêu biểu của dân tộc. Hà Nội quyết tâm đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh, nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô và nguồn cảm hứng cho những khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên mới.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
Nghiêm cẩn khi tu bổ, tôn tạo di tích
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO