Mỹ thuật

Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương

Lý Uyên • 07/07/2023 15:29

Sáng ngày 7/7/2023, tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, số 5 Vũ Phạm Hàm (Hà Nội), Công ty CP Sách Omega Việt Nam (Omega Plus) đã tổ chức buổi tọa đàm và giới thiệu cuốn sách “Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương” của tác giả Trịnh Lữ. Cuộc trò chuyện thu hút sự tham gia của các chuyên gia khoa học, mỹ thuật và đông đảo bạn đọc.

Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc (1912 - 1997) quê ở Bắc Giang. Ông là nhà thiết kế nội thất chuyên nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Ông từng được đào tạo ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 9 (1933 - 1938) và thuộc lớp họa sĩ tinh hoa thế hệ trước. Giới hội họa không chỉ gọi ông là họa sĩ mà còn là thiền sư và là 1 người thầy trong mỹ thuật thiết kế.

2(1).jpg
Tọa đàm và giới thiệu cuốn sách “Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương”

Ông là người đã thiết kế và làm toàn bộ nội thất đồ gỗ cho ngôi nhà lịch sử số 48 Hàng Ngang (Hoàn Kiếm, Hà Nội) của nhà tư sản yêu nước Trịnh Văn Bô, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã soản thảo Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam vào ngày 26/8/1945.

Ngoài ra, họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc cũng gắn với các công trình thiết kế, mỹ thuật mang tính lịch sử như: tham gia xây dựng kỳ đài lễ Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình; thiết kế các mặt hàng đồ gỗ của phòng lâm sản Tổng cục Lâm nghiệp Việt Nam; làm nội thất mới cho phòng khánh tiết và văn phòng thị trưởng tại ủy ban hành chính TP. Hà Nội từ năm 1964 – 1966 và trong giai đoạn này, dấu ấn hội họa của ông được ghi lại qua bộ sơn khắc “Tiếp quản Thủ đô” với bố cục và kỹ thuật mới mẻ, được ủy ban treo tại phòng khánh tiết.

sach-cua-trinh-lu.jpg
Cuốn sách “Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương”

Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương là cuốn sách mà họa sĩ Trịnh Lữ viết về sự nghiệp hội họa, thực hành và giảng dạy thiết kế nội thất gỗ của cha ông – họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc. Với độ dày gần 400 trang khổ lớn cùng hơn 600 hình ảnh và tranh vẽ được in màu, sách được viết bằng song ngữ Việt – Anh gồm có 3 phần nội dung chính: Cuộc đời và sự nghiệp (Tuổi thơ, lập thân, học nghề, Cách mạng và chiến tranh, cuộc đời mới…); Di sản đặc biệt (Tác phẩm từ thời sinh viên, đồ gỗ Mémo, tác phẩm minh họa, tranh sơn ta, từ Ấn tượng đến Thiền tọa…); Bình luận, tưởng niệm (Cảm tưởng, một số trích đoạn báo chí, thư gửi thầy giáo…).

01.jpg
Từ trái qua: nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông, tác giả - họa sĩ Trịnh Lữ, họa sĩ Lương Xuân Đoàn, nhà nghiên cứu - họa sĩ Trần Hậu Yên Thế, nhà nghiên cứu Mỹ thuật Phạm Long 

Chia sẻ tại tọa đàm, nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông cho rằng, sự nghiệp hội họa của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc mang đầy tính tư tưởng, đó là thiết kế nội thất để xây dựng nếp sống chứ không phải chỉ là sự khoe khoang. Anh chia sẻ sự ấn tượng của anh trong lần đầu được xem những tác phẩm của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc và cho rằng những tác phẩm đó mang tầm nhìn của một nhà thiết kế lớn, gắn với ý thức hệ, với những chuyển đổi mô hình xã hội và mô hình thẩm mỹ.

tai-lieu-3.jpg
Tác phẩm "Tiếp quản Thủ đô" của cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc

Họa sĩ, nhà nghiên cứu Trần Hậu Yên Thế khẳng định, khi nhắc đến những người tiên phong về thiết kế bền vững với tư tưởng bảo vệ môi trường, chắc chắn phải kể tên họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc. Anh cũng nhấn mạnh về môi trường đào tạo ở Trường Mỹ thuật Đông Dương hồi đó, đó là cách giáo dục mở ra những giá trị, phẩm chất con người và tất cả được phát lộ thông qua lao động.

Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam - họa sĩ Lương Xuân Đoàn nhận định: “Thế giới hội họa của Trịnh Hữu Ngọc lôi kéo ta vào sự quyến rũ. Những bức tranh thiên nhiên của ông chính là đời sống tâm hồn của ông. Ông gần như đã rũ bỏ những ngổn ngang cuộc sống để tìm cho mình một góc khuất và từ đó tạo ra những mỹ cảm mới. Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc là một dấu ấn đặc biệt trong nền hội họa Việt Nam”./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Đi tìm những sắc màu phương Đông qua lăng kính nghệ thuật
    Ngày 15/11/2026, tại Palm Artspace sẽ diễn ra triển lãm giao lưu nghệ thuật quốc tế “Prism of the East - Lăng kính Phương Đông”. Triển lãm hướng tới kết nối các nền văn hóa thông qua những góc nhìn đa dạng về bản sắc và nghệ thuật phương Đông.
  • Nghệ sĩ trẻ Lachlan kể câu chuyện về sự sống qua nét vẽ về những bộ xương trong triển lãm D-RAW
    Triển lãm nghệ thuật của tác giả trẻ Lachlan đã chính thức ra mắt công chúng tại THI Art Space (Hà Nội) ngày 17/10. Triển lãm với tên gọi D-RAW đã dẫn dắt người thưởng lãm đi sâu vào những cấu trúc tiềm ẩn bên dưới thế giới vật chất, khám phá bản chất nguyên bản của con người cùng những chuyển động đa chiều nơi tâm trí.
  • Triển lãm 90 bức tranh sơn mài được vẽ bằng góc nhìn đương đại
    Ngày 30.10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, triển lãm "Nguyên - Lãng du cùng Sơn" khai mạc, giới thiệu 90 tác phẩm sơn mài của 8 họa sĩ gồm: Nguyễn Văn Bảng, Nguyễn Thị Tiến, Nguyễn Đình Văn, Lily Lai, Bùi Thị Mừng, Hoàng Ngọc Nhung, Nguyễn Thùy Dương và Cao Phương Thảo.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thủ đô Hà Nội tưng bừng mở hội Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026
    Sáng 21/11 tại sân khấu trước Tượng đài Đức Vua Lý Thái Tổ bên hồ Gươm, Thành ủy – HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Lễ khai mạc chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026.
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • [Podcast] Nghị quyết số 30/2026/NQ- HĐND thực hiện các điểm a Khoản 1, Điều 15 Luật Thủ đô
    Thực hiện điểm a Khoản 1, Điều 15 Luật Thủ đô năm 2026, tại Kỳ họp thứ Tư, HĐND TP Hà Nội Khóa XVII đã thông qua Nghị quyết số 30/2026 Quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ cá nhân, tổ chức cải tạo, bảo vệ khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử, công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
  • Trường Nguyễn Siêu đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì nhân dịp 35 năm thành lập
    Nhân kỷ niệm 35 năm xây dựng và phát triển, Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì lần thứ hai. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên và học sinh trong hành trình đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và hội nhập quốc tế.
Đừng bỏ lỡ
  • Cảm nhận về Hà Nội qua các câu chuyện được kể bằng âm nhạc
    Chiều 22/11, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” sẽ đưa những tác phẩm thuộc nhiều dòng nhạc, nhiều thời kỳ đến gần công chúng qua phần biểu diễn của NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club.
  • Đưa văn hóa thực sự thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Đồng chí Vũ Đại Thắng - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh: Với truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng đổi mới, sáng tạo, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô quyết tâm xây dựng Hà Nội ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc; xứng đáng là trái tim của cả nước, là trung tâm văn hóa tiêu biểu của dân tộc. Hà Nội quyết tâm đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh, nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô và nguồn cảm hứng cho những khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên mới.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
Họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc – Di sản đặc biệt của Mỹ thuật Đông Dương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO