Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Hồ Gươm - mảnh hồn thiêng giữa lòng Hà Nội

Bùi Nhật Lai • 07:27 24/08/2025

Tôi vẫn nhớ như in cái buổi sớm mùa thu năm ấy, lần đầu tiên đặt chân đến Hà Nội. Thành phố mơ ước, thành phố của bao câu chuyện cổ tích mẹ kể, của những bài thơ tôi từng học, bài hát tôi nghe thuở nhỏ, bỗng chốc hiện ra trước mắt – thật đến rưng rưng. Hồ hiện lên giữa lòng thành phố trước mắt tôi như viên ngọc bích xanh rêu lung linh, huyền diệu. Hồ Gươm – hay Hồ Hoàn Kiếm – đã in sâu vào ký ức tôi bằng một vẻ đẹp không thể gọi tên, vừa cổ kính, vừa thiêng liêng, vừa nhẹ nhàng như tiếng vọng từ quá khứ xa xăm.

hinh-anh-ho-guom-lieu-ru-xa-xam_100246465.jpg

Tôi đến Hà Nội vào một buổi sáng se lạnh, khi mặt trời còn ngái ngủ sau lớp mây mỏng. Làn sương lãng đãng giăng ngang mặt hồ, tạo nên một khung cảnh huyền ảo mà thơ mộng. Tiếng rao bán hàng, tiếng xe cộ chầm chậm lăn bánh trên phố cổ, tất cả hòa vào nhau như một bản hòa ca dịu dàng đánh thức mọi giác quan. Tôi bước chậm quanh hồ, trái tim như đập rộn ràng, một cảm giác khác lạ trào dâng trong tôi thật khó tả thành lời, nó vừa thiêng liêng, vửa trân thực đến ngỡ ngàng. Đây chính là nơi tôi từng mơ đến bao lần – giờ đã hiện hữu ngay trước mắt, dưới chân mình, trong hơi thở rộn ràng của mình.

Tôi dừng chân ở Tháp Bút – ngọn bút đá thanh cao vươn lên trời xanh ở đầu đường Đinh Tiên Hoàng. Tôi ngẩng nhìn ba chữ “Tả Thanh Thiên” được khắc trên thân tháp – “viết lên trời xanh”, như một tuyên ngôn ngạo nghễ thể hiện khí phách người Hà Nội xưa. Ở đó, tôi thấy một tâm hồn yêu chữ, trọng nghĩa lý, thấm đẫm tinh thần nho giáo nhưng cũng mang dáng dấp một thời hào hùng, kiêu bạc. Tôi tưởng tượng bao thế hệ học trò xưa từng ngẩng nhìn ngọn tháp ấy mà mơ về con đường khoa bảng, mơ làm rường cột cho non sông. Men theo nhịp cầu cong cong đỏ thắm như một nét bút mềm mại trên mặt hồ, tôi đặt chân lên Cầu Thê Húc. Cái tên thật đẹp – “nơi đậu ánh sáng ban mai”, như một lời thì thầm rất nhẹ nhưng để lại dư âm dài lâu. Dưới làn sương sớm, cây cầu như hiện ra từ cõi mộng, rực lên sắc đỏ huyền thoại giữa không gian bảng lảng hơi nước. Tôi đi thật chậm để ngắm nhìn và cảm nhận, mỗi bước là một xúc cảm dâng trào. Bởi nơi đây không chỉ là một công trình kiến trúc đẹp mắt, mà là sợi dây vô hình kết nối mỗi con người thực tại với chiều sâu lịch sử, với tâm linh, với một Hà Nội rất riêng – trầm mặc mà đầy yêu thương. Bước qua cầu là vào đến Đền Ngọc Sơn – ngôi đền cổ kính linh thiêng nằm giữa đảo ngọc, nơi thờ đức Thánh Trần và những bậc hiền nhân đất Việt. Trong làn khói hương trầm bảng lảng, trong âm thanh rì rầm như lời khấn nguyện, tôi thấy lòng mình lắng lại, xúc động vô cùng. Tôi không sinh ra ở Hà Nội, nhưng giây phút ấy, tôi bỗng thấy mình như trở về chốn cội nguồn, như tìm được một phần tâm hồn bị thất lạc. Có lẽ ai từng đến Đền Ngọc Sơn cũng sẽ hiểu cảm giác đó – cảm giác được che chở, được tự hào, được bao dung, giữa lòng thành phố nhộn nhịp năng động vẫn có một chốn để ta bình tâm tưởng nhớ đến các tiền nhân đã khai sinh và xây dựng non nước này. Và rồi, như một món quà kỳ diệu, tôi được nhìn thấy tận mắt xác cụ Rùa – Rùa Hồ Gươm, được lưu giữ cẩn thận trong đền. Tôi lặng người. Không phải vì kích thước lớn hay sự hiếm có của sinh vật ấy, mà bởi câu chuyện huyền thoại ẩn sau lưng rùa: vua Lê Lợi trả gươm báu cho Thần Kim Quy, khép lại một thời kháng chiến, mở ra một giai đoạn thái bình. Huyền thoại ấy, dù biết là truyền thuyết, vẫn khiến tôi thấy lòng mình rưng rưng. Tôi như nghe rõ tiếng sóng xô nhẹ mạn thuyền rồng năm ấy. Tôi nhớ lại từng trang sách sử học thuở nhỏ, từng hình ảnh minh họa mờ nhòe mà sống động trong trí nhớ – giờ đây đã hóa thành hiện thực trước mắt tôi. Cụ Rùa không chỉ là chứng tích sinh học, mà là một phần hồn thiêng đất Việt, là biểu tượng của sự đoàn kết, lòng yêu nước và tín ngưỡng linh thiêng của bao thế hệ. Khi tôi ngồi bên ghế đá, lặng ngắm mặt hồ lăn tăn ánh nắng, từ đâu đó vẳng lên giai điệu của bài hát “Bài ca Hà Nội”. Lời ca tha thiết, hào hùng xuyên qua làn gió, chạm vào đáy tim tôi: "Ta đi trên đường Hà Nội rực rỡ chiến công, đường thênh thang Ba Đình lịch sử. Đường tấp nập Hoàn Kiếm, Đông Xuân..." Giai điệu ấy như có phép màu, khiến cảnh vật quanh hồ bỗng trở nên long lanh, sống động, thấm đẫm khí chất hào hùng mà cũng chan chứa yêu thương, đầy tự hào của người Hà Nội. Tôi lặng người, bâng khuâng đến rưng rưng. Hóa ra, không phải chỉ mắt thấy mới là cảm nhận. Mà chính âm nhạc – trong khoảnh khắc ấy – đã đánh thức sâu trong tôi một niềm tự hào dân tộc. Hồ Gươm không chỉ là danh thắng, mà là nơi khởi đầu của những huyền thoại bất diệt, là nơi in dấu những trang sử hào hùng, là biểu tượng của một thủ đô từng trải qua bom đạn, đau thương, nhưng vẫn kiêu hãnh đứng dậy, vươn mình sống với tất cả khí chất của người Tràng An. Tôi yêu Hà Nội không chỉ vì nét đẹp cổ kính, mà bởi Hà Nội – trái tim của Tổ Quốc nơi lưu giữ hồn thiêng dân tộc và sông núi, trong từng gốc cây, phiến đá, cây cầu, nốt nhạc. Và giữa lòng Hà Nội, Hồ Gươm như một trái tim thiêng liêng không bao giờ ngừng đập. Là nơi để nhớ, để thương, để trở về và sống lại những khúc ca của một thời lịch sử hào hùng.

Rời Hà Nội hôm ấy, tôi mang theo trong tim không chỉ là những bức ảnh hay món quà lưu niệm. Mà là một tình cảm thiêng liêng và mãnh liệt, một sự gắn bó rất lạ – như thể từ rất lâu rồi, tôi đã có một phần hồn mình gửi lại nơi hồ xanh ấy. Tháp Bút, cầu Thê Húc, Đền Ngọc Sơn, cụ Rùa – và cả những giai điệu ngân vang trong “Bài ca Hà Nội” – tất cả không chỉ là những biểu tượng. Mà là hơi thở của Thủ đô, là niềm kiêu hãnh của người con đất Việt. Và với tôi, lần đầu tiên đến Hồ Gươm – là lần đầu tôi hiểu sâu sắc thế nào là thiêng liêng – Hà Nội trái tim của Tổ Quốc.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Bùi Nhật Lai. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Hà Nội, yêu mãi còn yêu...
    Hôm qua đường phố Hà Nội như tĩnh lặng hơn, và hôm nay cũng vậy. Cái rét Tháng Giêng vừa qua đi rất nhanh và diệu vợi làm sao! Trên những con phố, ánh mặt trời xuất hiện và những chiếc lá mùa thu bắt đầu rơi...
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
Hồ Gươm - mảnh hồn thiêng giữa lòng Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO