Hiện thực hóa tầm nhìn trở thành một trung tâm sáng tạo

Xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa thành mũi nhọn

Hà Nội sở hữu một kho tàng di sản vô cùng đa dạng và phong phú với 5.922 di tích lịch sử, 1.793 di sản văn hóa phi vật thể trong số đó có nhiều di sản văn hóa phi vật thể được công nhận là Di sản thế giới và được ghi danh vào danh mục Di sản quốc gia. Những di sản này đã minh chứng cho bề dày lịch sử, văn hóa của Thủ đô và là nguồn tài nguyên bất tận cho các hoạt động du lịch văn hóa. Sự phong phú của di tích, sự đa dạng của di sản phi vật thể (nghệ thuật diễn xướng dân gian, tập quán xã hội, lễ hội truyền thống, nghề thủ công…) đã tạo nên một hệ sinh thái du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Để đánh thức tiềm năng du lịch từ di sản, các quận huyện trên địa bàn Thành phố đã và đang xây dựng, triển khai các sản phẩm du lịch văn hóa phù hợp với đặc trưng, thế mạnh của địa phương từ du lịch làng nghề, du lịch sinh thái, du lịch xanh, du lịch kết hợp ẩm thực… Một số làng nghề, điểm du lịch cộng đồng được đầu tư đồng bộ (hạ tầng giao thông, hạ tầng du lịch, hệ thống biển chỉ dẫn, xây dựng khu trung tâm giới thiệu làng nghề, xây dựng hoạt động trải nghiệm cho khách tham quan) trở thành điểm du lịch hấp dẫn như: làng nghề sơn mài Hạ Thái (Thường Tín), làng nghề gốm Bát Tràng (Gia Lâm), làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông), Điểm du lịch bản Miền (Ba Vì); Điểm du lịch xã Hạ Mỗ và Khu sinh thái Đan Phượng - The Phoenix Garden (Đan Phượng), Điểm du lịch làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (Ứng Hòa)...

Đồng chí Nguyễn Quang Hán - Phó Bí thư thường trực, Chủ tịch HĐND Thị xã Sơn Tây chia sẻ, thời gian qua Thị xã Sơn Tây đã xây dựng được nhiều sản phẩm, không gian văn hóa sáng tạo, mô hình làm du lịch mới tại các điểm du lịch, như: trải nghiệm làm nông nghiệp, làm gốm, vẽ tranh; ẩm thực cỗ sen, cơm quê tại các nhà cổ, cho thuê trang phục, xe đạp, chụp ảnh, tổ chức phiên chợ Làng Mô, chợ đêm Làng cổ... Với những nỗ lực không ngừng năm 2024, địa phương này đã đón gần 1,2 triệu lượt khách tham quan tại các di tích, điểm du lịch trên địa bàn.

Tại địa bàn quận Hoàn Kiếm, hàng loạt di tích đã được tu bổ, tôn tạo và sau đó trở thành những không gian sáng tạo hấp dẫn. Có thể kể tới Ngôi nhà di sản Mã Mây, Trung tâm nghệ thuật 22 Hàng Buồm, đền Quan Đế, đình Kim Ngân, đình Tú Thị, đình Phả Trúc Lâm, đình Nam Hương…

Đáng chú ý, một số điểm di tích văn hóa đã nỗ lực để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng như tour du lịch đêm “Giải mã Hoàng thành Thăng Long” của Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, “Tinh hoa đạo học” của Trung tâm Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, “Đêm thiêng liêng” của Nhà tù Hỏa Lò. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến vào công tác quảng bá như trải nghiệm thực tế ảo; tham quan, triển lãm trực tuyến; chiếu sáng 3D… đã được các điểm di tích này áp dụng qua đó đáp ứng nhu cầu của công chúng và phát huy tối đa tiềm năng của di sản văn hóa.

Mở rộng và củng cố mạng lưới các không gian sáng tạo

Hà Nội có số lượng không gian sáng tạo nhiều nhất cả nước. Các không gian sáng tạo đa lĩnh vực, phong phú về loại hình (bảo tàng, thư viện, không gian nghệ thuật, phòng trưng bày, trung tâm văn hóa, trung tâm giáo dục, quán cà phê, phố đi bộ...) có khả năng kết nối cộng đồng, lan truyền cảm hứng sáng tạo, giá trị truyền thống, hỗ trợ các ngành nghề sáng tạo phát triển.

Giữ vai trò tiên phong trong việc mở rộng các không gian sáng tạo phải kể đến quận Hoàn Kiếm. Ý thức rõ sự cần thiết về tái thiết không gian công cộng, quận đã linh hoạt, sáng tạo trong công tác tổ chức tạo điểm tĩnh kết hợp không gian công cộng với sự cởi mở, thiên về các hoạt động cộng đồng qua đó góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn, đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của nhân dân và phát triển du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế của địa phương. Không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và phụ cận kết nối với không gian đi bộ trong khu Phố cổ Hà Nội, Phố bích họa Phùng Hưng, Con đường nghệ thuật cộng đồng Phúc Hưng, Phố sách 19/12... là những điểm nhấn trong bức tranh không gian sáng tạo trên địa bàn quận Hoàn Kiếm.

Tại quận Tây Hồ, thời gian gần đây chính quyền địa phương cũng đã nỗ lực xây dựng một số không gian văn hóa sáng tạo gắn với di sản như: Không gian văn hóa sáng tạo trải nghiệm nghề làm giấy dó truyền thống của làng Yên Thái xưa gắn với di tích lịch sử đình Trích Sài; không gian văn hóa sáng tạo trải nghiệm nghề truyền thống xôi Phú Thượng gắn với di tích lịch sử đình Phú Gia; không gian phố đi bộ Trịnh Công Sơn…

Tại nhiều không gian sáng tạo, các hoạt động, các chương trình và dự án văn hóa được thường xuyên tổ chức đã làm sống dậy một Thủ đô năng động, nơi nghệ thuật và sáng tạo không ngừng lan tỏa, thu hút khách du lịch.

Tạo cú hích từ các sự kiện văn hóa nghệ thuật

Hà Nội dần trở thành “điểm đến”, một trung tâm văn hóa đa dạng với nhiều sự kiện nghệ thuật nổi bật được tổ chức hằng năm. Có thể kể tới Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại, Lễ hội đường phố, Lễ hội quà tặng du lịch Hà Nội, Lễ hội ẩm thực Hà Nội, Lễ hội âm nhạc quốc tế Monsoon Gió mùa, Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, concert BlackPink, concert Kenny G hay Bond, concert Anh trai say hi... Qua 4 lần tổ chức, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội đã minh chứng nỗ lực hiện thực hóa tầm nhìn trở thành Thủ đô sáng tạo; đồng thời giúp hình thành nên những ý tưởng cho việc tái thiết các di sản công nghiệp thành không gian hữu ích, đem lại những giá trị kinh tế - văn hóa - xã hội.

Nhiều quận huyện trên địa bàn thành phố đã và đang nỗ lực để xây dựng các sự kiện văn hóa điểm nhấn tạo cú hích cho các không gian sáng tạo và lan tỏa giá trị di sản. Gần đây nhất, có thể kể tới show diễn “Về miền di sản” nhằm tôn vinh những nét đẹp văn hóa, di sản, thúc đẩy Năm du lịch Sơn Tây - xứ Đoài; chương trình quảng bá du lịch Hà Nội “Ứng Hòa - Miền di sản ngoại đô”, Tuần lễ Văn hóa Du lịch, thương mại Vạn Phúc (Hà Đông) hay Lễ hội sen Hà Nội (Tây Hồ)...

Lễ hội sen Hà Nội tổ chức vào trung tuần tháng 7 năm 2024 đã đem đến cho công chúng một bữa tiệc mãn nhãn. Với các sản phẩm từ hoa sen, tơ sen, chè sen, xôi sen, giò sen và nhiều sản phẩm OCOP từ khắp các vùng miền hội tụ… sự kiện văn hóa độc đáo này đã tôn vinh sức sống của cây sen, từ đó truyền tải thông điệp về tinh hoa, văn hóa người Hà Nội. Trong không gian tràn ngập hương thơm, ánh sáng, sắc màu, văn hóa về sen, mỗi du khách đã được trở thành một “tao nhân mặc khách” vừa thưởng thức hương vị đặc biệt của trà sen, vừa chiêm ngưỡng tài nghệ ướp trà sen, pha trà sen truyền thống của người Quảng An, Tây Hồ.

Trao đổi với PV tạp chí Người Hà Nội, Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến cho biết, thời gian tới, quận Tây Hồ tiếp tục đầu tư tổ chức các hoạt động, sự kiện văn hóa điểm nhấn gắn với Hồ Tây, với các di tích lịch sử - văn hóa xung quanh Hồ Tây (thực cảnh Hồ Tây). “Quận Tây Hồ tiếp tục phối hợp nghiên cứu, đầu tư phát triển khu vực Bãi giữa sông Hồng trở thành một không gian văn hóa sáng tạo, thu hút cộng đồng, tăng khả năng khai thác cho du lịch, góp phần phát triển trục sông Hồng trở thành trục xanh - sinh thái - văn hóa giữa lòng Hà Nội, với nhiều hình thức vui chơi giải trí hấp dẫn đáp ứng nhu cầu giải trí mới của người dân và khách du lịch”, ông Nguyễn Đình Khuyến chia sẻ.

Có thể nói, các chương trình, sự kiện được tổ chức ngày một quy mô, chất lượng, thu hút được sự quan tâm của nghệ sĩ trong và ngoài nước đã tạo nên một làn sóng đầy trẻ trung, năng động cho Hà Nội. Đây là những cơ hội để Hà Nội quảng bá bản sắc văn hóa, nét văn minh, thanh lịch của người Hà Nội từ đó tạo đà cho phát triển kinh tế xã hội nhất là du lịch văn hóa, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn trở thành trung tâm sáng tạo./.