GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội

Huy Thông/TTVH| 23/06/2018 18:22

Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê, một trong bốn "cây đại thụ" của nền sử học nước nhà, vừa mới qua đời trưa nay, 23/6, ở tuổi 84. Trong cuộc đời hoạt động khoa học của mình, ông luôn dành tình yêu lớn và có những đóng góp vô cùng quan trọng cho Hà Nội, điển hình như việc chủ biên xây dựng hồ sơ đăng ký Di sản thế giới cho Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đồng thời đóng góp công sức vào các hồ sơ danh hiệu Di sản Thế giới cho Hội Gióng Phù Đổng, bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

Giáo sư sử học Phan Huy Lê qua đời ở tuổi 84

Chia sẻ với phóng viên sau khi nhận Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái, vì những đóng góp suốt đời của ông đối với lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, GS Phan Huy Lê từng nói: "Tôi vừa bất ngờ, vừa vui và lấy làm vinh hạnh khi được nhận giải thưởng Lớn, nhất lại là giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội. Một là vì danh họa Bùi Xuân Phái là người tôi rất ngưỡng mộ.

Thứ hai, giải thưởng này mang một chủ đề rất hay là “Vì tình yêu Hà Nội”. Tôi rất yêu Hà Nội, dù Hà Nội không phải là nơi tôi sinh ra. Được trao giải thưởng này như là một động lực giúp tôi suy nghĩ và làm nhiều việc tốt hơn nữa cho Hà Nội, vì Hà Nội. Cho Hà Nội và vì Hà Nội cũng là cho và vì cả nước".

Theo GS Phan Huy Lê, Bùi Xuân Phái là một người không giống bất cứ một ai cả. Ông đã để lại cho di sản văn hóa hiện đại của Hà Nội một dòng tranh rất đặc trưng mang tên “Phố Phái”, nổi tiếng khắp trong nước và thế giới. Những người yêu Hà Nội bây giờ và mai sau nữa, sẽ còn săn lùng tranh của ông như săn lùng những báu vật văn hóa đặc trưng của Hà Nội dù công việc đó hết sức khó khăn.

Tình yêu Hà Nội, theo ông, không phải chỉ xuất phát từ tình cảm đơn thuần mà nó phải xuất phát từ đam mê trên một nền tảng sâu sắc về Hà Nội, và phải hiểu được các giá trị có sức hấp dẫn của Hà Nội với tất cả mọi người. Vì tình yêu thì nó có ý nghĩa hơn nhiều bởi nó được xuất phát từ trái tim đó, cộng với khối óc, trí tuệ, tâm hồn và nghị lực.

GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ tịch UBND TP HN trao Giải thưởng Lớn cho NGND-GS Phan Huy Lê. Ảnh: Nguyễn Đình Toán

GS Phan Huy Lê nhấn mạnh rằng Hà Nội có những nét hết sức đặc thù, đến mức hiếm có trên thế giới. Đó là vì Hà Nội là vùng đất giữ vai trò trung tâm quyền lực, trung tâm văn hóa... trên một bề dày lịch sử rất lớn. Nếu mở rộng ra bao gồm Cổ Loa thì từ thế kỷ thứ 3, thứ 2 trước Công nguyên, vùng đất này là kinh đô của nhà nước Văn Lang - Âu Lạc, rồi sau đó là kinh đô của chính quyền Trưng Vương...

Đặc biệt là từ thế kỷ 11 (1010), vùng đất này trở thành kinh đô Thăng Long của nước Đại Việt. Và từ đó cho đến tận hôm nay, phải nói một cách chuẩn xác rằng vai trò đó (trừ một số giai đoạn rất ngắn như thời Tây Sơn (1788 - 1802), giai đoạn nhà Nguyễn (1802 - 1945) kéo dài liên tục làm cho cái độ ngưng kết, quy tụ các giá trị văn hóa dân tộc đạt đến một trình độ rất cao. Nó sàng lọc và lắng đọng lại các giá trị tiêu biểu nhất cho cả nền văn hóa dân tộc. Chính vì thế mà di sản văn hóa Hà Nội là một kho tàng hết sức đồ sộ, không có bất cứ một tỉnh, thành phố nào có thể sánh được. Và trên thế giới, vai trò liên tục lấy làm kinh đô và để lại khối lượng di sản như Hà Nội cũng là rất hiếm hoi.

GS khẳng định, trong suốt quá trình gắn bó với sử học, ông luôn dành một phần trái tim và khối óc của mình cho Hà Nội, dù ông nhận "những việc làm được cho Hà Nội cũng khiêm tốn...". Ông luôn trăn trở hai việc cho Hà Nội là làm sao để bảo tồn thật tốt khu Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long và thành Cổ Loa.

Đây chính là hai di tích cổ xưa nhất của Thăng Long - Hà Nội. Cổ Loa nếu nghiên cứu, bảo tồn thật tốt có khả năng nó sẽ là si sản văn hóa lớn thứ 2 của Hà Nội sau Hoàng Thành...
(0) Bình luận
  • Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất: Cơ sở để xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới
    Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
  • Khai mạc Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam-EU 2026
    Ngày 4/11 vừa qua Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Thương mại Việt Nam - EU năm 2026 “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới” diễn ra tại Hà Nội. Đây là sự kiện thường niên do Bộ Công Thương tổ chức với mục tiêu duy trì một kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam - EU trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại, đầu tư.
  • Tự hào chặng đường 30 năm: Công ty Cổ phần Đồng Xuân phát huy giá trị, vững bước tương lai
    Sáng 13/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị Trống Đồng, Công ty Cổ phần Đồng Xuân tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập, sự kiện đánh dấu chặng đường ba thập kỷ đầy tự hào với tinh thần vượt khó, đổi mới và sáng tạo, khẳng định vị thế vững chắc gắn liền với nhịp sống và văn hóa Thủ đô.
  • ĐBQH Thành phố Hà Nội tiếp xúc cử tri 14 xã, phường trước kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI
    Sáng 25/9, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội (đơn vị bầu cử số 6) đã tiếp xúc cử tri 14 xã, phường trước kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại hội trường UBND phường Sơn Tây và kết nối trực tuyến với điểm cầu 13 xã, phường gồm: phường Tùng Thiện, xã Đoài Phương, xã Ba Vì, xã Minh Châu, xã Quảng Oai, xã Yên Bài, xã Suối Hai, xã Vật Lại, xã Bất Bạt, xã Cổ Đô, xã Phúc Thọ, xã Phúc Lộc và xã Hát Môn.
  • Xã Thường Tín triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa rõ thông tin để giám định ADN
    Thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”, ngày 21/9, tại Nghĩa trang liệt sĩ Nhị Khê, thôn Văn Trung, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thường Tín đã triển khai lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn phục vụ giám định ADN.
  • Trung thu 2026: Đưa sắc màu di sản đến gần hơn với trẻ em
    Không gian Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trở nên rộn ràng trong ngày 19/9 khi nhiều gia đình đưa con đến tham gia chương trình “Trung thu 2026: Sắc màu di sản văn hóa”. Từ những màn múa lân, hát xẩm đến múa rối nước, trò chơi dân gian và các hoạt động thực hành, những giá trị văn hóa truyền thống được đưa đến gần hơn với trẻ em bằng những trải nghiệm trực tiếp, sinh động.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Ảnh] Triển lãm “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”: Kết nối Việt Nam với bạn bè quốc tế
    Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), chiều 11/11, tại sân Bái Đường (Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám), triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa” giới thiệu hơn 60 tác phẩm tư liệu quý, tái hiện hành trình của Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ những dấu ấn lịch sử đến các hoạt động văn hóa, giáo dục và đối ngoại đương đại. Qua những khuôn hình giàu giá trị tư liệu, triển lãm góp phần lan tỏa vẻ đẹp di sản, khẳng định vai trò của văn hóa trong kết nối Việt Nam với bạn bè quốc tế.
  • Đi tìm những sắc màu phương Đông qua lăng kính nghệ thuật
    Ngày 15/11/2026, tại Palm Artspace sẽ diễn ra triển lãm giao lưu nghệ thuật quốc tế “Prism of the East - Lăng kính Phương Đông”. Triển lãm hướng tới kết nối các nền văn hóa thông qua những góc nhìn đa dạng về bản sắc và nghệ thuật phương Đông.
  • Tìm về nét thanh tao trong văn hóa thưởng trà của người Hà Nội xưa
    Hai hoạt động giao lưu, trải nghiệm văn hóa trà Việt sẽ diễn ra ngày 14/11/2026 tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, Hà Nội đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội xưa, từ cách chọn trà, sao chè đến sử dụng trà cụ và thực hành pha trà.
  • Hà Nội tập trung kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm không khí
    Ngày 10/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức tọa đàm “Thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội: Giải pháp của Thành phố và trách nhiệm của các bên”, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền xã, phường, chuyên gia, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông.
  • Hà Nội chuẩn bị thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở
    Nhằm chuẩn bị áp dụng Luật Hòa giải ở cơ sở từ đầu tháng 3/2027, thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua định hướng thực thi trên toàn địa bàn nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm của bộ máy các cấp cùng người dân đối với việc hòa giải, đồng thời cải thiện năng lực quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng hòa giải viên. Nhờ đó, các bất đồng, xích mích nội bộ sẽ được xử lý êm đẹp ngay tại cộng đồng, góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm và bảo vệ bình yên cho xã hội.
Đừng bỏ lỡ
  • Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất: Cơ sở để xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới
    Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
  • [Podcast] Tản văn: Những cô hàng xén bây giờ ở đâu?
    Sớm mai, khi mà trời mới tảng sáng, có khi còn cả giăng với sao, có khi thì mờ sương chả rõ mặt người, người làng này, làng kia đã cùng đi chợ sớm. Ai cũng mong những bán sớm mua sớm cho chọn được hàng ưng ý. Có những khi mưa gió, áo tơi, nón che không nhận ra nhau...
  • [Ảnh] “Ánh Sao Khuê Minh triết” tiếp nối mạch nguồn đạo học 950 năm Quốc Tử Giám
    Sáng 11/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức Chương trình “Ánh Sao Khuê Minh triết”, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, khơi dậy niềm say mê học tập và lan tỏa giá trị văn hóa, tri thức trong thế hệ trẻ.
  • [Infographic] Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 - kết nối di sản, văn hóa và nghệ thuật
    Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được tổ chức với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế Sáng tạo” từ ngày 13 đến 28 tháng 11 năm 2026. Sự kiện quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nhà sáng tạo và nghệ sĩ quốc tế từ 21 quốc gia, mang đến hơn 150 hoạt động đa dạng. Bước sang mùa tổ chức thứ năm, Lễ hội tiếp tục khẳng định vai trò là điểm hẹn kết nối di sản, văn hóa, nghệ thuật và thiết kế, hướng tới thúc đẩy kinh tế sáng tạo và phát triển đô thị bền vững.
  • Triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”: Đề cao giá trị đạo học và tình yêu quê hương đất nước
    Sáng nay 10/11, tại không gian văn hóa vườn hoa đền Bà Kiệu bên hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám long trọng tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).
  • Những nghịch lý của tuổi trẻ trong kỷ nguyên số
    Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
  • Huế tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam
    TP Huế tổ chức chuỗi các hoạt động văn hóa, nghệ thuật gắn với không gian di sản chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026.
  • Kết nối âm nhạc truyền thống với những bài hát Nga quen thuộc
    Tiếng đàn bầu ngân lên với “Kachiusa”, đàn tranh hòa nhịp trong “Xuân chiến khu”, “Trống cơm”; những ca khúc về quê hương, đất nước và Hà Nội tiếp nối nhau trên sân khấu mở giữa không gian phố đi bộ hồ Gươm. Chương trình do Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội thực hiện, góp thêm một điểm hẹn nghệ thuật giữa lòng thành phố, nơi công chúng thưởng thức âm nhạc và lan toả những giá trị văn hóa.
  • [Ảnh] Chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”
    Tối 8/11, tại khu vực hồ Văn, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội) diễn ra Chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”, tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng dụng hiền tài, kết nối di sản đạo học với khát vọng tương lai.
  • Từ thức quà tiến vua đến thúc đẩy du lịch trải nghiệm văn hóa ẩm thực Hà Nội
    Tại ngôi nhà cổ ở xóm 4 (thôn Mông Phụ, phường Sơn Tây, TP Hà Nội), gia đình ông Hà Hữu Thể và bà Phan Thị Tiến vẫn gìn giữ trọn vẹn nghề làm tương nếp tiến vua nức tiếng. Không chỉ bảo tồn hương vị ẩm thực xứ Đoài, từ những vại tương có nắp đậy vẽ hoạ tiết trống đồng Đông Sơn tại gia đình ông Thể, bà Tiến đang thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm…
GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO