Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Tây Hồ tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026
    Sáng 21/9, Ban Chấp hành Đảng bộ phường Tây Hồ khóa I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã tổ chức Hội nghị lần thứ Tám nhằm đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và công tác xây dựng Đảng trong 9 tháng đầu năm 2026, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm.
  • Hà Nội: Cán bộ, đảng viên nâng cao tính tự giác trong quán triệt nghị quyết của Đảng
    Thành ủy Hà Nội đã ban hành Quy định số 18-QĐ/TU nhằm nâng cao tính tự giác, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong nghiên cứu, học tập và triển khai nghị quyết của Đảng. Quy định yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để đổi mới phương thức truyền đạt, đồng thời đòi hỏi các cấp ủy và cán bộ, đảng viên chuyển mạnh sang thực hiện nghiêm phương châm “hiểu sâu - hành động đúng - làm đến cùng” để đưa nghị quyết vào thực tiễn hiệu quả, chất lượng.
  • Lan tỏa giá trị của nghệ thuật truyền thống tới công chúng Thủ đô
    Tối 18/9/2026, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề “Hà Nội - Dòng chảy di sản”, Bảo tàng Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật truyền thống “Âm nhạc và Di sản” nhằm tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam, đồng thời lan tỏa tình yêu di sản đến đông đảo công chúng.
  • Phường Cầu Giấy ra mắt mô hình “Nhà họp số”
    Ngày 18/9, UBND phường Cầu Giấy (Hà Nội) đã tổ chức Lễ ra mắt và vận hành mô hình “Nhà họp số”. Đây là hoạt động có ý nghĩa trong quá trình phường cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số, đưa các tiện ích và phương thức hoạt động trên môi trường số đến gần hơn với cơ sở và người dân.
  • Hà Nội nâng cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong giải quyết 5 điểm nghẽn đô thị
    Nhằm triển khai Chỉ thị số 18-CT/TU của Thành ủy Hà Nội, UBND thành phố đã yêu cầu các cấp, các ngành tập trung giải quyết 5 điểm nghẽn về đô thị và hạ tầng. Yêu cầu trọng tâm là nâng cao tính nêu gương của cán bộ, đảng viên, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và lấy kết quả thực hiện làm tiêu chí đánh giá thi đua. Các giải pháp chính bao gồm kiểm tra thường xuyên, chủ động ngăn chặn vi phạm từ sớm và tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, camera giám sát trong quản lý...
  • Động lực để doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân Hà Nội phát triển trong thời kỳ mới
    Doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân ngày càng phát huy vai trò quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển của Hà Nội. Để khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND quy định về hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn thành phố (thực hiện điểm d khoản 8 Điều 26, Luật Thủ đô 2026).
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Xiếc Việt Nam giành giải Vàng tại Liên hoan Xiếc quốc tế Tajikistan 2026
    Nghệ thuật xiếc Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên trường quốc tế khi tiết mục “Duo Love” xuất sắc đem về giải Vàng quý giá tại Liên hoan Xiếc quốc tế lần thứ nhất diễn ra từ ngày 17 đến 20/9/2026 tại Thủ đô Dushanbe, Tajikistan.
  • Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 tạo dấu ấn trong đời sống văn hóa Thủ đô
    Tối 20/9, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow” chính thức bế mạc sau 10 ngày diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động, thu hút đông đảo người dân, du khách và cộng đồng sáng tạo, tạo dấu ấn trong đời sống văn hóa của Thủ đô.
  • “Thanh âm Gốm”- cách cảm nhận mới về di sản làng nghề
    Trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, tối 19/9, chương trình biểu diễn nghệ thuật “Thanh âm Gốm” diễn ra tại Làng gốm Bát Tràng đưa công chúng đến với một cách cảm nhận mới về di sản làng nghề, khi gốm không chỉ được nhìn ngắm qua hình dáng, màu men mà còn được lắng nghe qua âm thanh, chuyển động và nghệ thuật trình diễn đương đại.
  • “Chung một vầng trăng” - Gắn kết tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc qua nghệ thuật
    Nhân dịp Tết Trung thu năm 2026, tối 21/9, tại Hà Nội, Đại sứ quán nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam và Ban Tuyên truyền Tỉnh ủy Vân Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chương trình nghệ thuật “Chung một vầng trăng - Sắc mây hội ngộ - Thắm tình láng giềng”.
  • Phường Chương Mỹ tổ chức các hoạt động ý nghĩa cho thiếu nhi dịp Tết Trung thu
    Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Chương Mỹ (Hà Nôi) sẽ tổ chức chương trình “Đêm hội Trăng rằm năm 2026” vào tối 22/9 (tức ngày 12/8 năm Bính Ngọ), tại Sân vận động trung tâm phường. Đây là hoạt động nhằm tạo không khí vui tươi, phấn khởi, mang đến cho các em thiếu nhi một mùa Trung thu vui tươi, an toàn, ý nghĩa, đồng thời thể hiện sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội đối với trẻ em trên địa bàn.
Đừng bỏ lỡ
  • Quy định về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới và lễ hội
    Việc thực hiện nếp sống văn minh trong sinh hoạt văn hóa, đặc biệt là đối với các sự kiện lớn của đời người như việc cưới và việc tang, luôn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn thuần phong mỹ tục, củng cố trật tự xã hội và xây dựng văn hóa cộng đồng. Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã ban hành các quy định pháp luật điều chỉnh chi tiết các hoạt động liên quan đến việc cưới và việc tang...
  • Đề xuất Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 được nghỉ 1 ngày, không hoán đổi làm bù
    Nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tôn vinh, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc với yêu cầu duy trì sự phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn then chốt cuối năm, Bộ Nội vụ đã trình Thủ tướng Chính phủ Tờ trình số 10137/TTr-BNV để bổ sung và điều chỉnh phương án nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Điểm thay đổi so với Tờ trình số 10033/TTr-BNV ban hành ngày 11/9/2026 trước đó là việc không áp dụng phương án hoán đổi ngày làm việc để tạo thành kỳ nghỉ kéo dài.
  • Kể những câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ sân khấu cải lương
    Tối 20/9, tại sân khấu Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” đã đưa khán giả đi qua nhiều lát cắt của âm nhạc Việt Nam: Từ những giai điệu về làng quê, đất nước đến câu vọng cổ phương Nam, từ ký ức lịch sử đến Hà Nội hôm nay. Không đóng khung trong một màu sắc, chương trình lựa chọn nhiều hình thức biểu diễn, tạo nên một không gian nghệ thuật có sự chuyển động liên tục nhưng vẫn giữ được những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
  • [Video] Hanoi Jazztival 2026 - "mở đường" cho thị trường sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô
    Sau 3 ngày diễn ra với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, sôi nổi, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội 2026 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới” đã chính thức khép lại với chương trình đêm bế mạc tối 19/9 tại Nhà Bát Giác trên phố đi bộ hồ Gươm.
  • Khai mạc Liên hoan phim Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 tại Hà Nội
    LHP Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 có sự tham gia của 9 thành viên EUNIC gồm: Phái đoàn Wallonie – Bruxelles tại Việt Nam; Hội đồng Anh; Đại sứ quán Áo; Đại sứ quán Tây Ban Nha; Đại sứ quán Italia; Đại sứ quán Thụy Điển, Đại sứ quán Phần Lan, Đại sứ quán Na Uy, Viện Văn hóa Pháp và Việt Nam.
  • Hanoi Jazztival 2026: “Âm nhạc không biên giới” tỏa sáng giữa lòng Hà Nội
    Tiếp tục chuỗi hoạt động của Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội 2026 (Hanoi Jazztival 2026), tối 18/9 tại Vườn Âm nhạc - Nhà hát Lớn Hà Nội, các ban nhạc của Việt Nam và Hoa Kỳ, Hàn Quốc đã đem đến cho khán giả những phần trình diễn hấp dẫn trong đêm nhạc “Jazz Without Borders - Âm nhạc không biên giới”.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Màu của gió (Kỳ 2)
    ⁠Gói bưu phẩm nhân viên bưu điện chuyển đến nhà tôi là cuốn tiểu thuyết có tên: Màu của gió, của tác giả Lam Thùy. Bức tranh trang trí bìa vẽ theo trường phái lập thể khá hiện đại, nhìn bắt mắt. Tôi mở Facebook, vào trang của Thùy, nhắn tin hộp thư messenger: “Cảm ơn em đã tặng sách. Tôi rất vui vì em vẫn tâm huyết với văn chương. Em đang ở đâu?”...
  • Phát huy nguồn lực, vai trò của công nghiệp văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội
    Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương làm việc với các cơ quan, đơn vị về phát huy nguồn lực văn hóa và trao đổi những kết quả đạt được, hạn chế, điểm nghẽn, đề xuất các giải pháp nâng cao đóng góp của văn hóa vào tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
  • 13 tác phẩm xuất sắc được trao giải tại cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”
    Trải qua chặng đường tìm kiếm sôi nổi từ hơn 200 tác phẩm dự thi, 23 phim ngắn xuất sắc thuộc các loại hình tài liệu, phim truyện ngắn và hoạt hình đã tiến vào Vòng Chung khảo. Các tác phẩm không chỉ thể hiện sự phong phú về thế hệ sáng tác, cách kể chuyện cùng ngôn ngữ thể hiện hiện đại mà còn mở rộng góc nhìn về chủ đề “hiền tài”.
  • Hà Nội tiếp thu ý kiến Nhân dân về quy hoạch Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
    Ngày 17/9, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức hội nghị lấy ý kiến Nhân dân về Quy hoạch phân khu sông Hồng, Đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/5.000 và hướng tuyến giao thông tỷ lệ 1/500 thuộc dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO