Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi • 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Hà Nội khai thác nền tảng số để nâng cao chất lượng cuộc sống người dân
    Thành phố Hà Nội sẽ tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân Ngày Chuyển đổi số năm 2026, với trọng tâm diễn ra từ ngày 1 đến 10/10/2026 và kéo dài suốt tháng 10. Sự kiện đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Thủ đô khi chuyển mạnh từ việc nâng cao nhận thức sang thúc đẩy hành động thực tế, giúp người dân, doanh nghiệp và chính quyền tạo ra giá trị đo lường được trên môi trường số.
  • Triển khai cơ sở dữ liệu về dân tộc giúp Hà Nội nâng cao năng lực quản trị số
    Năm 2026, thành phố Hà Nội triển khai xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về dân tộc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Việc thu thập cần lấy cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư làm gốc với nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”... Công tác này được thực hiện theo lộ trình chặt chẽ trong Quý III và Quý IV năm 2026, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
  • “Chạm tay vào di sản”: Đưa những câu chuyện của người Hà Nội đến với giới trẻ
    Trên fanpage chính thức của phường Cầu Giấy (Hà Nội) vừa livestream 2 sự kiện: “Cầu Giấy kết nối – Hoa Linh đồng hành” và dự án “Chạm tay vào di sản” diễn ra ngày 26/9 đã tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
  • Hà Nội triển khai Nghị quyết về phát triển công dân số
    Thành phố tập trung hỗ trợ 100% công dân đủ điều kiện cài đặt VNeID mức độ 2, tích hợp giấy tờ cá nhân và tự động miễn, giảm phí khi làm dịch vụ công trực tuyến. Các Tổ chuyển đổi số cộng đồng sẽ đến tận khu dân cư để hướng dẫn trực tiếp cho người dân, ưu tiên người cao tuổi và nhóm yếu thế. Đặc biệt, nhân Ngày Công dân số Việt Nam (15/10), Hà Nội sẽ đẩy mạnh hướng dẫn thực hành chữ ký số, thanh toán trực tuyến và kỹ năng an toàn trên không gian mạng.
  • Từ phiên giao dịch việc làm Gia Lâm: Kết nối cơ hội, mở rộng cánh cửa việc làm cho người lao động Thủ đô
    Từ sáng sớm ngày 26/9, khu vực tổ chức Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm – Phù Đổng – Thuận An – Bát Tràng năm 2026 đã trở nên nhộn nhịp với sự có mặt của đông đảo người lao động, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề. Không chỉ là nơi gặp gỡ giữa cung và cầu lao động, phiên giao dịch còn cho thấy những nỗ lực của thành phố Hà Nội trong việc hỗ trợ người lao động tiếp cận cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường lao động hiện đại.
  • Phường Tây Hồ tập trung nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng
    Ngày 25/9, Ban Xây dựng Đảng phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Hội nghị giao ban công tác xây dựng Đảng 9 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026 và giao ban công tác dư luận xã hội tháng 9 năm 2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • “Âm nhạc cuối tuần” và hành trình khám phá Hà Nội qua những thanh âm jazz đa sắc
    Từ “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng”, “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa”, “Em ơi, Hà Nội phố” đến những giai điệu jazz mang âm hưởng Italia, Brazil, Mỹ…, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” chiều 27/9 tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ đã tạo nên một hành trình âm nhạc nhiều sắc màu. Trong cuộc gặp gỡ giữa những thanh âm Hà Nội và jazz thế giới, diện mạo một Thủ đô cởi mở, sáng tạo và giàu sức sống được gợi lên từ chính không gian văn hóa cộng đồng.
  • Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực Hà Nội lần thứ 13: Thêm những góc nhìn mới về di sản Thủ đô
    Sáng 26/9, tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực Hà Nội lần thứ 13 năm 2026 với chủ đề “Hà Nội - Dấu ấn Di sản” chính thức khai mạc. Sự kiện do Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam phối hợp với Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội và Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hà Nội tổ chức.
  • Văn nghệ sĩ là lực lượng nòng cốt để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành ngày hội lớn của toàn dân
    NSND Nguyễn Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa có Thư ngỏ gửi các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; các nhà hát, đoàn nghệ thuật, đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp; tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị tổ chức biểu diễn nghệ thuật; các nghệ sĩ, nhà sáng tạo hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
  • Hà Nội khai thác nền tảng số để nâng cao chất lượng cuộc sống người dân
    Thành phố Hà Nội sẽ tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân Ngày Chuyển đổi số năm 2026, với trọng tâm diễn ra từ ngày 1 đến 10/10/2026 và kéo dài suốt tháng 10. Sự kiện đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Thủ đô khi chuyển mạnh từ việc nâng cao nhận thức sang thúc đẩy hành động thực tế, giúp người dân, doanh nghiệp và chính quyền tạo ra giá trị đo lường được trên môi trường số.
  • Chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ ngoại thành Hà Nội
    Trước tình hình mưa lũ diễn biến phức tạp và sông Bùi, sông Tích vượt báo động ba gây ngập sâu, Hà Nội đang tập trung toàn lực để triển khai các biện pháp ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Thành phố yêu cầu các địa phương phối hợp cùng lực lượng công an, quân đội kịp thời tiếp cận vùng bị chia cắt, cung cấp nhu yếu phẩm, kiên quyết di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm và đảm bảo an toàn đê điều, lưới điện...
Đừng bỏ lỡ
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO