Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Khi những “bức tường” biến mất: Hà Nội thêm những không gian sống đáng mong đợi
    Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ: chú trọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Đặt trong bối cảnh Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ, chủ trương hạ toàn bộ hàng rào công viên, hình thành các “công viên mở” không chỉ là một quyết định về chỉnh trang đô thị, mà còn là một bước đi thể hiện rõ nét cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm của sự phát triển.
  • Live Concert “Hà Nội bình yên”: Chạm tới chiều sâu cảm xúc
    Tối 28/3, tại Nhà Bát Giác bên Hồ Hoàn Kiếm, Live Concert “Hà Nội bình yên” đã mang đến một không gian nghệ thuật cộng đồng giàu cảm xúc, nơi âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối hàng nghìn khán giả.
  • Phường Sơn Tây: Hơn 1.000 người tham gia Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân 2026
    Chào mừng 80 năm Ngày truyền thống ngành Thể dục thể thao Việt Nam (27/3/1946 – 27/3/2026), sáng 22/3, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) tổ chức khai mạc Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân - Vì an ninh Tổ quốc năm 2026.
  • Tây Hồ chỉnh trang đô thị, lan tỏa khí thế Ngày bầu cử
    Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 sẽ diễn ra vào ngày 15/3/2026, phường Tây Hồ (TP Hà Nội) đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm tạo không khí phấn khởi trong toàn thể cán bộ và nhân dân. Từ việc đồng loạt treo cờ Tổ quốc, trang trí trực quan trên các tuyến phố đến phong trào tổng vệ sinh môi trường, chỉnh trang đô thị… tất cả đang góp phần làm nên diện mạo khang trang, rực rỡ sắc đỏ của cờ hoa, hướng về ngày hội lớn của đấ
  • Phường Sơn Tây tổ chức Lễ khai bút, phát động Tết trồng cây Xuân Bính Ngọ 2026
    Trong không khí phấn khởi những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, sáng ngày 22/2 (mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại trường Tiểu học Trung Hưng, Đảng ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khai bút đầu năm và phát động Tết trồng cây Xuân Bính Ngọ 2026.
  • Xứ Đoài Sơn Tây rực rỡ pháo hoa, rộn ràng chương trình nghệ thuật mừng Xuân Bính Ngọ 2026
    Hòa trong không khí tưng bừng đón chào năm mới cùng cả nước, tối 16/2 (tức đêm 29 Tết), tại sân khấu chính Phố đi bộ Thành cổ Sơn Tây (phường Sơn Tây, TP. Hà Nội) diễn ra chương trình nghệ thuật “Mừng Xuân Bính Ngọ 2026”. Và đúng 00 giờ ngày 17/2/2026 – mùng 1 Tết Bính Ngọ, vùng đất xứ Đoài - Sơn Tây cũng rực rỡ màn pháo hoa chào đón xuân Bính Ngọ 2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Bước chuyển chiến lược để Hà Nội thành đô thị sáng tạo toàn cầu
    Hà Nội với bề dày ngàn năm văn hiến, sở hữu “kho báu” di sản văn hóa mà hiếm đô thị nào trên thế giới có được. Song một thời gian dài, văn hóa chủ yếu được nhìn nhận mang tính tinh thần nhiều hơn là một ngành kinh tế mới. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” đã đặt công nghiệp văn hóa vào vị trí “mũi nhọn”, biến di sản thành tài sản, đánh thức tiềm năng thành động lực tăng trưởng bứt phá của Hà Nội.
  • Xây dựng Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Tạo mô hình phát triển, một phương thức quản trị Thủ đô tiêu biểu
    Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô 2024 là rất cần thiết để tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của Thủ đô Hà Nội. Mục tiêu xây dựng Luật Thủ đô sửa đổi là tạo ra một mô hình phát triển, một phương thức quản trị Thủ đô tiêu biểu, vừa đảm bảo tính kỷ cương theo quy chuẩn chung, vừa có sự bứt phá mang tính hình mẫu cho cả nước.
  • Chiêm ngưỡng vẻ đẹp trầm mặc của “Vương giả chi hoa” tại Huế
    Hàng năm, vào dịp tháng 4 ở TP Huế hoa cây ngô đồng hay còn gọi “Vương giả chi hoa” bung nở khoe sắc hồng tím tươi thắm. “Vương giả chi hoa” không sắc màu rực rỡ như phượng đỏ và nồng nàn hương thơm như bằng lăng tím mà mang một vẻ đẹp trầm mặc, thanh cao, sang trọng và quý phái khiến ai một lần được chiêm ngưỡng cũng phải lặng đi trong cảm xúc.
  • Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới
    Trước yêu cầu tái cấu trúc sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng, kinh tế hợp tác xã đang đứng trước cơ hội chuyển mình. Tại Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia năm 2026, các chuyên gia đã chỉ ra những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy hợp tác xã liên kết sâu, gia tăng giá trị và thích ứng với kinh tế số.
  • Trưng bày nhiều tư liệu quý về chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên của người Việt Nam
    Ngày 10/4, tại Hà Nội, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp với Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam và nhiều cơ quan liên quan tổ chức khai mạc trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga”. Trưng bày là hoạt động ý nghĩa kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026) - một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại.
Đừng bỏ lỡ
  • Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026
    Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026 nhằm tôn vinh, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân gian, đặc biệt là dân ca, nhạc cụ truyền thống của vùng, miền, địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội; Tạo điều kiện để NCT tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, hỗ trợ NCT sống vui, sống khỏe...
  • Bài 1: Hành trình gieo mầm hy vọng cho “lồng ngực trái”
    Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, nơi dòng người ngược xuôi qua những con phố cổ kính, có một nơi mà thời gian dường như được đo bằng từng nhịp đập, nơi ranh giới giữa hơi thở và hư vô đôi khi chỉ cách nhau một ánh nhìn lướt qua trên màn hình điện tâm đồ. Đó là Bệnh viện Tim Hà Nội. Suốt một phần tư thế kỷ trôi qua, nơi đây không chỉ là một địa chỉ y tế, mà đã trở thành một “địa chỉ đỏ” của sự hồi sinh, nơi người thầy thuốc lặng lẽ viết nên bản trường ca về lòng nhân ái, về hành trình bền bỉ gieo mầm hy vọ
  • Hà Nội có hai làng nghề trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
    “Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng, xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề” dự kiến tổ chức từ ngày 08/5/2026 - 10/5/2026 tại Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội.
  • [Infographic] Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc tháng 4/2026
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (tháng 11/2026) - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám (TP. Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc trong tháng 4/2026. Qua đó góp phần quảng bá giá trị Di sản quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nơi lưu giữ 82 bia tiến sĩ đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới tới người dân và du khách quốc tế.
  • Xây dựng văn hóa tiết kiệm – động lực phát triển bền vững của Thủ đô
    Chỉ thị số 11-CT/TU ngày 08/4/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, củng cố kỷ luật, kỷ cương và thúc đẩy phát triển Thủ đô nhanh, bền vững.
  • Lát cắt chân thực về cuộc sống qua tranh chân dung của họa sĩ Nguyễn Công Hoài
    Vào lúc 18h ngày 10/4/2026, tại không gian QS Art Space, thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Quang San (189B/3 Nguyễn Văn Hưởng, phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Cuộc sống tiếp diễn” của họa sĩ Nguyễn Công Hoài.
  • Xã Thanh Oai triển khai Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026
    Thực hiện Kế hoạch của Thành ủy Hà Nội về tổ chức Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu, năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hà Nội; Ban Thường vụ Đảng ủy xã Thanh Oai đã ban hành kế hoạch và phát động tổ chức Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu năm 2026 trên địa bàn.
  • Không gian trưng bày đèn lồng đặc sắc “Vườn Ánh sáng” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám
    Hướng tới dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), một trong những biểu tượng lâu đời của truyền thống hiếu học Việt Nam, chương trình “Vườn Ánh sáng”. Không gian trưng bày nghệ thuật đèn lồng đặc sắc "Vườn ánh sáng" tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) sẽ mở cửa đón khách tham quan từ ngày 10 - 19/4.
  • Nữ nhạc trưởng Zahia Ziouani sẽ biểu diễn tại Việt Nam cùng hai dàn nhạc hàng đầu
    Nữ nhạc trưởng Zahia Ziouani sẽ có chuyến lưu diễn tại Việt Nam với hai điểm dừng tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, biểu diễn cùng hai dàn nhạc giao hưởng hàng đầu là Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (VNSO) và Dàn nhạc Giao hưởng TP Hồ Chí Minh (HBSO). Sự kiện được xem là cuộc gặp gỡ nghệ thuật đáng chú ý giữa một gương mặt tiêu biểu của đời sống âm nhạc Pháp và các thiết chế âm nhạc lớn của Việt Nam.
  • Vở chèo "Nàng chúa Ba" chuẩn bị ra mắt khán giả Thủ đô
    Vở chèo "Nàng chúa Ba" của Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc Gia Việt Nam sẽ ra mắt khán giả tại Rạp Kim Mã (71 Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội) vào ngày 18/4/2026.
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO