Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Dạo bước trong "không gian Châu Âu" cùng “Âm nhạc cuối tuần” ngày 8/2
    Vào 15h30 chiều Chủ nhật, ngày 8/2, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tiếp tục trở lại với một không gian nghệ thuật đặc biệt dành cho công chúng Thủ đô.
  • Chợ hoa Tết Hàng Lược - Nét đẹp của phiên chợ lâu đời nhất Hà Nội
    Đã trở thành thông lệ, từ ngày 15 đến 30 tháng Chạp âm lịch hằng năm, chợ hoa Hàng Lược (Chợ hoa truyền thống của người Hà Nội) lại họp ngay giữa lòng phố cổ. Người dân từ khắp các vùng trồng hoa mang đào, quất và nhiều chủng loại hoa Tết về, tạo nên một không gian náo nhiệt mang đậm không khí Tết của Hà Thành.
  • Đón Tết Bính Ngọ, phường Sơn Tây ra quân tổng vệ sinh môi trường tại Làng cổ Đường Lâm
    Sáng 1/2, UBND phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) tổ chức ra quân tổng vệ sinh môi trường tại khu di tích Làng cổ ở Đường Lâm với sự tham gia của lãnh đạo Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường; cán bộ, công chức các phòng, ban, ngành, đoàn thể và nhân dân các tổ dân phố Mông Phụ, Đông Sàng, Cam Lâm, Cam Thịnh, Đoài Giáp.
  • Xã Thanh Oai tổ chức chợ hoa Xuân phục vụ nhân dân đón Tết
    Thông tin UBND xã Thanh Oai (TP. Hà Nội) vừa cho biết, để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 có địa điểm mua sắm, trưng bày cây cảnh, hoa, quả, các sản phẩm hàng Tết và các sản phẩm làng nghề truyền thống phục vụ nhân dân đảm bảo an toàn, trật tự, văn minh đô thị, xã Thanh Oai tổ chức chợ hoa Xuân từ ngày 2 – 16/2/2026 (ngày 15 tháng Chạp đến ngày 29 tháng Chạp).
  • Hồ Gươm rực rỡ sắc hoa mừng Đảng, mừng Xuân
    Những ngày gần đây, trong không khí hân hoan chào mừng năm mới 2026 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hồ Gươm như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ sắc hoa. Từng khóm hoa đua nhau khoe sắc đón chào xuân mới của Thủ đô và đất nước. Khung cảnh ngập tràn sắc xuân quanh hồ trở thành điểm "check-in" thu hút đông đảo người dân đến tham quan, chụp ảnh.
  • Phường Sơn Tây tiếp tục ra quân giải quyết điểm nghẽn, trật tự đô thị
    Sáng ngày 10/1, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) tổ chức Lễ ra quân đợt 2 thực hiện Kế hoạch số 218/KH-UBND về giải quyết điểm nghẽn trong công tác trật tự đô thị và xây dựng phường bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Happy Tết 2026: Điểm đến văn hóa – du lịch đặc trưng dịp xuân về của Hà Nội
    Tối 6/2, tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long (phường Ba Đình, TP. Hà Nội), Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Thành phố Hà Nội đã khai mạc Chương trình Happy Tết năm 2026 với chủ đề “Tết là hạnh phúc”.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Mưa xuân
    Tôi mười bảy tuổi, ở “rừng” về vội vã hít lấy, hít để cái không khí của phố xá như người ta hay gọi là “giải ngố”. Sáng mồng một, trước khi xuất hành đầu năm, mợ tôi nhìn tôi một lượt rồi bảo: “Mày chỉ cần bớt thật đi. Thật quá thành vô tâm đấy Thanh ạ!”...
  • Những cuốn sách Tết đặc sắc dành cho thiếu nhi
    Chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, NXB Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc nhỏ tuổi nhiều ấn phẩm sách Tết đặc sắc, phong phú về thể loại như tuyển tập thơ văn, tranh truyện, sách tương tác… Các cuốn sách không chỉ mang không khí vui tươi của ngày Tết mà còn giúp thiếu nhi hiểu thêm về phong tục đón xuân trên khắp mọi miền đất nước, từ đó nuôi dưỡng tình yêu với Tết cổ truyền của dân tộc.
  • Hà Nội triển khai kế hoạch chống buôn lậu và hàng giả năm 2026
    Kế hoạch chống buôn lậu và hàng giả năm 2026 nhằm ổn định trật tự, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn Thành phố, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân kinh doanh chân chính và người tiêu dùng trên địa bàn Thủ đô.
  • Xã Nam Phù ra quân lập lại trật tự đô thị, lan tỏa nếp sống văn minh
    Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, xã Nam Phù tổ chức ra quân bảo đảm trật tự đô thị, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang phục vụ Nhân dân vui Xuân, đón Tết Bính Ngọ 2026.
Đừng bỏ lỡ
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO