Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc: Đặt quyền bầu cử của công dân ở vị trí trung tâm
    Sáng 10/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng đoàn kiểm tra số 01 của Ban Thường vụ Thành ủy đã chủ trì hội nghị công bố quyết định kiểm tra của Ban Thường vụ Thành ủy đối với Ban Thường vụ Đảng ủy và đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thường Tín.
  • Chiếu miễn phí 3 bộ phim dịp kỷ niệm 73 năm ngành Điện ảnh Việt Nam
    Kỷ niệm 73 năm ngành Điện ảnh Việt Nam, từ ngày 11 - 13/3, 3 bộ phim truyện: "Vùng trời", "Hy vọng cuối cùng" và "Gánh xiếc rong" sẽ được chiếu miễn phí phục vụ khán giả tại rạp Ngọc Khánh, số 523 Kim Mã, Hà Nội.
  • Hà Nội "tinh khôi" trong sắc trắng hoa sưa
    Tháng Ba về, Hà Nội dịu dàng giữa sắc tím hoa ban, tinh khôi cùng sắc trắng hoa sưa. Mỗi góc phố, từng con đường như khoác lên mình tấm áo mới, tấm áo của những ngày Hà Nội giao mùa đầy lãng mạn.
  • [Infographic] Cơ cấu ứng cử viên ĐBQH và đại biểu HĐND Thành phố
    Ủy ban Bầu cử Thành phố Hà Nội cho biết, Thành phố có 54 người đủ tiêu chuẩn ứng cử ĐBQH khóa XVI (39 người do Hà Nội giới thiệu) và 205 người ứng cử đại biểu HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ứng cử viên ĐBQH khóa XVI tại Hà Nội và đại biểu HĐND Thành phố khóa XVII có trình độ chuyên môn, học hàm, học vị, tỷ lệ cơ cấu… cao hơn các nhiệm kỳ trước, đồng thời nhận được sự tín nhiệm của cử tri nơi công tác và nơi cư trú. Vào Chủ nhật, 15/3/2026, cử tri Thủ đô cùng cả nước sẽ đi bầu ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
  • Hà Nội triển khai sử dụng sách giáo khoa thống nhất toàn quốc bắt đầu từ năm học 2026-2027
    UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn 888/UBND-KGVX ngày 4/3/2026 về việc thực hiện Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và tài liệu giáo dục địa phương trước khi bắt đầu năm học 2026-2027 để kịp thời tổ chức giảng dạy đồng bộ với sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc.
Đừng bỏ lỡ
  • Các ứng cử viên đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 6
    Các ứng cử viên đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, Đơn vị bầu cử số 6 đã tiếp xúc cử tri, báo cáo chương trình hành động và vận động bầu cử tại phường Tây Hồ diễn ra chiều 9/3.
  • Giải thưởng Văn học 2025 vinh danh tác giả, dịch giả xuất sắc
    Sáng 10/3, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng văn học năm 2025 nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị nghệ thuật và tư tưởng, đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các tác giả, dịch giả đối với nền văn học nước nhà.
  • Xã Đại Thanh sẵn sàng cho ngày hội bầu cử
    Những ngày này, không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại xã Đại Thanh đang diễn ra khẩn trương, nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền.
  • [Infographic] Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026
    Lễ hội Du lịch Hà Nội năm 2026 với chủ đề "Hà Nội – Du lịch xanh, trải nghiệm số" là hoạt động xúc tiến du lịch thường niên, quan trọng trên địa bàn thành phố; tôn vinh giá trị di sản văn hóa, lịch sử, quảng bá điểm đến, sản phẩm, dịch vụ du lịch đặc sắc của Thủ đô; lan tỏa thông điệp điểm đến "Đến để yêu" với du khách trong nước và quốc tế.
  • Nhà hát Cải lương Hà Nội sắp công diễn vở “Vua hóa hổ”
    Ngày 21/3 tới, tại Rạp Chuông Vàng, Nhà hát Cải lương Hà Nội sẽ công diễn vở cải lương “Vua hóa hổ” – tác phẩm của cố tác giả Lưu Quang Vũ, được dàn dựng bởi NSND Kiên Triệu.
  • Bốn ấn phẩm của Nhã Nam được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII
    Tối 8/3, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII diễn ra tại Đài Truyền hình Việt Nam với sự tham dự của đông đảo đơn vị xuất bản, tác giả, dịch giả và các nhà nghiên cứu trên cả nước. Trong tổng số 50 cuốn sách, bộ sách được trao giải năm nay, 4 ấn phẩm do Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam xuất bản đã được vinh danh ở nhiều hạng mục khác nhau, trải rộng trên các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, lịch sử và khoa học công nghệ.
  • Phường Giảng Võ ra mắt bản đồ số hóa thông tin bầu cử, sẵn sàng cho “Ngày hội toàn dân”
    Hướng tới cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 trên địa bàn, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Giảng Võ, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Giảng Võ (TP. Hà Nội) cho biết, đã cùng các ban, ngành phường phối hợp xây dựng và vừa ra mắt “Bản đồ số hóa thông tin bầu cử phường Giảng Võ”.
  • Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng "Ngày hội non sông"
    Những ngày này, từ trung tâm thành phố đến các xã, phường, thôn, tổ dân phố, không khí hướng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 lan tỏa sâu rộng. Cờ Tổ quốc, băng rôn, pano, khẩu hiệu được trang trí trang trọng tại khắp các phố phường Thủ đô.
  • Những giai điệu ngọt ngào lan tỏa trong không gian “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 8/3, không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ đã mang đến cho công chúng một chương trình giàu cảm xúc, với những ca khúc ngợi ca người phụ nữ, tình yêu và gia đình – những giá trị đẹp đẽ luôn hiện diện trong đời sống.
  • Tìm kiếm kịch bản điện ảnh phục vụ nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2027-2028
    Cục Điện ảnh vừa có thông báo mời các đơn vị, cơ sở điện ảnh có chức năng sản xuất phim trên cả nước gửi kịch bản tham dự tuyển chọn để sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước phục vụ nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2027-2028.
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO