Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Cầu Giấy xanh - chạm bình yên, khơi cảm hứng: chuyển đổi số nổi bật tại cơ sở
    Chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng các nền tảng hay công nghệ hiện đại vào quy trình làm việc hành chính. Mà hơn thế, đây là giải pháp đột phá nhằm đổi mới phương thức kết nối cộng đồng, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp và đưa vô vàn tiện ích thiết thực đến gần hơn với đời sống nhân dân. Hưởng ứng đợt cao điểm 100 ngày chuyển đổi số trên địa bàn phường Cầu Giấy, UBND phường đã triển khai hàng loạt hoạt động cụ thể, từng bước đưa công nghệ số đi sâu vào công tác quản lý, giáo dục và đời sống dân sinh.
  • Phường Phú Lương tổ chức "điểm" ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc năm 2026
    Chào mừng kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 14/8, Ban Chỉ đạo phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” phường Phú Lương đã tổ chức điểm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2026 tại Tổ dân phố Trinh Lương.
  • Mở biên độ thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”
    Thủ đô Hà Nội đang đứng trước yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt. Luật Thủ đô 2026 đã mở ra những cơ chế đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, trong đó quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược đã giao quyền chủ động tối đa cho Thành phố Hà Nội trong việc thu hút nhà đầu tư chiến lược.
  • Phường Việt Hưng ra mắt Trung tâm học tập cộng đồng về PCCC và CNCH
    Sáng 15/8, UBND phường Việt Hưng (Hà Nội) ra mắt Trung tâm học tập cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH).
  • Lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội
    Triển khai Thông báo số 134-TB/VPTW ngày 02/8/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng, Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị tiếp tục phát huy những kết quả, nền tảng đã đạt được trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, đồng thời tạo chuyển biến mạnh mẽ về phương thức quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và phạm vi lan tỏa của đổi mới sáng tạo trong đời sống xã hội.
  • Đổi mới sinh hoạt chi bộ – Từ nền nếp tổ chức đến sức sống văn hóa ở cơ sở
    Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 94-KH/TU, ngày 10/8/2026 về đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong toàn Đảng bộ Thành phố giai đoạn 2026-2030, trọng tâm là chi bộ thôn, tổ dân phố trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số. Kế hoạch đặt yêu cầu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ theo hướng thực chất, dân chủ, gắn với nhiệm vụ chính trị và những vấn đề từ thực tiễn cơ sở, qua đó phát huy vai trò hạt nhân chính trị của chi bộ trong đời sống cộng đồng.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Để sân khấu Thủ đô trở thành động lực của công nghiệp văn hóa
    Trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, nghệ thuật biểu diễn được xác định là một lĩnh vực trọng điểm. Đối với Hà Nội, dư địa phát triển còn lớn hơn khi Thủ đô vừa là trung tâm văn hóa lớn nhất cả nước, vừa là thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO. Hội thảo "Sân khấu Thủ đô với công nghiệp văn hóa" do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức mới đây đã đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại tiềm năng, những điểm nghẽn và cơ hội phát triển của sân khấu Hà Nội trong giai đoạn mới.
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Minh Hiền
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Minh Hiền.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Về nhà
    Chị xuất khẩu sang Đài Loan lao động hơn chục năm. Khi chị đi, đứa con trai duy nhất mới tròn bảy tuổi. Năm nay, thằng bé đã mười chín. Nó có cái tên rất bắt tai, vừa nghe thôi cũng đủ khiến người ta tấm tắc bố mẹ nó khéo đặt thế! Hào Kiệt!...
  • Hà Nội - một ngày thu tháng Tám
    Tháng tám về, lòng tôi bỗng rưng rưng náo nức. Chợt nhớ những ngày thu chưa xa của một năm về trước.
  • Hà Nội, lời hẹn của ông
    Hà Nội đến với tôi từ những câu chuyện của ông. Tôi sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi mùa hạ bỏng rát và mùa đông thường đi qua cùng những trận giông bão. Tuổi thơ tôi là những buổi chiều đứng trên triền đê nhìn ra phía biển, nghe gió thổi hun hút qua những mái nhà thấp, mùi muối mặn bám vào tóc. Còn Hà Nội, khi ấy, là một thành phố ở rất xa, nằm trong những câu chuyện của người ông từng đi qua hai cuộc chiến tranh.
Đừng bỏ lỡ
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO