Nhịp sống Hà Nội

“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá

Quỳnh Chi 16/05/2024 10:55

Đến với làng nghề dệt tơ tằm Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội), du khách được tìm hiểu về nghề dệt lụa truyền thống vùng ngoại ô Thủ đô, nơi từng được mệnh danh “thủ phủ dâu tằm” miền Bắc.

Làng nghề dệt Phùng Xá là 1 trong 3 điểm của tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” cùng với làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa), đình Bình Đà (huyện Thanh Oai) vừa được Sở Du lịch Hà Nội công bố, đưa vào khai thác.

tam-2-ok.jpg
Trong nhiều làng nghề dệt tơ tằm truyền thống của Thủ đô, Phùng Xá được coi là cái nôi của nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa với truyền thuyết về công chúa Thiều Hoa, người có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm cho nhân dân. Người dân Phùng Xá từ xưa đến nay cho tằm ăn với lá dâu tươi, thái theo sợi.

Giai đoạn thịnh vượng nhất của làng nghề Phùng Xá vào những năm 1970 của thế kỷ trước. Nơi đây từng được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc, với các mặt hàng tơ lụa được xuất khẩu sang các nước Đông Âu.

Những sản phẩm lụa tơ tằm tại Phùng Xá được làm thủ công, đa dạng màu sắc, tinh xảo được hình thành qua rất nhiều công đoạn, với trí tuệ của người thợ dệt. Trải qua thời gian, nghề dệt tơ tằm vẫn được một số hộ gia đình, các nghệ nhân của làng Phùng Xá gìn giữ, phát triển.

u36a0019.jpg
Tơ tằm làng Phùng Xá nói riêng trải qua rất nhiều công đoạn, đòi hỏi người làm nghề phải rất chăm chỉ, kiên nhẫn...Từ việc túc trực nấu kén...
u36a0030.jpg
đến kéo sợi...
u36a0035.jpg
se tơ...
u36a0101.jpg
guồng tơ.
tam-3ok.jpg
Nghệ nhân Phan Thị Thuận theo đuổi nghề từ bé. Năm 2017, nữ nghệ nhân nổi tiếng nhất ở làng nghề Phùng Xá là người đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu làm ra sợi tơ sen và dệt ra lụa tơ sen rất độc đáo.

Nếu như tơ tằm được rút ra từ ruột con tằm, sau đó cho sợi tơ vào máy ươm, nhờ động lực của máy tơ sẽ se vào nhau, thì sợi tơ sen khi dệt hết sức nhẹ nhàng, tạo cảm giác sợi tơ rất mảnh mai, phải nương tựa vào nhau. Khi dệt tơ sen phải đặc biệt chú trọng, từ kết cấu máy dệt làm sao để thật phù hợp.

u36a0076.jpg
Một người thợ chăm chỉ, thạo việc một ngày chỉ làm được 200 - 250 cuống sen. Tháng 5 đến tháng 9 hàng năm, làng nghề Phùng Xá bước vào cao điểm làm tơ sen.
u36a0073.jpg
Sợi tơ sen mảnh, dễ đứt nên phải rất khéo léo, tỉ mẩn mới có thể rút được sợi tơ. Mỗi thân sen sẽ làm ra sợi tơ dài khoảng 100cm.
u36a0098.jpg
Đặc biệt, tất cả các cuống sen đều phải xử lý trong vòng 24 tiếng đồng hồ nếu không cuống sẽ bị khô, tơ bị rút lại và sợi sẽ hỏng hoàn toàn.
u36a0006.jpg
Người thợ bên khung cửi dệt lụa tơ sen, vẫn với các công đoạn thủ công truyền thống.
u36a0039.jpg
Sau quá trình tách sợi và làm sạch, tơ được người làm nghề Phùng Xá đưa vào các guồng quay để tạo thành từng bó rồi đem phơi khô.
u36a0100.jpg
Những bó tơ tằm vàng óng bên khung cửi hoa văn bình gốm cổ tại xưởng sản xuất tơ tằm gia đình nghệ nhân Phan Thị Thuận.
u36a0116.jpg
Những chiếc khăn quàng dệt từ sợi tơ sen do thợ làng nghề Phùng Xá khéo léo làm nên.
sen2.jpg
Thậm chí người thợ làng Phùng Xá còn dệt nên những tác phẩm nghệ thuật dùng để trang trí, trưng bày, quà lưu niệm... Các sản phẩm của làng nghề hiện nay không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu đến những thị trường lớn như Nhật, Đức, Bỉ, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út...
to-78.jpg
Cách xa trung tâm Thành phố Hà Nội hơn 40km, tuy nhiên thời gian qua không ít du khách đến tham quan và trải nghiệm các công đoạn sản xuất tơ tằm, tơ sen tại làng nghề Phùng Xá.
senkhach.jpg
Với việc vừa được Sở Du lịch Hà Nội chọn là 1 điểm trong tour du lịch “Khám phá con đường di sản Nam Thăng Long” kết nối nội đô với khu vực ngoại thành, làng nghề Phùng Xá hứa hẹn sẽ là điểm đến của nhiều du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một trong những vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dâu tằm” của miền Bắc một thời. Việc nằm trong tuyến du lịch cũng góp phần đánh thức tiềm năng phát triển du lịch gắn với làng nghề truyền thống Hà Nội nói chung, Phùng Xá nói riêng./.
Bài liên quan
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Hà Nội xây dựng nền tảng công dân số từ nâng cao năng lực số toàn dân
    Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 32-QĐ/BCĐ57 ngày 26/5/2026 phê duyệt Đề án nâng cao năng lực số cho đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và công dân thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030. Đề án thể hiện quyết tâm của Thủ đô trong xây dựng xã hội số, hình thành đội ngũ công dân số thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
  • Khẳng định triết lý phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình
    Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không đơn thuần là một bản vẽ phân bổ không gian, chỉ tiêu, mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới của Thành phố. Hơn thế, Quy hoạch này thể hiện sâu sắc triết lý phát triển Thủ đô, trong đó con người, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” được đặt ở vị trí trung tâm, là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là căn cốt hình thành bản lĩnh, trí tuệ và sức vươn của Hà Nội... trong kỷ nguyên mới.
  • Công bố các quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về công tác cán bộ
    Ngày 25/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng chủ trì hội nghị công bố các quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về công tác cán bộ.
  • Hà Nội ban hành Kế hoạch Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026-2030
    UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 2595/QĐ-UBND về việc ban hành Kế hoạch Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026-2030. Trong đó, trọng tâm của kế hoạch được xác định là cải cách thể chế, thủ tục hành chính, hoàn thiện bộ máy, chế độ công vụ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước.
  • Phường Xuân Phương livestream hỗ trợ người dân giải đáp thủ tục hành chính
    Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ tại cơ sở, nhiều địa phương đã chủ động đổi mới cách tiếp cận người dân trong giải quyết thủ tục hành chính. Không chỉ dừng ở việc số hóa hồ sơ hay dịch vụ công trực tuyến, các mô hình tương tác trực tiếp trên nền tảng số cũng đang từng bước phát huy hiệu quả.
  • Hà Nội thúc đẩy kết nối đô thị ASEAN qua Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố năm 2026
    Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN từ ngày 07 - 10/6/2026 với sự tham dự của khoảng 350 đại biểu trong nước và quốc tế. Sự kiện không chỉ góp phần tăng cường hợp tác giữa các đô thị trong khu vực ASEAN mà còn khẳng định vai trò, vị thế của Thủ đô Hà Nội trong tiến trình hội nhập, phát triển đô thị thông minh, bền vững và giàu bản sắc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Triển lãm “Vườn nhân”: Góc nhìn đa chiều về cuộc đời và di sản nghệ thuật của thi sĩ Lưu Trọng Lư
    Từ ngày 22 đến 31/5/2026, tại Bảo tàng Nghệ thuật Quang San (189B/3 Nguyễn Văn Hưởng, phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh) diễn ra triển lãm “Vườn nhân” nhân kỷ niệm 115 năm Ngày sinh cố thi sĩ Lưu Trọng Lư (19/6/1911 - 19/6/2026). Triển lãm do Bảo tàng Nghệ thuật Quang San phối hợp cùng gia đình nhà thơ tổ chức.
  • Khẳng định triết lý phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình
    Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không đơn thuần là một bản vẽ phân bổ không gian, chỉ tiêu, mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới của Thành phố. Hơn thế, Quy hoạch này thể hiện sâu sắc triết lý phát triển Thủ đô, trong đó con người, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” được đặt ở vị trí trung tâm, là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là căn cốt hình thành bản lĩnh, trí tuệ và sức vươn của Hà Nội... trong kỷ nguyên mới.
  • Đường đi nước bước của một thể loại văn học
    Nhà văn Việt Nam thời hiện đại (từ đầu thế kỷ XX) đa số yêu thích và trung thành với quan điểm “Hiện thực chủ nghĩa” như một trào lưu/ khuynh hướng/ phương pháp nghệ thuật ưu việt (với nguyên tắc: tác phẩm miêu tả đời sống như hình thức vốn có của nó).
  • Hà Nội xây dựng nền tảng công dân số từ nâng cao năng lực số toàn dân
    Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 32-QĐ/BCĐ57 ngày 26/5/2026 phê duyệt Đề án nâng cao năng lực số cho đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và công dân thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030. Đề án thể hiện quyết tâm của Thủ đô trong xây dựng xã hội số, hình thành đội ngũ công dân số thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
  • Học sinh có thể tra cứu lộ trình tới điểm thi lớp 10 trên iHanoi
    Nhằm hỗ trợ học sinh chuẩn bị tham gia kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027, Thành phố Hà Nội đã triển khai tiện ích “Tra cứu địa điểm thi lớp 10 trung học phổ thông" trên ứng dụng iHanoi.
Đừng bỏ lỡ
“Du ca” làng nghề dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO