Chuyển đổi số trong báo chí đang là một nhu cầu cấp thiết. Đó không chỉ đơn thuần là số hóa nội dung đưa lên nền tảng số mà phải tạo dựng cả một quy trình sản xuất mới, tạo ra sản phẩm thông tin mới phù hợp với môi trường số của một xã hội số và quốc gia số. Xung quanh vấn đề chuyển đổi số trong báo chí nói chung và báo văn nghệ nói riêng, tạp chí Người Hà Nội có cuộc trao đổi với nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam.
Nhà báo Hồ Quang Lợi
Nguyên Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam
PV:Chuyển đổi số đang là đòi hỏi tất yếu trong tất cả các lĩnh vực và báo chí không thể là ngoại lệ. Vậy theo ông, chuyển đổi số trong hoạt động báo chí hiện nay liệu đã đáp ứng được yêu cầu của xã hội?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Trước hết phải nhấn mạnh rằng, chuyển đổi số là một đòi hỏi tất yếu và bức thiết của báo chí. Hiện nay ở Việt Nam, nhiều tờ báo, nhiều cơ quan báo chí đã thực hiện chuyển đổi số và đã có những kết quả bước đầu khá tích cực. Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, chuyển đổi số trong hoạt động báo chí hiện nay vẫn chưa đáp ứng được đòi hỏi của truyền thông kỹ thuật số, đòi hỏi của xã hội đối với báo chí. Có thể nói, chuyển đổi số thực sự là một cuộc cách mạng trong hoạt động báo chí. Chuyển đổi số bao gồm tất cả các hoạt động, từ khâu đầu tiên cho đến khâu cuối cùng khi ra sản phẩm, đến với bạn đọc, lan tỏa ra xã hội.
Và nằm trong vòng quay chuyển đổi số này, các báo và tạp chí văn học nghệ thuật cũng không ngoại lệ. Có thể chúng ta không trực tiếp phản ánh các vấn đề thời sự trong đời sống kinh tế - xã hội... nhưng đời sống văn học nghệ thuật, đời sống văn hóa tinh thần vẫn sôi nổi trong từng giờ, từng phút, trong mọi ngõ ngách của xã hội.
Vì vậy, nhịp đập của đời sống văn học nghệ thuật, đời sống văn hóa xã hội vẫn cần phải được phản ảnh sôi động trên các sản phẩm báo chí về văn học nghệ thuật. Tôi cho rằng nhu cầu chuyển đổi số của các cơ quan báo chí thuộc lĩnh vực này cũng không kém các lĩnh vực khác. Vì chúng ta vẫn khẳng định văn hóa có mặt ở mọi nơi, mọi lúc. Văn hóa có mặt cả ở trong kinh tế, trong chính trị…Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội. Và văn học nghệ thuật là bộ phận vô cùng quan trọng của văn hóa.
PV:Chuyển đổi số không chỉ là vấn đề về công nghệ, mà cốt yếu hơn còn là vấn đề về con người, vậy làm sao để giải quyết hài hòa vấn đề này thưa ông?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Đúng vậy, trước hết, cần nhận thức thật rõ chuyển đổi số ở một cơ quan báo chí, dù là báo hàng ngày hay tạp chí điện tử thì vẫn liên quan đến toàn bộ quy trình. Tức là từ khâu tiếp cận thực tiễn, lấy tài liệu, sáng tạo ra tác phẩm báo chí, quá trình duyệt, in ấn, phát hành, phát sóng, hòa vào môi trường truyền thông, các nền tảng, mạng xã hội. Thực tế, hiện nay một số cơ quan báo chí mới chỉ dừng việc chuyển đổi số ở khâu tòa soạn, như lên trang, lên khuôn rồi chuyển nhà in… chứ chưa đồng bộ từ khâu đầu đến khâu cuối, từ trên xuống dưới.
Tôi nghĩ, tư duy chuyển đổi số nó phải ăn sâu vào trong từng người làm báo. Khi có nhận thức đúng, chúng ta sẽ xây dựng một quy trình chuyển đổi số như thế nào để cho cả một tòa soạn hoạt động nhịp nhàng, khớp nối toàn bộ quy trình xuất bản.
Để chuyển đổi số thành công, các tòa soạn cần đào tạo một đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ cũng như tạo được môi trường để phóng viên ngày càng tinh thông nghề nghiệp, phát triển sáng tạo.
PV:Nói như vậy tức là việc chuyển đổi số để giúp báo chí gần gũi với bạn đọc hơn, thưa ông?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Mục đích của chuyển đổi số là để chúng ta có được nội dung tốt nhất, phát huy hiệu quả cao nhất. Tốt nhất ở đây tức là thông tin kịp thời nhất, chính xác nhất, bổ ích nhất, thuyết phục nhất trên nền tảng công nghệ hiện đại nhất. Và ấn phẩm đó, thông tin đó, giá trị đó được lan tỏa ra xã hội một cách sâu rộng nhất. Mục đích rõ ràng nhất chuyển đổi số báo chí, tôi nghĩ, là như vậy.
PV: Vậy, theo ông, các cơ quan báo chí của Hà Nội đã bước vào guồng quay này như thế nào?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Hiện nay, các cơ quan báo chí Hà Nội đã bước đầu thực hiện chuyển đổi số. Nhưng nếu xét Hà Nội là trung tâm khoa học công nghệ hàng đầu, xét Hà Nội như trung tâm báo chí truyền thông hàng đầu của cả nước thì chuyển đổi số của báo chí Hà Nội vẫn chưa đạt được những kết quả mong đợi.
Riêng đối với các cơ quan báo chí trong lĩnh vực văn học nghệ thuật như tạp chí Người Hà Nội, phải nói thật lòng rằng, tôi thấy việc chuyển đổi số còn chậm hơn so với các cơ quan báo chí khác. Phải chăng do độ lắng, độ tĩnh trong lĩnh vực này mà chuyển đổi số chưa diễn ra sôi động, hay do một nguyên nhân nào khác?
PV:Phải chăng, sự “trách móc” này chính là tình cảm mà ông dành cho tạp chí Người Hà Nội với mong muốn tạp chí có những bước bứt phá hơn trong thời gian tới, đặc biệt là trong lĩnh vực chuyển đổi số?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Tạp chí Người Hà Nội có cái tên rất đẹp. Người Hà Nội đã nằm sâu trong ký ức, trong cảm xúc và tình cảm của người Hà Nội nói riêng và đối với những người yêu Hà Nội nói chung. Khi thực hiện quy hoạch báo chí, Người Hà Nội, từ báo chuyển thành tạp chí. Thú thực, trong lòng tôi có một sự hụt hẫng hay nói chính xác hơn đó là một điều tiếc nuối. Tôi vẫn muốn Hà Nội có một tờ báo, tiếng nói của giới văn học nghệ thuật Thủ đô, bởi vì Hà Nội là Thủ đô văn hóa, Thủ đô của văn học nghệ thuật, vì Hà Nội có một lực lượng văn nghệ sĩ hùng hậu nhất cả nước, lên tới hơn 4000 hội viên.
Đơn cử như Hội Nhà văn Việt Nam có hơn 1000 hội viên, thì có tới hơn 600 hội viên đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, thuộc Hội Nhà văn Hà Nội. Nói thế để thấy rằng, đội ngũ văn nghệ sĩ đang sống và sáng tác tại Thủ đô Hà Nội là một lực lượng hùng hậu và hết sức quý báu. Quý báu bởi đây là lực ượng chủ lực xây dựng văn hóa, làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của Thủ đô Hà Nội.
Cho nên, nhìn một cách thực chất, cốt lõi và để thẩm định đúng giá trị thì Hà Nội xứng đáng và cần thiết phải có một tờ báo mạnh về văn học nghệ thuật. Mà tờ Người Hà Nội đã xuất hiện đến giờ là 37 năm. Khi chúng ta thực hiện quy hoạch, từ tờ báo khá bề thế, món ăn tinh thần thường xuyên, giờ trở thành tờ tạp chí, một tháng/1 số. Tôi rất chia sẻ với ban biên tập và đội ngũ những người làm tạp chí Người Hà Nội phải đối mặt với hoàn cảnh mới. Được biết, thời gian qua ban biên tập và cán bộ phóng viên đã nỗ lực vận hành tờ tạp chí của mình theo quy định mới. Phải nói là làm nghiêm túc, tờ tạp chí bước đầu định hình được trong lòng bạn đọc.
PV:Nói như vậy phải chăng “sân chơi” dành riêng cho giới văn nghệ sĩ Thủ đô còn khá hạn hẹp?
Nhà báo Hồ Quang Lợi: Tờ tạp chí Người Hà Nội từ khi ra số đầu tiên đến bây giờ, từng số vẫn giữ được chất lượng, phản ánh được đời sống văn hóa nghệ thuật của Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, xét trong một chừng mực nào đó, thì nó vẫn ít và thiếu. Một tháng 1 số, số lượng trang cũng không phải quá nhiều, có thể nói là không đủ dung lượng để phản ánh đời sống văn học nghệ thuật rất sôi động của Thủ đô Hà Nội, hàng ngày, hàng giờ.
Từ suy nghĩ đó, theo tôi, bên cạnh tờ tạp chí in Người Hà Nội cần có một tờ tạp chí điện tử. Phải có tờ tạp chí điện tử đó mới đủ tầm vóc, vị thế để phản ánh một cách đầy đủ, kịp thời, sống động đời sống văn học nghệ thuật của Thủ đô.
Tôi biết, từ nhiều năm trước đã có website trang điện tử Người Hà Nội, nhưng đó chỉ là trang tin tổng hợp. Giữa trang tin và tờ báo rất khác nhau về tính chất báo chí, về vị thế xã hội, về sự ảnh hưởng xã hội. Cho nên rất cần thiết có một tờ tạp chí điện tử Người Hà Nội trên cơ sở phát triển trang website hiện nay.
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
Ngày 4/11 vừa qua Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Thương mại Việt Nam - EU năm 2026 “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới” diễn ra tại Hà Nội. Đây là sự kiện thường niên do Bộ Công Thương tổ chức với mục tiêu duy trì một kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam - EU trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại, đầu tư.
Sáng 13/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị Trống Đồng, Công ty Cổ phần Đồng Xuân tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập, sự kiện đánh dấu chặng đường ba thập kỷ đầy tự hào với tinh thần vượt khó, đổi mới và sáng tạo, khẳng định vị thế vững chắc gắn liền với nhịp sống và văn hóa Thủ đô.
Sáng 25/9, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội (đơn vị bầu cử số 6) đã tiếp xúc cử tri 14 xã, phường trước kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại hội trường UBND phường Sơn Tây và kết nối trực tuyến với điểm cầu 13 xã, phường gồm: phường Tùng Thiện, xã Đoài Phương, xã Ba Vì, xã Minh Châu, xã Quảng Oai, xã Yên Bài, xã Suối Hai, xã Vật Lại, xã Bất Bạt, xã Cổ Đô, xã Phúc Thọ, xã Phúc Lộc và xã Hát Môn.
Thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”, ngày 21/9, tại Nghĩa trang liệt sĩ Nhị Khê, thôn Văn Trung, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thường Tín đã triển khai lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn phục vụ giám định ADN.
Không gian Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trở nên rộn ràng trong ngày 19/9 khi nhiều gia đình đưa con đến tham gia chương trình “Trung thu 2026: Sắc màu di sản văn hóa”. Từ những màn múa lân, hát xẩm đến múa rối nước, trò chơi dân gian và các hoạt động thực hành, những giá trị văn hóa truyền thống được đưa đến gần hơn với trẻ em bằng những trải nghiệm trực tiếp, sinh động.
Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), chiều 11/11, tại sân Bái Đường (Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám), triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa” giới thiệu hơn 60 tác phẩm tư liệu quý, tái hiện hành trình của Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ những dấu ấn lịch sử đến các hoạt động văn hóa, giáo dục và đối ngoại đương đại. Qua những khuôn hình giàu giá trị tư liệu, triển lãm góp phần lan tỏa vẻ đẹp di sản, khẳng định vai trò của văn hóa trong kết nối Việt Nam với bạn
Ngày 15/11/2026, tại Palm Artspace sẽ diễn ra triển lãm giao lưu nghệ thuật quốc tế “Prism of the East - Lăng kính Phương Đông”. Triển lãm hướng tới kết nối các nền văn hóa thông qua những góc nhìn đa dạng về bản sắc và nghệ thuật phương Đông.
Hai hoạt động giao lưu, trải nghiệm văn hóa trà Việt sẽ diễn ra ngày 14/11/2026 tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, Hà Nội đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội xưa, từ cách chọn trà, sao chè đến sử dụng trà cụ và thực hành pha trà.
Ngày 10/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức tọa đàm “Thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội: Giải pháp của Thành phố và trách nhiệm của các bên”, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền xã, phường, chuyên gia, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông.
Nhằm chuẩn bị áp dụng Luật Hòa giải ở cơ sở từ đầu tháng 3/2027, thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua định hướng thực thi trên toàn địa bàn nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm của bộ máy các cấp cùng người dân đối với việc hòa giải, đồng thời cải thiện năng lực quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng hòa giải viên. Nhờ đó, các bất đồng, xích mích nội bộ sẽ được xử lý êm đẹp ngay tại cộng đồng, góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm và bảo vệ bình yên cho xã hội.
Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, chiều 11/11, tại sân Bái Đường, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Thủ đô Hà Nội), Thông tấn xã Việt Nam phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”.
Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
Sớm mai, khi mà trời mới tảng sáng, có khi còn cả giăng với sao, có khi thì mờ sương chả rõ mặt người, người làng này, làng kia đã cùng đi chợ sớm. Ai cũng mong những bán sớm mua sớm cho chọn được hàng ưng ý. Có những khi mưa gió, áo tơi, nón che không nhận ra nhau...
Sáng 11/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức Chương trình “Ánh Sao Khuê Minh triết”, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, khơi dậy niềm say mê học tập và lan tỏa giá trị văn hóa, tri thức trong thế hệ trẻ.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được tổ chức với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế Sáng tạo” từ ngày 13 đến 28 tháng 11 năm 2026. Sự kiện quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nhà sáng tạo và nghệ sĩ quốc tế từ 21 quốc gia, mang đến hơn 150 hoạt động đa dạng. Bước sang mùa tổ chức thứ năm, Lễ hội tiếp tục khẳng định vai trò là điểm hẹn kết nối di sản, văn hóa, nghệ thuật và thiết kế, hướng tới thúc đẩy kinh tế sáng tạo và phát triển đô thị bền vững.
Sáng nay 10/11, tại không gian văn hóa vườn hoa đền Bà Kiệu bên hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám long trọng tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).
Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
Tiếng đàn bầu ngân lên với “Kachiusa”, đàn tranh hòa nhịp trong “Xuân chiến khu”, “Trống cơm”; những ca khúc về quê hương, đất nước và Hà Nội tiếp nối nhau trên sân khấu mở giữa không gian phố đi bộ hồ Gươm. Chương trình do Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội thực hiện, góp thêm một điểm hẹn nghệ thuật giữa lòng thành phố, nơi công chúng thưởng thức âm nhạc và lan toả những giá trị văn hóa.
Tối 8/11, tại khu vực hồ Văn, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội) diễn ra Chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”, tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng dụng hiền tài, kết nối di sản đạo học với khát vọng tương lai.