Ngôi chùa thanh tịch nằm nép mình giữa Hồ Tây bao la sóng nước, vẫn giữ nguyên nét kiến trúc cổ kính ban đầu, là m tăng thêm vẻ uy nghi chốn cửa thiửn. Trong phố xá ồn à o, tiếng kinh niệm Phật vang lên thả từng tiếng và o không trung như là m chững lại những tất bật của cuộc sống khiến tâm hồn cũng thư thái hơn.
Theo dấu tích trên văn bia của chùa có ghi: Chùa Hoằng à‚n xã Quảng Bá được Thiửn sư Ngộ Ấn tạo dựng từ đầu thế kỉ XI. Chùa đã được trùng tu và đại tu nhiửu lần, năm 1993 xây dựng lại gác chuông, tam quan, hai cổng trước, sau và tường bao quanh...
Năm Minh Mạng thứ 2, chùa đổi tên là Sùng à‚n tự , đời vua Thiệu trị có ngự giá thăm chùa sau đó đến năm 1842 xét thấy Sùng à‚n Tự trùng với lăng của Vua nên Bộ Lễ đổi thà nh Hoằng à‚n Tự. Chùa nằm trong một không gian vị trí địa lý đẹp, "Phía trước là Tây Hồ mênh mông, phía sau là Tam àảo xanh ngắt, nhà cửa san sát, xóm bao bọc xung quanh, muôn phần tươi đẹp".
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đến nay chùa Hoằng à‚n vẫn giữ được dáng vẻ giản dị và cổ kính đặc trưng của kiến trúc Đồng bằng Bắc Bộ. Các khu nhà , đặc biệt khu điện thử chính vẫn còn nguyên những bức tường rêu phong và những cánh cửa gỗ bạc mà u thời gian.
Chùa còn lưu giữ được bộ di vật có giá trị vử mặt lịch sử và nghệ thuật với 30 pho tượng sơn son thếp và ng, tạo tác công phu tinh xảo, thuộc phong cách nghệ thuật thời Lê - Nguyễn, trong đó có pho tượng Quan à‚m Nam Hải rất đặc biệt, tuy kích thước không lớn. Tượng có nét mặt thuần hậu, mặc áo cà sa nhiửu nếp ở tư thế ngồi thiửn, chân giẫm lên đà i sen. Ba pho tượng àt Nam Tôn Giả, Hộ Pháp Tam Châu, Giám Trai Sứ Giả. Các chùa khác đửu tạc ba pho tượng nà y ở tư thế ngồi, nhưng ở chùa Quảng Bá tạc ở tư thế đứng.
Ngoà i ra, chùa còn có ba pho tượng quý giá là tượng bà Nguyễn Thị Ngọc Tú, tượng Nguyễn Kim (ông nội bà Tú), tượng Nguyễn Hoà ng (cha đẻ bà Tú) mà ở các chùa khác không có. Trong chùa còn có hai quả chuông. Quả lớn được đúc năm Cảnh Hưng thứ ba (1743), cao 1,5m, đường kính 0,8m; vai chuông khắc nổi bốn chữ Hán: Long à‚n Tự. Quả chuông nhử được đúc và o thời Nguyễn. àặc biệt chùa còn lưu giữ bà i kệ khái quát triết lý đạo Phật của Tổ Tông Diễn trình lên hòa thượng Thủy Nguyệt, Tổ sư của phái Tà o àộng Việt Nam.
Nhà chùa còn giữ được 30 tấm bia đá, trong đó có tấm bia khắc hình một ni sư dựng ngà y 28 tháng Giêng năm Thiệu Trị thứ hai (nhiửu người cho đó là hình công chúa Ngọc Tú).
àặc biệt, khu mộ tháp lô xô cao thấp, trầm mặc, ẩn mình dưới bóng ngọc lan thơm dịu dà ng và thân cau cao vút như đưa chúng ta và o miửn tâm linh thanh khiết. àây là nơi an nghỉ của nhiửu Hòa thượng có công trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ đất nước: Hòa thượng Phạm Ngọc àạt, Thích Trí àộ, Thích Tâm An, Thích Mật ử¨ng và Thích àức Nhuận...
Với những giá trị lịch sử, văn hóa có từ lâu đời, ngôi chùa cổ uy nghiêm mà tĩnh mặc mang một nét rất riêng, tựa như cô gái thôn quê e ấp giữa Hà Nội phồn hoa. Năm 1991, chùa đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
