Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã

Ngân Anh/Văn hóa| 08/03/2018 11:23

Quan điểm ủng hộ chủ trương loại bỏ đốt vàng mã không chỉ được lãnh đạo Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTTDL) khẳng định trước truyền thông, báo chí mà trên thực tế, qua các hoạt động thanh, kiểm tra công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại nhiều tỉnh, thành, Bộ VHTTDL đều kiên trì vận động, nhắc nhở, tuyên truyền người dân nhằm hạn chế, dần dần loại bỏ “vấn nạn” này. Bước đầu, một số cơ sở thờ tự, tín ngưỡng đã hưởng ứng và vận động người dân hạn chế đốt vàng mã, đồ mã tràn lan.

Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã

Các đền, phủ vẫn còn nhiều đồ mã được dâng cúng

Bước chuyển nhận thức

Một thực tế cần được nhìn nhận sòng phẳng, công văn của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị “loại bỏ mê tín dị đoan, đốt vàng mã” dù đã đề cập đến một hiện trạng kéo dài nhưng không thể ngay lập tức thay đổi được những thói quen đã bám sâu rễ, bền gốc.

Nhiều cơ sở thờ tự Phật giáo từ trước khi công văn của Giáo hội Phật giáo ban hành đã chủ động “nói không” với vàng mã. Nhiều vị sư trụ trì đã vận động tăng ni, phật tử và người dân thay vì dùng tiền mua vàng mã dâng cúng thì hãy làm việc thiện, giúp đỡ người nghèo, trẻ em mồ côi, người già không nơi nương tựa.

Sự ra đời của công văn được dư luận quan tâm, hưởng ứng và vì thế cũng được “để ý” đến những tác động thực tế, nhất là trong dịp đầu xuân, khi mọi ngả đường đều đổ về các lễ hội, di tích, chùa chiền. Báo chí vẫn phản ánh tình trạng còn “đỏ lửa” đốt vàng mã tại những di tích lớn, chủ yếu là các đình, đền, phủ…

Tuy nhiên không thể phủ nhận, chủ trương lớn này đã bước đầu tạo nên những bước chuyển trong nhận thức của cộng đồng. Theo bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL), chuyển biến rõ nét nhất là tại các cơ sở thờ tự Phật giáo. Đơn cử như tại chùa Phúc Khánh, nơi thu hút hàng vạn người dân về chiêm ngưỡng, lễ bái, đặc biệt trong dịp lễ cầu an, việc đốt vàng mã tại đây lại hoàn toàn vắng bóng. Sư thầy tại chùa đã giảng dạy, khuyến khích người dân không đốt vàng mã, để tiền từ thiện và đóng góp công đức. Bên cạnh đó, ngôi chùa cũng đã không còn khu vực để người dân tự hóa vàng. Nhà chùa đã tập hợp lại số vàng mã được dâng cúng để hóa tại khu vực riêng, thay vì tình trạng người dân tự ý đốt tràn lan.

Nhưng thực tế, những cơ sở thờ tự Phật giáo “nói không” với vàng mã như chùa Phúc Khánh (Hà Nội), chùa Liên Hoa (TP.Hồ Chí Minh)… đến thời điểm này chưa nhiều. Theo Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy, vì là tập tục sâu rễ bền gốc nên việc đẩy lùi thực trạng đốt vàng mã, đồ mã tràn lan chưa thể tạo nên những biến chuyển rõ nét trong một sớm một chiều. Cũng không thể sử dụng các biện pháp hành chính, cấm đoán cứng nhắc mà giải pháp chủ yếu hiện nay là kiên trì tuyên truyền, vận động để người dân nếu muốn đốt vàng mã thì phải đốt đúng nơi quy định, số lượng hạn chế và không đốt bừa bãi.

 ​ Tại một số “điểm nóng” như đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh), đền Bảo Hà (Lào Cai), đền Ông Hoàng Mười (Nghệ An)…, từ nhiều năm nay, trong các hoạt động thanh kiểm tra, Bộ VHTTDL luôn lưu ý các BQL di tích, BTC lễ hội phải có giải pháp tuyên truyền, hạn chế việc người dân đốt đồ mã tràn lan, gây lãng phí. Riêng tại đền Bà Chúa Kho, Bộ đã giao Viện VHNT Quốc gia Việt Nam phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Bắc Ninh xây dựng và triển khai thí điểm các giải pháp nhằm hạn chế việc dâng, đốt nhiều vàng mã tại khu vực đền…(Thứ trưởng Bộ VHTTDL TRỊNH THỊ THỦY)

Đến đâu cũng tuyên truyền

Cùng với các cơ sở thờ tự Phật giáo, tại các di tích đình, đền, điện, phủ…, việc đốt vàng mã, đồ mã với số lượng lớn vẫn đang là bài toán nan giải trong công tác quản lý nhà nước. Cũng theo lãnh đạo Bộ VHTTDL, không phải đến khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam có công văn đề nghị loại bỏ tục đốt vàng mã mà từ nhiều năm nay, trước sự xuất hiện ngày càng nhiều biến tướng từ tục đốt vàng mã, Bộ VHTTDL đã liên tiếp ban hành công văn gửi các địa phương để hướng dẫn, tuyên truyền, vận động nhân dân hạn chế đốt vàng mã, đồ mã.

Một số chuyển biến cũng đã được ghi nhận. Tại điểm nóng về đốt vàng mã là đền Bà Chúa Kho, BQL di tích đã áp dụng giải pháp nhập kho số đồ mã được dâng cúng thay vì để người dân đốt tại chỗ, sau đó sử dụng để tán lộc. Giải pháp “quay vòng” này về cơ bản đã hạn chế được một số lượng lớn vàng mã đốt tại chỗ.

Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã

Giải pháp tuyên truyền không đốt vàng mã sẽ tiếp tục được đẩy mạnh

Bà Ninh Thị Thu Hương cho biết thêm, thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, trong các hoạt động thanh, kiểm tra công tác tổ chức và quản lý lễ hội dịp đầu xuân Mậu Tuất như tại di tích Đền Trần (Nam Định), Phủ Dầy (Nam Định), đền Tiên La (Thái Bình)…, nội dung tuyên truyền, vận động nhân dân và trụ trì, thủ từ các cơ sở thờ tự, tín ngưỡng luôn được chú trọng. “Đây là những di tích trọng điểm, thu hút rất đông nhân dân và du khách thập phương về lễ bái. Đặc biệt tại hai điểm là di tích lớn là Phủ Dầy, đền Tiên La, dịp đầu năm có nhiều khóa hầu được tổ chức và lượng đồ mã được dâng đốt khá nhiều…”, Cục trưởng Ninh Thị Thu Hương cho biết.

Cũng theo bà Hương, tinh thần hạn chế đốt vàng mã, đồ mã tràn lan trên thực tế cũng được các trụ trì, thủ từ một số cơ sở tín ngưỡng, thờ tự hưởng ứng và tuyên truyền, vận động các con nhang đệ tử, người đi lễ. Có mặt tại hai điểm là di tích Phủ Tiên Hương (Phủ Dầy, Nam Định) và đền Tiên La (Thái Bình), ghi nhận thực tế số lượng đồ mã được đưa đến dâng đốt còn nhiều, bà Hương đã trực tiếp trao đổi với các vị thủ nhang, quản lý di tích. Thủ nhang Phủ Tiên Hương, bà Trần Thị Duyên cho hay, từ nhiều năm nay bà luôn nhắc nhở người về Phủ mở khóa lễ cũng như người đi lễ Mẫu về việc không nên đốt quá nhiều đồ mã cỡ lớn, gây lãng phí. Việc tuyên truyền này sẽ tiếp tục được thực hiện trong thời gian tới.

Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã
Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã

Hiện tượng người đi lễ đốt vàng mã đã giảm đi đáng kể

Còn theo thanh đồng Trần Thị Huệ (Phủ Tiên Hương), khi thực hiện vấn hầu, bà chỉ dâng đồ mã theo đúng truyền thống. “Một ngựa, một thuyền rồng, 24 cỗ ngũ, một tòa Sơn Trang, truyền thống xưa như vậy và bây giờ tôi vẫn dâng cúng theo truyền thống đó. Việc dâng cúng trong các khóa lễ với số lượng vượt nhiều so với truyền thống tại các di tích thờ Mẫu hiện khá phổ biến. Tuy nhiên, vì liên quan đến tín ngưỡng, niềm tin của người dân nên việc hạn chế dâng, đốt đồ mã sẽ cần có nhiều thời gian để tuyên truyền, thuyết phục.

Ghi nhận thực tế, bà Hương cho biết, Bộ VHTTDL sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân. “Đến bất cứ điểm di tích nào chúng tôi cũng sẽ tiếp tục nhắc nhở, tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức của cộng đồng. Bên cạnh đó, sẽ còn cần đến những giải pháp đồng bộ khác, với sự phối hợp và vào cuộc tích cực của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Bộ VHTTDL và một số Bộ, ngành liên quan…”, Cục trưởng khẳng định.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
  • Ý nghĩa chiến lược của việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa và dấu ấn đặc biệt, tạo động lực để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Món quà âm nhạc đặc biệt dành tặng thầy cô của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung
    Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung vừa cho ra mắt hai sáng tác mới mang tên “Lời tri ân” và “Ơn thầy cô mến thương”. Hai tác phẩm khắc họa trọn vẹn hình ảnh người thầy qua lăng kính của sự trải nghiệm trưởng thành và cả thế giới trong sáng của tuổi học trò.
  • [Video] Khẳng định giá trị di sản Quốc Tử Giám trong kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, chiều 11/11, tại sân Bái Đường, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Thủ đô Hà Nội), Thông tấn xã Việt Nam phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”.
  • Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất: Cơ sở để xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới
    Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
Bộ VHTTDL: Quyết liệt với chủ trương bỏ đốt vàng mã
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO