Bộ VHTTDL đề nghị xây dựng Nghị định quy định về hoạt động văn học: “Chắp cánh” để văn học Việt bay xa

Văn học Việt Nam trong nhiều năm qua đã có bước phát triển toàn diện và mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đã đạt được, hoạt động văn học vẫn đang còn nhiều hạn chế, đòi hỏi cần có hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để tạo khung pháp lý phù hợp với yêu cầu phát triển và nhiệm vụ quản lý nhà nước trong thời gian tới. Vì thế, việc xây dựng Nghị định quy định về hoạt động văn học là thực sự cấp thiết.

Đây cũng chính là nội dung được Bộ VHTTDL nêu rõ trong Dự thảo tờ trình Chính phủ; hiện Bộ đang tiếp nhận ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, người có chuyên môn về Dự thảo đến hết ngày 16.12.2022.

Cụ thể, Dự thảo hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định gồm 4 văn bản: Báo cáo đánh giá thực trạng hoạt động văn học và các vấn đề liên quan đến lập đề nghị xây dựng nghị định về hoạt động văn học; Báo cáo đánh giá tác động của chính sách đề nghị xây dựng nghị định về hoạt động văn học; Tờ trình đề nghị xây dựng nghị định về hoạt động văn học; Đề cương dự kiến nghị định về hoạt động văn học. Đáng chú ý tại Dự thảo báo cáo đánh giá thực trạng hoạt động văn học và các vấn đề liên quan đến lập đề nghị xây dựng Nghị định về hoạt động văn học, Bộ VHTTDL đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế của hoạt động văn học. Cụ thể, hoạt động văn học đang được điều chỉnh bởi nhiều Luật khác nhau như Luật Xuất bản, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa. Tuy nhiên, vẫn còn một nhóm các quan hệ xã hội trong lĩnh vực văn học chưa được điều chỉnh bởi một văn bản quy phạm pháp luật riêng như đặt hàng, tài trợ cho sáng tác văn học; dịch tác phẩm văn học; giới thiệu, quảng bá văn học; cuộc thi, trại sáng tác văn học; cơ chế trưng cầu chuyên gia trong việc thẩm định các vấn đề phát sinh trong đời sống văn học; cụ thể hóa những hành vi bị cấm trong lĩnh vực văn học…

Một số chính sách về đầu tư kinh phí cho hoạt động văn học chưa đúng tầm, đúng mức, còn bất cập. Các tác phẩm được đặt hàng, hỗ trợ sáng tác tuy phong phú về số lượng nhưng chất lượng vẫn chưa cao, số lượng tác phẩm đạt giải thưởng văn học uy tín vẫn hạn chế. Hoạt động trại sáng tác được tổ chức thường xuyên nhưng hiệu quả cũng chưa thực sự tương xứng với kỳ vọng của các đơn vị tổ chức. Chất lượng của một số giải thưởng và cuộc thi còn chưa đồng đều. Hiện đã manh nha xuất hiện hiện tượng lợi dụng hệ thống giải thưởng phục vụ cho những mục tiêu ngoài văn học, trái pháp luật…

Cũng theo Bộ VHTTDL, hiện nay tình trạng “nhập siêu văn hóa” không còn là hiện tượng mới lạ. Hầu như các đầu sách bán chạy trên thếgiới đều đã cómặt ở Việt Nam, thậm chí xuất bản cùng lúc với nhiều quốc gia khác. Ngược lại, sách văn học trong nước xuất hiện khá nhỏ giọt trên thịtrường sách thếgiới, chủ yếu do việc quảng bá vẫn chưa tương xứng với giá trịcủa văn học Việt Nam. Phần đông độc giả quốc tếcòn xa lạ, mơ hồ về văn học của chúng ta.